I SA/Sz 122/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-04-25
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może być podstawą do kwestionowania okoliczności, które mogły być przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną może dotyczyć jedynie zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania i sposobu dokonania czynności egzekucyjnych. Okoliczności, które mogły być podstawą do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (np. wadliwe wszczęcie postępowania, błędne określenie wierzyciela), nie mogą być przedmiotem rozpoznania w trybie skargi na czynności egzekucyjne ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych.Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu automatów do gier. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących wskazania wierzyciela w protokole zajęcia oraz niespełnienie wymogów formalnych protokołu. Organy administracji oraz sąd uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na prawidłowość czynności egzekucyjnych i możliwość podniesienia zarzutów w odrębnym trybie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. nr [...] o oddaleniu skargi [...] [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (zw. dalej: Spółką bądź Skarżącą) na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier: [...] dokonane protokołem zajęcia z dnia 12.07.2016 r. przez poborcę skarbowego Izby Celnej [...] , w ramach zlecenia rekwizycyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 11.03.2016 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej [...] .
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Celnej [...], przekazał pismem z 3.06.2016 r., na podstawie art. 31 § 1 ustawy
z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zw. dalej: u.p.e.a.), Dyrektorowi Izby Celnej [...] , odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 11.03.2016 r. wystawionego na Spółkę.
W celu dokonania czynności egzekucyjnych zgodnie ze zleceniem rekwizycyjnym, poborca w dniu 12.07.2016 r. udała się do magazynu depozytowego Urzędu Celnego [...] . Z czynności zajęcia automatów do gier: [...] poborca sporządził protokół zajęcia z dnia 12.07.2016 r., którego odpis został przesłany na adres siedziby Spółki i doręczony w dniu 18.07.2016 r.
W dniu 7.09.2016 r. do organu rekwizycyjnego wpłynęła skarga z dnia 28.07.2016 r., wniesiona przez pełnomocnika Spółki, na czynność egzekucyjną
w postaci zajęcia ww. automatów do gier. Uzasadniając złożoną skargę, Spółka zarzuciła naruszenie:
- przepisu art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wskazał
w protokole zajęcia wierzyciela, wskazując Dyrektora Izby Celnej [...] ,
w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej [...] , nie wystawił tytułu wykonawczego [...] i zgodnie z dyspozycją z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw.
z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej,
- art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji, gdy protokół zajęcia i odbioru ruchomości nie spełnia wymogów określonych
w przepisach, tj. załącznik nie został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w czynności.
Dodatkowo Spółka wskazała, iż automaty do gry są wyłącznie w jej posiadaniu zależnym, na podstawie umowy handlowej.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] , oddalił skargę na czynności egzekucyjne.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik Spółki pismem z dnia 13.10.2016 r. złożył na nie zażalenie, zarzucając naruszenie:
-art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wskazał
w protokole zajęcia ruchomości wierzyciela, wskazując Dyrektora Izby Celnej
[...] , w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej [...] , zgodnie z dyspozycją z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., nie jest wierzycielem
i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym. Powyższe, zdaniem Spółki, stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjne,
- art. 53 § 1 piet 5 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości, w sytuacji, gdy protokół zajęcia i odbioru ruchomości nie spełnia wymogów określonych
w przepisach, tj. załącznik do protokołu nie został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w czynności,
- art. 51 § 2 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości, w sytuacji gdy
w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka czynności dokonywanych w imieniu organ, który również reprezentują.
Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że prowadzenie egzekucji z zajętych ruchomości jest niedopuszczalne, bowiem nie stanowią one własności zobowiązanej i są wyłącznie w jej posiadaniu zależnym, na podstawie umowy handlowej.
Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] , nakreślił ramy prawne sprawy. Wskazał, że rozpoznając skargę na zajęcie ruchomości, należy ocenić, czy te zaskarżone czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami u.p.e.a. Podkreślił przy tym, że ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych z zakresu przedmiotowego dopuszczalności skargi należy wyłączyć te sytuacje, w których zobowiązany może skorzystać z innego środka prawnego przewidzianego w przepisach u.p.e.a., np. zarzutów, czy żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i art. 59 u.p.e.a.).
W ocenie organu odwoławczego, z analizy materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 97 i 98 u.p.e.a. zostały przez organ rekwizycyjny spełnione. Co prawda, Spółka nie uczestniczyła przy dokonywaniu czynności związanych z zajęciem urządzeń do gier, jednak poborca przy jej dokonywaniu, przywołał dwóch świadków, którzy potwierdzili udział przy czynnościach składając podpisy na protokole z dnia 12.07.2016 r. Odpis ww. protokołu zajęcia ruchomości, został doręczony Spółce
w dniu 18.07.2016 r. w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej [...] .
Ponadto zastosowany druk protokołu i zajęcia ruchomości jest zgodny ze wzorem obowiązującym na dzień zajęcia ruchomości, tj. 12.07.2016 r., określonym
w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2310) i zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 4 u.p.e.a.
Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wskazał w protokole zajęcia ruchomości wierzyciela, Dyrektor Izby Skarbowej [...] wskazał, iż w sporządzonym przez poborcę protokole zajęcia ruchomości z dnia 12.07.2016 r., prawidłowo, zgodnie z treścią tytułów wykonawczych, wskazano wierzyciela, tj. Dyrektora Izby Celnej [...] , który w dniu 11.03.2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr: [...], a następnie jako wierzyciel wystąpił o egzekucję objętych nimi nieuregulowanych dobrowolnie należności. Dlatego, jeśli zdaniem Spółki, w tej sprawie wierzycielem powinien być inny podmiot, okoliczność ta mogła być skarżona w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji.
Organ odwoławczy ponownie wskazał, że ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie
w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania
w trybie skargi na czynności egzekucyjne.
Ustosunkowując się do kolejnego z zarzutów związanego z naruszeniem art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a., z uwagi na brak podpisu na załączniku do protokołu wszystkich osób uczestniczących w czynności, organ odwoławczy wyjaśnił, że załącznik nr 1 do protokołu sporządzonego w dniu 12.07.2016 r., który zawiera wyszczególnienie zajętych ruchomości wraz z ich opisem oraz ze wskazaniem ich wartości szacunkowych - stanowi jego integralną część, a podpisy osób uczestniczących przy jego sporządzaniu, zostały złożone na stronie 2 protokołu. Załącznik ten został natomiast podpisany przez poborcę skarbowego oraz ostemplowany jego pieczątką imienną.
Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a., dotyczącego powołania jako świadków pracowników organu rekwizycyjnego, organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na fakt, że skarżąca spółka nie uczestniczyła przy dokonywaniu czynności związanych z zajęciem urządzeń do gier, poborca przy jej dokonywaniu przywołał dwóch świadków, którzy potwierdzili udział przy czynnościach składając podpisy na protokole z dnia 12.07.2016 r. Z uwagi na fakt, iż zajmowane ruchomości znajdowały się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego [...] świadkami czynności egzekucyjnych byli pracownicy Urzędu Celnego [...] – [...] . Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu czynności oraz potwierdzeniu zgodności protokołu z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że rola świadka w postępowaniu egzekucyjnym jest inna niż w postępowaniu administracyjnym, ponieważ świadek,
o którym mowa w ustawie egzekucyjnej, nie dostarcza środka dowodowego, jakim jest jego zeznanie, lecz pełni funkcję obserwatora przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych. Organ podkreślił przy tym, że urząd celny i izba celna stanowią odrębne jednostki, a pracownicy Urzędu Celnego [...] - [...] - nie reprezentują interesów wierzyciela (Izby Celnej [...] ), organu egzekucyjnego (Izby Celnej [...] ) ani organu rekwizycyjnego (Izby Celnej [...] ).
Odnosząc się natomiast do podnoszonej kwestii, iż ruchomości nie są własnością Spółki, organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu
( art. 38 § 1 u.p.e.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, [...] [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] , wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca
1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23
ze zm. - zwany dalej "kpa") oraz art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 97 § 2 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien
w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, gdyż zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki,
a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych,
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1
w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole
z zaskarżonej czynności egzekucyjnej, organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] i podając wierzyciela jako Dyrektora Izby Celnej [...] , w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej [...] , zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej,
3) naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się
w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy
z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana,
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy protokół z zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie spełnia wymogów określonych w przepisach, tj. załącznik nie został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w czynności.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej [...] , wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego
w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia.
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] ) w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego z dnia 12.07.2016 r. w postaci zajęcia ruchomości.
Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec skarżącej Spółki egzekucji w dniu 12.07.2016 r. dokonano zajęcia ruchomości w postaci 3 automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia ruchomości, który został podpisany przez poborcę skarbowego oraz osoby uczestniczące przy tej czynności. W załączniku do protokołu zajęcia, wskazano wartość szacunkową zajętych ruchomości. Odpis protokołu zajęcia ruchomości doręczono Spółce w dniu 18.07.2016 r.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa
i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13, wyrok WSA [...] z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08 oraz z dnia 18 lipca 2007 r., V SA/Wa 379/07, dostępne w CBOSA). W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
Art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia
i podpisanie protokołu przez poborcę. Treść jaką powinien zawierać protokół określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać, m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.).
Jak wynika to z akt administracyjnych w niniejszej sprawie tytuły wykonawcze z dnia 11 marca 2016 r. w oparciu o decyzje w sprawie kary pieniężnej wystawił wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej [...] , organem egzekucyjnym był Dyrektor Izby Celnej [...] .
W myśl art. 31 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, organem rekwizycyjnym był Dyrektor Izby Celnej [...] z uwagi na umiejscowienie automatów do gier w magazynach depozytowych Urzędu Celnego
[...] . Takie też oznaczenie podmiotów znalazło się w protokole zajęcia ruchomości z dnia 12.07.2016 r. tj. jako wystawiającego tytuły wykonawcze wskazano Dyrektora Izby Celnej [...] , jako organ rekwizycyjny – Izbę Celna [...] .
Organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych (art. 31 § 1a u.p.e.a.).
Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych zleceniem rekwizycyjnym z dnia 23.06.2016 r., Dyrektorowi Izby Celnej [...] zostało zlecone wyłącznie "dokonanie zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów" wskazanych w tymże zleceniu.
Wskazać przy tym należy, że jeżeli według Spółki, w sprawie tej wierzycielem uprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego powinien być inny podmiot, że doszło do wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, okoliczność ta mogła być – na co słusznie zwróciły uwagę organy - zaskarżona
w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Pouczenie o prawie wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, zawarte jest w załączonym do akt sprawy w tytule wykonawczym.
Jak wskazano już wyżej, ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne.
Nie mniej podzielić należy stanowisko organu, że zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających m.in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych właściwy dyrektor izby celnej.
Zgodnie z treścią § 1c rozporządzenia Ministra Finansów z 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2012 r. poz. 565 ze zm.), w brzemieniu obowiązującym od 1 października 2015 r., wyznacza się Dyrektora Izby Celnej [...] właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619, ze zm.).".
W myśl zaś § 3 rozporządzenia zmieniającego z 15 września 2015 r. w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej [...] przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.
Z wymienionych przepisów wynika, że począwszy od 1 października 2015 r. Dyrektor Izby Celnej [...] został wyznaczony do wykonywania na terenie całego kraju zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych. Dyrektor Izby Celnej [...] jest więc z mocy art. 5 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. w związku z § 1c ww rozporządzenia Ministra Finansów uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku zapłaty nałożonych na Spółkę kar.
W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej [...] 11.03. 2016 r. Tytuły wystawiono zatem po 1.10.2015 r. zaś zajęcie automatów do gier miało miejsce 12.07.2016 r. czyli po 1.10.2015 r. W sytuacji zatem gdy protokół zajęcia i odbioru ruchomości sporządzono 12.07.2016 r. to prawidłowo w protokole wpisany został jako wierzyciel Dyrektor Izby Celnej [...] , który po 1.10.2015 r. został wyznaczony do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji wydanych przez naczelnika urzędu celnego.
Niewątpliwie informacje zawarte w protokole zajęcia ruchomości pozwalają na identyfikację wierzyciela i dochodzonego przez niego obowiązku. Wskazano w nim bowiem numery tytułów wykonawczych, kwotę należności głównej oraz to, że tytuły wykonawcze wymienione w ww. protokole zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej [...] . Dyrektor Izby Celnej [...] jest i stał się wierzycielem m.in. należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym nr [...] (na poczet których protokołem z dnia 12.07.2016 r. zajęto ruchomości).
Podniesiony w skardze zarzut, że cytowane rozporządzenie zostało wydane bez delegacji ustawowej, nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawę wydania rozporządzenia stanowił przepis art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27.08. 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Z powołanego przepisu ustawy wynikało zatem uprawnienie ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej jak i określenia terytorialnego zasięgu jego działania.
Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi co do błędnego określenia w protokole zajęcia wierzyciela tj. Dyrektora Izby Celnej [...] . Nie ma też podstaw by uznać, że w sprawie naruszono art. 6 i 8 k.p.a. poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela. Wierzyciel, z inicjatywy którego doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest wprost wskazany w tytule wykonawczym, w części "F. oznaczenie i wniosek wierzyciela" i wbrew twierdzeniom Spółki, nie zachodziła trudność w jego ustaleniu. W tym zakresie należy podzielić stanowisko organu.
Ponadto wbrew stanowisku Skarżącej w protokole jako wierzyciela wskazano Dyrektora Izby Celnej [...] , natomiast Izbę Celną [...] jako organ rekwizycyjny. Zgodnie z art. 1a pkt 8 u.p.e.a. przez organ rekwizycyjny - rozumie się organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący egzekucję, któremu organ egzekucyjny zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych. Bezspornie organem rekwizycyjnym jest – tak jak w niniejszej sprawie – Dyrektor Izby Celnej [...] .
Zauważyć także należy, że w protokole z zajęcia w rubryce adnotacje organu egzekucyjnego, wskazano prawidłowo, że organem rekwizycyjnym jest Dyrektor Izby Skarbowej [...] .
Mając powyższe na uwadze nieprecyzyjne wskazanie w główce protokołu jako organu rekwizycyjnego - Izby Celnej [...] zamiast Dyrektora Izby Celnej [...] nie spowodowało tego, że czynność egzekucyjna jest bezskuteczna. Stąd zarzut skargi w tym zakresie nie prowadzi do uchylenia zaskarżonego aktu.
Wobec tego Sąd uznał wskazane zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi co do braku własności zajętego automatu, zasadnie organ wyjaśnił, że osobie trzeciej, a nie zobowiązanej, przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości spod egzekucji na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. Wskazać należy, że w orzecznictwie NSA trafnie zauważono, że: "organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do udzielenia osobom trzecim niebędącym stronami postępowania informacji o przysługujących im prawach. Ustawodawca wychodzi z założenia, że zobowiązany powinien powiadomić osoby trzecie, jeśli w trakcie egzekucji naruszono prawa majątkowe tych osób. Z kolei osoba taka podejmując czynności zmierzające do wyłączenia spod egzekucji jej prawa powinna we własnym interesie zapoznać się z obowiązującym w tym zakresie terminem, a w przypadku jego niedotrzymania wystąpić z prośbą o przywrócenie, uprawdopodobniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy" (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Sz 1419/99). Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. W sytuacji, gdy zobowiązana Spółka miała świadomość, że zajęte ruchomości nie stanowiły jej własności, lecz własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której Jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Jak słusznie podkreślił P. Przybysz, w komentarzu do art. 168a u.p.e.a. "zobowiązany odpowiada za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji (zob. art. 38 u.p.e.a.). Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności" (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, LEX). Stąd zarzut skargi jest nieuzasadniony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż protokół z zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie spełnia wymogów określonych w przepisach, tj. załącznik nie został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w czynności, to wskazać należy, że załącznik nr 1 do protokołu, stanowi integralną część protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, precyzującą opis zajętych ruchomości i ich wartość szacunkową. Nie stanowi on odrębnego dokumentu, protokół zaś został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące przy jego sporządzaniu, tj. [...] oraz poborcę celnego. Stąd zarzut skargi jest nieuzasadniony.
Zauważyć tez należy, że w zażaleniu Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a., który to zarzut nie znalazł się w skardze na czynność egzekucyjną i nie jest ponawiany w skardze do tutejszego Sądu. Wskazać zatem należy, ze stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, stosownie zaś do art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie a w konsekwencji skarga do Sądu Administracyjnego. Sąd, o czym była mowa, dokonuje kontroli legalności rozstrzygnięcia w granicach sprawy, którą w niniejszej przypadku zakreśla skarga na czynność egzekucyjna wniesiona przez Spółkę w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej tj. zawarta w piśmie z dnia 28.07.2016 r. Stąd zarzuty zażalenia ukierunkowane na naruszenie art. 51 § 2 u.p.e.a. uznać należy za spóźnione, organ nie miał obowiązku odnosić się do nich na etapie rozpoznania środka odwoławczego od postanowienia rozstrzygającego o zarzutach skargi na czynności egzekucyjne.
Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło