IV SA/Wa 112/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-05
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran, Kaja Angerman, Alina Balicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo zawierające opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w przedmiocie projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy może być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo zawierające opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w przedmiocie projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem, który może być badany w trybie stwierdzenia nieważności uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Brak jest podstaw prawnych do wszczęcia takiego postępowania, co skutkuje koniecznością wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca B.J. wniosła o stwierdzenie nieważności pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 28 sierpnia 2013 r., które pozytywnie opiniowało projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że pismo to nie jest aktem podlegającym takiej procedurze. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów unijnych, ustaw o ochronie zabytków, udostępnianiu informacji o środowisku oraz o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisów K.p.a. dotyczących uzgodnień i udziału społeczeństwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B.J.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Alina Balicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lutego 2016 r. I.dz. [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], pozytywnie opiniującego projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. dla fragmentu wsi K.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 28.08.2013 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pozytywnie zaopiniował projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. dla fragmentu wsi K.
W dniu 2 kwietnia 2015 r. do [...] Wojewódzkiego Konserwatora wpłynęło pismo B.J. z dnia 17 marca 2015 r., zaskarżające na podstawie art. 156 Kpa "opinię Kierownika Wydziału Zabytków Nieruchomych [...]WUZ "z dnia 28 sierpnia 2013 r.
Pismo to Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał za wniosek o stwierdzenie nieważności pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...].
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...].02.2016 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia wskazując, że zgodnie z art. 61 a § 1 Kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia.
Minister podał, że zgodnie z art. 11 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199), wójt (burmistrz, prezydent miasta), występuje do wojewódzkiego konserwatora zabytków
o opinię dotyczącą rozwiązań przyjętych w projekcie studium. Przepisy tej ustawy nie określają formy, w jakiej organ uprawniony do wyrażenia opinii ma zająć stanowisko.
Zgodnie jednakże z art. 24 ust. 1 tej ustawy, organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 i 7 oraz art. 17 pkt 7, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i
uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten dotyczy zatem wyłącznie trybu uzgodnień projektu studium, nie zaś jego opiniowania. Nie można w tym przypadku zastosować reguły ogólnej z art. 106 § 1 i § 5 Kpa, stanowiących, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ, a zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Kodeks postępowania administracyjnego co do zasady nie ma bowiem zastosowania w procedurze uchwalania studium, a wyjątki od tej zasady, takie jak uzgadnianie projektu studium, muszą być w sposób wyraźny wskazane.
W ocenie Ministra, z uwagi na brak w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przepisu, który wprost nakazywałby stosowanie art. 106 Kpa przy opiniowaniu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowana przestrzennego gminy lub wydawanie w tej sprawie decyzji administracyjnej, stanowisko organu ochrony zabytków w tym przedmiocie powinno być wyrażone w formie pisma urzędowego. Brak jest natomiast w takim przypadku podstawy prawnej do wydawania przez ten organ postanowienia, o którym mowa w art. 106 § 5 Kpa, a także decyzji. Pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2011 r., pozytywnie opiniujące projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. , nie stanowi decyzji ani postanowienia, nie jest zatem możliwe w stosunku do niego wszczęcie postępowania nieważnościowego.
Minister, po rozpatrzeniu wniosku B.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoje uzasadnienie. Podał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył pisma tj. aktu, który nie może być badany w trybie stwierdzenia nieważności unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Okoliczność ta stanowi przedmiotową przesłankę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Dlatego uznał słuszność swojego poprzedniego stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia [...].02.2016 r.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B.J. podnosząc zarzut naruszenia:
1. art. 6 a i c oraz art. 15 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U 2004.90.864/2), który brzmi:
1. W celu wspierania dobrych rządów i zapewnienia uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii działają z jak największym poszanowaniem zasady otwartości, oraz art 41 Traktatu. Prawo do dobrej administracji
1. Każdy ma prawo do bezstronnego i rzetelnego załatwienia jego sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i agencje Unii.
2. Prawo to obejmuje:
- prawo każdej osoby do osobistego przedstawienia sprawy, zanim zostanie podjęty indywidualny środek mogący negatywnie wpłynąć na jej sytuację;
- prawo każdej osoby dostępu do akt jej sprawy, z zastrzeżeniem poszanowania uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej;
- obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji.
3. Każda osoba ma prawo domagania się od Wspólnoty naprawienia, zgodnie z zasadami ogólnymi wspólnymi dla praw Państw Członkowskich, szkody wyrządzonej przez jej instytucje lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji, a także art. 67 art. 167, art. 191 ust 1 i 2 oraz art. 192 ust 4 i 5 Traktatu o funkcjonowaniu UE oraz
2. art. 4 ust 1, 2, 3 i 6.1.1 a,b,g i art. 19 1 b ustawy o ochronie zabytków
3. art. 29, 30, 33, 39 i 42 ustawy z dnia 3.10.2008 r. (Dz U 2008 Nr 199 poz. 1227ze zm.) o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
4. art. 1 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2,3,49,11 i 12 oraz art. 2 ust 4 i 16 c art. 17 ust 6 c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
5. Konwencji w sprawie światowego dziedzictwa kultury i natury, przyjętej w Paryżu dnia 16.11. 1972 (Dz.U. z 1976Nr32poz 190 i 191)
oraz art. 106 § 4 4 kpa, art. 7 kpa i art. 77 par 1 kpa
Podnosząc powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności obu postanowień odmownych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz postanowienia [...] Woj. Konserwatora Zabytków w [...], znak [...] z dnia [...].08.2011 r. w trybie art. 156 kpa, zgodnie z postanowieniami Traktatu o funkcjonowaniu UE, ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz odnośnymi przepisami dot. ochrony gruntów rolnych i leśnych, ustawy o ochronie zabytków, ustawy z dnia 3.10.2008 o udziale społeczeństwa w postępowaniach dotyczących zmian w obszarze środowiska, zabytków wiejskich i historycznego krajobrazu, bądź
- uchylenie obu postanowień Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i uzgodnienia dokonanego przez Organ I Instancji z naruszeniem obowiązku powiadomienia społeczeństwa o sprawie oraz naruszeniem obowiązku ujawnienia i opublikowania wszystkich dokumentów i celów zaplanowanych zmian środowiska, w tym obowiązku przedstawienia przez Wójta, prognozy skutków finansowych dla gminy i prognozy dla chronionego krajobrazu, gruntów rolnych i zabytkowych zabudowań , a także bez wykazania powodów dla których, interesy i korzyści materialne jednej osoby - Wójt i Woj. Konserwator przedłożyli nad dobro setek mieszkańców, dobro środowiska i zabytków i nałożenie obowiązku naprawienia skutków wadliwego uzgodnienia i wniosku Wójta oraz naprawienia szkody przez przywrócenie pierwotnego stanu na zabytkowym obszarze wsi K. , w tym nakazanie ujawnienia decyzji konserwatorskich we wszystkich dokumentach geodezyjnych i wieczysto-księgowych, bądź
- uchylenie obu postanowień Ministra Kultury i nakazanie Organowi II Instancji weryfikacji postanowienia Woj. Konserwatora pod kątem zgodności oraz niedopełnienia obowiązku Woj. Konserwatora wynikającego z art. 4 ustawy o ochronie zabytków w tym niewykonania obowiązku ujawnienia decyzji konserwatorskich w dokumentach nieruchomości zabytkowych, znajdujących na obszarze gminy S.
W uzasadnieniu skargi B.J. podniosła, że uzgodnione zmiany stanowią zagrożenie dla zabudowań, drzewostanu i historycznego krajobrazu, niosą ze sobą negatywne skutki dla stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia mieszkańców. Stanowią zagrożenie dla zabytkowego zespołu folwarczno -pałacowo- parkowego i jego otoczenia. Uzgodnienia zmian dokonano bez udziału społeczeństwa, bez dostępu do dokumentów opracowywanych zmian, bez prognozy skutków finansowych dla gminy i społeczeństwa.
Zarzut braku przymiotu strony w postępowaniach planistycznych administracji państwowej jest, zdaniem Skarżacej, całkowicie chybiony. Zgodnie z art. 6. 1. pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Minister Kultury uznał Skarżącą za stronę już samym faktem nadania biegu sprawie i przez niewydanie zaskarżalnego postanowienia stwierdzającego brak przymiotu strony a także przez wydanie wadliwego pod względem rozstrzygnięcia postanowienia. Zgodnie z Traktatem UE oraz Dyrektywami Parlamentu UE dotyczącymi ochrony środowiska którego elementem są obszary zabytkowe, a także w związku z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE, ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawą z dnia 3.10.2008 r o (Dz U 2008 Nr 199 poz,1227ze zm.) o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - w tym art. 29, 30, 33, 39 i 42 ustawy z dnia 3.10.2008 r - administracje państwowe mają obowiązek zapewnić konsultacje decyzji o zmianach środowiskowych z zainteresowaną społecznością (osobami fizycznymi i organizacjami pozarządowymi).
Wbrew przekonaniu i postanowieniom odmownym Ministra Kultury - stroną postępowania w trybie art. 106 K.p.a. dot. uzgodnienia zmian przestrzennych nie jest wyłącznie Wójt gminy, ale całe społeczeństwo gminy (w myśl art. 29, 30, 39 i 42 ustawy z dnia 3.10.2008), w tym wszyscy właściciele nieruchomości, których uzgodnione przez Konserwatora Zabytków zmiany przestrzenne dotyczą bezpośrednio lub pośrednio, ponieważ zmiany prowadzą do pogorszenia warunków środowiska na dużym obszarze i pogorszenia warunków życia setek mieszkańców wsi. Organy administracji państwowej mają obowiązek umożliwić zainteresowanej społeczności przygotowanie się do procedury podejmowania decyzji w zakresie zmian środowiska oraz w obszarze zabytków i mają zagwarantować aby osoby zainteresowane rzeczywiście uczestniczyły w procedurze konsultacji. Zdaniem Skarżącej Procedura konsultacji nie została dopełniona na żadnym etapie a akta tej prawy w gminie są do dziś niedostępne.
Uzgodnienia zmian dokonano bez udziału społeczeństwa w celu przysporzenia korzyści materialnych przez podniesienie wartości gruntu rolnego i umożliwienie odsprzedaży na cele przemysłowe, kosztem interesu mieszkańców, kosztem środowiska i dóbr kultury. Dla umożliwienia spekulacji gruntami rolnymi wprowadzono likwidację historycznego krajobrazu i obszaru zabytkowego, zamieniono na cele przemysłowe historyczny teren rolny z enklawami lasu, przynależny do historycznego, poniemieckiego majątku rolnego, z którym związane jest dziedzictwo wielu kultur.
Odmowa Ministra weryfikacji dokonanego uzgodnienia Konserwatora jest w świetle traktatu o funkcjonowaniu UE i ustawy o ochronie zabytków oraz ustawy z dnia 3.10.2008 i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym niedopuszczalna. Organ nadzorczy błędnie powołuje się na brak zapisu w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stosowania trybu art. 106 Kpa dla uzgadniania zmian i błędnie powołuje w powiązanych postanowieniach odmownych na"cyt. "wąskie zakreślenie stron" w tym artykule, o czym, zdaniem Skarżącej, nie ma w ogóle mowy w tym przepisie prawa. Art. 24 ustawy nie określa stron ani nie pozbawia żadnych stron prawa uczestnictwa w ochronie własnego interesu i przeciw zmianie zagospodarowania terenów innych osób , określa też zasadę wynikająca z art. 106 kpa.
Zdaniem Skarżącej brak zawiadomienia stron o postępowaniu uzgodnieniowym stanowi uchybienie procesowe.
W ocenie Skarżącej wnioski Wójta gminy S. nie zawierały prawidłowych danych o zabytkach ani o skutkach planowanych zmian środowiskowych. Nie zawierały protokołów z konsultacji, bo konsultacji nie było. Nie było też publicznej prezentacji zmian, zasadności i skutków tych zmian dla społeczeństwa ani dostępu do informacji środowiskowej. Podała, że do dziś Wójt gminy nie odpowiedziała na wielokrotne wezwania o dostęp do dokumentów środowiskowych tej sprawy, do zleceń opracowań zmian przestrzennych, wniosków o dokonanie zmian i zapłaty na usługi planistyczne jaką w tej sprawie gmina wydatkowała na koszt społeczeństwa. Wnioski Wójta o uzgodnienia treści i zakresu zmian ani postanowienia uzgadniające nie były dostępne na stronie internetowej.
Pozytywna opinia WKZ pozostaje w sprzeczności z prawem i interesem społecznym, w sprzeczności z nakazem UE i obowiązkiem tego Organu zachowania dóbr kultury i natury. Interes społeczny nie może być pomijany ani lekceważony, na żadnym etapie. Wynika to z podstawowych zasad przyjętych w planowaniu, którymi są: ład przestrzenny i zrównoważony rozwój, z zachowaniem równowagi przyrodniczej w celu gwarancji możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb społecznych ochrony środowiska i dóbr kultury. Wykazany brak konsultacji ze społeczeństwem, brak odniesienia się do wskazanych sprzeczności danych o zabytkach w gminie i brak działań ochrony zabytków i nadzorczych administracji państwowej, nakazanych Traktatem o funkcjonowaniu UE oraz ustawą o ochronie zabytków musi skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego sprzecznej z prawem opinii Konserwatora Zabytków dla planu przestrzennego gminy S. , bowiem w tej sprawie doszło do rażącego naruszenia procedur określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Kpa i w ustawie z dnia 3.10.2008 o udziale społeczeństwa. Udział społeczeństwa w postępowaniu przestrzennym i środowiskowym jest konieczny dla prawidłowości i ważności procesu decyzyjnego administracji państwowej w zakresie zmian przestrzennych i środowiskowych. Dlatego, zdaniem B.J., skarga i żądanie usunięcia z obiegu prawnego nieważnych z mocy prawa uzgodnień jest w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z ustalonego stanu sprawy wynika, że B.J., próbuje zakwestionować w trybie stwierdzenia nieważności opinię [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wyrażoną w piśmie z 28.08.2013 r. o pozytywnym zaopiniowaniu projekt zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. dla fragmentu wsi K.
Prawidłowo organy orzekające w sprawie orzekły, że z uwagi na charakter tego aktu (uzgodnienie planu studium) oraz jego formę (pismo) brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego w tym zakresie.
Podkreślić należy, że procedurę planistyczną w gminie regulują przepisy rozdziału 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast przepisy Kodeks postępowania administracyjnego mają zastosowanie tylko w przypadkach ściśle określonych, tak jak to ma miejsce w art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisów Kpa nie stosuje się w sprawach uregulowanych przepisami rozdziału 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie są to sprawy, o których mowa w art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie planistyczne nie jest bowiem postępowaniem prowadzonym w celu załatwienia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej, której adresatem jest strona postępowania administracyjnego.
Zajęcie stanowiska przez inny organ przy sporządzaniu projektu studium lub projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy przewidzianego przepisami szczególnymi (por. postanowienie NSA z dnia 6.10.2015., sygn. II OSK 2352/15) Gmina jest podmiotem władzy publicznej, dysponującym tzw. władztwem planistycznym. Władztwo to nie, ma charakteru absolutnego, ustawodawca przewidział bowiem środki prawne wpływania szerokiego kręgu podmiotów na proces planistyczny, takim środkiem jest m.in. uzgodnienie projektu planu z odpowiednimi organami.
Wśród tych form nie ma jednak prawa właścicieli (użytkowników nieruchomości) do udziału w charakterze strony w postępowaniu uzgodnieniowym, stanowiącym etap postępowania planistycznego prowadzonego przez organy gminy. Uzgodnienie w procesie planistycznym jest władczą ingerencją w sferę zadań zdecentralizowanych wykonywanych samodzielnie przez gminę i ochronie tej samodzielności służy art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego z przewidzianymi tam środkami ochrony.
Przedmiotem skargi strony skarżącej jako właściciela działki położonej na terenie objętym przedmiotowym planem może być jedynie uchwała kończąca proces planistyczny w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe stanowisko jest powszechnie akceptowalne w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wobec tego, wbrew twierdzeniom Skarżącej, postępowanie uzgodnieniowe w procedurze planistycznej, przeprowadzone przez organ do tego powołanym, bez udziału stron nie stanowi naruszenia prawa. Zawarte w art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odesłanie do art. 106 K.p.a., oznacza bowiem, że uzgodnienie jest dokonywane we wskazanym trybie, jednakże przy wąskim zakreśleniu stron. Zażalenie na odmowę uzgodnienia może zatem wnieść jedynie wójt, burmistrz, prezydent który sporządzał dany projekt planu.
Podkreślenia wymaga, że opisana procedura ta nie jest bowiem postępowaniem w sprawie indywidualnej, rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, regulowanej przepisami K.p.a. Wobec tego w uruchomionym przez gminę w drodze uchwały postępowaniu planistycznym, którego elementem są postępowania zmierzające do uzgodnienia projektu planu, nie mają statusu strony, wynikającego z przepisu art. 28 K.p.a. - inne niż gmina podmioty. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określają formy udziału czynnika społecznego w procedurze planistycznej poprzez możliwość składania wniosków do planu, prawo udziału w dyskusji publicznej, prawo wnoszenia uwag do projektu planu.
Z powyższego wynika, że B.J. nie mogła być stroną w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wobec tego, skoro B.J. wniosła o stwierdzenie nieważności opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wyrażonej w piśmie z 28.08.2013 r. rolą organów orzekających, w trybie nieważnościowym w niniejszej sprawie, była przede wszystkim ocena, czy dopuszczalne jest wszczęcie takiego postępowania.
Zgodnie bowiem z 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z przepisu tego wynika zatem, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego na jego podstawie jest możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w stosunku do postanowienia objętego wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności zaszła przeszkoda podmiotowa, co też obligowało Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.
Jak już bowiem wskazano, Skarżąca nie mogła być stroną postępowania uzgodnieniowego w trybie zwykłym, zatem nie może skutecznie wzruszyć rozstrzygnięcia jakie zapadło w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym. Innymi słowy nie ma legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności postanowienia wydanego w trakcie procedury planistycznej.
Z punku widzenia legalności zaskarżonego postanowienia wydanego w oparciu o art. 61 a k.p.a. nie mają znaczenia podniesione w skardze zarzuty naruszenia zapisów Traktu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Ponadto z uwagi na treść rozstrzygnięcia i oparcie go na przepisach postępowania administracyjnego w powiązaniu z zapisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów ustawy o ochronie zabytków. Nie są również zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Stan sprawy został bowiem ustalony w sposób prawidłowy, prawidłowo również zastosowano przepisy prawa powszechnie obowiązującego.
Również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada prawu.
Za trafne również należy stanowisko organu odwoławczego, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył pisma tj. aktu, który nie może być badany w trybie stwierdzenia nieważności unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Okoliczność ta również stanowi przedmiotową przesłankę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 3 oraz 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło