II FSK 2815/17

Dnia 29 stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J.L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1295/17 w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za bezzasadne postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1295/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J.L. (dalej jako "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 lutego 2017 r. w przedmiocie uznania ponaglenia za bezzasadne. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), uznał ponaglenie Skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie, zatytułowane "skarga na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (...) z dnia 28 września 2016 r. Lipiec 2015 r.", za bezzasadne. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu. W świetle powołanych przez Sąd pierwszej instancji przepisów i stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie ulegało, w jego ocenie, wątpliwości, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w katalogu postanowień, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego i w rezultacie wniesienie takiej skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzucił zatem skargę Skarżącej. W skardze kasacyjnej Skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach (z niezachodzącym w niniejszej sprawie wyjątkiem zaistnienia przesłanek nieważności postępowania), nie mając uprawnień do uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy formułowanej na ich poparcie argumentacji. Powyższe uwagi ogólne były konieczne, z uwagi na podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., podczas gdy w niniejszej sprawie powołane przepisy, z wyjątkiem art. 58 § 3 P.p.s.a., nie stanowiły podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę Skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Ponadto zarzuty skargi nie zawierają w istocie uzasadnienia. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do zdawkowego stwierdzenia, że "z czynności podejmowanych przez stronę można zasadnie wywnioskować, że intencją skargi jest/było zaskarżenie opieszałości organów skarbowych w sprawie zwrotu podatku VAT; skarga strony winna być zatem dopuszczona po myśli art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zasadnie przyjęto, że rozpoznawana skarga była skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, wydane w przedmiocie uznania ponaglenia za bezzasadne. Należy zaznaczyć, że ponaglenie jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, przysługującym w związku z bezczynnością lub przewlekłością organu podatkowego. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Postanowienie wydane na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Na postanowienie wydane w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej nie przysługuje środek zaskarżenia. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W doktrynie przyjmuje się, że analizowany przepis będzie stanowił podstawę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w szczególności w przypadku opieszałości organu podatkowego w sporządzaniu kopii akt sprawy lub uwierzytelnionego odpisu akt sprawy (por. Ordynacja podatkowa. Komentarz, L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, WKP, 2017). Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność oraz na przewlekłość prowadzenia postępowania organu podatkowego nie może być zatem skargą na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.