II OSK 2611/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-12
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Andrzej Wawrzyniak, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe i niepełne uzasadnienie, a także czy doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku WSA zawierało stanowisko co do stanu faktycznego i prawnego, a zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego dotyczyły trafności wyroku, a nie jego uzasadnienia. NSA podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie są kompetentne do kwestionowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu naprawczym, a stwierdzone odstępstwa były nieistotne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych. Skarżący kwestionował legalność budowy domu jednorodzinnego, w szczególności wykonanie tarasu, zarzucając istotne odstępstwa od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 661/16 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 661/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. S. [...] we Wrocławiu. Organ sprawdzał zgodność budowy domu jednorodzinnego na działce nr A z projektem budowlanym i ustaleniami pozwolenia na budowę oraz przepisami, a ponadto badał zasadność szeregu zarzutów odnośnie legalności tej budowy podniesionych przez skarżącego, będącego właścicielem działki nr B sąsiadującej od południa z działką inwestora. Umorzenie nastąpiło po stwierdzeniu istnienia wspomnianej zgodności oraz bezzasadności zarzutów skarżącego.
Organ ustalił, że roboty prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia [...] września 2012 r. i zmienionego decyzjami z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...] stycznia 2014 r. i [...] maja 2014 r. Wykonano całą bryłę budynku z ociepleniem ścian, otynkowaniem i pomalowaniem. Zamontowano stolarkę. Organ nie stwierdził zmian w elewacji budynku. Od strony południowej istnieje konstrukcja żelbetowa oznaczona w projekcie budowlanym jako taras, poz. 0/21. Zadaszenie tarasu w postaci płyty żelbetowej zwieńczonej attyką z trzech stron, podparte jest trzema filarami o długości jeden 170 cm i dwa po 120 cm. Filary są oddalone od siebie od 6,60 m do 2, 30 m i nie tworzą przegrody. Od strony wschodniej i zachodniej taras jest otwarty. Odległość ściany budynku od ogrodzenia z działką skarżącego wynosi 4,95 m, zaś filarów 1,76 -1,80 m. Krawędź zewnętrzna wysunięta jest 20 cm od zewnętrznej krawędzi filarów. Nie wykonano wszystkich elementów zagospodarowania terenu. Organ stwierdził różnice w granicach 2-10 cm pomiędzy rzędnymi poziomu budynku, mieszczące się w granicach błędu pomiarowego i nie stanowiące istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Poszerzenie filarów również było nieistotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 P.b. Wykonanie tarasu od strony południowej zostało zatwierdzone decyzją zmieniającą z dnia [...] stycznia 2014 r. Organ nie ma podstaw do kwestionowania tej decyzji i badania jej zgodności z decyzją lokalizacyjną. Brak udziału skarżącego w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę lub niedochowanie procedury uzgodnień to podstawy wznowieniowe, nie mające znaczenia w postępowaniu naprawczym. W postępowaniu nieważnościowym właściwe organy decyzjami ostatecznymi odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji zmieniających (decyzje Wojewody z dnia [...] września i [...] września 2015 r. oraz decyzje GINB z dnia [...] listopada 2015 r.).
Za nieuzasadnione organ uznał twierdzenia skarżącego, że budynek nie posiada tarasu, lecz konstrukcję stanowiąca dobudowę. Nie ma legalnej definicji tarasu. Organ podał potoczne znaczenie pojęcia tarasu. Zbliżenie tarasu z attyką na odległość 1,5 m od granicy z działką jest zgodne z § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Nieprzekraczalna linia zabudowy znajduje się w odległości 4,9 m od granicy z działką skarżącego i nie została przekroczona, skoro ustalono usytuowanie budynku w odległości 5 m. Taras może przekraczać tę linię. Nie został przekroczony ustalony w decyzji lokalizacyjnej wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy 0,26 skoro działka inwestora ma 1.191 m2, a powierzchnia zabudowy wynosi 315 m2. Skoro filary nie tworzą ściany, to powierzchni tarasu się tutaj nie liczy. Decyzja lokalizacyjna nie zawiera wskaźników powierzchni biologicznie czynnej i utwardzonej. Skoro nie nastąpiło wykonanie robót w warunkach wymienionych w art. 50 P.b. to nie było przesłanek stosowania art. 51 P.b.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., DWINB we Wrocławiu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że sprawie bezsporny był zakres robót oraz ich legalność (istnienie pozwolenia na budowę). Wykonana inwestycja jest zgodna z zatwierdzonymi projektami budowlanymi. Ustalone odstępstwa nie były istotne, jak nieznaczne różnice poziomu terenu pozostające w granicach błędu pomiarowego. Nie stwierdzono wykonania kanału w garażu lub pomieszczeniu gospodarczym. Ogrodzenie nie przekracza 2,20 m i poziomu wynikającego z projektu. Nieistotny charakter miały odstąpienia od projektu przez zwiększenie przekrojów filarów, zmiana usytuowania otworu okiennego, zmiana elementów żelbetowych pergoli. Nie stwierdzono przesłanek z art. 50 P.b.
Inspektor Wojewódzki stwiuerdził, że nadzór budowlany nie sprawdza prawidłowości ostatecznego pozwolenia na budowę. Omówił treść decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę (szczególnie w zakresie tarasu). W decyzjach tych uzasadniono zaliczenie spornej części budynku do tarasu. Odległość tarasu od granicy z działką nie narusza § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Brak podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 P.b. uzasadniał uznanie postępowania za bezprzedmiotowe.
W skardze naa powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd wskazał, że tarasem nazywa się odkrytą, płaską część budynku (nie zaś terenu), niekoniecznie usytuowana na parterze (tak w słownikach wyrazów obcych) lub duży balkon wsparty na kolumnach (słownik poprawnej polszczyzny). Związane z tą kwestią zarzuty i twierdzenia skarżącego zostały rozważone w postępowaniu nieważnościowym. Sąd odnotował, że w decyzji Wojewody z dnia [...] września 2015 r. wskazano, że taras to część budynku na piętrze lub parterze, w jakiś sposób zabezpieczona, dostępna od wnętrza lub z zewnątrz, o funkcjach rekreacyjnych, przy czym nie jest wykluczone jego częściowe lub całkowite zadaszenie. Jak ocenił ten organ, w decyzji zmieniającej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] prawidłowo określono tę część budynku jako taras z zadaszeniem. W decyzji GINB z dnia [...] listopada 2015 r. ocena ta nie została podważona. Organ ten wskazał ponadto w osób przekonujący, że wszelkie inne zarzuty skarżącego skierowane przeciwko pozwoleniu na budowę, a obecnie przenoszone do postępowania organu nadzoru budowlanego, są bezzasadne.
Według Sądu, z niewadliwie zebranego materiału dowodowego wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę oraz sposób realizacji budowy w żaden sposób nie naruszają ustaleń decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2012 r. W decyzji lokalizacyjnej określono nieprzekraczalną obowiązującą linię zabudowy i wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy wynoszący 0,26 (definiowany jako stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działki) i wielkości te niewątpliwie zostały dochowane. Zbliżenie tarasu do granic działki skarżącego na ponad 1,5 m niewątpliwie nie narusza § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w wersji obowiązującej od dnia 8 lipca 2009 r., czyli zarówno w dacie pozwolenia na budowę jak i obecnie.
Sąd stwierdził, że nie mają znaczenia w sprawie zarzuty skarżącego obejmujące podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 4 i K.p.a. Postępowania wznowieniowe dotyczące decyzji o zmianie pozwolenia na budowę uległy zawieszeniu postanowieniem właściwego organu z dnia [...] maja 2016 r. do czasu rozstrzygnięcia nin. sprawy. Podstawy wznowieniowe zostaną ocenione w postępowaniach wznowieniowych.
W ocenie Sądu, ogólnikowy zarzut niewyjaśnienia kwestii geodezyjnego posadowienia budynku jest sprzeczny z materiałem sprawy, bowiem w toku postępowania pierwszej instancji wielokrotnie podejmowano w tym zakresie czynności dowodowe, które pozwoliły na wyjaśnienie tej kwestii. W uzasadnieniach decyzji przedstawiono prawidłowe ustalenia i oceny w tym zakresie, poprzedzone krytycznym odniesieniem się do wstępnych prac uprawnionego geodety, uzyskaniem poprawionej dokumentacji geodezyjnej i sprawdzeniem jej prawidłowości w toku oględzin. Podobnie wnikliwych i pełnych ustaleń dokonał ten organ w zakresie wysokości poszczególnych elementów budynku, nie stwierdzając i tutaj odstępstw od zatwierdzonego projektu. Z przytoczonych ustaleń i ocen organu nie wynika, aby postępowanie wyjaśniające zostało ograniczone do kwestii zgodności budowy z pozwoleniem na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Obejmują one ponadto zgodność budowy z przepisami, kwalifikację stwierdzonych odstępstw jako nieistotnych oraz brak zagrożeń wymienionych w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.
Skargę kasacyjną wniósł R. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
• art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. wadliwe i niepełne uzasadnienie wyroku Sądu I instancji;
• art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenia stanu faktyczny przyjętego przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji, tj. ustalenie, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny związany z prawidłowością wykonania robót budowlanych.
Skarżący wniósł o:
• uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania;
• dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej we Wrocławiu — Stare Miasto z dnia [...].12.2015 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IDs. [...],
• dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Dolnośląskiej Okręgowej Izby Architektów RP z dnia [...].05.2016 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...],
- pkt 3) i 4) na okoliczność ich treści, w tym w szczególności na okoliczność naruszenia przez Organ administracyjny przepisów w toku wydawania decyzji polegającego na błędnej kwalifikacji "przybudówki", nazwanej przez projektanta "tarasem", jako tarasu i tym samym niezastosowaniu odpowiednich przepisów.
Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem podatku VAT pełnomocnika z urzędu, radcy prawnego w wysokości maksymalnej podwyższonej o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 23%. Jednocześnie na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), w związku z wnioskiem z pkt 2) oświadczył, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.
Przed dalszymi rozważaniami konieczne jest odnotowanie oczywistej niedokładności w zakresie zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Chodzi z pewnością o Prawo o ustroju sądów administracyjnych, o czym świadczy treść skargi kasacyjnej oraz wskazanie dotyczące publikacji ustawy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Abstrahując od tej niedokładności warto od razu stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę na decyzję i wydał wyrok. Dokonał zatem kontroli administracji publicznej. Jako kryterium kontroli wskazał legalność zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a jest więc bezpodstawny.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe i niepełne uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji. W przytoczonym zarzucie wnoszący kasację nie sformułował opisu naruszenia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej, odnoszącego się do tego zarzutu wynika natomiast, że wnoszący kasację odnotował przytoczenie przez Sąd stanowiska stron i zarzutów skargi oraz przedstawienie przez Sąd swojego stanowiska, ale stwierdził, że "w uzasadnieniu brak jakiejkolwiek wykładni prawa jak również jakiegokolwiek odniesienia się do konkretnych ustaleń faktycznych sprawy".
Od razu zauważyć należy, że kwestii faktycznych i prawnych dotyczy także drugi zarzut skargi kasacyjnej, sprowadzający się do naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przy wyrokowaniu przez Sąd pierwszej instancji, tj. ustalenie, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny związany z prawidłowością wykonania robót budowlanych.
Tak więc w zakresie odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do ustaleń faktycznych wnoszący kasację wyartykułował dwie tezy: po pierwsze, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do konkretnych ustaleń faktycznych sprawy. Po drugie zaś, że doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przyjętego przy wyrokowaniu, tj. ustalenia, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny związany z prawidłowością wykonania robót budowlanych. Z pewnością nie można określić tego stanowiska jako spójnego.
Niezależnie od tego przypomnieć trzeba utrwalony pogląd, według którego, przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (patrz: uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSA i wsa 2010/3/39). Takie stanowisko uzasadnienie zaskarżonego zawiera. Odnosi się ono do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych, w tym zgodności tych robót z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, a więc okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.). Abstrahując na razie od kwestii kwalifikacji prawnej spornej części objętego pozwoleniem obiektu, odstępstw od pozwolenia na budowę oraz kwestii zgodności wykonanych robót z planem zagospodarowania działki, należy odnotować, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano na ustalenia wynikające z oględzin, a dotyczące zastąpienia słupów filarami, powierzchni zabudowy działki, odległości tarasu od granicy działki, posadowienia budynku na działce, zweryfikowanego poprzez dokumentacje geodezyjną, wysokości poszczególnych elementów budynku.
Nie odpowiada więc stanowi rzeczywistemu zarzut skarżącego o braku jakiegokolwiek odniesienia się do ustaleń faktycznych sprawy. Natomiast zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenia, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny związany z prawidłowością wykonania robót budowlanych, dotyczy trafności zaskarżonego wyroku. Jako taki nie może zaś być podnoszony z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2786/14, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Odniesienie się do pozostałej części zarzutów naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. rozpocząć należy od wskazania, że w myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Jak już wyżej wskazano, wnoszący kasację w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyznał, że w uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd przytoczył stanowiska stron i zarzuty skargi oraz przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia ma polegać, pomijając już omówione kwestie faktyczne, na braku jakiejkolwiek wykładni prawa (zarzut pierwszy skargi kasacyjnej) oraz błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przy wyrokowaniu przez Sąd pierwszej instancji, tj. ustalenie, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły stan prawny związany z prawidłowością wykonania robót (zarzut drugi skargi kasacyjnej).
Uchybienie Sądu polegające na braku w uzasadnieniu wykładni prawa oraz na zaakceptowaniu przyjętej praz organy nadzoru budowlanego oceny prawnej wykonanych robót, niewątpliwie można w tej sytuacji przypisać do obowiązku podania w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Tymczasem Sąd pierwszej instancji nie tylko podał podstawę prawną rozstrzygnięcia, ale także jej wyjaśnienie. Wskazał, że organy nadzoru budowlanego badały zgodność budowy z pozwoleniem na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), zgodność budowy z przepisami, kwalifikację stwierdzonych odstępstw jako nieistotnych oraz zagrożenia wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nadto, w zakresie zbliżenia tarasu do granicy działki skarżącego nawiązał do przepisu § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwzględnieniem zmiany obowiązującej od dnia 8 lipca 2009 r. Sąd przedstawił swoje stanowisko w zakresie pojęcia tarasu, a także zwrócił uwagę na to, że zarzuty skarżącego nie mogą narzucać organom nadzoru budowlanego zadania polegającego na ocenie pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę oraz sposób jej realizacji nie naruszają ustaleń decyzji o warunkach zabudowy terenu.
Należy zgodzić się z zawartymi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzeniami, wskazującymi, że wymóg podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oznacza obowiązek takiego sformułowania przez Sąd stanowiska prawnego by wyrok poddawał się kontroli instancyjnej. Orzeczenie nie poddaje się kontroli wówczas, gdy podstawa prawna i jej wyjaśnienie są co prawda podane, jednak obejmują treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. W konsekwencji takie uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r.; sygn. akt II OSK 528/17; wyrok NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17; wyrok NSA z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II GSK 36/16, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 62/11, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Przytoczone wyżej wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wskazuje na to, że nie ma wątpliwości co do stanowiska prawnego zajętego przez Sad pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika ocena Sądu, według której, wykonane roboty są zgodne z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym. Sąd przyjął, że skarżący w zakresie tarasu kwestionuje ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, a do zakwestionowania pozwolenia organ nadzoru budowlanego nie był kompetentny. Sąd ocenił odstąpienie polegające na zastąpieniu słupów przez szersze filary jako nieistotne. Uznał, że wykonane roboty nie naruszają przepisów prawa oraz nie zostały wykonane w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że brak podstaw do wydania decyzji merytorycznej uzasadniał umorzenie postępowania naprawczego.
Czym innym jest trafność przyjętej podstawy prawnej i jej wyjaśnienia. Zarzut polegający na błędnym uznaniu przez Sąd, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły stan prawny związany z wykonaniem robót budowlanych dotyczy właśnie trafności zaskarżonego wyroku. Jako taki nie może zaś być podnoszony z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej sąd nie może bowiem badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności wyroku (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 998/07, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów materialnoprawnych, w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie mogą prowadzić rozważania odnoszące się do kwestii materialnoprawnych zawarte w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Niezależnie od powyższych uwag dodać trzeba, że w rozważaniach tych wnoszący kasację nie skonstruował zarzutu związanego z pojęciem tarasu oraz z naruszeniem wskaźnika powierzchni zabudowy. Taki prawidłowo wyartykułowany zarzut powinien przecież zawierać co najmniej powołanie naruszonej normy prawa materialnego, sposób naruszenia (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie) oraz opis naruszenia ze wskazaniem prawidłowej, zdaniem skarżącego, wykładni lub właściwego, zdaniem skarżącego, zastosowania tej normy.
Niezależnie od tego, można skonstatować, że wykonanie tarasu z zadaszeniem oraz wykonanie poszerzonych filarów w miejsce słupów na spornym tarasie zostało przewidziane w projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją o zmianie pozwolenia na budowę z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]. Podważenie zgodności tarasu z przepisami § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy został on wykonany bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie jest możliwe w postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Ocena ta odnosi się także do wskaźnika powierzchni zabudowy ustalonego decyzją o warunkach zabudowy terenu.
Takie rozumienie wzajemnej relacji postępowania naprawczego oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, wynikającej z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, wskazuje na to, że umorzenie postępowania naprawczego z uwagi na zgodność wykonanych robót z pozwoleniem na budowę nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania o wznowienie postępowania w zakresie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego.
Dodać warto, że w trakcie postępowania naprawczego nie było podstaw do zawieszenia postępowania z powodu wszczęcia procedury wznowieniowej. Postępowania nadzwyczajne nie stanowią, co do zasady, zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Odrębność postępowań związanych z pozwoleniem na budowę oraz postępowania naprawczego wykluczała także zastosowanie w niniejszej sprawie art. 56 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło