I OZ 1464/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Op 168/17 odrzucające skargę w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Op 168/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę E. G. w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. E. G. (dalej skarżąca) przesłała na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przesyłkę, nadaną dnia 24 stycznia 2017 r., zawierającą kserokopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] grudnia 2016 r.) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza G. z [...] września 2016 r., przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla D. G. i W. G. w kwotach po 400 zł miesięcznie na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r., a także dwie kserokopie jej pisma z 17 października 2016 r. Przesyłka ta wpłynęła do Sądu w dniu 31 stycznia 2017 r., o czym świadczy data prezentaty, i została zarejestrowana pod sygnaturą II/Og 26/17. Na wezwanie Sądu, skarżąca przesłała pismo z 16 lutego 2017 r., w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy o przyznanie alimentów z funduszu alimentacyjnego, a nadto kolejny egzemplarz postanowienia z [...] grudnia 2016 r. Przesyłka ta została nadana dnia 16 lutego 2016 r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie. W odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu, E. G. w piśmie z 9 marca 2017 r. wyjaśniła, że jej pismo z 16 lutego 2017 r. stanowi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2016 r. i podniosła, że Kolegium zarzuca jej uchybienie terminu, podczas gdy do tej pory nie otrzymała jeszcze decyzji na starszego syna M. Powyższe pismo wpłynęło do Sądu dnia 16 marca 2017 r. i wraz ze skargą z 16 lutego 2017 r. zostało przez Sąd przesłane w dniu 16 marca 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w celu udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o odrzucenie skargi, wskazując, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej ppsa) skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa, skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). Tak sformułowany zapis jest nakazem bezwzględnym, co oznacza, że odrzucenie skargi następuje bez względu na okoliczności sprawy. Odrzucenie skargi jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i nadania jej dalszego biegu. Stosownie do art. 58 § 3 ppsa sąd odrzuca skargę postanowieniem, odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Określona w art. 54 § 1 ppsa zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, który wydał skarżony akt, oznacza że prawidłowe wniesienie skargi do sądu administracyjnego następuje w momencie złożenia, w wyznaczonym terminie, pisma zawierającego skargę w placówce pocztowej, o której mowa w art. 83 § 3 ppsa, tj. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113 ze zm.).... Pismo to musi być przy tym skierowane (zaadresowane) do właściwego organu administracji. Strona może też złożyć skargę w siedzibie właściwego organu. W literaturze i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że termin do wniesienia skargi jest zachowany nie tylko wtedy, gdy w ustawowym terminie sama strona wniosła skargę do organu, który wydał zaskarżony akt, ale także wówczas, gdy uczynił to sąd, do którego strona błędnie skierowała skargę. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej. Nie ma znaczenia kto, a mianowicie strona czy np. sąd, do którego błędnie zaadresowano pismo, złoży je w urzędzie pocztowym właściwie zaadresowane (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2016, s. 465 i powołane tam orzecznictwo). Jeśli zamiast do organu strona wniesie skargę bezpośrednio do sądu, sąd ten obowiązany jest odesłać ją do organu w celu zachowania trybu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 54 § 1 ppsa. W takim przypadku termin do wniesienia skargi zostanie zachowany jedynie wtedy, gdy sąd właściwy do rozpoznania skargi zdoła ją nadać na adres organu przed upływem terminu do jej wniesienia. Za datę wniesienia skargi uznaje się wówczas datę wysłania skargi przez sąd na adres właściwego organu, bądź złożenia jej bezpośrednio w jego siedzibie. Zgodzić trzeba się ze stanowiskiem, że skoro w art. 54 § 1 ppsa wyraźnie wskazano, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, to dla oceny, czy został zachowany termin do wniesienia skargi, nie ma znaczenia data nadania skargi bezpośrednio do sądu, a istotna jest data nadania tej skargi do organu (postanowienie NSA z 4.9.2008 r., I FSK 687/08, cbosa). Ewentualne ryzyko przekroczenia tego terminu i związane z tym skutki procesowe, polegające na odrzuceniu skargi, obciążają wnoszącego skargę, który nie zastosował się do pouczenia. Wskazany w art. 53 § 2 ppsa termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie. Jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa odrzuca wniesioną skargę Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, zaskarżone postanowienie z [...] grudnia 2016 r. zostało przez organ przesłane na adres skarżącej i doręczone dnia 30 grudnia 2016 r. dorosłemu domownikowi - M. W., o czym świadczą zapisy na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Postanowienie to zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na powyższe postanowienie rozpoczął bieg w dniu 31 grudnia 2016 r. i upływał z dniem dniu 29 stycznia 2017 r., będącym niedzielą, czyli dniem ustawowo wolnym od pracy zgodnie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 90). W tych okolicznościach, zgodnie z art. 83 § 2 ppsa, za ostatni dzień terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie należało uznać dzień 30 stycznia 2017 r. Wskazany przepis stanowi, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skarżąca wysłała skargę dnia 16 lutego 2017 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, czyli już po upływie terminu. Z oczywistych względów nie było więc możliwe przekazanie skargi przez Sąd właściwemu organowi z zachowaniem wymaganego terminu (k. 2-8, 11-14 akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. G. reprezentowana przez r. pr. S. R., wskazując że doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 49 § 1 i 3 ppsa przez niezasadne uznanie, że skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu po upływie terminu do jej wniesienia, uznając, że skarżąca wniosła skargę w dniu 16 lutego 2017 r., podczas gdy w tym terminie wniosła do Sądu trzy pisma dotyczące sprawy, związane tożsamą faktyczno-prawną podstawą. Pierwsze pismo zawierające kserokopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2016 r. skarżąca nadała na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 24 stycznia 2017 r., a więc z zachowaniem terminu do wniesienia skargi, kolejno skarżąca została wzywana przez Sąd do sprecyzowania swojego stanowiska, co uczyniła pismem nadanym w dniu 16 lutego 2017 r., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, załączając kolejny raz egzemplarz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 13 grudnia 2016 r. Następnie ustosunkowała się do kolejnego wezwania Sądu, skarżąca oświadczyła w piśmie z dnia 9 marca 2017 r., że jej wcześniejsze pismo stanowi skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Mimo nadania przez skarżącą w dniu 24 stycznia 2017 r. pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, a więc z zachowaniem terminu do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie uznał, że pismo wywołuje skutki prawne od dnia 16 lutego 2017 r., tj. nadania przez skarżącą pisma, w którym zawarła stanowisko procesowe, stąd jest wniesione po terminie (k. 53-58 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ppsa). By zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne strona winna złożyć skargę bezpośrednio w organie, bądź nadać ją w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu w zakreślonym terminie. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). W niniejszej sprawie, skarżąca mimo prawidłowego i jednoznacznie brzmiącego pouczenia przez Kolegium w zaskarżonym postanowieniu z [...] grudnia 2016 r. (doręczonym 30 grudnia 2016 r.) o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, która winna być skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji, nadała ją z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 53 § 1 ppsa (k. 8v, 9 akt administracyjnych, k. 2, 3 akt sądowych). Postanowienie z [...] grudnia 2016 r. doręczono skarżącej dnia 30 grudnia 2016 r. (k. 9 akt administracyjnych). Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 31 grudnia 2016 r., natomiast upłynął dnia 29 stycznia 2017 r. Ponieważ data ta przypadała na dzień ustawowo wolny od pracy (niedziela), ostatnim dniem, w którym skarżąca skutecznie mogła wnieść skargę był dzień 30 stycznia 2017 r. Tym samym Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, bowiem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 30 stycznia 2017 r., a skarga opatrzona datą 16 lutego 2016 r. została nadana do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, w urzędzie pocztowym, w dniu 16 lutego 2017 r. (k. 2, 3 akt sądowych), czyli po upływie ustawowego terminu. Nadanie pierwszej przesyłki dnia 24 stycznia 2017 r. na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu nie miało miejsca "z zachowanie terminu"; termin zostałby zachowany wyłącznie wówczas, gdyby skarżąc nadała przesyłkę na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (akapit ostatni postanowienia z [...] grudnia 2016 r. - k. 8v akt administracyjnych; art. 54 § 1 ppsa). Argumentacja skarżącej dotycząca daty nadania skargi nie jest przekonująca. Art. 58 § 1 pkt 2 ppsa nie został zaskarżonym postanowieniem naruszony. Art. 49 § 1 i 3 ppsa nie był podstawą zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.