I SA/Sz 345/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-06-01

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może obejmować zarzuty dotyczące własności zajętej ruchomości, jeśli nie została ona wyłączona spod egzekucji na wniosek osoby trzeciej?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne nie może obejmować zarzutów dotyczących własności zajętej ruchomości, jeśli zobowiązany nie wystąpił z wnioskiem o jej wyłączenie spod egzekucji. Prawo do żądania wyłączenia przysługuje osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. Ponadto, zarzuty dotyczące wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub błędnego określenia wierzyciela powinny być podnoszone w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a nie w skardze na czynności egzekucyjne.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu automatów do gier, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących własności zajętych ruchomości, błędne określenie wierzyciela w protokole oraz powołanie jako świadków pracowników organu rekwizycyjnego. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały skargę za bezzasadną, wskazując na brak możliwości podnoszenia zarzutów dotyczących własności w skardze na czynności egzekucyjne oraz na prawidłowość dokonanych czynności. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. nr [...] o oddaleniu skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (zw. dalej: Spółką bądź Skarżącą) na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier: [...] dokonane protokołem zajęcia z dnia 11.10.2016 r. przez poborcę skarbowego Izby Celnej [...] w ramach zlecenia rekwizycyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 04.09.2015 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Celnej [...], przekazał pismem z dnia 27.04.2016 r., na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zw. dalej: u.p.e.a.), Dyrektorowi Izby Celnej [...], odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4.09.2015 r. wystawionego na Spółkę, celem dokonania czynności rekwizycyjnych tj. zajęcia, odbioru i sprzedaży ruchomości - automatów do gier. W celu dokonania czynności egzekucyjnych zgodnie ze zleceniem rekwizycyjnym, poborca w dniu 11.10.2016 r. udał się do magazynu depozytowego Urzędu Celnego [...]. Z czynności zajęcia automatów do gier: [...] poborca sporządził protokół zajęcia z dnia 11.10.2016 r., którego odpis został przesłany na adres siedziby Spółki i doręczony w dniu 3.11.2016 r. W dniu 21.11.2016 r. do organu rekwizycyjnego wpłynęła skarga z dnia 15.11.2016 r., wniesiona przez pełnomocnika Spółki, na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia ww. automatów do gier. Uzasadniając złożoną skargę, Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 97 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, tj. urządzeń do gier:[...] , w sytuacji gdy nie są one własnością zobowiązanej Spółki i nie znajdowały się w jej władaniu w chwili dokonywania zajęcia, - przepisu art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej [...], co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej, - art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości, w sytuacji gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka czynności dokonywanych w imieniu organu, który również reprezentują. Postanowieniem z dnia 20.12.2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...], oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik Spółki pismem z dnia 2.01.2017 r. złożył na nie zażalenie, w uzasadnieniu powołując te same argumenty, które zostały podniesione w skardze na czynności egzekucyjne z dnia 15.11.2016 r. Dodatkowo wskazał, że prowadzenie egzekucji z zajętych ruchomości jest niedopuszczalne, bowiem nie stanowiły one własności zobowiązanej i nie były w jej posiadaniu zależnym. Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...], nakreślił ramy prawne sprawy. Wskazał, że rozpoznając skargę na zajęcie ruchomości, należy ocenić, czy te zaskarżone czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami u.p.e.a. Podkreślił przy tym, że ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych z zakresu przedmiotowego dopuszczalności skargi należy wyłączyć te sytuacje, w których zobowiązany może skorzystać z innego środka prawnego przewidzianego w przepisach u.p.e.a., np. zarzutów czy żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i art. 59 u.p.e.a.). W ocenie organu odwoławczego, z analizy materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 97 i 98 u.p.e.a. zostały przez organ rekwizycyjny spełnione. Co prawda Spółka nie uczestniczyła przy dokonywaniu czynności związanych z zajęciem urządzeń do gier, jednak poborca przy jej dokonywaniu, przywołał dwóch świadków, którzy potwierdzili udział przy czynnościach składając podpisy na protokole z dnia 11.10.2016 r. Odpis ww. protokołu zajęcia ruchomości, został doręczony Spółce w dniu 3.11.2016 r. w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej [...]. Ponadto zastosowany druk protokołu i zajęcia ruchomości jest zgodny ze wzorem obowiązującym na dzień zajęcia ruchomości, tj. 11.10.2016 r., określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2310) i zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 4 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu skargi, że doszło do egzekucji z ruchomości, która nie stanowi własności Zobowiązanej, organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzut ten nie może być skutecznie podnoszony w postępowaniu dotyczącym skargi art. 54 § 1 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i egzekutora nie zastępuje bowiem żądania wyłączenia spod egzekucji, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a.. Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że w myśl przepisu art. 97 § 2 u.p.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. W badanej sprawie nie stwierdzono natomiast, by automaty do gier: [...] będące przedmiotem czynności egzekucyjnych zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej [...], organ odwoławczy wskazał, że w protokole zajęcia ruchomości z dnia 11.10.2016 r., prawidłowo wskazano Dyrektora Izby Celnej [...], który jako wierzyciel wystawił w dniu 4.09.2015 r. tytuł wykonawczy nr [...]. Konstrukcja druku formularza protokołu zajęcia i odbioru ruchomości wynikająca z rozporządzenia, wymaga wskazania takich treści. W sporządzonym protokole, poborca prawidłowo zatem wskazał Dyrektora Izby Celnej [...], który wystawił powyższy tytuł wykonawczy, a następnie, jako wierzyciel, wystąpił do Dyrektora Izby Celnej [...], o egzekucję objętych nimi, nieuregulowanych dobrowolnie należności. Jeżeli zdaniem Spółki, w tej sprawie wierzycielem powinien być inny podmiot, okoliczność ta mogła być zaskarżona w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji. Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a. dotyczącego powołania jako świadków pracowników organu rekwizycyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż Spółka nie uczestniczyła przy dokonywaniu czynności związanych z zajęciem urządzeń do gier, poborca przy jej dokonywaniu przywołał dwóch świadków, którzy potwierdzili udział przy czynnościach składając swoje podpisy na protokole z dnia 11.10.2016 r. Z uwagi na fakt, iż zajmowane ruchomości znajdowały się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego [...], świadkami czynności egzekucyjnych byli pracownicy Urzędu Celnego [...]. Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu czynności oraz potwierdzeniu zgodności protokołu z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że rola świadka w postępowaniu egzekucyjnym jest inna niż w postępowaniu administracyjnym, ponieważ świadek o którym mowa w ustawie egzekucyjnej, nie dostarcza środka dowodowego, jakim jest jego zeznanie lecz pełni funkcję obserwatora przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych. Nadto podkreślił, że urząd celny i izba celna stanowią odrębne jednostki, a pracownicy Urzędu Celnego [...], nie reprezentują interesów wierzyciela (Izby Celnej [...]), organu egzekucyjnego (Izby Celnej [...]) ani organu rekwizycyjnego (Izby Celnej [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...], wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - zwany dalej "kpa") oraz art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 97 § 2 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, gdyż zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych, 2) art. 67 § 2 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej [...], co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej, 3) naruszenie art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana, 4) naruszenie art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości, w sytuacji gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy Urzędu Celnego [...] w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadków czynności dokonywanych w imieniu organ rekwizycyjnego (Dyrektor Izby Celnej [...]) pozostającego w tej samej strukturze organizacyjnej, co Urząd Celny [...]. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...], wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia. Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...]) w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego z dnia 11.10.2016 r. w postaci zajęcia ruchomości. Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec skarżącej Spółki egzekucji w dniu 11.10.2016 r. dokonano zajęcia ruchomości w postaci 2 automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia ruchomości, który został podpisany przez poborcę skarbowego oraz osoby uczestniczące przy tej czynności. Odpis protokołu zajęcia ruchomości doręczono Spółce w dniu 3.11.2016 r. Na powyższą czynność egzekucyjną Spółka wniosła skargę do organu. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu tym, bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13, wyrok WSA [...] z dnia 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08 oraz z dnia 18 lipca 2007 r., V SA/Wa 379/07, dostępne w CBOSA). W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Treść jaką powinien zawierać protokół określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać, m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Jak wynika to z akt administracyjnych w niniejszej sprawie tytuły wykonawcze w oparciu o decyzje w sprawie kary pieniężnej wystawił wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej [...], organem egzekucyjnym był Dyrektor Izby Celnej [...]. W myśl art. 31 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, organem rekwizycyjnym był Dyrektor Izby Celnej [...] z uwagi na umiejscowienie automatów do gier w magazynach depozytowych Urzędu Celnego [...]. Takie też oznaczenie podmiotów znalazło się w protokole zajęcia ruchomości z dnia 11.10.2016 r. Zgodnie z art. 1a pkt 8 u.p.e.a. przez organ rekwizycyjny - rozumie się organ egzekucyjny o tej samej właściwości rzeczowej co organ egzekucyjny prowadzący egzekucję, któremu organ egzekucyjny zlecił wykonanie czynności egzekucyjnych. Bezspornie organem rekwizycyjnym jest – tak jak w niniejszej sprawie – Dyrektor Izby Celnej [...]. Za bezzasadny uznać należy również zarzut obciążenia Skarżącej, ciężarem identyfikacji wierzyciela. Ze sporządzonego w dniu 11.10.2016 r. protokołu zajęcia i odbioru ruchomości jasno wynika, kto jest wierzycielem i z czyjej inicjatywy czynność egzekucyjna została dokonana. W protokole zajęcia, wskazano jako wystawiającego tytuł wykonawczy - Dyrektora Izby Celnej [...], wierzyciela – Dyrektora Izby Celnej [...] (rubryka – adnotacje organu egzekucyjnego). Wierzyciel, z inicjatywy którego doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dacie wystawienia tytułu tj. 4.09.2015 r., jest wprost wskazany w tytule wykonawczym, w części "F. oznaczenie i wniosek wierzyciela" i wbrew twierdzeniom Spółki, nie zachodziła trudność w jego ustaleniu. Wskazać przy tym należy, że jeżeli według Spółki, w sprawie tej wierzycielem uprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego powinien być inny podmiot, że doszło do wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, okoliczność ta mogła być – na co słusznie zwróciły uwagę organy - zaskarżona w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego- brak upomnienia w administracji, przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Pouczenie o prawie wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, zawarte jest w załączonym do akt sprawy w tytule wykonawczym zawierającym także adnotacją o sposobie ich doręczenia. Jak wskazano już wyżej, ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne. Wskazać także należy, że z dniem 1.10.2015 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie wyznaczenia organu, wydanego na mocy art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej [...] został wyznaczony do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do określonych w rozporządzeniu obowiązków. Powyższe odnosiło się do spraw niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, przy czym co istotne - wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy, w tym zatem te podjęte przez Dyrektora Izby Celnej [...] przed 1.10.2015 r., tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (vide § 3 ww. rozporządzenia). Natomiast bezspornie po dacie 1.10.2015 r. w toku postępowania egzekucyjnego co do obowiązków określonych w ww. rozporządzeniu występuje Dyrektor Izby Celnej [...]. Zauważyć należy jednocześnie, że wzór protokołu zajęcia został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 67 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym wzorem w protokole zajęcia – załącznik nr 11 do ww. rozporządzenia, wymagane jest wskazanie treści : "objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez... ". Stąd też w sporządzonym protokole z dnia 11.10.2016 r. poborca wskazał Dyrektora Izby Celnej [...], który wystawił powyższy tytuł wykonawczy, przy czym należy wskazać, że po dacie 1.10.2015 r., zgodnie z powołaną wyżej regulacją, bezspornie w roli wierzyciela występuje Dyrektor Izby Celnej [...], co zostało wskazane w adnotacjach protokołu zajęcia. Bezspornie zatem konstrukcja druku formularza protokołu zajęcia i odbioru ruchomości przy oznaczaniu wierzyciela może wprowadzać w błąd. Przy czym zauważyć należy, że zmiana w zakresie organu uprawnionego do działania w roli wierzyciela z dniem 1 października 2015 r. nastąpiła z mocy prawa, na podstawie aktu prawnego mającego walor powszechnie obowiązującego tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust.2 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.). O powyższej podstawie prawnej Skarżąca została poinformowana w adnotacjach organu w protokole zajęcia. Stąd mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powyższe nie wpływa na skuteczność dokonanego zajęcia. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi co do błędnego określenia w protokole zajęcia wierzyciela. Nie ma też podstaw by uznać, że w sprawie naruszono art. 6 i 8 k.p.a. poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela. W tym zakresie należy podzielić stanowisko organu. Wobec tego Sąd uznał wskazane zarzuty skargi za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu zajęcia ruchomości nie stanowiącej własności Skarżącej i braku ustaleń organu w tym zakresie to wskazać należy, że co do zasady zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Zgodnie bowiem z art. art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Nie jest natomiast ani zobowiązany ani uprawniony do badania czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz, Warszawa 2008 r. str. 328). Ustawodawca wychodzi z założenia, że zobowiązany powinien powiadomić osoby trzecie, jeśli w trakcie egzekucji naruszono prawa majątkowe tych osób. Z kolei osoba taka podejmując czynności zmierzające do wyłączenia spod egzekucji jej prawa powinna we własnym interesie zapoznać się z obowiązującym w tym zakresie terminem, a w przypadku jego niedotrzymania wystąpić z prośbą o przywrócenie, uprawdopodobniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy" (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Sz 1419/99). Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. W sytuacji, gdy zobowiązana Spółka ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, tylko własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. Niezasadny jest również zarzut, dotyczący powołania na świadków dokonanej czynności egzekucyjnej osób nie gwarantujących zachowania zasady obiektywizmu podczas realizacji zajęcia ruchomości. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przewidują zarówno obowiązku informowania zobowiązanego o zamiarze dokonania zajęcia ruchomości, jak i odstąpienia od dokonania zajęcia ruchomości w przypadku nieobecności zobowiązanego. Ustanawiają natomiast w myśl art. 51 § 2 ww. ustawy obowiązek przywołania dwóch świadków m.in. w sytuacji, gdy zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach z innych przyczyn, o ile nie wystąpi zagrożenie udaremnienia egzekucji. W niniejszej sprawie, dokonano zajęcia ruchomości, znajdujących się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego [...], a obowiązek przywołania świadków został dopełniony przez dokonującego zajęcia egzekutora, poprzez przywołanie na świadków czynności dwóch pracowników Urzędu Celnego [...], którzy udział w czynnościach potwierdzili w protokole własnoręcznym podpisem. Zauważyć przy tym należy, że katalog osób, które mogą być świadkami do obecności w czynnościach egzekucyjnych nie został w pełni określony w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawodawca w art. 51 § 3 ww. ustawy wskazał jedynie, że świadkami mogą być także pełnoletni członkowie rodziny i domownicy zobowiązanego. W ocenie Sądu sposób przeprowadzenia zaskarżonej czynności nie stanowi o naruszeniu zasady obiektywizmu. Powołani w niniejszej sprawie świadkowie znajdowali się w miejscu realizacji czynności w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych. Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu czynności egzekucyjnych potwierdzeniu zgodności treści protokołu z czynności egzekucyjnych z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń. Powołani na świadków pracownicy Urzędu Celnego [...] nie reprezentowali interesów wierzyciela ani organu egzekucyjnego. Wierzycielem bowiem i organem egzekucyjnym (rekwizycyjnym) w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym majątku skarżącej pozostają odpowiednio Dyrektor Izby Celnej [...] których pracownicy nie zostali powołani na świadków. Nie można w związku z tym mówić, wbrew zarzutom skargi o tożsamości struktury administracyjnej pracowników magazynu Urzędu Celnego, których powołano na świadków zajęcia ze strukturą administracyjną Dyrektora Izby Celnej - wierzyciela i organu egzekucyjnego. Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło