I OZ 1085/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 62/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. Ś. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 62/17, po rozpoznaniu wniosku R. Ś., odmówił wstrzymania wykonania sprecyzowanej w sentencji decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że warunkiem wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., jest jej niewykonanie do czasu rozpatrzenia wniosku. Wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu nie ma zatem zastosowania w sytuacji, gdy decyzja objęta skargą została już wykonana. Nie można bowiem spowodować odwrócenia już zaistniałych następstw wykonania decyzji. Innymi słowy, skoro postanowienie sądu administracyjnego ma uchronić stronę przed negatywnymi skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 ww. ustawy. Następnie Sąd I instancji podkreślił, iż zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło z dniem określonym w rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Potwierdzeniem tego faktu jest m.in. świadectwo służby nr [...]. W ocenie Sądu I instancji skutek wynikający z kwestionowanej przez skarżącego decyzji już nastąpił, w związku z czym brak było podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R. Ś., postulując jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie, wyrażające się w niedostrzeżeniu, że wykonanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby nie ogranicza się jedynie do skutku tej decyzji (tj. jej skuteczności z dniem w rozstrzygnięciu oznaczonym), ale – mając przede wszystkim na uwadze trwały charakter i ciągłość łączącego strony stosunku prawnego – "wykonywanie" to stanowi continuum (i to w wielu aspektach, zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych), które w żadnej mierze nie pozwala na utożsamianie materialnoprawnej skuteczności decyzji z jej wykonaniem w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. - art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe niezastosowanie, wyrażające się w całkowicie błędnym przyjęciu, że wykonanie zaskarżonej decyzji, skutkujące zniweczeniem na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego stosunku służby, w tym brak możliwości wykonywania przez skarżącego dotychczasowej pracy (w szczególności w sytuacji, gdyby doszło do uwzględnienia skargi), prowadzi per se bezpośrednio do spowodowania nie tyle trudnych, ale przede wszystkim niemożliwych do odwrócenia skutków, nie mówiąc o zachodzącym w takiej sytuacji niebezpieczeństwie wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. W uzasadnieniu zażalenia zarzuty te szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Sąd administracyjny nie bada w tym postępowaniu zasadności samej skargi, ocenia natomiast trafność zastosowania w konkretnym przypadku tzw. ochrony tymczasowej, na czas kontroli przez sąd legalności aktu administracji w ramach głównego postępowania sądowoadministracyjnego i wydania w tym zakresie stosownego orzeczenia. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje jednocześnie wnioskodawcę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu należy stwierdzić, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w sytuacji gdy została ona już zrealizowana (przynajmniej co do zasady), a więc wówczas gdy wywołała już ona skutki prawne. Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez Sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 P.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. Oczywiście chodzi tylko o tymczasową akcję, bo zagadnienie jest inne w przypadku uwzględnienia skargi i jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Takie wszak działanie jest wykluczone na tym etapie sprawy. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący został już zwolniony ze służby. Zatem orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji jest w takim przypadku bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności w ramach ochrony tymczasowej. Skutki kwestionowanej przez skarżącego decyzji zwalniającej go ze służby mogą być zatem zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącego orzeczenie uwzględniające jego skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 896/08, publ. CBOSA). W tej sytuacji, wobec braku zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania jej wykonania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.