II GZ 490/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 354/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, odrzucenia zażalenia na wezwanie z 6 marca 2017 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowanej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 354/16 w pkt 1 odrzucił wniosek [...] (skarżącego) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na prawomocne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W pkt 2 odrzucił zażalenie [...] na wezwanie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu z 6 marca 2017 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zaś w pkt 3 odrzucił skargę [...] na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowanej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 13 maja 2016 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Poznaniu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję. W odpowiedzi skarżący wniósł na nie zażalenie, występując jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 11 października 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 grudnia 2016 r. utrzymał je w mocy. Postanowieniem z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 40/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie z 13 maja 2016 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego. Następnie dnia 6 marca 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 13 maja 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skarżącemu 20 marca 2017 r. Należnego wpisu skarżący nie uiścił. W piśmie procesowym z 3 kwietnia 2017 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie złożył zażalenie na "postanowienie – zarządzenie – wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 marca 2017 r. o wpis", żądając przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Uzasadniając zaskarżone postanowienie z 13 kwietnia 2017 r., WSA w Poznaniu podniósł, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zażalenie przysługuje na wymienione w tym przepisie postanowienia. Z kolei zażalenie na wezwanie do wykonania zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne. WSA podniósł, że skoro nie jest dopuszczalne w drodze zażalenia zaskarżenie wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia, to nie może w tym względzie dojść do uchybienia terminu. Stąd wniosek o przywrócenie terminu, jako z mocy ustawy niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu, bez jego merytorycznego rozpatrzenia. Sąd wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu 20 marca 2017 r., a zatem siedmiodniowy termin do wykonania nałożonego na stronę skarżącą obowiązku procesowego upływał z dniem 27 marca 2017 r. W zakreślonym terminie brak fiskalny skargi nie został uzupełniony. Na konsekwencje uchybienia temu obowiązkowi nie może mieć wpływu kolejny wniosek skarżącego o przyznania prawa pomocy, który został nie tylko złożony po terminie do uiszczenia wpisu, lecz nade wszystko po prawomocnej odmowie udzielenia mu prawa pomocy. [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagał się jego uchylenia jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz zwolnienia z opłat i kosztów sądowych w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie Ryszarda Płotka na postanowienie WSA którym odrzucono jego zażalenie na wezwanie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu z 6 marca 2017 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że zażalenie na wezwanie do wykonania zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środka zaskarżenia od zarządzenia wzywającego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wyjaśnić bowiem należy, że ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, po uprawomocnieniu się orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Jest to czynność techniczna zmierzająca do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego. Nie jest to zatem zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych, w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a., od którego przysługuje zażalenie. Podobnie złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas bowiem czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy samej ustawy (art. 88 p.p.s.a.) i z tej przyczyny za podlegający odrzuceniu. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Skoro nie jest dopuszczalne (w drodze zażalenia) zaskarżenie wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia, to nie może w tym względzie dojść do uchybienia terminu. Stąd wniosek o przywrócenie terminu, jako z mocy ustawy niedopuszczalny, podlegał odrzuceniu, bez jego merytorycznego rozpatrzenia. Odnosząc się do zażalenia skarżącego na postanowienie o odrzuceniu jego skargi wskazać należy, że stosownie do art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi przez sąd, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Powyższa regulacja stanowi, iż opłacenie pisma (w niniejszej sprawie skargi) w terminie i w kwocie wskazanej przez sąd stanowi istotny jej element, którego brak uniemożliwia nadanie pismu (skardze) dalszego biegu. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu 20 marca 2017 r. Siedmiodniowy termin do wykonania nałożonego na stronę skarżącą obowiązku procesowego upływał z dniem 27 marca 2017 r. W zakreślonym terminie skarżący wpisu sądowego nie uiścił. W tym stanie rzeczy WSA trafnie odrzucił skargę. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.