II OZ 680/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 126/17 odrzucające skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odnowienia gruntu leśnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 8 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 126/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odnowienia gruntu leśnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", gdyż mimo wezwania, skarżąca nie uiściła wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 19 kwietnia 2017 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka zarzucając temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w związku z jej nieopłaceniem, podczas gdy pełnomocnikowi skarżącej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nigdy nie zostało doręczone. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3 art. 220). Odrzucając wniesioną przez skarżącą skargę Sąd pierwszej instancji przyjął, iż odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi został pełnomocnikowi skarżącej doręczony w dniu 12 kwietnia 2017 r. Mimo upływu terminu wpis ten nie został uiszczony. Fakt doręczenia odpisu zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu kwestionuje pełnomocnik skarżącej podnosząc, że doręczono mu tylko wezwanie do usunięcia braków w postaci: pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu z którego wynika umocowanie do podpisania pełnomocnictwa (KRS), a także odpis odpowiedzi na skargę. Faktem jest, że w terminie otwartym został przedłożony Sądowi dokument pełnomocnictwa oraz KRS skarżącej spółki. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki opisanej jako "wezw. do uzupeł. braków skargi, odpis odp. na skargę, odpis zarz. dot. wpisu" (k. 18), które jest dokumentem urzędowym, a więc korzysta z domniemania prawdziwości. Jednakże domniemanie to może zostać podważone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – co do zasady – brak więc przeszkód ku temu, by strona mogła podważać powyższe domniemanie także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień. Bezsporne jest, że do pełnomocnika skarżącej skierowana została wyłącznie jedna przesyłka, która winna zawierać – co wynika z akt sprawy – pięć dokumentów; pierwsze pismo zawierało wezwanie do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa i dokumentu z którego wynika umocowanie do jego podpisania, drugie pismo stanowiło informację o doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę, a w trzecim piśmie informowano o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu; korespondencja winna zawierać także odpis tego ostatniego zarządzenia oraz odpis odpowiedzi na skargę. W takiej sytuacji – wobec oświadczeń pełnomocnika skarżącej spółki i pracownika spółki, w ramach której działa pełnomocnik, odbierającego korespondencję – nie można wykluczyć, że omyłkowo do przedmiotowej koperty nie został włożony odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu ani pismo informujące o doręczeniu tego wezwania. Wobec powyższego nie można wykluczyć ponad wszelką wątpliwość, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został stronie doręczony. Dodatkowo wskazać trzeba, że mimo włożenia do jednej koperty kilku przesyłek nie zostało sporządzone pismo przewodnie, w treści którego wyliczono by wszystkie pisma kierowane do strony. Przy czym, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę oświadczeń pełnomocnika spółki, inne braki skargi do usunięcia których pełnomocnik został wezwany tą samą korespondencją, zostały przez niego uzupełnione. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że w sprawie powstały wątpliwości co do tego, czy faktycznie odpis zarządzenia wzywający do uiszczenia wpisu został pełnomocnikowi spółki doręczony. W tej sytuacji wątpliwości te należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącej, mając na uwadze art. 45 Konstytucji RP. Podzielić bowiem należy stanowisko NSA zawarte w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 1188/13 (LEX nr 1559333), zgodnie z którym "jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania" (zobacz także postanowienia NSA: z 7.06.2017 r. II GZ 390/17, npubl.; z 20.08.2013 r. II OSK 1817/13, LEX 1559469). A zatem wobec wątpliwości co do prawidłowości doręczenia stronie skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi odrzucenie skargi z powodu jej nieopłacenia należało uznać za przedwczesne. Powyższe stało się podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dlatego też, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.