IV SA/Wa 780/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-01

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Joanna Borkowska, Anna Sidorowska - Ciesielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego może być uzasadniona względami bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, nawet jeśli wyrok skazujący nie jest prawomocny?
Ratio decidendi
Odmowa przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego może być uzasadniona względami bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, nawet jeśli wyrok skazujący nie jest prawomocny. Spełnienie formalnych warunków nabycia obywatelstwa nie obliguje organu do jego przyznania, a ocena postawy kandydata pod kątem zagrożenia dla państwa i porządku publicznego może opierać się na toczących się postępowaniach karnych lub nieprawomocnych wyrokach.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel N., złożył oświadczenie woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. Wojewoda odmówił przyjęcia oświadczenia, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na względy bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Podstawą były m.in. toczące się postępowanie karne i nieprawomocny wyrok skazujący za napaść na funkcjonariuszy policji oraz obrót towarami z podrobionymi znakami towarowymi. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Konstytucji RP, kwestionując ustalenia faktyczne i ocenę zagrożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska (spr.), Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. E. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia oświadczenia woli nabycia obywatelstwa polskiego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. E., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. o odmowie przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Skarżący A. E. obywatel N. w dniu [...] sierpnia 2012 r. złożył przed Wojewodą [...], na podstawie art. 10 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.), oświadczenie woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r. odmówił przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., podzielił stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę [...], że przeciwko uznaniu skarżącego za obywatela polskiego przemawiają względy bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Skarżący, obywatel N. (ur. [...] lipca 1987 r.) w dniu [...] października 2008 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską (M. S.). Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda [...] udzielił skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dacie złożenia oświadczenia o woli nabycia obywatelska polskiego skarżący spełniał warunki określone w art. 10 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, a oświadczenie zostało złożone w terminie zakreślonym w art. 10 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Decyzja w przedmiocie przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego ma charakter uznaniowy, co nie oznacza pozostawienia organowi pełnej dowolności przy orzekaniu o nabyciu w tym trybie obywatelstwa polskiego. Przyznania obywatelstwa może być ograniczone względami bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Osoba ubiegająca się o nadanie obywatelstwa polskiego powinna swoją postawą wykazać, że respektuje prawo polskie. Przeciwko przyjęciu oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego przez skarżącego przemawiają względy bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Komenda [...] Policji w [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. poinformowała, że wobec skarżącego prowadzone było postępowanie przygotowawcze przez Komendę [...] Policji [...] w sprawie wprowadzenie do obrotu towaru opatrzonego podrobionym znakiem towarowym (art. 305 ust. 1 ustawy o prawie własności przemysłowej). Ponadto wyrokiem z dnia [...] maja 2015 r. sygn. akt [...] uznano skarżącego za winnego popełnionego czynu z art. 223 K.k. i skazano na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu warunkowym na okres 3 lat próby. Wyrok ten nie jest prawomocny z uwagi na wniesione apelacje. Okoliczności te stawiają skarżącego w negatywnym świetle jako osobę, która nie respektuje obowiązującego w Polsce porządku prawnego, co przemawia za wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. W skardze A. E. zarzucił naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i pominięciu przy ocenie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i ochrony porządku publicznego pisemnego uzasadnienia nieprawomocnego wyroku z dnia [...] maja 2015 r., sygn. akt [...], wskazującego na okoliczności łagodzące czynu z dnia [...] maja 2010 r. oraz pozytywną prognozę kryminologiczną, to jest przekonanie, że skarżący w przyszłości będzie przestrzegał porządku prawnego. Zawieszając wykonanie kary, Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Zdarzenie miało miejsce w 2010 r., miało charakter incydentalny i od tamtego czasu skarżący nie dopuścił się naruszeń prawa (w szczególności nie dopuścił się nowych napaści na funkcjonariuszy publicznych) i nie prowadzi działalności wrogiej wobec Polski, ani nie jest członkiem środowisk kryminogennych. Ustalenia stanu faktycznego sprowadzają się do ogólnikowych stwierdzeń jakoby skarżący bezsprzecznie naruszył przepisy prawa polskiego oraz porządek publiczny. Kwestia dopuszczenia się przez skarżącego czynu zabronionego opisanego w art. 223 K.k. w dniu [...] maja 2010 r. nie jest udowodniona, ponieważ wyrok skazujący nie uzyskał waloru prawomocności. W tym sensie ustalenia poczynione przez organ naruszają art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Ponadto, te same zdarzenia były już przedmiotem oceny Wojewody [...] w toku postępowania, w wyniku którego udzielono skarżącemu zgody na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie stanowiły podstawy do ustalenia, że skarżący stanowi realne niebezpieczeństwo dla państwa polskiego bądź porządku publicznego. Jeżeli skarżący nie stanowił zagrożenia dla porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, w myśl art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.), to przy braku zmiany okoliczności nie można uznać, aby te same względy mogły przemawiać przeciwko nabyciu obywatelstwa w trybie uproszonej naturalizacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zarzuty w niej podniesione nie mogą odnieść skutku. Państwo ma całkowitą kompetencję do określania, kto jest jego obywatelem, a także zasad nabycia i utraty obywatelstwa, co jest zgodne z powszechnie uznawaną w tej materii zasadą prawa międzynarodowego. Obywatelstwo wiąże się bowiem nierozerwalnie z ogółem praw i obowiązków państwa wobec obywatela. Uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego pociąga za sobą daleko idące skutki prawne. W stosunku do obywatelstwa obowiązuje zasada pełnej jego trwałości, która przejawia się tym, że status obywatela cechuje trwałość zarówno w czasie, jak i w przestrzeni. Zgodnie z art. 34 ust. 2 Konstytucji RP, obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie, a art. 137 Konstytucji RP wymaga, aby zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego wyraził Prezydent RP. W obowiązującym stanie prawnym utrata obywatelstwa polskiego może być jedynie konsekwencją wyrażenia przez obywatela polskiego woli pozbycia się tego obywatelstwa w formie zrzeczenia się. Tym samym, brak jest możliwości pozbawienia obywatelstwa polskiego przez organy władzy publicznej, wbrew woli obywatela. W konsekwencji w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353) przyjęto takie rozwiązanie prawne, które nadaje decyzji organów administracji o przyjęciu oświadczenia woli cudzoziemca w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego charakter uznaniowy. Spełnienie przez cudzoziemca warunków określonych w art. 10 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim nie oznacza obowiązku organu administracji publicznej wydania decyzji o przyjęciu oświadczenia woli. Podstawą odmowy przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa mogą być względy bezpieczeństwa i porządku publicznego. Za uzasadnione należy uznać oczekiwanie, że cudzoziemiec ubiegający się o obywatelstwo polskie prezentował będzie postawę niezagrażającą bezpieczeństwu państwa i porządkowi publicznemu. Prawomocny wyrok skazujący nie jest konieczny dla oceny wystąpienia przesłanek zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa czy ochrony porządku publicznego. Wystarczająca może okazać się okoliczność np. toczącego się postępowania karnego przeciwko cudzoziemcowi (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1251/16). Prawomocny wyrok skazujący może natomiast stanowić dodatkową podstawę decyzji odmownej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy w tej sprawie. Przepisy art. 7 i 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Warunki te zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w odniesieniu do skarżącego zapadł wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 2015 r., sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego popełnionego czynu z art. 223 K.k. i skazujący go na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności w zawieszeniu warunkowym na okres 3 lat próby (obecnie, jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie, wyrok ten jest prawomocny). Ponadto, w aktach sprawy znajduje się również odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, o którym mowa w art. 305 ust. 1 ustawy prawo własności przemysłowej oraz wymierzający skarżącemu karę 100 stawek dziennych grzywny. Tym samym, organ odwoławczy miał podstawy do przyjęcia, że postawa i sposób zachowania skarżącego koliduje z obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym i nie leży w interesie społecznym wydanie decyzji, na mocy której cudzoziemiec naruszający porządek prawny nabędzie obywatelstwo polskie. Dla oceny zaistnienia ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa czy porządku publicznego nie było konieczne przeprowadzenie dowodu z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2015 r. Wystarczające jest natomiast to, że skarżący został uznany za winnego tego, że w dniu [...] maja 2010 r. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, używając niebezpiecznych przedmiotów dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariuszy Policji, podczas pełnienia przez nich obowiązków służbowych. Okoliczność, że skarżący dopuścił się w przeszłości przestępstw, za które został skazany wywołuje wątpliwości co do jego dalszego podporządkowania się normom prawny powszechnie obowiązującym na terytorium RP. Nie zmienia tego okoliczność, ze Sąd Rejonowy zawiesił wykonywanie kary przez skarżącego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można przyjąć, że od popełnienia czynu z dnia [...] maja 2010 r. skarżący nie dopuścił się żadnych naruszeń prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu [...] maja 2011 r. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, dokonał obrotu odzieżą oznaczoną podrobionymi znakami towarowymi, a zatem popełnił kolejny czyn zabroniony. Zgromadzone przez organ informacje dotyczące toczących się postępowań karnych, a następnie wydanych wyroków stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki do odmowy przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego na podstawie art. 10 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, ponieważ nie leży to w interesie społecznym. Okoliczność, że skarżący w dniu [...] lipca 2012 r. uzyskał na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r, Nr 264, poz. 1573 ze zm.) zezwolenie na osiedlenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie podważa stanowiska zajętego przez organy w tej sprawie. Nie jest wystarczające powoływanie się przez skarżącego na to, że w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na osiedlenia się były oceniane te same zdarzenia w świetle art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Skarżący wskazał, że wówczas nie stanowiły one podstawy do ustalenia, że skarżący stanowi realne niebezpieczeństwo dla państwa polskiego bądź porządku publicznego. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów, należy wskazać, że nie wszystkie zdarzenie, czy też czyny kryminalne będą tak samo oceniane w kontekście przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie oraz przesłanek odmowy przyjęcia oświadczenia woli w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. Nie można bowiem pominąć, że uzyskanie statusu obywatelstwa polskiego wiąże się z pewną nieodwracalnością, wynikającą z przyjętej w polskim porządku prawnym szerokiej ochrony konstytucyjnej tego statusu (art. 34 ust. 2 Konstytucji). Natomiast zezwolenie na osiedlenie (obecnie zezwolenie na pobyt stały) może być w każdym czasie cofnięte, jeżeli zostaną spełnione odpowiednie przesłanki ustawowe. W odróżnieniu od zezwolenia na osiedlenie się, obywatelstwo nie podlega cofnięciu w drodze decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło