I SAB/Wa 201/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-05
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1975 r., pomimo upływu ponad roku od zwrotu akt sprawy przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności, ponieważ nie rozpoznało wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1975 r. w terminie ponad roku od zwrotu akt sprawy przez sąd. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy, stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący Z.G. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku z 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1975 r. Skarżący wskazał, że organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie i nie zareagował na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podnosząc, że sprawa wymaga ustalenia stron postępowania po wcześniejszym stwierdzeniu nieważności decyzji przez sąd administracyjny. Akta sprawy zostały zwrócone organowi w czerwcu 2016 r., a do momentu wniesienia skargi (styczeń 2017 r.) organ nie podjął żadnych czynności.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1975 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z.G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z.G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1999 r. o stwierdzenie nieważnośći decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1975 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z.G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z.G.(dalej: skarżący) pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1975 r. nr [...] , odmawiającej wnioskodawcy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości w., położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], działka nr [...] z nieruchomości hip. "[...] " o pow. [...] m2.
Skarżący podniósł, że organ nie załatwił sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem w ustawowo przewidzianym terminie. Wskazał też, że pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, które pozostało bez odpowiedzi i nie skutkowało wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ podniósł również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 423/14 stwierdził nieważność decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1975 r. nr [...]. Kolegium podnisoło, że obecnie zachodzi konieczność ustalenia wszystkich właścicieli wykupionych lokali w celu uznania ich za strony postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w przypadku, o którym mowa w § 1, Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1975 r. wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 1999 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 423/14 stwierdził nieważność decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1975 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd zaznaczył, że rozpoznając ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] określi właściwie strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Organ wyjaśni okoliczności, iż najprawdopodobniej nie żyją również inni właściciele lokali.
Akta sprawy wraz z prawomocnym odpisem wyroku zostały zwrócone organowi [...] czerwca 2016 r. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo upływu prawie roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zakończyło postępowania w sprawie, a nawet nie podjęło jakiejkolwiek czynności zmierzającej do zakończenia sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania ww. wniosku. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy, obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność, trwającą prawie rok (licząc od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 423/14), należy zakwalifikować jako rażącą.
Zważywszy zatem na zasadność skargi, skalę przekroczenia terminu w załatwieniu sprawy, jak również zignorowanie wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 423/14 Sąd uznał za zasadne zastosowanie środka dyscyplinująco-represyjnego w postaci wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Za najbardziej adekwatną w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, a jednocześnie mieszczącą się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd uznał grzywnę w wysokości 1000 zł.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło