I FSK 1621/17

P O S T A N O W E N I E Dnia 9 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 281/17 w sprawie ze skargi M. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w S. o wznowienie postępowania sądowodministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 892/16 ze skargi M. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i uslug za październik, listopad i grudzień 2009 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 281/17 w sprawie ze skargi M. Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością s.k.a. z siedzibą w S. (dalej spółka, skarżąca) o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 892/19 w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 9 maja 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2009 r. 1. odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego; 2. zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 2 907 zł (ww. wyrok oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane zostały w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 1.1 W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie, podlegała odrzuceniu stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwestia ewentualnej zasadności wydania orzeczenia odmawiającego dopuszczenia do udziału w sprawie pełnomocnika i w dalszej kolejności wezwania strony do podpisania skargi, jest już objęta rozstrzygnięciem i nie może być ponownie badana. 2. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła spółka opierając ją na naruszeniu art. 270 w zw. z art. 271 § [powinno być pkt] 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez ich niezastosowanie. Skarżąca jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpatrzenie przedmiotowej sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego i kosztów w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w art. 271-285 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem 3.2. Wniesiona skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, którego istota sprowadza się do tego czy na gruncie niniejszej sprawy słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestia ewentualnej zasadności wydania orzeczenia odmawiającego dopuszczenie do udziału w sprawie pełnomocnika i w dalszej kolejności wezwania strony do podpisania skargi, jest już objęta rozstrzygnięciem i nie może być ponownie badana, co przekłada się na to, czy okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania na skutek pozbawienia strony możliwości działania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. 3.2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 271 pkt 2 p.p.s.a. należy wskazać, że określoną w nim przesłankę wznowienia postępowania, polegającą na pozbawieniu możliwości działania przez stronę należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i pojęcie pozbawienia możliwości działania pozwala na objęcie nim różnych stanów faktycznych. Pozbawienie strony możności działania zachodzi wówczas, gdy zaistniałe naruszenie przez sąd określonych przepisów postępowania godzi bezpośrednio w istotę procesu, tj. gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możności usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. wyroki NSA: z 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 149/10; z 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 437/05, LEX nr 196457; z 21 lutego 2006 roku, II GSK 378/05, LEX nr 193342; z 13 października 2005 roku, FSK 2356/04, LEX nr 175406; wyroki SN: z 10 maja 1974 r. II CR 155/74, OSP 1975/3/66, z 13 marca 1998r., I CKN 561/97- niepubl., z 13 lutego 2004 roku, IV CK 61/03, LEX nr 151638 ). W niniejszej sprawie powyższa sytuacja nie nastąpiła i postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania należało uznać za zgodne z prawem. Ponadto w niniejszej sprawie należy uznać, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania stanowi nieuprawnioną polemikę z oceną prawną wypowiedzianą w prawomocnym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd wskazał, że brak udokumentowania prawidłowości umocowania do reprezentowania spółki niewątpliwie stanowi brak formalny skargi, gdyż uniemożliwia weryfikację prawidłowej reprezentacji strony skarżącej, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi. 3.3. Z uwagi na wniosek spółki o rozpoznanie skargi kasacyjnej od zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego na rozprawie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie uznania wynikającego z art. 182 § 1 p.p.s.a. przyjął, że wystarczające będzie rozpoznanie tej skargi na posiedzeniu niejawnym bowiem przedmiot sprawy nie uzasadnia przeprowadzenia rozprawy. 4. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. 4.1. Wniosek strony o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł być rozpatrzony, gdyż przedmiotowe rozstrzygnięcie nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).