V SA/Wa 1383/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-01
Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Piotr Piszczek, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie administracyjne dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli wnioskodawca skutecznie cofnął wniosek na etapie postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli wnioskodawca skutecznie cofnął wniosek inicjujący postępowanie, co czyni je bezprzedmiotowym. Cofnięcie wniosku na etapie postępowania odwoławczego powoduje bezprzedmiotowość postępowania, a nie cofnięcie odwołania, które skutkuje ostatecznością decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Po odmowie przyznania dofinansowania przez Prezesa PFRON i utrzymaniu tej decyzji przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, spółka wniosła skargę do WSA. Na etapie postępowania odwoławczego spółka cofnęła wniosek o dofinansowanie. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i umorzył postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant: - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych: 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2015 r. i umarza postępowanie; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] Sp. z o.o. w Warszawie kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (zwana dalej "Skarżąca" lub "Spółką") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lipca 2015r. znak: [...], którą odmówił Stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2015 r.
Przedmiotowa decyzja zapadała w następującym stanie faktycznym:
I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. - przekazała do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Fundusz", "PFRON") wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc luty 2015r.
Strona pismem z 25 marca 2015r. została wezwana do uzupełnienia dokumentacji.
W odpowiedzi pismem z 13 kwietnia 2015r. poinformowała, że Spółka wykazywała straty od roku 2012, nie przekraczały one jednak 25 % wartości kapitału. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2012, nie istniały i nadal nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółkę ze względu na wsparcie finansowe, które może ona otrzymać od nowego udziałowca. W marcu 2013 r., jak wyjaśniono, Spółka dołączyła do G. I. Sp. z o.o. nabyło 100% udziałów w spółce. Dokonano wówczas szczegółowej analizy wyników spółki i przygotowano plan restrukturyzacyjny, na podstawie którego zawiązana została rezerwa w wysokości 2,33 mln, która łącznie z innymi kosztami powstałymi z tytułu transakcji zakupu swoją wysokością dorównała 40% straty za cały rok 2012. Strona wskazała również, że wielkość straty na koniec 2012r. wyniosła 13,94 mln, rok później osiągnęła poziom 22,06 mln. Rok 2014 zamknął się stratą na poziomie 24,48 mln. tj zwiększeniem straty o 2,42 mln, co według Strony potwierdza słuszność przeprowadzonych działań restrukturyzacyjnych w spółce. Do pisma dołączono stosowną dokumentację.
Prezes PFRON po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] lipca 2015r. odmówił Stronie wypłaty przedmiotowego dofinansowania.
W uzasadnieniu ww. decyzji Fundusz wskazał, że na dzień złożenia wniosku Wn-D za luty 2015 r. strona spełniła przesłankę wynikającą z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1), a tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za ww. miesiąc nie może zostać udzielona. Zgodnie ww. przepisem spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy uznać za znajdującą się w trudnej sytuacji w przypadku, gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw i wszystkich innych elementów uznanych za część środków własnych przedsiębiorstwa zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Organ I instancji wskazał, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie a stwierdził ją na podstawie przedstawionych przez spółkę dokumentów.
Prezes PFRON wyjaśnił, że z przedstawionego przez stronę bilansu sporządzonego na dzień 28.02.2015 r. wynika, że kapitał zakładowy wynosił 33 247 800 zł. W bilansie sporządzonym na dzień 28.02.2015 r. strona wykazała ponadto kapitał zapasowy o wartości 4 236 445,78 zł. Na dzień 28.02.2015 r. strona wykazała również niepokryte straty z lat ubiegłych w wysokości 24 485 274,45 zł oraz zysk za miesiąc styczeń-luty 2015 r. w wysokości 157 076,25 zł. Po odjęciu od wartości kapitału zapasowego wykazanego na dzień 28.02.2015r. (4 236 445,78 zł) wartości zakumulowanych strat (strata z lat ubiegłych: -24 485 274,45 zł pomniejszona o zysk za okres styczeń - luty 2015 r.: 157 076,25 zł) powstała ujemna skumulowana kwota o wartości -20 091 752,42 zł, która stanowi 60,43 % wartości kapitału zakładowego spółki (-20 091 752,42 zł podzielić przez 33 247 800 zł* 100%=60,43%).
Oznacza to, jak wskazał organ I instancji, że na dzień wystąpienia z wnioskiem za miesiąc luty 2015r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Skarżąca spółka odwołała się od powyższej decyzji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] marca 2016r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Funduszu z [...] lipca 2015r.
Organ odwoławczy wskazał, że na dzień złożenia wniosku za luty 2015r., Strona znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o której mowa art. 48a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy i tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. miesiąc nie może zostać udzielona. Wyjaśnił, że zadaniem organu jest zbadanie sytuacji ekonomicznej strony na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy.
Minister ponadto uznał, że zawarte w odwołaniu argumenty strony nie podważają prawidłowości decyzji podjętej przez organ I instancji, tym samym nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 kpa oraz art. 10 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. Sp. z o.o. z siedzibą w R., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, przeprowadzenie dowodów powołanych w skardze na okoliczności w niej wskazane oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego bezzasadne zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy z uwagi na istniejący na dzień wydawania decyzji stan faktyczny niniejsze postępowanie administracyjne w świetle art. 105 kpa stało się bezprzedmiotowe, zatem nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej stosowanie od brzmienia art. 138 § 1 pkt 1 kpa;
2. art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 kpa poprzez bezzasadne niezastosowanie ww. regulacji prawnej i niewydanie decyzji uchylającej decyzję PFRON w całości i umarzającej prowadzone postępowanie,
3. art. 7 kpa, 75 kpa , 77 § 1 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez pominięcie w ustaleniu stanu faktycznego sprawy oświadczenia Skarżącej z 2 lutego 2016 r., jak również pisma PFRON z dnia 2 marca 2016 r. (oba Skarżąca ponownie przedkłada w załączeniu). Brak wzięcia pod uwagę przez Organ złożonego przez Skarżącą skutecznego oświadczenia o wycofaniu złożonego za pośrednictwem systemu SODiR wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc luty 2015 r., jak również informacji pochodzącej od samego PFRON o dokonaniu przez Skarżącą ww. czynności, spowodowało, że na moment wydania decyzji organ nie wziął pod uwagę okoliczności, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Powyższe stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zasady zupełności postępowania dowodowego (art. 77 § 1 kpa), co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy (art. 8) z uwagi na wydanie decyzji nieodpowiadającej stanowi faktycznemu sprawy, jak i obowiązującemu stanowi prawnemu;
4. art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności związanych ze złożeniem do akt postępowania administracyjnego oświadczenia Skarżącej z 2 lutego 2016 r., jak również pisma PFRON z 2 marca 2016r. W wydanej decyzji Organ w zupełności pominął okoliczność złożenia przez Skarżącą oświadczenia o wycofaniu złożonego za pośrednictwem systemu SODiR wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych za miesiąc luty 2015r., zatem wniosku, który to był bezpośrednią podstawą i przesłanką prowadzenia przez PFRON postępowania administracyjnego objętego decyzją Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lipca 2015 r. - znak: [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z 7 maja 2017 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego i dopuszczenie dowodów z następujących dokumentów:
- wyciągu ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego spółek G. (okres sprawozdawczy I kwartał 2015 r.), na okoliczność: dobrej sytuacji ekonomicznej G. (jednostki gospodarczej [single economic unit] do której przynależy Skarżąca) w spornym okresie,
- pisma służby Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej z 26 października 2016 r. (oryginał oraz uwierzytelnione tłumaczenie z języka angielskiego), na okoliczność: prawidłowej wykładni dokonanej przez organy UE definicji przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej i pojęcia "jednostki gospodarczej" w związku z zastosowaniem Rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014 określającej pewne kategorie pomocy zgodne ze wspólnym rynkiem przy zastosowaniu Artykułów 107 i 108 (GBER),
- wydruku z komunikatu internetowego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej UOKiK) zamieszczonego na stronie internetowej pod linkiem https://www.uokik.RQV.pI/wviasnienia2.php#faq3030 określającego sposób badania sytuacji ekonomicznej w przypadku podmiotów powiązanych,
- wydruku z komunikatu internetowego komunikatu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej PFRON) z [...] kwietnia 2017r. zamieszczonego na stronie internetowej PFRON pod linkiem www.pfron.org.pl/pl/aktualnosci-sodir/4151Badanie-sytuacji-ekonomicznej-jednostki gospodarczej.html określającego sposób badania sytuacji ekonomicznej w przypadku podmiotów powiązanych.
Pełnomocnik podniosła, że podczas przeprowadzonego postępowania administracyjnego doszło w pierwszym względzie do naruszenia przez organy obu instancji norm prawa materialnego w następującym zakresie:
- art. 26 a ust. 9 a pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 48a ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. art. 2 pkt 18 lit. a oraz art. 3 ust. 3 Załącznika I rozporządzenia nr 651/2014, przez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że Skarżącą należącą do G., kwalifikować należy jako przedsiębiorstwo zagrożone według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Nieprawidłowa wykładnia przyjęta przez MRPiPS oraz PFRON związana była z przyjęciem, że zastosowanie powinna mieć zawężona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego (odniesienie się do art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014 w zakresie badania jedynie sytuacji Skarżącej, jako beneficjenta pomocy publicznej), a tym samym nieuwzględnienie okoliczności związanych z funkcjonowaniem Skarżącej w ramach G., która to w spornym okresie miała dobrą sytuację ekonomiczną i fakt przynależności Skarżącej do wyżej wskazanej jednostki gospodarczej sanował złą sytuację samej Skarżącej.
Przyjęcie przez organy błędnej wykładni prawa materialnego (pierwotne naruszenie), doprowadziło do naruszenia następujących norm prawa procesowego, które to miało istotny wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, mianowicie:
- art. 6, art. 7 kpa, 8 kpa oraz art. 77 § 1 kpa, przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia kwestii przynależności Skarżącej do G. (jednostki gospodarczej [single economic unit]) oraz oceny jaki wpływ miała ta przynależność na sytuację ekonomiczną Skarżącej w okresie spornym między stronami. Do pisma załączono stosowne dokumenty.
W załączniku do protokołu złożonym w trakcie rozprawy w dniu 18 maja 2017r. pełnomocnik Skarżącej odstąpił od zarzutów zawartych w skardze i jednocześnie podtrzymał zarzuty zawarte w piśmie procesowym z 7 maja 2017r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż okoliczność uczestnictwa spółki w grupie kapitałowej I. nie była przedmiotem badania przez organ.
Pełnomocnik skarżącej spółki odnosząc się do eksponowanych w skardze zarzutów dotyczących cofnięcia wniosku o dofinansowanie i rzekomej bezprzedmiotowości postępowania wskazał, że Skarżąca spółka w całości odstępuje od tych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że co prawda, pismem z 2 lutego 2016r. spółka podjęła próbę cofnięcia wniosku, jednakże próba ta była nieskuteczna i nie wywarła konsekwencji prawnych.
Podniósł ponadto, że Spółka wcale nie cofnęła złożonego odwołania, nie cofnęła, nie anulowała, nie wyzerowała ani w żaden inny sposób nie skorygowała złożonych uprzednio skutecznie za pośrednictwem SODiR: wniosku Wn-D oraz informacji INF-DP. Pełnomocnik podkreślił, wniosek o dofinansowanie za luty 2015r. wraz z załącznikami Spółka złożyła za pośrednictwem SODiR, to tylko w taki sam sposób mogłaby ewentualnie dokumenty te skorygować/wycofać, czego nie uczyniła.
Zauważył również, że oceniając sytuację finansową Skarżącej organy administracji obu instancji zastosowały niepełne, zawężone kryteria wynikające z prawa wspólnotowego, do którego odwołuje się art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Elementem tego prawa nie jest jedynie art. 2 pkt 18 lit. a) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Jego zdaniem uwzględnić należy cały dorobek prawa Unii Europejskiej w tej kwestii, w tym szczególnie wykładnię prezentowaną przez Komisję Europejską oraz Trybunał Sprawiedliwości odnośnie konstrukcji "jednostki gospodarczej" (single economic unit) i wpływu tej konstrukcji na przyznawanie pomocy publicznej. Podniósł, że wykładnia ta została w sposób syntetyczny i jednoznaczny podsumowana w piśmie Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej z 26 października 2016r. oraz zaakceptowana przez UOKiK oraz sam PFRON.
Jego zdaniem z wykładni tej wynika, że badanie sytuacji ekonomicznej na potrzeby udzielenia pomocy publicznej nie może ograniczać się do badania sytuacji samego wnioskodawcy, jeśli jest on częścią większego organizmu gospodarczego. W takim wypadku nie tylko zasadne, ale wręcz konieczne jest zbadania sytuacji ekonomicznej całej jednostki gospodarczej. Podkreślił, że w niniejszej sprawie na żadnym etapie sytuacja ekonomiczna Skarżącej nie była badana z uwzględnieniem okoliczności, że jest ona częścią G., co już stanowi istotne naruszenie przepisów prawa, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Autor pisma podkreślił, że wyniki badania sytuacji ekonomicznej całej jednostki gospodarczej, w tym wypadku G., mogą w określonych sytuacjach równoważyć i niwelować negatywne wyniki badania sytuacji jednostkowej bezpośredniego wnioskodawcy. Powołując się na stanowiska Komisji Europejskiej, pełnomocnik wskazał, że:
a) "Jeżeli zagrożenie nie zostanie potwierdzone na poziomie jednostki gospodarczej spółka matka lub córka beneficjenta planowanej pomocy mogą być w stanie zapewnić konieczne finansowanie beneficjentowi, po czym może on otrzymać pomoc w ramach GBER".
b) "Jeżeli podmiot zostaje pozostawiony przez spółkę matkę bez pomocy i staje się niewypłacalny, może to być wskazaniem, że grupa nie uznaje już tego podmiotu jako koniecznego do przyszłych działań".
Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, jeżeli znajdująca się w dobrej kondycji spółka matka nie pozostawia podmiotu zależnego bez pomocy, ale podejmuje działania celem zapewnienia mu finansowania i zapobieżenia niewypłacalności, to odpada negatywna przesłanka wypłaty dofinansowania. Podkreślił, że sytuację ekonomiczną wnioskodawcy należy badać na moment złożenia wniosku o dofinansowanie, to istotnym elementem tej sytuacji i kryterium jej oceny musi być także sytuacja grupy kapitałowej oraz jej ewentualne działania naprawcze zmierzające do dokapitalizowania lub restrukturyzacji wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie obydwa rodzaje działań naprawczych zostały wobec Skarżącej wdrożone przez jej właściciela i były w trakcie realizacji w dniu kiedy złożony został wniosek o dofinansowanie za luty 2015r.
Wyjaśnił, że od początku postępowania (pismo z 6 maja 2015r.) Skarżąca konsekwentnie wskazywała na okoliczność, że od czasu włączenia Spółki do G., czyli już od marca 2013 r., wdrożono liczne działania restrukturyzacyjne, które spowodowały, że w okresie styczeń-marzec 2015 r. Skarżąca, zamiast wielomilionowej straty, wygenerowała wreszcie zysk w wielkości 353 tys. zł. Plan restrukturyzacji został opracowany już 29 maja 2013r. i konsekwentnie, a co najważniejsze skutecznie, wdrażany. W zawiązku z powyższym nie sposób zatem uznać, że wobec trudności ekonomicznych Skarżącej, jej spółka-matka i cała G. pozostawiła ją bez pomocy. W kwietniu 2015r. działania restrukturyzacyjne nie były tylko w fazie planów, czy przygotowań, ale były realizowane od prawie 2 lat i zaczęły przynosić spodziewane efekty.
Podniósł, że oprócz poprawy dochodowości bieżącej działalności Skarżącej, jej właściciel podjął także działania zmierzające do jej dokapitalizowania. W dniu 16 kwietnia 2015r. Zgromadzenie Wspólników Spółki postanowiło o wniesieniu dopłat w łącznej kwocie 4.000.000 zł (dowód: protokół z 16 kwietnia 2015r.). Wniesienie uchwalonych dopłat nastąpiło już w dniu 17 kwietnia 2015r. (dowód: potwierdzenie przelewu z 17 kwietnia 2015r.) co dowodzi, że Skarżąca przezwyciężyła trudności ekonomiczne, czego by nie dokonała nie będąc częścią G.
Do pisma załączono m.in. wyciąg ze sprawozdania finansowego Spółki za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") z zastrzeżeniem art. 57a.
Nie ulega wątpliwości, że organ drugiej instancji wydał decyzję o której mowa w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. czyli rozpoznał sprawę merytorycznie w sytuacji, gdy Skarżąca pismem z dnia 2 lutego 2016 r. cofnęła wniosek o dofinansowanie za miesiąc luty 2015. Należy więc rozważyć czy organ II instancji nie powinien orzec stosownie do treści art. 105 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
§ 2 tegoż przepisu stanowi, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Jest to więc sytuacja w której ocenie i decyzji organu pozostawiono sposób rozstrzygnięcia – czy wydać rozstrzygnięcie merytoryczne czy też postanowienie o umorzeniu. W takim przypadku jednak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ musi wskazać powody, dla których wybrane zostało jedno z powyższych rozwiązań. W sprawie niniejszej wniosek strony został całkowicie pominięty, co samo w sobie uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia z powodu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a.
Jednak, w myśl ugruntowanego orzecznictwa. w sprawie niniejszej ma zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a.. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. jednoznacznie bowiem stanowi, że jeżeli postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, to właściwy organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o jego umorzeniu. Nie budzi żadnej wątpliwości, że I. jest jedynym wnioskodawcą w tej sprawie, z treści art. 26c ustawy o ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w sposób jednoznaczny wynika , że postępowanie o dofinansowanie jest wszczynane na wniosek pracodawcy. Oznacza to, że zachodzi obiektywna przeszkoda w dalszym prowadzeniu postępowania polegająca na braku wniosku uprawnionego podmiotu, czyli właściwy organ załatwiające taką sprawę powinien wydać decyzję o umorzeniu danego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 2 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2463/10, Lex nr 1145603 , wyrok NSA z 14 września 2011 r. II OSK 1339/10, Lex nr 1132074, wyrok NSA z 45 kwietnia 2016 r. II OSK 1924/14 publ. CBOSA Natomiast przepis art. 105 § 2 k.p.a. ma zastosowanie do postępowań wszczynanych z urzędu lub na wniosek, w których bierze udział więcej niż jeden podmiot.
W niniejszej sprawie, pismo z dnia 2 lutego 2016r., w którym Spółka cofnęła , ,,złożony w dniu 12 marca 2015r za pośrednictwem SODiR wniosek o wypłatę dofinansowania za ww. okres sprawozdawczy’’ wpłynęło na etapie postępowania odwoławczego.
W tym stanie rzeczy organ powinien uznać, iż wystąpiła sytuacja przewidziana w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. skutkująca umorzeniem postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. W sprawie administracyjnej nastąpiło skuteczne cofnięcie wniosku inicjującego postępowanie co spowodowało, że organ administracji publicznej stracił kompetencję do dalszego prowadzenia postępowania,, które winno zostać umorzone. To brak wniosku wywołał bezprzedmiotowość postępowania. Wobec tego, organ II instancji winien przyjąć zaistnienie przeszkody dla merytorycznego załatwienia sprawy i orzec zgodnie z przepisem art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a.
Z powyższym stanowiskiem zgadzała się Spółka, co znalazło swoje odzwierciedlenie w złożonej do Sądu skardze. WSA nie mógł uznać za zasadne zmiany tego stanowiska na rozprawie, gdyż skarga została skutecznie cofnięta na etapie postępowania administracyjnego.
Nie jest trafnym argument strony, że do skuteczności cofnięcia wniosku o dofinansowanie potrzebne jest zachowanie formy przewidzianej dla złożenia wniosku o dofinansowanie. Obowiązujące w chwili składania wniosku o dofinansowanie oraz pisma je cofającego rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ( Dz.U. 2014 poz. 1988 ), wydane na podstawie art. 26c ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.) wyraźnie reguluje tylko kwestie związane ze złożeniem wniosku , w szczególności zakres informacji niezbędnych do jego rozpoznania. Jest to spowodowane koniecznością sprawdzenia czy zachodzą przesłanki do przyznania pomocy publicznej . Wyraźnie mówi zresztą o tym art. 26c ust. 6 ustawy : Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe warunki udzielania oraz tryb przekazywania miesięcznego dofinansowania,
2) terminy składania, wzory informacji i wniosku, o których mowa w ust. 1, oraz wykaz dokumentów załączanych do wniosku,
3) wymogi, jakie muszą spełniać pracodawcy, przekazując dokumenty w formie elektronicznej przez teletransmisję danych
- uwzględniając potrzebę zapewnienia zgodności z warunkami dopuszczalności pomocy publicznej na zatrudnianie, określonymi w przepisach prawa Unii Europejskiej, zapewnienia jednolitych warunków niezbędnych do prawidłowego przekazywania dokumentów oraz określenia zakresu danych niezbędnych do udzielenia pomocy, a także racjonalnego gospodarowania środkami Funduszu.
W pozostałym zakresie , zgodnie z art.45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Cofnięcie wniosku – jako nieuregulowane odrębnie w ustawie o rehabilitacji – powinno spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. czyli przede wszystkim wyrażać w sposób jasny wolę strony.
Nie ma też znaczenia, że wspomniane pismo nie cofało odwołania – z jego treści wyraźnie wynika wola strony – wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 105 § 1 k.p.a., którą to sytuację na etapie postępowania odwoławczego reguluje wspomniany już art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Cofnięcie wniosku na każdym etapie rozpoznania sprawy powoduje bowiem bezprzedmiotowość postępowania. Cofnięcie odwołania zaś wywołuje skutek w postaci ostateczności decyzji organu I instancji.
Wobec przyjęcia wyżej zaprezentowanego poglądu prawnego nie jest zasadne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi oraz zaprezentowanych w złożonych w toku postępowania pismach procesowych.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1) c orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie przepisu art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło