II OZ 1003/17

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 165/17 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. S. na uchwały Rady Miejskiej w Chmielniku z dnia 22 listopada 2013 r. nr XXXV/303/2013 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie W dniu 15 lutego 2017 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę Rady Miasta Chmielnik z dnia 22 listopada 2013 r. nr XXXV/303/2013 w przedmiocie zmiany nr 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Śladków Mały i części sołectwa Śladków Duży. W uzasadnieniu wskazał m.in., że w dniu 14 lutego 2017 r. złożył w Urzędzie Gminy Chmielnik wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę z uwagi na jej wniesienie po upływie terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. II OZ 581/17, oddalił zażalenie skarżącego na w/w postanowienie z dnia 11 kwietnia 2017 r. Jednocześnie z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi M. S. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta Chmielnik z dnia 22 listopada 2013 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 4 listopada 2016 r. nie pokrywało się z wezwaniem z dnia 14 lutego 2017 r. Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie wskazano, że instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie ma charakteru wyłącznie formalnego. Dlatego zakres wezwania do usunięcia naruszenia prawa powinien pokrywać się z zakresem późniejszej skargi do sądu administracyjnego. Dalej wskazano, że pierwsze wezwanie skarżący sporządził i złożył osobiście, bez konsultacji z aktualnym pełnomocnikiem (radcą prawnym). Organ, ignorując to wezwanie, nie pouczył jego autora o 60-dniowym terminie do wniesienia skargi. Dopiero milczenie organu skłoniło skarżącego do udania się po profesjonalną pomoc prawną. Podsumowując, skarżący umotywował swój wniosek o przywrócenie terminu tym, że nie widział o przekroczeniu terminu do wniesienia skargi, ponieważ nie został o tym terminie pouczony przez organ. Z kolei pełnomocnik skarżącego nie miał wiedzy o pierwszym wezwaniu z dnia 4 listopada 2016 r. Nawet jednak przy posiadaniu takiej wiedzy, w obliczu wątpliwości interpretacyjnych dotyczących treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dochowanie terminu nie jest oczywiste. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że brak pouczenia organu o sposobie wniesienia skargi nie mógł stanowić przesłanki do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Skoro bowiem strona miała wiedzę, że warunkiem dopuszczalności skargi jest skierowanie do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to przy zachowaniu minimum staranności i dbałości o własne interesy, powinna również ustalić jaki jest ustawowy termin do wniesienia skargi. Brak odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz brak pouczenia przez organ o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie mogły więc stanowić przesłanki do przywrócenia terminu. Podobnie nie może świadczyć o braku winy po stronie skarżącego fakt, że jego pełnomocnik nie wiedział o tym, iż skarżący już uprzednio dokonał wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Jest to jedynie kolejny wyraz braku należytej staranności po stronie skarżącego, który nie zakomunikował tego faktu pełnomocnikowi, w dbałości o własne interesy, w żadnym razie zaś powołana okoliczność nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia skargi, zwłaszcza że wskazywany argument dotyczy okoliczności mających miejsce już po upływie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu braku winy skarżącego nie uzasadniają także powoływane przez wnioskodawcę wątpliwości w interpretacji terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Termin ten określony został w art. 53 § 2 p.p.s.a., a jak wspomniano po stronie skarżącego spoczywał obowiązek jego ustalenia i zadbania o jego zachowanie, także w sytuacji braku pouczenia ze strony organu, który nie był zobowiązany do jego dokonania. Pismem z dnia 17 lipca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2017 r. podnosząc, że organ miał obowiązek pouczyć go terminie do wniesienia skargi, tym bardziej, że nie posiada on wiedzy prawniczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd zasadnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż do uchybienia terminu w zakresie wniesienia skargi doszło bez jego winy. Jak prawidłowo uznał Sąd I instancji, okoliczność nieznajomości przepisów prawa, czy też brak wiedzy prawniczej nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Oczywiście, nie wyłączało to możliwości działania samego skarżącego, natomiast w razie wątpliwości mógł skonsultować się z ustanowionym pełnomocnikiem informując go o wszelkich aspektach przedmiotowej sprawy (dacie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.