VI SA/Wa 224/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-20

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku osi napędowej jest zasadna, jeśli pomiaru dokonano przy użyciu wag o maksymalnym obciążeniu 10 ton, a stwierdzone przekroczenie wynosiło 14,65 tony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku osi napędowej jest zasadna. Pomimo że wagi użyte do pomiaru miały maksymalne obciążenie 10 ton, nacisk osi rozkłada się na dwa koła, a żadna z wag nie została obciążona powyżej swojego limitu. W związku z tym, stwierdzone przekroczenie nacisku osi napędowej o 27,39% uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Stan faktyczny
W dniu kontroli zatrzymano pojazd członowy, którego kierowca wykonywał przewóz jelit w imieniu skarżącego. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej o 3,15 tony (27,39%) oraz dopuszczalnej masy całkowitej o 1,45 tony. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej instancji uchylił decyzję, uznając wagi użyte do pomiaru za nieodpowiednie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię Sądu pierwszej instancji dotyczącą sposobu ważenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] listopada 2012 r. w B. na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował P. K., który wykonywał przewóz jelit od bydła w beczkach w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy R. M., dalej "skarżący". Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. W wyniku dokonanych pomiarów nacisku osi napędowej kontrolowanego pojazdu na drogę, przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych, po odjęciu współczynnika 2% i zaokrągleniu do 0,1, stwierdzono przekroczenie wspomnianego nacisku o 3,15 tony. Na drodze, po której poruszał się pojazd, dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej wynosi bowiem 11,5 tony, a w wyniku ważenia nacisk ten wyniósł 14,65 tony. Przekraczało to o 27,3% dopuszczalną wielkość nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę. Ponadto podczas kontroli stwierdzono całkowitą masę pojazdu wynosząca 41.450 kg, co przekraczało dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 1.450 kg. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano, m.in. przepis art. 140 ab ust. 1 pkt. 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, dalej "prd"). Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach. Przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu powyżej dopuszczalnej wielkości o 3,15 tony, tj. o 27,3% w świetle przepisu art. 140 ab ust. 1 pkt. 3 lit. c stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł. W następstwie skargi na ww. decyzję GITD z dnia [...] września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2014 r. sygn.. akt VI SA/Wa 3201/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2013 r. Powodem uzasadniającym uchylenie powyższych decyzji, przez WSA, było użycie do ważenia nacisku osi pojazdu wag, które nie spełniały wymaganych kryteriów. Ważenia zespołu pojazdów dokonano bowiem za pomocą dwóch przenośnych, nieautomatycznych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...]. W świetle świadectw ich legalizacji, maksymalne obciążenie tych wag wynosi 10.000 kg (10 ton). Tymczasem w realiach sprawy wagi te posłużyły do stwierdzenia nacisku o wielkość tę przekraczającą. Wprawdzie wagi posiadały aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany za ich pośrednictwem pomiar nacisku osi na drogę, bez uwzględnienia faktu, że wagami tymi można dokonać ważenia o maksymalnym obciążeniu do 10 ton, jest niewystarczający do nałożenia na skarżącego omawianej kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2016 r. sygn.. akt II GSK 522/15 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3201/13 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił że, nacisk osi napędowej kontrolowanego pojazdu na drogę jest przenoszony na oba koła znajdujące się po obu stronach pojazdu, które podczas ważenia równomiernie najeżdżają na znajdujące się pod nimi przenośne wagi do pomiarów statycznych. Wówczas nacisk osi napędowej pojazdu na drogę rozkłada się na oba koła. Toteż, co jest oczywiste, żadna z wag użytych do pomiaru omawianego pojazdu nie została poddana naciskowi przekraczającemu 10 ton, jak to błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji, uchylając z tego powodu zaskarżoną decyzję. Z powyższych względów, NSA stwierdził że, błędne było ustalenie zaskarżonego wyroku WSA o naruszeniu przez organy przepisów postępowania poprzez użycie do ważenia pojazdu nieodpowiednich wag, podczas gdy zastosowane wagi spełniały obowiązujące wymogi. W rezultacie, ograniczając się do błędnego zarzucenia organom naruszenie przepisów postępowania przy ustalaniu wielkości przekroczenia nacisku osi pojazdu na drogę, Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę po wyroku NSA z dnia 12 października 2016 r. zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie zaś do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Jak stanowi art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W niniejszej sprawie karę za przejazd pojazdu nienormatywnego nałożono na skarżącego uznając, że spełniły się przesłanki z art. 140aa p.r.d. Zgodnie z art. 140 aa ust. 1 i 3 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 (tej ustawy), lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Karę tę nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (ust. 3). Zgodnie z art. 140ab ust. 1 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: 1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II; 2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI; 3) za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach. Jest niewątpliwe, że z treści art. 140 aa ust. 1 i 3 prd wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd (tj. na przewoźnika), a jedynie w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. W okolicznościach prawidłowo ustalonego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy organy wydające decyzje w I i II instancji wydały prawidłowe rozstrzygnięcie. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów dla wykazania, że nie miał wpływu i nie godził się na powstanie stanu niezgodnego z prawem. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że droga na której zatrzymano pojazd – droga krajowa nr [...] - nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. (Dz.U z 2012r. Poz. 1061, zał nr 1), a zatem w sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 41 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, w myśl którego po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku osi napędowej do 11,5 t. W wyniku przeprowadzonej kontroli parametrów wagowych pojazdu członowego (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych) stwierdzono, naruszenie dopuszczalnych norm o: -3,15t (przekroczenie 27,39%) przy dopuszczalnych 11,5t – rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego wynosił 14,65t; -1,45t (przekroczenie 3,62%) przy dopuszczalnej 40t – rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła 41,45t; Sąd stwierdza, iż ważenie dokonane zostało na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w B. w ciągu ul. [...] (droga krajowa nr [...]), wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag stacjonarnych (statycznych) typu LP 600 o nr fabrycznych [...],[...]. Wagi te legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji. Sąd stwierdza, że do ważenia pojazdu użyto odpowiednich wag, które spełniały obowiązujące wymogi. Mając na uwadze wyniki dokonanych pomiarów, wielkości procentowe przekroczeń dopuszczalnych norm organ zasadnie stwierdził, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o więcej niż 20 % a zatem kierowca winien posiadać zezwolenie kategorii VII. Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku, że nacisk osi napędowej kontrolowanego pojazdu na drogę jest przenoszony na oba koła znajdujące się po obu stronach pojazdu, które podczas ważenia równomiernie najeżdżają na znajdujące się pod nimi przenośne wagi do pomiarów statycznych. Wówczas nacisk osi napędowej pojazdu na drogę rozkłada się na oba koła. Toteż, żadna z wag użytych do pomiaru omawianego pojazdu nie została poddana naciskowi przekraczającemu 10 ton, jak to błędnie wskazywała strona skarżąca. Do pomiarów użyto zatem odpowiednich wag i uzyskane wyniki są w pełni wiarygodne. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonej decyzji wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych. Istotne jest przy tym, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 kpa, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne – stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na stronę skarżącą kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło