I SA/Ol 864/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w opłacie paliwowej za styczeń, maj, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2012r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz w opłacie paliwowej za styczeń, maj, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2012r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony organowi wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 21 lutego 2017r. (vide: potwierdzenie odbioru k. 51 ). Ustanowiony w sprawie pełnomocnik organu – radca prawny, w dniu 24 marca 2017r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 60) wniósł do WSA w Olsztynie skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 26 stycznia 2017r. Postanowieniem z dnia 30 marca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez organ uzasadniając, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez organ upłynął w dniu 23 marca 2017r., skarga kasacyjna została zaś nadana na poczcie w dniu 24 marca 2017r. W dniu 12 kwietnia 2017r. wpłynął do sądu wniosek organu, reprezentowanego przez pełnomocnika – radcę prawnego, o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek został złożony w terminie, zgodnie z treścią art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), bowiem pełnomocnik organu dopiero z postanowienia o odrzuceniu dowiedział się o uchybieniu terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony organowi w dniu 21 lutego 2017r. natomiast skarga kasacyjna została złożona w dniu 24 lutego 2017r. Informacja, że wyrok wraz z uzasadnieniem został odebrany przez organ w dniu 21 lutego 2017r. była zaskakująca dla pełnomocnika organu, gdyż z posiadanej przez niego dokumentacji wynika, że przedmiotowy wyrok został odebrany przez organ – Kancelarię Ogólną Izby Celnej – w dniu 22 lutego 2017r., o czym świadczy pieczęć wpływu wraz z podpisem pracownika tej Kancelarii na pierwszej stronie pisma przewodniego sądu informującego o doręczeniu wyroku wraz z uzasadnieniem. O odebraniu wyroku w dniu 22 lutego 2017r. świadczyło również pismo Naczelnika Wydziału Akcyzy z 24 lutego 2017r. kierowane do Głównego Księgowego Organu, w którym wnosi o uiszczenie wpisu sądowego od przedmiotowej skargi kasacyjnej i wskazuje, że termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływa 24 marca 2017r. W tej sytuacji pełnomocnik organu złożył skargę 24 lutego 2017r. (prawidłowa data 24 marca 2017r.), w jego przekonaniu w terminie, nie mając żadnych przesłanek do kwestionowania daty odbioru pisma. W ocenie pełnomocnika organu brak jest również powodów do zarzucania organowi niewłaściwej organizacji obiegu pism i ich potwierdzania odbioru. Zgodnie z obowiązującym w tym czasie § 16 ust. 1 Zarządzenia Nr 65 Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie zarządzania dokumentacją w izbach celnych i urzędach celnych ( Dz. Urz.MF.2014.59) na każdym wpływie w postaci papierowej, na dowód jego przyjęcia, umieszcza się na pierwszej stronie u góry pieczęć wpływu bądź etykietę z kodem kreskowym. Takie potwierdzenie odbioru pisma w ww. przepisanej formie, przez uprawnionego pracownika nosi cechy dokumentu urzędowego. W niniejszym przypadku postąpiono zgodnie z Zarządzeniem, natomiast, jak się teraz okazało, w pieczęci wpływu ustawiona była błędnie data. Pełnomocnik organu nadmienił, iż w trakcie 10 lat pracy w organie pierwszy raz spotkał się z takim przypadkiem. Także pozostali radcowie prawni zatrudnieni w Izbie Celnej nie spotkali się z takim przypadkiem. Na dowód swoich twierdzeń pełnomocnik dołączył oświadczenia radców prawnych. Wobec powyższego pełnomocnik organu wskazał, że nie ponosi winy we wniesieniu skargi kasacyjnej po terminie, bo nawet przy dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonaniu tej czynności nie mógł przypuszczać, że data wpływu w rzeczywistości jest inna niż na pieczęci urzędowej. Do wniosku pełnomocnik organu dołączył skargę kasacyjną, pismo WSA w Olsztynie o doręczeniu odpisu wyroku z pieczęcią wpływu, pismo Naczelnika wydziału Akcyzy z dnia 24.02.2017r., oświadczenia radców prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1- p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie, konieczne więc stało się rozważenie, czy argumenty podnoszone przez pełnomocnika organu uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez nią, że nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Wskazać należy również, że co prawda "uprawdopodobnienie" nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności, niemniej, nie powinien budzić wątpliwości warunek, że uprawdopodobnienie winno być na tyle przekonujące, by uzasadniało przekonanie, że do uchybienia terminowi doszło wskutek zdarzeń, którym trudno było zapobiec nawet przy dołożeniu szczególnej staranności. Tak rygorystyczna ocena okoliczności, w których doszło do uchybienia terminowi, jest powszechnie aprobowana w orzecznictwie i wynika z istoty procesowej instytucji przywrócenia terminu, która ma charakter wyjątkowy i z tych też powodów może mieć miejsce tylko wtedy, gdy do uchybienia terminowi doszło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika również, iż na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników (por. wyrok NSA z dnia 21.12.2006r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępne w bazie internetowej orzeczeń NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie sądu podnoszone przez pełnomocnika organu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Należy stwierdzić, iż sprawą wewnętrzną organu jest taki dobór pracowników oraz wewnętrznych procedur, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie, w tym prawidłowe dokumentowanie daty wpływu korespondencji do organu. W aktach niniejszej sprawy (k. 50) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego bezspornie wynika, że doręczenie odpisu wyroku z dnia 26-01-2017r. z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 21.02.2017r. Potwierdzone zostało to odciskiem pieczęci organu – Izby Celnej Kancelaria Ogólna z datą 2017-02-21 i podpisem pracownika – referenta J. B. Data 21 lutego 2017r. została potwierdzona także przez pracownika biura podawczego WSA w Olsztynie w złożonym przez niego oświadczeniu oraz wynika z rejestru Korespondencji dostarczanej osobiście prowadzonej przez biuro podawcze WSA w Olsztynie. Niezachowanie natomiast należytej staranności przez pracownika organu, pełnomocnik powołuje się bowiem na okoliczność ustawienia błędnej daty w datowniku (22 lutego 2017r.) widniejącej na doręczonym organowi i załączonym do wniosku o przywrócenie terminu piśmie przewodnim WSA w Olsztynie informującym o doręczeniu wyroku wraz z uzasadnieniem, nie może zostać uznane za okoliczność usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Za taką okoliczność nie może zostać uznane również pismo Naczelnika Wydziału Akcyzy z dnia 24 lutego 2017r. kierowane do Głównego Księgowego Organu wskazujące na błędną datę doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem (22 lutego 2017r.) i błędną datę do wniesienia skargi kasacyjnej (24 marzec 2017r.) oraz oświadczenia radców prawnych, iż do tej pory nie zdarzyła się sytuacja, aby w pieczęci wpływu ustawiona była błędnie data. Jak bowiem wynika z orzecznictwa sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 4.11.2016r., sygn.. akt II OZ 1261/16, z dnia 31.07.2008r, sygn. akt I FZ 324/08) błędne przekonanie strony, że otrzymała pismo w innej dacie, niż to rzeczywiście nastąpiło, nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Nieuwagi czy zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Dodatkowo podkreślić należy, że w niniejszej sprawie stroną wnoszącą o przywrócenie terminu jest organ administracji publicznej, od którego należy wymagać większej staranności niż od strony będącej osobą fizyczną czy prawną. To po stronie organu ciąży bowiem obwiązek takiego skonstruowania swoich wewnętrznych procedur postępowania (urzędowania), aby wykonywać ciążące na nim obowiązki w terminie wymaganym zgodnie z przepisami prawa. Z tego względu omyłka pracownika organu obciąża ten organ i nie wyłącza jego winy, ani ustanowionego następnie przez organ pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, ze pełnomocnik organu nie przedstawił żadnej okoliczności świadczącej, że strona zachowała dostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Taka sytuacja wyklucza tym samym możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia uchybionego terminu, o czym orzeczono jak w sentencji