I OZ 1103/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 157/17 odrzucające skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 157/17 odrzucił skargę A. M. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2016 r.) w przedmiocie zasiłku okresowego. Decyzją z [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania A. M. zasiłku okresowego. Decyzję z [...] września 2016 r. doręczono skarżącemu w dniu 22 września 2016 r.; zawierała ona prawidłowe oraz kompletne pouczenie o terminie i trybie wniesienia skargi do sądu. W dniu 6 października 2016 r. A. M. wystąpił do Samorządowego Kolegium w [...] o sprostowanie pouczenia, co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jako podstawę prawną żądania skarżący wskazał na art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej kpa). Uzasadniając żądanie skarżący przyznał, że w doręczonej decyzji został pouczony o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącego pouczenie to nie było jednak zrozumiałe i wymagało sprostowania, ponieważ nie wynika z niego "jakie prawo ma w tym wypadku zastosowanie". Postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 111 § 1, art. 113 § 3 i art. 126 kpa, odmówiło sprostowania pouczenia zawartego w decyzji z [...] września 2016 r. Kolegium wskazało na brak podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawcy, ponieważ decyzja zawierała jasne pouczenie o sposobie jej zaskarżenia, w zrozumiały sposób informując, zarówno o terminie, jak i sposobie wniesienia skargi oraz o organie, który jest właściwy do jej rozpoznania. Postanowienie o odmowie sprostowania decyzji zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 grudnia 2016 r. A. M. zaskarżył decyzję z [...] września 2016 r. w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - skarga została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu 16 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej ppsa) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ppsa). W niniejszej sprawie, co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru, zaskarżona decyzja z [...] września 2016 r. (zawierająca w pełni prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi) została skarżącemu doręczona w dniu 22 września 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach administracyjnych). Pouczenie obejmowało w szczególności informację, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem w dniu 24 października 2016 r. Skarga opatrzona datą 13 stycznia 2017 r. została do organu nadana w urzędzie pocztowym w dniu 16 stycznia 2017 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Konsekwencją wniesienia skargi po upływie terminu jest stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 ppsa jej odrzucenie. Z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy, w ocenie Sądu I instancji dodatkowego wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 111 § 1 kpa strona ma prawo do wystąpienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o: - uzupełnienie decyzji, co do rozstrzygnięcia, - uzupełnienie decyzji, co do prawa odwołania, powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, - sprostowanie zamieszczonego w decyzji pouczenia, co do prawa odwołania, powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. W zależności od treści wniesionego żądania, organ administracji wydaje postanowienie o uzupełnieniu lub odmowie uzupełniania decyzji (postanowienia wydawane na podstawie art. 111 § 1 b kpa) lub postanowienie o sprostowaniu lub odmowie sprostowania pouczenia zawartego w decyzji (postanowienia wydawane na podstawie na podstawie art. 113 kpa). Powyższe rozróżnienie ma istotne znaczenie dla ustalenia początku biegu terminu do wniesienia skargi na decyzję, w odniesieniu do której zgłoszono wcześniej żądanie jej uzupełnienia lub sprostowania. Zgodnie z art. 111 § 2 kpa, w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b kpa, tj. postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji, termin do wniesienia skargi do sądu biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia tego postanowienia. Z treści art. 111 § 2 kpa wynika zatem, że przesunięcie terminu do wniesienia skargi, dotyczy tylko sytuacji wydania przez organ postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji. Natomiast wydanie postanowienia o odmowie sprostowania decyzji, nie skutkuje przesunięciem biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie art. 111 § 2 kpa nie mógł mieć zastosowania. Na wniosek skarżącego nie zostało wydane postanowienie o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia zaskarżonej decyzji, a postanowienie o odmowie sprostowania zawartego w tej decyzji pouczenia. Przepisów art. 111-113 kpa nie można traktować jako narzędzia służącego do "przesunięcia" terminu do wniesienia skargi i stawiać skarżącego w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych osób skarżących. W szczególności z art. 112 kpa wynika, że jedynie błędne pouczenie co do możliwości wdrożenia trybu odwoławczego (skargowego etc.) nie może szkodzić osobie, która zastosowała się do tego pouczenia. Posłużenie się wnioskiem o sprostowanie (uzupełnienie) prawidłowego pouczenia co do wymienionych w omawianych przepisach praw, a następnie wniesienie skargi po upływie prawie trzech miesięcy od przysługującego terminu, świadczy o instrumentalnym traktowaniu omawianych przepisów celem obejścia prawa do wniesienia skargi w ciągu 30 dni od dnia doręczenia uprawnionemu skarżonej decyzji. Takie postępowanie nie może zasługiwać na aprobatę i uznanie, że w tym przypadku skarżący nie wiedział, w jaki sposób i w jakim terminie winien wnieść skargę do sądu administracyjnego. Określony w art. 53 § 1 ppsa termin do wniesienia skargi nie uległ przesunięciu i bezskutecznie upłynął z dniem 24 października 2016 r. tj. po upływie 30 dni liczonych od dnia doręczenia skarżącemu decyzji z [...] września 2016 r. Skarga została wniesiona w dniu 16 stycznia 2017 r., nastąpiło to po upływie terminu właściwego dla skutecznego dokonania tej czynności. Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. M., zarzucając rażące naruszenie art. 53 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 2 ppsa. Skarżący wskazał, że postanowienie jest nielogiczne, a także powoduje utratę zaufania do władzy publicznej. W uzasadnieniu podniósł, że "zawarte w decyzji pouczenie wymagało sprostowania czy uzupełnienia, ponieważ jest niezrozumiałe. Organ odwoławczy nie wskazał w nim jakiego rodzaju prawo ma zastosowanie do wniesienia skargi. Natomiast z akt sprawy wynika, iż skarżący jest zwykłą osobą działającą bez wykwalifikowanej pomocy prawnej, dlatego wymagane było szczegółowe pouczenie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ppsa). By zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne strona winna złożyć skargę bezpośrednio w organie, bądź nadać ją w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu w zakreślonym terminie. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa) W niniejszej sprawie, skarżący mimo prawidłowego i jednoznacznie brzmiącego pouczenia przez organ w zaskarżonej decyzji z [...] września 2016 r. (doręczonej 22 września 2016 r., k. 22, 19 akt administracyjnych) o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, która winna być skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji, nadał ją z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 53 § 1 ppsa. Tym samym Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, bowiem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 24 października 2016 r. a skarga opatrzona datą 13 stycznia 2016 r. została nadana do organu, w urzędzie pocztowym, w dniu 16 stycznia 2017 r. (k. 6 akt III SA/Gd 157/17), czyli po upływie ustawowego terminu. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 111 kpa albowiem skarżący pismem nadanym w dniu 6 października 2016 r. nie żądał uzupełnienia decyzji z [...] września 2016 r., wniósł o sprostowanie pouczenia co do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zawartego w decyzji z [...] września 2016 r. wydanej przez Kolegium w sprawie o sygn. akt SKO [...]. Kolegium na podstawie art. 111 § 1, art. 113 § 1 i art. 126 kpa wydało postanowienie z 15 listopada 2016 r. odmawiające sprostowania pouczenia zawartego w decyzji z [...] września 2016 r., stąd też reguła przewidziana w art. 111 § 2 kpa nie ma zastosowania. Art. 113 kpa, regulujący m.in. zasady sprostowania przez organ administracyjny błędów i omyłek pisarskich zawartych w decyzji (§ 1), w § 3 stanowi, że stronie służy zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie, natomiast w przeciwieństwie do przepisu art. 111 § 2 kpa - nie przewiduje odmiennego od określonego w art. 53 § 1 ppsa terminu do wniesienia skargi na decyzję. W konsekwencji wydanie takiego postanowienia w dniu 15 listopada 2016 r. nie otworzyło skarżącemu nowego terminu do wniesienia skargi na decyzję z [...] września 2016 r., który biegł od dnia 22 września 2016 r. (od dnia doręczenia decyzji). Z uwagi na odrzucenie skargi badanie zagadnień merytorycznych, podniesionych w zażaleniu, było niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.