V SA/Wa 2371/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-25

Skład orzekający: Andrzej Kania, Izabella Janson, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący lokal, w którym zainstalowano automaty do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, jeśli jego zaangażowanie ogranicza się do udostępnienia powierzchni i zapewnienia energii elektrycznej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wykazały, iż spółka wynajmująca lokal była "urządzającym gry na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Samo udostępnienie powierzchni lokalu na podstawie umowy najmu, nawet z zapewnieniem energii elektrycznej, nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności za urządzanie gier, jeśli nie wykazano aktywnego udziału spółki w organizacji, obsłudze czy czerpaniu zysków z tych gier.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organy ustaliły, że w lokalu należącym do spółki, wynajętym innemu podmiotowi, ujawniono trzy automaty do gier. Spółka twierdziła, że nie była "urządzającym gry", a jedynie wynajmującym lokal, podczas gdy organy uznały ją za urządzającą gry na podstawie umowy najmu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. A. S., W. S. Sp. j. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.) z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz W. A. S., W. S. Sp. j. w N. kwotę 1080 zł (tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez W. S. A., S.W. Spółkę jawną (dalej: Strona lub Skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC lub organ odwoławczy) z [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu [...] II w W. (dalej: Naczelnik UC) z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] wymierzającą Stronie karę pieniężną w łącznej kwocie 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie prawnym i faktycznym. W dniu 30 września 2015 r. funkcjonariusze Urzędu [...] II w W. w lokalu mieszczącym się w budynku na stacji paliw "[...] przy ul. [...] II 2 w S., w ramach realizacji zadań Służby Celnej wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), tj. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ścigania ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. Kodeks kamy skarbowy (aktualnie t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2137 ze zm.), ujawnili trzy włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji automaty do gier o nazwie Sliver Shark nr 89 SS, Black Horse nr 237 BH oraz Hot Spot Platin nr 569 HSP. Automaty te posiadały elementy konstrukcyjne występujące w automatach do gier hazardowych, m.in. przyciski do prowadzenia gier (START, CREDIT, BET, WYPŁATA, STAWKA), wrzutniki monet, akceptory banknotów, rynienki do wypłaty wygranych. W ramach czynności przeprowadzono oględziny urządzeń, eksperyment procesowy oraz przesłuchano świadka B. K. (pracownika stacji "[...]"), dokumentując powyższe czynności protokołami: oględzin, eksperymentu procesowego i przesłuchania świadka z dnia 30 września 2015 r., a także notatką urzędową z 1 października 2015 r. Do akt sprawy załączono umowę najmu z dnia 1 lipca 2015 r. zawartą pomiędzy Stroną (wynajmującym) a K. M., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" K.M. ul. [...] lok. [...], [...] B. (najemcą), z której wynika, że odpowiedzialność za funkcjonowanie i eksploatację zainstalowanych w lokalu urządzeń rozrywkowych ponosi najemca, tj. K.M. "[...] W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 107 § 1 k.k.s. kontrolowane automaty zostały zatrzymane. Postanowieniem z [...] lutego 2016 r. Naczelnik UC wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia Stronie kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 471; dalej: ustawa o grach hazardowych lub u.g.h.), za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik UC decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] wymierzył Stronie karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry w kwocie 36.000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Stronę od powyższej decyzji Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał treść przepisów art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h. Stwierdził, że wspólnymi elementami pojedynczej gry na automatach, które można wywieść z powyższych przepisów ustawy o grach hazardowych, jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym). Jedna gra wiąże się więc z jedną stawką i jednym rozstrzygnięciem jej wyniku (poddaniem ryzyku stawki w grze), a każde następne postawienie kolejnej stawki rozpoczyna nową grę. Powyższe ramy określają zakres pojedynczej gry na automatach. Zdaniem Dyrektora IC w niniejszej sprawie bezspornym jest, że automaty były urządzeniami elektronicznymi. Z akt sprawy wynika, że posiadały one m.in. monitory, panel sterujący grami i były zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że były to urządzenia elektroniczne. Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust. 3, jak również art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra jest rozgrywana na urządzeniu elektronicznym. Bezspornym jest także, że gra organizowana była w celach komercyjnych. Z akt sprawy wynika, że automaty udostępnione były publicznie w lokalu mieszczącym się w budynku na stacji paliw "[...]" przy ul. [...] 2 w S.. Posiadały wrzutniki monet i akceptory banknotów, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy. Powyższe świadczy o komercyjnym charakterze gier prowadzonych na tych automatach. Spełniony został zatem kolejny warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra była organizowana w celach komercyjnych. Oceniając czy gry na automatach wypełniają kolejny warunek ustawowy, tj. czy występuje w nich "element losowości", ewentualnie "charakter losowy" organ odwoławczy odwołał się do internetowej wersji słownika języka polskiego (www.sjp.pl) w którym "element" i "charakter" tłumaczone są odpowiednio jako: "część składowa jakiejś całości; składnik nadający czemuś odrębną cechę, właściwość; czynnik:" oraz wespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma". Zwrot "losowy" natomiast ma następujące znaczenie: "wybrany przez przypadek lub losowanie; zależny od losu, przeznaczenia; dotyczący losu". Opierając się na opisie przebiegu gier zamieszczonym w protokole z przeprowadzonych eksperymentów procesowych, Dyrektor IC stwierdził, że gra na kontrolowanych automatach ma charakter losowy. Przeprowadzający eksperyment funkcjonariusz celny nie mógł przewidzieć rezultatu poszczególnych gier. O układzie symboli na zatrzymanych bębnach automatów, czyli ewentualnej wygranej bądź przegranej decydował algorytm zawarty w programach automatów. Decydującym elementem działania automatów jest program sterujący grami, niedający graczowi każdorazowo wpływu na wynik gry, co świadczy o losowości gier na tych automatach. Grający nie ma możliwości zatrzymania zmieniających się symboli na bębnach w najlepszym dla siebie ustawieniu – konfiguracji, a tym samym zdecydować o wysokości wygranej. Organ odwoławczy podkreślił, że wykładnia użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, iż odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry jest zależny od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób. Z opisu przebiegu gier przedstawionego w zgromadzonym materiale dowodowym wynika też, że przedmiotowe automaty umożliwiają uzyskiwanie wygranych rzeczowych w postaci dodatkowych punktów kredytowych. Punkty uzyskane w poprzedniej grze dają możliwość rozpoczęcia nowej gry. Reasumując Dyrektor IC stwierdził, że gry na kontrolowanych automatach wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 u.g.h., tj. są grami na urządzeniu elektronicznym (komputerowym) o wygrane pieniężne, zawierającymi element losowości. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w ustawie o grach hazardowych pojęcie "urządzania gier" nie jest zdefiniowane. W takiej sytuacji należy przeanalizować jego znaczenie na gruncie języka ogólnego (naturalnego) oraz praktyki stosowania prawa i doktryny. Odwołując się do internetowej wersji Słownika Języka Polskiego PWN zwrot "urządzić- urządzać" znaczy tyle co: 1. wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty 2. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. 3. zapewnić komuś dobre warunki materialne (http://www.sjp.pwn.pl). Urządzenie gry jest zrealizowaniem przygotowań umożliwiających prowadzenie gry. W szeroko pojętej organizacji gier mieszczą się wszelkie działania polegające na zapewnieniu warunków lokalowych i personelu, dostarczeniu odpowiednich urządzeń do prowadzenia gier, zapewnieniu możliwości ich działania np. przez dostęp do sieci elektrycznej. Skoro czynności stanowiące przesłanki urządzania gier na automatach mogą być wykonywane wspólnie z innymi osobami, a Strona czerpała korzyści finansowe z tych działań i była zaangażowana w udostępnianie przedmiotowych automatów, to organ wywiódł, że tym samym urządzała gry na automatach wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Podkreślił, iż z treści umowy najmu z 1 lipca 2015 r. bezspornie wynika cel i charakter działalności prowadzonej przez najemcę – K.M.. Na podstawie ww. umowy, to najemca miał ustawić urządzenia rozrywkowe; był odpowiedzialny za funkcjonowanie i eksploatację urządzeń, natomiast Strona – zobowiązała się do informowania najemcy o stwierdzonych uszkodzeniach urządzeń przez osoby trzecie. Kontrolowane automaty znajdowały się w dostępnym publicznie miejscu i były przygotowane do użytkowania. Strona była świadoma jaki rodzaj działalności będzie prowadzony w lokalu i jakiego rodzaju urządzenia zostaną do niego wstawione. Jako przedsiębiorca ponosi ryzyko gospodarcze podjęcia decyzji o wynajęciu powierzchni należącego od niej lokalu. Według Dyrektora IC, mimo że pojęcie urządzania gier na automatach nie jest zdefiniowane, to nie może być utożsamiane z tylko i wyłącznie z właścicielami urządzeń. Należy konsekwentnie uznać, iż Strona – nie dysponując koncesją na prowadzenie kasyna gry ani innym zezwoleniem przewidzianym w ustawie o grach hazardowych, urządzała gry w lokalu niebędącym kasynem gry. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor IC odniósł się do zarzutów Strony podniesionych w odwołaniu nie uznając ich trafności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższej decyzji Dyrektora IC zarzucono: A. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h. poprzez nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który nie wykonywał czynności wymienionych w przywołanym przepisie; B. Naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) poprzez akceptację wydania przez organ I instancji decyzji na niewłaściwy podmiot, mimo istnienia dowodów wykluczających możliwość przypisania Stronie wykonywania czynności, o których mowa w art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h.; art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 O.p. poprzez zawarcie w rozstrzygnięciu sprzecznego stanowiska z postawą zaprezentowana w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...], mimo identycznych co do rodzaju okoliczności występujących w obu sprawach, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 O.p. poprzez uznanie, iż Strona wykonywała czynności, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt u.g.h., mimo iż z dokumentów stanowiących dowód w niniejszej sprawie, w szczególności zaś z umowy najmu z 1 lipca 2015 r. wynika, że podmiotem odpowiedzialnym za działanie automatów Sliver Shark nr 89 SS, Black Horse nr 237 BH oraz Hot Spot Platin nr 569 HSP był ich właściciel, art. 120, art. 121 § 1, art. 187 art. 191 O.p. poprzez pominięcie dowodu w postaci postanowienia z dnia 26.05.2015 r. o umorzeniu wobec Strony śledztwa sygn. akt 1 Ds. 725/15, dotyczącego identycznego do rozpatrywanego w niniejszej sprawie zagadnienia; art. 120, art. 121 § 1, art. 187 art. 191 O.p. poprzez niewykazanie Skarżącej świadomego działania polegającego na: uczestnictwie w urządzaniu gier na automatach usytuowanych w wynajętej K. M. prowadzącemu działalność gospodarzą pod nazwą "[...]" części lokalu w sklepie na stacji paliw przy ul. [...] nr 2 w S., czerpaniu zysków z organizowanych na automatach Sliver Shark nr 89 SS, Black Horse nr 237 BH oraz Hot Spot Platin nr 569 HSP gier losowych; art. 120 i art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez nieuwzględnienie zapisów art. 89 ust 1 pkt 1 u.g.h., co skutkuje błędną kwalifikacją prawną kary i jej błędną wysokością. Przedstawiając powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od Dyrektora IC kosztów postępowania. W motywach skargi zawarła szczegółowe uzasadnienie do podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Z kolei w myśl art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 ustawy zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 tej ustawy, poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie jako istotnych elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 ustawy te elementy (umiejętność, zręczność, wiedza) powinny mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy uprawniał organy do przyjęcia stanowiska, co jest zresztą jest niesporne w rozpatrywanej sprawie i zostało szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że gry prowadzone na kontrolowanych automatach wypełniały dyspozycję art. 2 ust. 3 u.g.h. O uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziło niewykazanie przez organ, że Skarżąca była "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Należy wskazać, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.); wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Zatem art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, tj. urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Sąd podziela przedstawiony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15). W ocenie Sądu uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego tu przepisu, każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy podmiot taki podejmował czynności, polegające m.in. na opisanych wyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Konieczna jest więc przynajmniej jakaś forma aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych. Oczywiste jest też, że dla zrealizowania zamierzenia - działalności w zakresie gier na automatach - dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty, które w tym w jakimś zakresie uczestniczą w tego rodzaju przedsięwzięciu, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 u.g.h. jako "urządzający gry". Dodatkowo należy zauważyć, że przy odkodowywaniu znaczenia analizowanego pojęcia "urządzanie gier" wyniki wykładni językowej korespondują z rezultatami wykładni systemowej. Zwrócić należy uwagę, że art. 128 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1094 ze zm.) nawiązując jednoznacznie do przepisów u.g.h., penalizuje naruszenia przepisów dotyczących gier hazardowych, wprost odróżniając urządzanie gier od zachowań określonych jako użyczanie pomieszczenia do nielegalnej gry hazardowej. Można w związku z tym z takiej treści tego przepisu wyciągnąć wniosek, że użyczenie w sensie udostępnienia pomieszczenia na przykład na podstawie umowy najmu (vide: Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 128 kodeksu wykroczeń Teza 22. Opublikowano: LEX 2009), jest czynnością nie mieszczącą się w pojęciu urządzania gier, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych dopiero od 1 kwietnia 2017 r. w art. 89 przewiduje możliwość nałożenia kary administracyjnej na zależnych lub samoistnych posiadaczy lokali, w których znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w których prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Natomiast ustawa o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji przez organy orzekające w niniejszej sprawie regulacji takich nie zawierała. Zdaniem Sądu zatem, w stanie prawnym adekwatnym do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, dany podmiot nie staje się automatycznie "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. w związku z samą czynnością oddania do używania powierzchni lokalu (lokalizacji) innemu podmiotowi pod eksploatację automatów w ramach umowy najmu lub dzierżawy, a "urządzanie gier" nie zawsze musi obejmować tę czynność i związane z nią określone obowiązki czy uprawnienia wynajmującego powierzchnię użytkową. Oznaczałoby to bowiem, iż w przypadku, gdy dany lokal (dana lokalizacja) nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot (co najmniej jeden, zakładając brak podnajmu) oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów. W rozpatrywanej sprawie przypisanie Skarżącej spółce przymiotu ,,urządzającej gry na automatach poza kasynem gry’’ oparte zostało wyłącznie na zapisach umowy najmu, zawartej w dniu 1 lipca 2015 r. przez Skarżącą z K. M. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą ,,[...]‘’ K.M. Przedmiotem powyższej umowy jest najem 2 m2 powierzchni w lokalu użytkowym stacja auto - gaz w S., ul. [...] 2a (§ 1 ust. 2). W § 2 umowy przewidziano, że z tytułu najmu Najemca zobowiązany jest do zapłaty czynszu w wysokości 3690 zł brutto miesięcznie (ust. 1 ), który to czynsz obejmuje również zapewnienie i dostarczenie energii elektrycznej niezbędnej do funkcjonowania urządzenia. Natomiast Skarżąca została zobowiązana jedynie do informowania najemcy o stwierdzonych uszkodzeniach przez osoby trzecie. Nie była zobligowana do sprawowania stałego nadzoru nad urządzeniami ustawionymi w jej lokalu oraz informowania o wszelkich nieprawidłowościach automatów. Ponadto dostrzec wypada, iż przedmiotem ww. umowy najmu jest powierzchnia "lokalu użytkowego o nazwie stacja auto - gaz w S. przy ul. [...] 2a", a – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – funkcjonariusze Urzędu [...] II w W. w dniu [...] września 2015 r. przeprowadzili kontrolę w lokalu mieszczącym się w budynku przy stacji "[...]" w Słupnie przy ul. [...] 2 (kod pocztowy: [...]). W ocenie Sądu dokonane przez organ ustalenia w zakresie udziału Skarżącej w procesie organizowania nielegalnych gier na automatach są niewystarczające, a dokonana subsumpcja zachowania Skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest co najmniej przedwczesna. Nawet jeśli ww. umowa najmu z 1 lipca 2015 r. faktycznie dotyczy skontrolowanego lokalu, to zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na takie zakres aktywności Skarżącej, który potwierdzałby jej zaangażowanie w urządzanie gier wspólnie z podmiotem będącym właścicielem automatów. Organ nie ustalił by strony umowy najmu wiązało jakiekolwiek inne porozumienie (pisemne lub ustne) potwierdzające realizację wspólnego przedsięwzięcia w zakresie realizacji gier na automatach. W szczególności nie stwierdzono, aby Skarżąca w jakikolwiek sposób obsługiwała automaty, była zobowiązana do zapewnienia ich serwisu czy też partycypowała w przychodach uzyskiwanych z tytułu eksploatacji automatów. Organ jest obowiązany do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności powinien mieć na uwadze, iż warunkiem wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest wykazanie większego (aktywnego) zaangażowania Skarżącej we wspólną - ze stroną wynajmującą od niej powierzchnię pod automaty - organizację gier. Mogą temu służyć dodatkowe czynności dowodowe, które na obecnym etapie sprawy były niewystarczające do uznania zaskarżonej decyzji za prawidłową. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło