II OSK 2352/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
Skład orzekający: Małgorzata Masternak – Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie żądania wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia uzgadniającego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej, wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, gdy organ nie podjął czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a które są określone w indywidualnej sprawie. Żądanie wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia uzgadniającego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy skarżący nie posiada legitymacji do złożenia takiego wniosku, nie stanowi sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli nie podejmie formalnych działań w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pisma dotyczące żądania wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w G. oraz wyjaśnienia podstaw prawnych tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odrzucił skargę, uznając, że nie dotyczy ona spraw indywidualnych w rozumieniu P.p.s.a. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczalności skargi na bezczynność oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 248/15 odrzucającego skargę B. I. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 248/15 odrzucił skargę B. I. na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 26 marca 2015 r. B. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zarzucając mu naruszenie art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 8 w zw. z art. 4 i art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. poprzez nieudzielenie informacji skarżącej, o które wnosiła w swoich podaniach z dnia [...] lipca 2014 r. oraz [...] listopada 2014 r. i niewdrożenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r., a w konsekwencji pozostawanie w bezczynności i rażące naruszenie przepisów dotyczących załatwienia sprawy.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o:
1. uwzględnienie niniejszej skargi i zobowiązanie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do udzielenia skarżącej odpowiedzi na jej pytania oraz wdrożenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. w określonym przez Sąd terminie;
2. zobowiązanie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
3. wymierzenie Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca zwróciła się do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z prośbą o wdrożenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. oraz o przedłożenie informacji wyjaśniających podstawy prawne wydania powyższego postanowienia przez RDOŚ naruszającego obowiązującą uchwałę Sejmiku Województwa Pomorskiego wskazywaną przez skarżącą.
W związku z brakiem reakcji na wniosek skarżącej ze strony GDOŚ, skarżąca wystosowała drugie pismo dnia [...] listopada 2014 r., prosząc o odpowiedź na poprzednie pismo i wnosząc o wyjaśnienie dalszych wątpliwości prawnych w zakresie ochrony środowiska, naruszonej wydaniem spornego postanowienia przez RDOŚ. Zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku, organy administracji mają obowiązek udzielić każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, w tym o działaniach wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, a także na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska. W przedmiotowej sprawie organ nie wypełnił nałożonych na niego przepisami prawa obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w uzasadnieniu swojego pisma skarżąca podała, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. w postanowieniu, którego stwierdzenia nieważności z urzędu domaga się skarżąca rażąco naruszył § 5 pkt 8 i § 7 ust. 3 pkt 1 uchwały Sejmiku Województwa Pomorskiego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pomor. Nr 80, poz. 1455). Rażące naruszenie przepisów uchwały Sejmiku dotyczy zaakceptowania w powyższym postanowieniu niezgodności ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu P. z ustanowionym w uchwale zakazem lokalizowania obiektów budowlanych w 100 m strefie ochronnej rzeki W. w P. Obszarze Chronionego Krajobrazu. Z uwagi na to, że przedmiotem uzgadnianego projektu był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego organ uznał, iż wnioskująca nie posiada legitymacji do wnioskowania w tej sprawie. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, a proces uzgadniania jego treści z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska nie jest indywidualną sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, a zatem do prac nad tym aktem nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Uzgadnianie treści aktu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako pewnego rodzaju postępowanie legislacyjne zarezerwowane jest jedynie dla organów administracji publicznej. Wnioskująca nie jest stroną tego postępowania, a zatem nie może skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności takiego postanowienia.
Organ podkreślił, że gdyby skarżąca wystąpiła z formalnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G., twierdząc, że posiada interes prawny, organ rozpatrujący taki wniosek powinien negatywnie orzec w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w tym zakresie. Skoro jednak z treści pisma wynikało, że organ powinien rozważyć z urzędu możliwość wydania orzeczenia w sprawie stwierdzenia nieważności to nie ma podstaw do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a.
W motywach postanowienia odrzucającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skargę można wnieść na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Stwierdzono, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Treść skargi B. I. wskazuje, że nie dotyczy ona spraw wyszczególnionych w powołanym wyżej przepisie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest żądanie wdrożenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. oraz o przedłożenie informacji wyjaśniających podstawy prawne wydania powyższego postanowienia. Przedmiotem zaś postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. w dnia [...] marca 2014 r. jest uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębu P. w granicach P. Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz częściowo w granicach obszaru Natura 2000.
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 157 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony. W swoim piśmie strona żądała wszczęcia postępowania z urzędu przez organ w sprawie nieważności powyższego postanowienia. Kodeks nie przewiduje formy postanowienia dla informacji, że nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Brak jest również środków procesowych pozwalających na zmuszenie organu administracji do podjęcia takich działań.
Podkreślono, że stosownie zaś do art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko informacją o środowisku podlegającą udostępnianiu jest są informacje dotyczące środków takich jak m.in.: środki administracyjne, polityka, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska. Każde z powyższych pojęć wymaga zindywidualizowanej oceny w kontekście okoliczności sprawy. Wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, które zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. zostało uzasadnione i którego treść znana jest skarżącej, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie może być uznane za informację o środowisku uregulowaną w ustawie z dnia 3 października 2008 r.
Sąd podniósł, że uzgadnianie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest jednym z etapów procedury planistycznej, prowadzącej do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – aktu prawa miejscowego. Stroną postępowania uzgodnieniowego jest strona postępowania głównego, czyli gmina, a organem właściwym do rozpoznania zażalenia na wydane w tym trybie postanowienie, jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w stosunku do organu uzgadniającego. W niniejszej sprawie strona nie złożyła wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia. Gdyby taki wniosek został złożony przez stronę organ obowiązany byłby do wydania formalnego rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże z treści pisma jednoznacznie wynika, że skarżąca żądała wszczęcia postępowania z urzędu.
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia B. I., zaskarżając je w całości, podniosła zarzuty:
1. naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż skargę na bezczynność organu można wnieść jedynie gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej i dotyczy uprawnienia lub obowiązku podmiotu, a pisma skarżącej nie mieszczą się w ramach zakreślonych tym przepisem, w sytuacji kiedy w przepisie tym mowa jest o innej czynności dotyczącej uprawnień, a ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca ma uprawnienie do żądania informacji o stanie środowiska, a uprawnienie to wynika z przepisów prawa ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku) z dnia 3 października 2008 roku (Dz.U. rok 2013 poz. 1235),
2. w wyniku błędnej wykładni art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji kiedy spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności,
3. naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, w sytuacji gdy powinna ona podlegać rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż skarżąca ma prawo do żądania informacji o stanie środowiska, a skarżony organ pozostaje w bezczynności,
4. naruszenia art. 8 w związku z art. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, że informacje o jakie wnosiła skarżąca nie mieszczą się w dyspozycji art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zaś z pism składanych do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wynika, że skarżąca prosi o wyjaśnienie sytuacji, wskazanie wytycznych jakimi kierował się Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. wydając dnia [...] marca 2014 r. postanowienie znak [...], stanowiące główny przedmiot całego postępowania przed GDOŚ.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek skutkujących nieważnością postępowania, sprawa została rozpoznana w granicach zakreślonych zarzutami środka odwoławczego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tej przyczyny podlegała oddaleniu.
Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skargę można wnieść na bezczynność organów w przypadkach określonych w art.3 § 2 pkt 1-4a. Złożenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej możliwe jest zatem jedynie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień i innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. O bezczynności możemy w związku z tym mówić, gdy organ w prawnie określonym terminie nie wydał decyzji, postanowienia, aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4, interpretacji prawa podatkowego bądź nie podjął czynności dotyczącej uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, do której dokonania był zobowiązany.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
W niniejszej sprawie B. I. złożyła skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie w jakim nie udzielił on skarżącej informacji w odpowiedzi na pisma z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r., w których strona domagała się wdrożenia postępowania w sprawie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wydania powyższego postanowienia.
Należy wskazać, że na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrolą sądową objęte są te prawne formy działania organów administracji publicznej podejmowane wobec podmiotów administrowanych w sprawach indywidualnych, gdzie przedmiotem jest określony stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. O akcie lub czynności w rozumieniu powołanego przepisu, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob.: wyrok z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 52/07 dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że chodzi tu o działanie organów podjęte w stosunku do indywidualnie oznaczonego podmiotu, dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku tego właśnie podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Indywidualizacja zachodzi wówczas, gdy akty i czynności są skierowane do konkretnych, imiennie oznaczonych podmiotów. Stąd, poza zakresem art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. pozostają akty o charakterze generalnym (zob.: postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 8/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Sformułowanie, że akt lub czynność dotyczą obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji a możliwością realizacji obowiązku (uprawnienia) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym akt lub dokonującym czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz. Jan Paweł Tarno, wyd. LexisNexis Warszawa 2008 r., str. 32). Analogiczne wymagania, jakim winien odpowiadać akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wskazuje się w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska (wyd. LexisNexis, Warszawa, 2005 r., s. 59 - 61). Chodzi zatem o takie działania administracji w sferze publicznoprawnej, które wywołują konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów lub czynności w obrębie praw i obowiązków podmiotów niepowiązanych organizacyjnie z organem wydającym akt lub podejmującym daną czynność (postanowienie z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 786/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe rozważania na uwadze uznać należy za bezzasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarga wniesiona przez B. I. nie dotyczy spraw wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem nie można przyjąć, iż niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Organ, do którego złożono wniosek o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności z urzędu postanowienia i to przez podmiot nie mający legitymacji do skutecznego złożenia wniosku w tej sprawie – nie pozostaje w bezczynności w sytuacji gdy nie podejmie formalnych działań w tym zakresie. Należy zauważyć, że przedmiotem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. jest uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu obrębu P. w granicach P. Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz częściowo w granicach obszaru Natura 2000. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że uzgadnianie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest jednym z etapów procedury planistycznej, prowadzącej do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – aktu prawa miejscowego. Procedurę planistyczną w gminie regulują przepisy rozdziału 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) mają zastosowanie tylko w przypadkach ściśle określonych, tak jak to ma miejsce w art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można stosować w sprawach regulowanych przepisami rozdziału 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie są to sprawy, o których mowa w art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie planistyczne nie jest bowiem postępowaniem prowadzonym w celu załatwienia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej, której adresatem jest strona postępowania administracyjnego. Zajęcie stanowiska przez inny organ przy sporządzaniu projektu studium lub projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter aktu nadzoru nad działalnością gminy przewidzianego przepisami szczególnymi. Gmina jest podmiotem władzy publicznej, dysponującym tzw. władztwem planistycznym. Władztwo to nie ma charakteru absolutnego, ustawodawca przewidział bowiem środki prawne wpływania szerokiego kręgu podmiotów na proces planistyczny, takim środkiem jest m.in. uzgodnienie projektu planu z odpowiednimi organami. Wśród tych form nie ma jednak prawa właścicieli (użytkowników nieruchomości) do udziału w charakterze strony w postępowaniu uzgodnieniowym, stanowiącym etap postępowania planistycznego prowadzonego przez organy gminy. Uzgodnienie w procesie planistycznym jest władczą ingerencją w sferę zadań zdecentralizowanych wykonywanych samodzielnie przez gminę i ochronie tej samodzielności służy art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego z przewidzianymi tam środkami ochrony. Przedmiotem skargi strony skarżącej jako właściciela działki położonej na terenie objętym przedmiotowym planem może być jedynie uchwała kończąca proces planistyczny w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Biorąc pod uwagę, że w pismach z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r. skarżąca wnioskowała o wdrożenie z urzędu postępowania w celu stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. i wycofania go z obiegu prawnego nie można przyjąć, iż organ był zobowiązany do wydania postanowienia w tej kwestii. Strona nie złożyła bowiem wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia. Gdyby taki wniosek został złożony przez stronę organ obowiązany byłby do wydania formalnego rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże z treści pisma jednoznacznie wynika, że skarżąca żądała wszczęcia postępowania z urzędu. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zaś formy postanowienia dla informacji, iż nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie w trybie tzw. nadzoru. Brak jest również środków procesowych pozwalających stronie na zmuszenie organu administracji do podjęcia takich działań" (M. Jaśkowska "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego" LEX/el 2015).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 w związku z art. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, że informacje o jakie wnosiła skarżąca nie mieszczą się w dyspozycji art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, należy wskazać, iż pozbawiony jest on doniosłości prawnej. Jakkolwiek skarżąca w pismach z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r. powołała się na postanowienia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to jednak treść pism skarżącej skierowanych do organu była wyraźnie nakierowana na wdrożenie z urzędu postępowania nieważnościowego dotyczącego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] marca 2014 r. z uwagi na naruszenie postanowień uchwały Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim, nie zaś na uzyskanie informacji o środowisku.
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarga B. I. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co też Sąd pierwszej instancji prawidłowo uczynił.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło