II GSK 2287/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 201/17 w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę P.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2016 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji w części obejmującej nałożenie kary pieniężnej powołał art. 92a ust. 1 oraz art. 92a ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.; dalej: utd lub ustawa o transporcie drogowym) w związku z Ip. 1.1. oraz 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy. W punkcie 2 decyzji organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w części obejmującej wykonywanie przewozu na potrzeby własne (Ip.1.3. załącznika nr 3 do utd) uznając, że skoro przejazd wykonywany w dniu 26 stycznia 2016 r. nie był przewozem na potrzeby własne postępowanie w przedmiocie nałożenia kary za brak zaświadczenia stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414; dalej kpa). Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej ppsa) Sąd I instancji przyjął, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. II Skargę kasacyjną wniósł P.M. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 4 pkt 3, 4 i 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał kryteriów przewozu na potrzeby własne; - art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do pojazdu (zespołu pojazdów), przy użyciu których wykonywany był przewóz, podczas gdy masa całkowita tego pojazdu (zespołu pojazdów) nie przekraczała 3,5 tony, co oznacza, iż pojazd ten nie musiał być wyposażony w urządzenie rejestrujące (tachograf); II. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 1 § 1 i 2 ppsa w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, poprzez brak kontroli ze strony Sądu I instancji nad stosowaniem przepisów postępowania administracyjnego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który – nie dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ograniczając się jedynie do oceny stanu faktycznego błędnie ustalonego przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego – naruszył zasadę praworządności wyrażoną w przepisie art. 7 kpa, poprzez pomięcie okoliczności, że skarżący wydał polecenie wykonania przewozu jako prezes zarządu spółki, a nie jako prowadzący własną działalność gospodarczą oraz niewyjaśnienie czy przewożone pojazdy były naprawione i oparcie się w tym zakresie jedynie na zeznaniach kontrolowanego kierowcy; - art. 1 § 1 i 2 ppsa w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. art. 77 § 1 kpa, poprzez brak kontroli ze strony Sądu I instancji nad stosowaniem przepisów postępowania administracyjnego przez Kujawsko Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia sprawy, przejawiającego się brakiem przesłuchania Skarżącego oraz ponownego przesłuchania kontrolowanego kierowcy w celu ustalenia w czyim imieniu Skarżący wydawał kierowcy polecenie wykonania przewozu oraz czy przewożone pojazdy były naprawione, co skutkowało błędnym przyjęciem, że przewóz był wykonywany przez Skarżącego, a nie przez spółkę oraz iż przewożone pojazdy nie były naprawione. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zarówno w zakresie nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i w zakresie umorzenia postępowania w przedmiocie wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia. Podkreślenia wymaga, że umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie nałożenia kary za brak zaświadczenia uprawniającego do wykonywania przewozu na potrzeby własne, organy inspekcji transportowej przyjęły, że jakkolwiek przewóz objęty kontrolą w dniu 26 stycznia 2016 r. był związany z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą obejmującą sprzedaż hurtową detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, to nie spełniał ustawowych wymogów uznania go za przewóz na potrzeby własne, gdyż przewożony ładunek - samochody osobowe - nie był własnością Skarżącego, ani też nie został przez niego sprzedany, kupiony lub naprawiony. Kwestionując wyrok Sądu I instancji oddalający wszak w całości skargę Skarżący w żadnym z zarzutów środka odwoławczego nie podważył przyjęcia, iż w omawianym zakresie postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podanych przez organ, ani też nie wykazał, iż było bezprzedmiotowe, ale z innych powodów (np. legitymowanie się zaświadczeniem). Narracja skargi kasacyjnej zakreślająca jej granice, w obrębie których może kontrolować wyrok Sąd II instancji, w istocie zmierza do wykazania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz drogowy rzeczy był przewozem na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 utd, a tym samym nie było podstaw do nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji, przy równoczesnym braku zarzutów odnoszących się do punktu 2 decyzji organu I instancji (umorzenia postępowania). To zaniechanie stanowi wystarczający powód do przyjęcia, że nieusprawiedliwione są te zarzuty skargi kasacyjnej, postawione w oparciu o obie podstawy kasacyjne, które zmierzają do wykazania, że objęty kontrolą przewóz spełniał przesłanki z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto z akt sprawy wynika bezspornie, że przewożone do prowadzonego przez Skarżącego komisu samochody zostały zakupione przez spółkę z o.o.. Nie stanowiły zatem własności Skarżącego, co stanowi jeden z warunków uznania przejazdu za przejazd na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym). To, że Skarżący jest jedynym udziałowcem spółki nie ma wpływu na ustalenie własności rzeczy przewożonych, skoro przejazd wykonywany był przez Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyraził pogląd, z którym Naczelny Sąd Administracyjny w pełni się zgadza, że "okoliczność iż Skarżący posiada 100% udziałów A sp. z o.o. nie oznacza, że był jednocześnie właścicielem tych pojazdów jako osoba fizyczna. A sp. z o.o. i P.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B to dwa różne podmioty gospodarcze". Dodać nadto należy, że w toku postępowania administracyjnego, jak i przed Sądem I instancji nie było sporne, że przewóz był wykonywany przez Skarżącego, a nie przez spółkę. Dopiero w skardze kasacyjnej podniesiono, że "Skarżący wydawał kierowcy polecenie wykonywania przewozu nie jako przedsiębiorca, lecz jako prezes zarządu spółki". Uszło jednak uwadze Skarżącego, że ustalenia co do zlecającego przejazd, dotąd niesporne, wynikają także ze znajdującej się w aktach faktury zakupu paliwa wystawionej na rzecz Skarżącego. Przesądzenie, że przejazd nie stanowił przejazdu na potrzeby własne oznacza, że w dniu kontroli wykonywany był transport drogowy w rozumieniu art.4 pkt 3 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym pojęcie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający warunków, o których mowa w punkcie 4. W myśl z kolei art. 5 ust. 1 omawianej ustawy, w zakresie istotnym dla sprawy, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Przed wejściem w życie art. 5 ust. 1 w brzmieniu wyżej podanym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymagało uzyskania licencji. Wprowadzając ustawą z dnia 3 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 567) nowe brzmienie art.5 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, ustawodawca przesądził w przepisach przejściowych ustawy zmieniającej, że podmioty, które przed dniem jej wejścia w życie uzyskały licencję na wykonywanie transportu krajowego lub międzynarodowego rzeczy uprawnione są do wykonywania przewozów do czasu upływu terminu jej ważności. W rozpoznawanej sprawie pozostaje bezsporne, że Skarżący wykonując przewóz, objęty kontrolą, nie posiadał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Nie jest też kwestionowane, że licencja udzielona Skarżącemu na wykonywanie transportu drogowego wygasła 23 lipca 2013 r. W tej sytuacji zaistniały przesłanki do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Za odpowiadające prawu należy uznać także stanowisko Sądu I instancji co do prawidłowości nałożenia na Skarżącego kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf). Zgodnie z powołanym w skardze kasacyjnej art. 2 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego: rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 ton. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego w oparciu o dowody rejestracyjne pojazdów ustalono, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu (zespołu pojazdów) wynosiła 5.500 kg. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentów – dowodów rejestracyjnych pojazdów - a tym samym twierdzenie zawarte w omawianym zarzucie, że "masa całkowita pojazdu (zespołu pojazdów) nie przekraczała 3,5 tony" oraz że organ nie wykazywał, aby "wartość ta została przekroczona" uznać należy za chybione. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art.184 ppsa i art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), orzekł jak w sentencji.