II SA/Łd 47/15

Dnia 11 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Z. przy ul. A 23, oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr 142/1 (część dawnej działki nr 43/1), dla której w Sądzie Rejonowym w Zgierzu, V Wydziale Ksiąg Wieczystych, prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 30 czerwca 2014r. H.W. wystąpił do Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o zwrot wyżej opisanej nieruchomości. Natomiast decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł, na podstawie art. 136, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 518) – powoływanej także jako: "ustawa" albo "u.g.n." – oraz art. 104 K.p.a. o odmowie zwrotu nieruchomości. Kolegium przytoczyło również zasadnicze motywy rozstrzygnięcia organu I instancji, który ustalił, że nieruchomość położona w Z. przy ul. A 23 o pow. 0,7930 ha, oznaczona jako działki nr 43/1 i 43/2, stanowiąca własność J. W. została objęta decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...], którą uchylono decyzję Naczelnika Miasta Z. z dnia [...], znak: [...] i orzeczono o jej wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa. W ocenie Starosty, treść decyzji Prezydenta Miasta Ł. w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że Prezydent Miasta wywłaszczył działkę nr 43/2 na cel publiczny – pod budowę osiedla mieszkaniowego , natomiast działka nr 43/1 została nabyta na wniosek właściciela jako nieprzydatna do samodzielnego użytkowania, w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1974r., Nr 10, poz. 64 ze zm.). Organ I instancji wskazał ponadto, iż w dnu 22 lipca 2014r. przeprowadzone zostały oględziny nieruchomości, które wykazały, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całości dawnej działki nr 43/2 (obecnie część działek oznaczonych nr 140/68, 140/69 i 10/71). Działka nr 43/1, nabyta na rzecz Skarbu Państwa na żądanie J. W., znajduje się poza lokalizacją osiedla mieszkaniowego B. Organ I instancji wyjaśnił również, że zwrot nieruchomości dowłaszczonej na wniosek właściciela możliwy jest jedynie wówczas, gdy zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, na której miał zostać zrealizowany cel publiczny. Przyczyną, dla które nie może nastąpić samodzielny zwrot takiej nieruchomości jest okoliczność, że nie była ona w chwili wywłaszczenia niezbędna na żaden cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Na wywłaszczonej działce nr 43/2 został zrealizowany cel wywłaszczenia w całości, zatem nie podlega ona zwrotowi, co uniemożliwia zwrot działki 43/1. Dalej Kolegium wyjaśniło, że H.W. w odwołaniu od ww decyzji Starosty [...] zarzucił naruszenie przepisu art. 136 ust. 2 i 3, art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n., poprzez jego wadliwą wykładnię, błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż w dniu wywłaszczenia działka nr 43/1 nie była potrzebna do realizacji celu publicznego oraz naruszenie przepisu art. 7, 75 i 77 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z wyjaśnień strony oraz opinii biegłego ds. wyceny nieruchomości. Skarżący podniósł m.in. że analiza art. 136 ust. 2 i 3 i art. 137 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości "nie daje podstaw do przyjęcia, iż odmiennie należy traktować tę część nieruchomości, która została wywłaszczona niejako 'z woli' stosownego organu, a odmiennie tę część, która została wywłaszczona na wniosek poprzedniego właściciela. Cel wywłaszczenia był bowiem ten sam. Podniesione zostało również, iż skarżący rozważa wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Kolegium wyjaśniło następnie, że podstawę prawną decyzji Prezydent Miasta Ł. z dnia [...] stanowiły przepisy art. 2, 3 ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 7, art. 8, art. 12, art. 14, art. 29 ust. 4, art. 30, art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z uzasadnienia ww. decyzji wynikało, iż pierwotnie wywłaszczono jedynie część nieruchomości J. W. w Z. przy ul. A 23 o– działkę nr 43/2 pow. 0,3584 ha na realizację osiedla mieszkaniowego B w Z.. Po odwołaniu J. W., na jej żądanie wywłaszczeniem objęto również pozostały grunt znajdujący się poza lokalizacją osiedla, o pow. 0,4346 ha, oznaczony jako działka nr 43/1.Organ wywłaszczeniowy uznał, iż wniosek odwołującej się o objecie wywłaszczeniem gruntu położonego poza lokalizacją wyczerpuje dyspozycję art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej i zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 u.g.n. organ II instancji wyjaśnił, że nie ma decydującego dla rozstrzygnięcia zawiadomienie Prezydenta Miasta Z. z dnia 21 maja 2014r., w którym strona została poinformowana o możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości. Samo zawiadomienie, a w jego konsekwencji, złożenie wniosku o zwrot nieruchomości przez uprawniony podmiot nie przesądza w żadnym wypadku o treści decyzji kończącej postępowanie zwrotowe, a zobowiązuje organ (starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej) do zbadania, czy zaistniała przesłanka uwzględnienia roszczenia, jaką jest zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. W ocenie Kolegium bezspornym w niniejszej sprawie jest, że przedmiotowa nieruchomość położona w Z. przy ul. A 23 oznaczona dawnej jako działki nr 43/1 i 43/2 przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...], wydanej w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z dokumentów archiwalnych załączonych do ww. decyzji wynika, że przed podjęciem ww. rozstrzygnięcia były prowadzone rokowania z właścicielką – J. W. odnośnie dobrowolnej sprzedaży gruntu o pow. 3584 m2, znajdującego się w granicach lokalizacji osiedla mieszkaniowego, które nie przyniosły efektu. Z wnioskiem o wywłaszczenie działki nr 43/2 o pow. 3584 m2, wystąpiła Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich I. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają natomiast, co sugeruje strona odwołująca, iż w stosunku do pozostałej części nieruchomości oznaczonej jako działka 43/1 o pow. 4346 m2 były podejmowane jakiekolwiek kroki proceduralne, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. Powyższa sytuacja odpowiada treści art. 5 ust.3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości, której część podlegałaby wywłaszczeniu w drodze decyzji administracyjnej, ze względu na jej niezbędność na cele użyteczności publicznej lub inne cele określone w art. 3 tej ustawy, mógł dobrowolnie odstąpić Skarbowi Państwa całą swoją nieruchomość, jeżeli ta część jego nieruchomości, która pozostałaby po przymusowym wywłaszczeniu, nie nadawałby się do racjonalnego użytkowania na cele dotychczasowe. Zdaniem Kolegium taki stan miał miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z treści decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nabycie działki nr 43/1 o pow. 4346 m2 było związane z faktem, że grunt ten jako teren podmokły nie nadaje się dalszego racjonalnego użytkowania po wywłaszczeniu części gruntu o wyżej wartości użytkowej. A zatem w przedmiotowej sprawie, nieruchomość oznaczona jako działka nr 43/1 od początku nie była niezbędna na cel wywłaszczenia, jednakże została "dowłaszczona" na żądanie jej właścicielki. Tym samy Skarb Państwa nabył większą powierzchnię niż potrzebował do realizacji inwestycji. Kolegium podkreśliło, że ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, czyli takiej, na której - stosownie do treści art. 112 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami - miał być zrealizowany cel publiczny. Oznacza to, że dochodzenie przez byłego właściciela (spadkobiercę) zwrotu tego rodzaju gruntu jest możliwe, ale w ramach roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. To zaś prowadzi do wniosku, że żądanie to winno być zgłoszone łącznie z roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej. W orzecznictwie i doktrynie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym żądanie zwrotu nieruchomości "dowłaszczonych" ma miejsce jedynie wówczas, gdy zwrotowi podlega również część nieruchomości, która została wywłaszczona. Co za tym idzie, nie jest możliwe występowanie do organu z wnioskiem dotyczącym wyłącznie zwrotu części nieruchomości, która została objęta wywłaszczeniem na skutek wniosku zgłoszonego na zasadzie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958r., czyli tej części nieruchomości, której nie obejmowała lokalizacja celu publicznego. Kolegium uznało, że z powyższych względów, sformułowany przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przez organ art. 136 ust.2 i 3 i art. 137 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez ich błędną wykładnie, jest chybiony. Zdaniem organu II instancji w rozpatrywanej sprawie, podstawową przyczyną, dla której nie może nastąpić zwrot przedmiotowej nieruchomości jest fakt, że wnioskowana do zwrotu część nieruchomości oznaczona jako działka nr 43/1 (aktualnie jako działka nr 142/1) nie była niezbędna na żaden cel określony w dacie nabycia, lecz została nabyta przez Skarb Państwa na wniosek właściciela i w związku z tym nie jest możliwe ustalenie w postępowaniu o jej zwrot, czy stała się ona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., zbędna na cel określony w momencie nabycia. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożył H. W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 136 ust. 3 oraz przepisu art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nieruchomość nabyta na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami tylko wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki do zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości, której wywłaszczenie odbyło się bez żądania poprzedniego właściciela. Skarżący zarzucił także organom błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, a polegający na przyjęciu, iż w dniu wywłaszczenia działka o nr 43/1 nie była potrzebna do realizacji celu publicznego jakim była budowa osiedla mieszkaniowego B, podczas gdy - co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji - działka nr 43/1 była potrzebna do realizacji ww. celu publicznego, albowiem na znacznej jej części (obecnych działkach o nr 142/2, 142/3, 142/4, 142/5, 142/6, 142/7, 142/8, 142/9, 142/10, 142/11) posadowiono garaże oraz drogę dojazdową do nich, z których to najprawdopodobniej korzystają mieszkańcy osiedla B, natomiast na pozostałej części dawnej działki nr 43/1 (tj. obecnie działki 142/1) nie zrealizowano ww. celu publicznego. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wniosków dowodowych, tj. dowodu z wyjaśnień p. H. W., na okoliczność – wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i braku rozliczenia składników roślinnych znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości oraz z opinii biegłego ds. wyceny nieruchomości - na okoliczność ustalenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na podstawie art. 136 § 1-4, art. 140 § 1-5 z zw. z art. 217 § 2 oraz art. 141 § 1-4 ustawy "o gospodarce nieruchomościami", a których to przeprowadzenie było niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że celem, dla którego doszło do wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie była realizacja budowy osiedla mieszkaniowego B na terenie miasta Z.. Cel ten został zrealizowany w odniesieniu do większej części wywłaszczonej nieruchomości, nie zaś w stosunku do działki której dotyczy wniosek o zwrot tj. działki ewidencyjnej 142/1, będącej częścią dawnej działki o nr 43/1, której wywłaszczenie nastąpiło - teoretycznie na żądanie byłej właścicielki J. W., a w zasadzie zostało na niej wymuszone poprzez wywłaszczenie pozostałej części nieruchomości. Tryb jej wywłaszczenia nie może uzasadniać braku możliwości odzyskania nieruchomości w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek zwrotu, co skarżący uzasadniał brzmieniem art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Samo zastosowanie się do tejże regulacji w świetle literalnego brzmienia przepisu nie powoduje zmiany celu wywłaszczenia tak do części, jak i całości wywłaszczanej nieruchomości. Każda nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu musi mieć jasno określony cel jej wywłaszczenia. Skoro organ uznał w przedmiotowej sprawie, że wywłaszczenie może się odbyć w oparciu o powiększony areał gruntu, to uznał także że taka decyzja będzie korzystna dla realizacji projektu planowanej inwestycji, a tym samym rozszerzył istotę celu wywłaszczenia na całą nieruchomość. Skarżący podniósł również, że bliskość zabudowań garażowych z budynkami mieszkalnymi osiedla B, może świadczy o tym, że z ww. garaży korzystają mieszkańcy osiedla B (podobnie jak ze skwerków czy placów zabaw zlokalizowanych w obrębie dawnej działki o nr ewidencyjnym 43/2). Jakkolwiek organ pierwszej instancji nie dokonał ustaleń, kto korzysta z ww. garaży i drogi - co oczywiście powinien był uczynić - to jednak nie do obrony wydaje się pogląd, jakoby dawna działka o nr 43/1 nie została wywłaszczona dla celu publicznego, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego B. Gdyby przyjąć, iż ww. garaże nie są częścią wybudowanego osiedla, to podobnie nie byłyby jego częścią skwery i place zabaw, które winny być zatem zwrócone skarżącemu. Sam zaś fakt, iż na działce o nr 142/1, o której zwrot toczy się niniejsze postępowanie nie zostały dokonane żadne naniesienia, nie posadowiono żadnych budowli ani dróg dojazdowych, ani skwerów czy placów zabaw, pozostaje bez znaczenia dla uznania, że cel jej wywłaszczenia był jednolity i wspólny dla całej wywłaszczonej nieruchomości i zrealizowany tak na części gruntu wywłaszczonej z woli organu, jak i na części gruntu "dowłaszczonej" na żądanie ówczesnego właściciela nieruchomości. W ocenie skarżącego, poprzez takie a nie inne zagospodarowanie opisywanego terenu, pierwotny cel wywłaszczeniowy rozciągnął się na całą wywłaszczoną mocą decyzji Prezydenta Miasta Ł. nieruchomość. W skardze zostały zawarte również zarzuty dotyczące kwalifikowanej wady wywłaszczeniowa z dnia [...], stanowiącej podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie j ej nieważności. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów administracji, do wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działki 43/1 i 43/2 doszło w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1974r. nr 10, poz.64.) Przy czym, wbrew stanowisku strony skarżącej nie może budzić wątpliwości, że jedynie część nieruchomości, oznaczona jako działka nr 43/2 została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego B w Z.. Działka nr 43/1 została wywłaszczona na wyraźne żądanie właścicielki nieruchomości, która argumentowała, iż stanie się ona dla niej zbędna z powodu braku dostępu do drogi publicznej po odebraniu jej władztwa nad działką nr 43/2. Wynika to wprost z załączonych dokumentów postępowania w sprawie wywłaszczenia, w tym wniosku właścicielki o objęcie wywłaszczeniem i spornej działki. Wniosek ten doprowadził nawet do zmiany pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej. Taką sytuację – dowłaszczenia - przewidywał wprost przepis art. 5 ust.3 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i rybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1974.10.64). Stosownie do tego przepisu, wywłaszczenie mogło na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części, pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Należy przy tym podkreślić, że unormowania ustawy z 1958 roku nie wymagały, aby w akcie wywłaszczenia powołać tę właśnie podstawę prawną. Zatem sam fakt, że przepis ten nie został powołany w akcie wywłaszczenia z 1979 r. nie oznacza automatycznie, że nie stanowił on podstawy nabycia pozostałej części nieruchomości nie podlegającej wywłaszczeniu. Artykuł 6 ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. mógł bowiem swym zakresem obejmować nie tylko sytuacje, w których doszło do zawarcia umowy nabycia nieruchomości podlegających, w razie braku porozumienia z właścicielem, decyzyjnemu wywłaszczaniu, lecz również dotyczące nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości w przypadkach określonych w art. 5 ust. 3 ww. ustawy, bez potrzeby czynienia o tym wzmianki w akcie notarialnym, bowiem ust. 1 art. 6 takiego wymogu nie stawiał (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1129/06, WSA w Bydgoszczy z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1481/10; WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 611/09). Okoliczność powyższa ma przesądzające znaczenie dla oceny zasadności skargi. Zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uregulowane zostały w rozdziale 6 Działu III ugn. W myśl art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu. Przepisy te mają odpowiednie zastosowanie do nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w związku z odesłaniem zawartym w art. 216 ust. 1 ugn. Trafnie organy podkreślały, że uregulowania dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości dotyczą co do zasady nieruchomości wywłaszczonych w celu realizacji celu publicznego. Wskazuje na to literalne brzmienie art. 136 ust.3 u.g.n. Natomiast, zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa, część nieruchomości nabyta na żądanie właściciela w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. tylko wówczas, gdy spełnione zostaną warunki do zwrotu części nieruchomości, wywłaszczonej na cel publiczny. Jeżeli w sprawie nie wystąpią przesłanki do zwrotu tej nieruchomości, wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. do zwrotu części wywłaszczonej na wniosek właściciela. Przyczyną, dla której nie może nastąpić samodzielny zwrot takiej nieruchomości, jest okoliczność, że nie była ona w chwili wywłaszczenia niezbędna na żaden cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - wywłaszczona została na wniosek właściciela (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 roku w sprawie I SA/Wa 1001/12, Lex nr 1325303 i powołane tam orzecznictwo). Istotna jest zatem zbędność spornej części nieruchomości na cel publiczny w chwili orzekania o wywłaszczeniu, dla realizacji którego organ podejmował działania zmierzające do wywłaszczenia pod budowę osiedla B. Zatem nie podlega badaniu i ocenie sposób jej późniejszego wykorzystania. W rozpoznawanej sprawie bez znaczenia pozostaje więc okoliczność, czy na części tej działki spółdzielnia mieszkaniowe zrealizowała w późniejszym czasie garaże, dzierżawione mieszkańcom osiedla. W rozpoznawanej sprawie bezsporne i istotne jest, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 43/2, łącznie z którą wywłaszczono działkę nr 43/1, wywłaszczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego i że cel ren został zrealizowany. Realizacja publicznego celu wywłaszczenia niweczy możliwość ubiegania się o zwrot zarówno działki wywłaszczonej, jak i działki dowłaszczonej na żądania właściciela. Trafnie też zwraca uwagę Wojewoda, że dla oceny zasadności wniosku nie ma znaczenia, iż został on wywołany zawiadomieniem organu o możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości. Dopiero bowiem po wszczęciu postępowania w trybie art.136 u.g.n. organ bada czy rzeczywiście zaistniały przesłanki do zwrotu nieruchomości. Reasumując, skoro sporna nieruchomość 43/1 nie została wywłaszczona dla realizacji osiedla mieszkaniowego, a jedynie dowłaszczona na żądanie właściciela, zaś cel wywłaszczenia sąsiedniej nieruchomości został zrealizowany, brak przesłanek do uwzględnienia żądania zwrotu części nieruchomości dowłaszczonej. Oznacza o, że organy dokonały trafnej wykładni przepisu art. 136 ust. 3 ugn. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...], orzekając o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr 43/1 położonej w Z., w sposób prawidłowy zastosował prawo materialne. Nieuzasadniony jest też zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych. Wszystkie elementy stanu faktycznego, który jest niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia zostały przez organ prawidłowo ustalone. I wyjaśnione. Zebrany materiał dowodowy został przez organy orzekające wszechstronnie rozpatrzony. Organy szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierował przy wydaniu rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). a.tp.