I OSK 2312/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-26
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Jolanta Rudnicka, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Inspektor Pracy w W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Okręgowy Inspektor Pracy w W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ działania podjęte po uchyleniu pierwotnej decyzji przez organ II instancji były pozorne i nieefektywne, co doprowadziło do znacznego opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku. Sąd stwierdził jednak, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa i nie było podstaw do wymierzenia organowi grzywny.Stan faktyczny
Spółka E. S.A. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Po odmowie udostępnienia informacji i uchyleniu decyzji przez organ II instancji, spółka wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji błędne nieuwzględnienie przewlekłości postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok, stwierdził, że Okręgowy Inspektor Pracy w W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy w W. na rzecz skarżącej kwotę 1037 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2017r., sygn. akt VIII SAB/Wa 31/17 w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. stwierdza, że Okręgowy Inspektor Pracy w W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania przy czym przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w W. na rzecz skarżącej E. S.A. z siedzibą w W. kwotę 1037 (tysiąc trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach.
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 31/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S.A. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. E. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka"), na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1 i art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2016 r. W skardze zarzucono naruszenie:
1) art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne przedłużanie prowadzonego postępowania administracyjnego po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji przez organ administracji II instancji, pomimo jasnych wytycznych Głównego Inspektora Pracy co do koniecznych do podjęcia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy działań, czym naruszona została zasada szybkości postępowania administracyjnego oraz terminy załatwienia spraw określone w k.p.a.;
2) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie, który, zdaniem skarżącej, winien być zachowany również w przypadku ponownego rozpoznawania sprawy.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w W. do rozpoznania wniosku E. S.A. o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] maja 2016 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 15.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., iż Okręgowy Inspektor Pracy w W., przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wykazuje się opieszałością w swoich działaniach, a zwłoka w rozpatrywaniu sprawy nie jest uzasadniona. Zdaniem skarżącej Okręgowy Inspektor Pracy w W. w okresie do dnia [...] października 2016 r. nie podjął żadnych działań, aby zrealizować zalecenia organu II instancji zawarte w decyzji Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2016 r. Jedynymi działaniami w tym okresie podejmowanymi przez organ I instancji było informowanie M. M. o nowych terminach załatwienia sprawy. W ocenie skarżącej dopiero pod koniec października 2016 r. organ I instancji przystąpił do realizacji decyzji organu II instancji, kierując do M. M. na adres E. S.A. pismo (doręczone w dniu [...] października 2016 r.), w którym organ I instancji zobowiązał do wskazania, kto jest wnioskodawcą w sprawie oraz jaka jest ostateczna treść wniosku. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. M. M. udzielił odpowiedzi na zapytania organu. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. poinformowano o wyznaczeniu kolejnego terminu na załatwienie sprawy do dnia [...] grudnia 2016 r.
Zdaniem skarżącej, działania podejmowane przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. w toku ponownego rozpoznawania sprawy, po uchyleniu jego decyzji przez organ administracji II instancji, nie dość, że podejmowane były z dużą opieszałością, to równocześnie miały charakter pozorowany.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Podniósł, że w odniesieniu do wniosku z [...] maja 2016 r., w piśmie z [...] maja 2016 r. poinformował skarżącą, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., a także wystąpił o wykazanie, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. M. M. wskazał, iż według reprezentowanej przez niego spółki udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie zgadzając się jednocześnie z kwalifikacją wnioskowanej informacji publicznej jako przetworzonej.
W dniu [...] czerwca 2016 r. Okręgowy Inspektor Pracy w W. wydał decyzję nr [...], w której odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji M. M. zmodyfikował swój wniosek i wystąpił o udostępnienie w trybie informacji publicznej protokołów z kontroli, nakazów oraz wystąpień wytworzonych w roku 2014 i 2015 przez nadinspektora pracy A. K., powołując się na postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową R..
W dniu [...] lipca 2016 r. Główny Inspektor Pracy wydał decyzję znak: [...], którą uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że organ I instancji nie ustalił w sposób prawidłowy osoby wnioskodawcy.
Akta sprawy administracyjnej zostały zwrócone organowi I instancji w dniu [...] września 2016 r. Pismem z dnia [...] października 2016 r. M. M. został wezwany przez organ I instancji do sprecyzowania, czy wnioskodawcą w udzielenia informacji publicznej w przedmiocie przekazania pełnych dokumentacji z kontroli przeprowadzonych przez nadinspektora pracy A. K. w latach 2012, 2013, 2014 i 2015 jest M. M., czy reprezentowana przez niego E. S.A. oraz do ewentualnego wskazania sposobu reprezentacji osoby prawnej.
W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. M. M. wskazał, iż wnioskując o udzielenie informacji publicznej, występował jako członek zarządu E. S.A., wykazując jednocześnie sposób reprezentacji spółki oraz legitymując się stosownym pełnomocnictwem. Wnioskodawca wskazał również, iż wnosił o udostępnienie w trybie informacji publicznej protokołów z kontroli (bez załączników dołączonych do nich), nakazów oraz wystąpień wytworzonych w roku 2014 i 2015 przez nadinspektora pracy A. K..
Organ wskazał, iż w okresie pomiędzy [...] listopada 2016 r., a dniem wydania decyzji przez organ I instancji zaistniała konieczność rozważenia kwestii czy wnioskowana przez skarżącego informacja posiada przymiot informacji publicznej, a jeśli tak to czy zaistniał szczególny interes publiczny, przemawiający za udostępnieniem informacji publicznej przetworzonej na żądanie skarżącego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] Okręgowy Inspektor Pracy w W. odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. Skarżąca E. S.A. odwołała się od tej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty podniesione w skardze Okręgowy Inspektor Pracy w W. wskazał, iż nie kwestionuje dat wskazanych w skardze dotyczących wydawania przez organ administracji publicznej decyzji i wezwań oraz innych pism kierowanych do skarżącej. Organ podkreślił, iż akta przedmiotowej sprawy zostały przesłane przez organ odwoławczy do organu I instancji w dniu [...] września 2016 r. z uwagi na to, iż organ II instancji oczekiwał, czy wnioskodawca zaskarży jego decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu przedmiotowej decyzji. W związku z tym, w ocenie organu, niecelowym było wzywanie skarżącej w okresie, do sprecyzowania, czy wnioskodawcą w kwestii udzielenia informacji publicznej jest M. M., czy reprezentowana przez niego E. S.A. oraz do ewentualnego wskazania sposobu reprezentacji osoby prawnej. Ponadto w sprawie koniecznym było ustalenie czy zachodziły przesłanki do wyłączenia przez organ wyższego stopnia Okręgowego Inspektora Pracy w W. A. K. na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jednocześnie organ wskazał, iż skarżąca spółka sama przyczyniła się do przedłużenia postępowania w sprawie. Zauważył, iż od dnia otrzymania przez Okręgowego Inspektora Pracy w W. akt administracyjnych po uchyleniu jego decyzji przez organ II instancji i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania, do dnia wydania decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy upłynęło niewiele ponad 3 miesiące. Jednakże przez okres ponad 1 miesiąca organ oczekiwał na sprecyzowanie przez skarżącego zakresu wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Konkludując organ podniósł, iż istotnym w niniejszej sprawie jest również to, że protokoły z kontroli, a także pokontrolne środki prawne (nakazy i wystąpienia) adresowane do podmiotów kontrolowanych zawierają liczne dane o charakterze niejawnym, w tym dane osobowe wielu zatrudnianych osób, dane o zarobkach, uregulowaniach wewnętrznych w tym systemów płacowych, systemach organizacyjnych funkcjonowania podmiotów, dane technologiczne stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa itp. Przetworzenie tych licznych dokumentów (setki stron dokumentacji, setki stron nakazów i wystąpień) w sposób zapewniający ochronę informacji niejawnych i to w sposób żądany przez wnioskodawcę bezpośrednio zakłóca normalne funkcjonowanie urzędu. Wnioskodawca nie określił o jakiego rodzaju podmioty kontrolowane chodzi we wniosku (wskazując wszystkie) powołując się na związek z postępowaniem w prokuraturze. Organ zauważył także, że w przedmiocie wniosku zawiera się także udostępnienie dokumentacji kontrolnej przeprowadzonej w E. S.A przez nadinspektora pracy A. K., którą to dokumentację wnioskodawca posiada jako strona kontrolowana.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o:
1) stwierdzenie, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w W., związane z rozpoznaniem wniosku E. S.A., złożonego w jej imieniu przez M. M., o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] maja 2016 r., po uchyleniu decyzji organu administracji I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r., wydanej w sprawie znak: [...], decyzją Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2016 r., wydaną w sprawie znak: [...], zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], prowadzone było w sposób przewlekły;
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 15.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd I instancji wskazał, że działania podejmowane przez organ I instancji były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz załatwienia sprawy. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania musi charakteryzować się podejmowaniem kolejnych czynności z przekroczeniem terminów i musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, co w sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie Sąd zauważył, iż organ przez okres ponad 1 miesiąca oczekiwał na sprecyzowanie przez skarżącą zakresu wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. S.A z siedzibą w W., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenia kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
1. art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i § 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy organ administracji, w toku prowadzonego postępowania, dopuścił się naruszenia wskazanych niżej przepisów, czego błędnie nie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu złożonej skargi:
a) art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania, polegające na bezpodstawnym przedłużaniu prowadzonego postępowania dotyczącego udzielenia informacji publicznej w okresie po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji przez organ administracji II instancji,
b) art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. - polegającego na niezałatwieniu sprawy, po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji przez organ administracji II instancji, bez zbędnej zwłoki, pomimo braku konieczności przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sprawie i jasnych wytycznych Głównego Inspektora Pracy co do koniecznych do podjęcia przy ponownym rozpoznaniu sprawy działań,
c) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - polegającego na nierozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie wynikającym ze wskazanego przepisu, który winien znaleźć zastosowanie również przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, po uchyleniu przez Głównego Inspektora Pracy pierwotnie wydanej decyzji,
e) art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - polegającego na niedochowaniu przez organ administracji terminów wynikających ze wskazanego przepisu, tak jeśli chodzi o informowanie skarżącego o powodach opóźnienia w rozpoznaniu sprawy (udzieleniu informacji publicznej po uchyleniu pierwotnie wydanej decyzji administracyjnej) i planowanym terminie załatwienia sprawy, jak i jeśli chodzi o maksymalny termin (2-miesięczny) rozpoznania sprawy w zakresie udostępnienia informacji publicznej, które to terminy winny być dochowane również w przypadku ponownego rozpatrywania sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia organu administracji Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zatem nie przyjął, że po stronie organu nastąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania.
2. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym przesłanek z uwagi na które Wojewódzki Sąd Administracyjny, w toku kontroli prawidłowości działania organu administracji pod kątem przewlekłości prowadzonego postępowania administracyjnego uznał, że " (...) przebieg postępowania w ocenie Sądu, nie pozwala na uznanie zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania za zasadny" w sytuacji faktycznego nieodniesienia się do sformułowanych przez skarżącego zarzutów i przytoczonych dla ich poparcia przepisów tak k.p.a. jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez co uzasadnienie wydanego orzeczenia jest zbyt lakoniczne i nie odpowiada określonym przepisami prawa wymogom.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają w istocie do wykazania, że organ administracji publicznej, wbrew ocenie sądu I instancji prowadził postępowanie przewlekle.
Należy w tej sytuacji wskazać, że pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Przewlekłe prowadzenie postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. Ze stanowiskiem tym koresponduje pogląd, z którego wynika, że przewlekłość postępowania wiąże się z sytuacją, gdy organy formalnie nie pozostają w zwłoce w załatwianiu spraw, powołując się na niezależne od siebie przyczyny, a także, gdy podejmują działania pozorowane bądź też działają opieszale. O istocie przewlekłości oraz jej wystąpieniu decyduje więc "element obiektywny" wyrażający się w upływie kilku terminów załatwienia sprawy, opieszałości w wyznaczaniu i przeprowadzaniu czynności procesowych niezbędnych do skonkretyzowania przedmiotu postępowania oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mnożeniu czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy i konieczności ustalenia faktów mających znaczenie prawotwórcze.
Wbrew stanowisku sądu I instancji taka właśnie sytuacja zachodziła w okolicznościach niniejszej sprawy, a zatem skargę kasacyjną należało uznać za opartą na usprawiedliwionej podstawie naruszenia przepisów art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. i art.149 § 1 pkt 3 oraz §1a i §2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.ip. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z art. 13 ust. 2 wynika zaś, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Terminy powyższe należy odnosić także do wydania decyzji odmownej w przypadku, gdy informacja publiczna nie podlega udostępnieniu.
Podkreślić należy, że do chwili zwrotu akt administracyjnych po wydaniu decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy czynności procesowe organów przebiegały sprawnie i co do zasady w przewidzianych prawem terminach. Sytuacja zmieniła się jednak po zwrocie akt organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyroku, odnosząc się do przebiegu postępowania po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z dnia [...] lipca 2016r. WSA w Warszawie wskazał jednak na cztery kolejne pisma "informujące o przyczynach przedłużenia terminu zakończenia postępowania". Sąd zaniechał jednak przywołania tych przyczyn i jednoznacznego stwierdzenia dlaczego uzasadniać miały one przedłużanie postępowania. Ocena tej kwestii miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy pierwsze z powołanych pism pochodziło z [...] sierpnia 2016r., zaś decyzję w sprawie wydano dopiero w dniu [...] grudnia 2016r. – a zatem w 4 miesiące później. Pisma te wskazują na "konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających zgodnie ze wskazaniami zawartymi w decyzji Głównego Inspektora Pracy z [...] lipca 2016r." (pisma z [...] sierpnia 2016r., z [...] września 2016r., z [...] października 2016r.), "konieczność wyłączenia przez organ wyższego stopnia Okręgowego Inspektora Pracy A. K." (pismo z [...] września 2016r. ), zaś pismem z [...] października 2016r. zwrócono się o sprecyzowanie czy wnioskodawcą jest M. M., czy reprezentowania przez niego spółka, oraz o wskazanie aktualnej treści wniosku.
Uszło przy tym uwadze sądu I instancji, że M. M. powoływał się na fakt reprezentowania przez siebie spółki już w piśmie z [...] czerwca 2016r. oraz w odwołaniu z [...] lipca 2016r. W tym samym piśmie sprecyzowano (ograniczono) jednoznacznie żądanie strony. Okoliczności te sąd I instancji pominął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, podczas, gdy zwrócił uwagę na miesięczny okres oczekiwania na sprecyzowanie wniosku, łącząc go z wezwaniem do sprecyzowania dokonanym [...] października 2016r. Nadto sąd I instancji nie dostrzegł tego, że w istocie oprócz pisma z [...] października 2016r. kierowanego do M. M. w sprawie, w okresie od zwrotu akt przez sąd odwoławczy, nie były podejmowane żadne czynności procesowe. Brak jest w aktach zwłaszcza informacji o wyłączeniu przez organ wyższego stopnia Okręgowego Inspektora Pracy A. K..
Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że "działania podejmowane przez organ I instancji zmierzały do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz załatwienia sprawy".
Ocena ta jest w ewidentny sposób sprzeczna z treścią zgromadzonych w aktach administracyjnych materiałów, z których wynika jednoznacznie, że działania organu podejmowane w okresie po zwrocie akt organowi I instancji z decyzją kasacyjną nie miały na celu załatwienia sprawy, a były jedynie czynnościami pozorowanymi. Już z odwołania wynikało bowiem kto jest wnioskodawcą i wówczas powinny zostać podjęte czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie sposobu reprezentacji spółki E.. Podobnie odwołanie jednoznacznie ograniczało zakres żądania i ponowne domaganie się jego sprecyzowania, zwłaszcza w kontekście dokonanego rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji musi być uznane za całkowicie bezcelowe.
Stwierdzając, że w sprawie istotnie doszło do przewlekłości postępowania należało jednak stwierdzić, że nie miała ona charakteru rażącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było także podstaw do wymierzenia grzywny organowi administracji. Przemawia za taką oceną zwłaszcza niezbyt długi okres trwania stanu przewlekłości.
Wobec powyższego uznać należało, że skarga kasacyjna opierała się na usprawiedliwionej podstawie, zaś istota sprawy została wyjaśniona, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji oddalającego skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło