II OZ 1102/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 613/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 2 grudnia 2016 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 613/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na wniosek A. K., wstrzymał wykonanie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 2 grudnia 2016 r., nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 15 stycznia 2017 r. A. K., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 2 grudnia 2016 r., nr ... w przedmiocie zobowiązania do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP w okresie 1 roku od dnia wykonania decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżący podał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia słuszny interes strony i nie jest ono sprzeczne z interesem społecznym, a dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium RP nie stanowi zagrożenia obronności lub bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Wykonanie decyzji w przypadku korzystnego orzeczenia będzie powodowało istotne trudności związane z dokończeniem procedury w zakresie ochrony międzynarodowej i konieczność znacznych kosztów związanych z powrotem do Polski. Ponadto skarżący wskazał, że w skardze zawarł szereg istotnych okoliczności związanych z przebiegiem postępowania w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Wobec tego wykonanie decyzji uniemożliwi skarżącemu udział w postępowaniu sądowym. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji wywiódł, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do art. 331 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2014 r., poz. 1650 ze zm.) w przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że w uzasadnieniu wniosku w niniejszej sprawie skarżący podał, że wydalenie go z terytorium RP przed rozpoznaniem niniejszej sprawy pozbawi go możliwości udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu już sama ta okoliczność przemawia za udzieleniem skarżącemu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że udzielenie ochrony tymczasowej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji, która skutkuje wydaleniem cudzoziemca, stanowi bowiem o zachowaniu standardów rzetelnej procedury i służy urzeczywistnieniu prawa strony do sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji pomimo braku wykazania przez skarżącego którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także braku wskazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych okoliczności przemawiających za zasadnością wstrzymania wykonania decyzji. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., sporządzone jest bowiem w sposób wadliwy, uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną. Wskazać należy, że po stronie Sądu I instancji leży obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji gdy strona postępowania zażąda jego kontroli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera argumentacji, która uzasadniałaby podjęte rozstrzygnięcie, tj. wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd nie odniósł się do faktu, że skarżący ustanowił w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, do którego obowiązków należy m.in. reprezentowanie skarżącego przed Sądem. Wskazać też należy, że Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. Zastrzec jednakże należy, że realizacja powyższego obowiązku jest możliwa jedynie wówczas, gdy istnienie okoliczności faktycznych przemawiających za wstrzymaniem albo odmową wstrzymania wykonania decyzji jest na tyle oczywiste, że przyjąć można, iż są one znane powszechnie, bez konieczności powoływania się na nie przez stronę, lub też gdy okoliczności tego rodzaju wynikają z akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05; w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższy pogląd Sąd uzasadniając swoje stanowisko w niniejszej sprawie powinien był również odnieść się do akt sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji nie spełnia wymagań zawartych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie jako nie poddające się kontroli instancyjnej, pozbawiało Naczelny Sąd Administracyjny możliwości oceny zasadności przyjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3