II SA/Rz 259/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-06
Skład orzekający: Maciej Kobak, Elżbieta Mazur – Selwa, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę murowanych ścianek działowych i stropu nad poddaszem, wydana w trybie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jest zasadna, gdy inwestor twierdzi, że posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i że wykonane prace nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stwierdzono, że inwestor posiadał zgodę współwłaścicielki nieruchomości, co pozwalało na przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. W związku z tym zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki) było przedwczesne i oparte na błędnych ustaleniach faktycznych.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych na poddaszu budynku mieszkalnego, uznając je za wykonane samowolnie i niezgodnie z przepisami technicznobudowlanymi, w szczególności dotyczącymi wysokości pomieszczeń. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i nakazał rozbiórkę murowanych ścianek działowych oraz stropu nad poddaszem. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością oraz zasadność nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżących oraz zarządził zwrot nadpłaconego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. i T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ścianek działowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. P. i T. P. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot na rzecz skarżących M. P. i T. P. solidarnie kwoty 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce nr ewid. 2382 w J. W toku czynności kontrolno-wyjaśniających, organ ustalił, że inwestorem wykonanych robót jest Pan T. P. Właścicielka budynku, Pani J. W., oświadczyła, że przebudowa poddasza została wykonana w 2011 r. bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia do Starosty [...]. Organ powiatowy ustalił, że wyżej wymieniony budynek posiada poddasze użytkowe, z którego wydzielono pięć pomieszczeń mieszkalnych oraz korytarz, zaś zakres robót związanych z przebudową polegał na powiększeniu otworów okiennych w ścianach zewnętrznych, wykonaniu murowanych ścianek działowych, wykonaniu wewnętrznej instalacji elektrycznej i wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania. Na poddaszu urządzone zostały dwa pokoje mieszkalne, trzecie pomieszczenie użytkowane jest jako pomieszczenie gospodarczo-składowe, czwarte pomieszczenie według oświadczenia inwestora jest w trakcie urządzania na łazienkę, piąte z pomieszczeń natomiast jest użytkowane jako pomieszczenie gospodarczo - składowe.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...].03.2016r. znak: [...] nałożył na Pana T. P. obowiązek dostarczenia ekspertyzy wykonywanej przebudowy poddasza, w zakresie inwentaryzacji budowlanej, oceny jakości wykonanych robót budowlanych i zastosowanych (wbudowanych) wyrobów oraz materiałów budowlanych jak również w zakresie analizy technicznych możliwości wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy tej rozbudowie do stanu zgodnego z prawem.
Po przedłożeniu przez zobowiązanego wymaganej ekspertyzy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...].08.2016r. znak: [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J.
Następnie działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, decyzją z dnia [...].09.2016r. znak: [...] nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych, wykonywanych przez Pana T. P., na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ powiatowy wskazał, że roboty budowlane przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce nr ewid. 2382 w J. wykonywane są bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a ponadto roboty są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w obowiązujących przepisach techniczno - budowlanych, tj. w przepisach § 72 ust. 1 i § 77 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz. 1422 z późn. zm.), niezgodnie z przepisem § 77 ust. 1 warunków technicznych oraz niezgodnie z przepisami § 79 ust. 1 i § 80 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że zasadniczym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym jest rozstrzygnięcie o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane, wskazane w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że w przedmiotowym przypadku przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania dlatego, że brak jest możliwości doprowadzenia przebudowywanego poddasza "do stanu zgodnego z prawem" ze względu na to, iż konstrukcja dachu budynku posiada elementy, które zamontowane są zbyt nisko nad poziomem podłogi poddasza, a takie usytuowanie konstrukcyjnych elementów dachu uniemożliwia "podniesienie" stropu nad poddaszem i tym samym uniemożliwia doprowadzenie zbyt małej wysokości pomieszczeń na poddaszu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi.
Organ wskazał, że w przedmiotowym przypadku nie znajduje również podstaw prawnych do nakazania rozbiórki przebudowywanego poddasza z uwagi na to, iż poddasze to jest konieczne do funkcjonowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J. jako całości techniczno - użytkowej. Organ nie znalazł także podstaw prawnych do nakazania doprowadzenia tego poddasza do stanu poprzedniego z uwagi na to, iż zdaniem organu wydzielone za pomocą ścianek działowych pomieszczenia, w których wykonano częściowo roboty wykończeniowe, mogą służyć użytkownikom tego poddasza jako pomieszczenia gospodarcze czy też pomocnicze.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych prowadzonych przez Pana T. P. na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2016r. znak: [...] wniosła Pani J. W. Skarżąca podnosi, że Pan T. P. wykonał bez pozwolenia budowlanego i bez zgody właścicieli roboty budowlane na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J. Wskazuje, że organ powiatowy pominął w dokonanych ustaleniach, że wykonane prace budowlane zagrażają bezpieczeństwu pozostałym domownikom. Według skarżącej wykonane prace budowlane, w szczególności ścianki działowe zbytnio obciążają fundamenty budynku, a zbyt duże obciążenia powodują pęknięcia w ścianie budynku od strony północnej oraz w kuchni. Podnosi również, że Pan T. P. naruszył mocowanie dachu, które w obecnej sytuacji może spowodować zerwanie dachu.
Skarżąca wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji i nakazanie Panu T. P. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego .
Decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał T. P. rozbiórkę murowanych ścianek działowych wykonanych na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr 2382 w J. oraz rozbiórkę stropu nad poddaszem.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Pan T. P. wykonał roboty budowlane na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J., które Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zakwalifikował jako przebudowę.
Wykonana przebudowa w dacie jej wykonania tj. w 2011r. wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pan T. P. wykonał roboty budowlane samowolnie, co obliguje organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie regulacji zawartych w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
W obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2016r. znak: [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J.
Na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyli:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że wykonane samowolnie roboty budowlane naruszają przepisy, w tym techniczno-budowlane, wydaje jedną z decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zaskarżoną decyzją nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych, wykonywanych na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J. - co nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie.
Decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót powoduje zalegalizowanie dotychczas wykonanych robót budowlanych. W przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych, gdyż zostały one wykonane w sposób niezgodny z przepisami Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
W przedmiotowej sprawie wykonane na poddaszu pomieszczenia mieszkalne oraz pomieszczenie sanitarne posiadają wysokość 2,09m, co narusza przepisy § 72 ust. 1 i § 77 ust. 2 w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 72 ust. 1 pokoje na poddaszu w budynkach jednorodzinnych powinny posiadać minimalną wysokość w świetle 2,2 m. Pomieszczenie higienicznosanitarne zgodnie z § 77 ust. 2 powinno mieć wysokość w świetle co najmniej 2,5 m. Ponadto wykonana łazienka nie posiada wentylacji, co jest niezgodnie z przepisem § 77 ust. 1. Drzwi wejściowe posiadają szerokość 70cm, co jest niezgodne z przepisami § 79 ust. 1, który stanowi, że drzwi do łazienki powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia i mieć co najmniej szerokość 0,8 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy. Kubatura łazienki wynosi 4,35m2, co jest niezgodnie z § 80 ust. 1 pkt 2 w/w warunków technicznych.
Jednocześnie wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie inwestor wykonanych robót budowlanych nie posiada prawa do dysponowania; nieruchomością - działką nr ewid. 2382 w J. -na cele budowlane, co jest przesłanką uniemożliwiającą podjęcie postępowania legalizacyjnego. Właścicielka działki - Pani J. W. w odwołaniu podnosi, że nie wyraziła zgody na wykonanie robót budowlanych na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J. i domaga się doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, gdyż taka decyzja musiałaby dotyczyć wszystkich robót wykonanych przez T. P., także robót, które polegały na powiększeniu otworów okiennych w ścianach zewnętrznych, wykonaniu wewnętrznej instalacji elektrycznej i wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania. Nakaz przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego w zakresie tych robót nie znajduje uzasadnienia.
W chwili obecnej zgodnie z art. 29 ust. 27 wykonanie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych i telekomunikacyjnych wewnątrz budynku zwolnione jest z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, a także obowiązku dokonania zgłoszenia.
Z materiału dowodowego wynika, że sposób wykonania instalacji elektrycznej oraz instalacji centralnego ogrzewania nie budzi zastrzeżeń, natomiast zwiększenie otworów okiennych w ścianie zewnętrznej nie ma żadnego wpływu na sposób użytkowania obiektu.
W przedmiotowej sprawie, przy braku podstaw do zalegalizowania wykonanych samowolnie robót budowlanych na poddaszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. 2382 w J., zasadnym jest nakazanie rozbiórki części obiektu- wykonanych murowanych ścianek działowych oraz stropu nad poddaszem, ponieważ pomieszczenia wykonane w sposób niezgodny z przepisami nie mogą być użytkowane.
Skargę na powyższą decyzję złożyli M. P. i T. P. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) mające istotny wpływ na wynik sprawy, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to:
- art 7 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - zwana dalej K.p.a. konstytuującego zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
- art. 8 k.p.a., nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa,
- art. 77 i art. 80 k.p.a., formułujących zasady prawidłowego zbierania dowodów oraz swobodnej i wszechstronnej ich oceny,
- art 107 § 3 k.p.a., wskazującego essentialia negotii uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej,
czego szczególnym wyrazem pozostaje:
— niedopełnienie obowiązku zebrania przez organ prowadzący niniejszy postępowanie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także brak wszechstronnego, rzetelnego i prawidłowego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, o czym świadczy przede wszystkim:
-) pominięcie przez organ II instancji istotnej części treści i wniosków ekspertyzy technicznej z lipca 2016 roku, dotyczącej przebudowy pomieszczeń poddasza w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce nr 22382 w J., opracowanej przez T. S.,
-) oparcie się wyłącznie na twierdzeniach J. W. - które nie zostały poparte jakimikolwiek miarodajnymi dowodami - w tym dotyczących kwestii własności i prawa do dysponowania nieruchomością, stanowiącą działkę oznaczoną nr ewid. 2382, jak również odnoszących się do rzekomego zagrożenia dla bezpieczeństwa domowników, spowodowanego wykonanymi przez T. P. pracami budowlanymi,
-) niezbadanie i nieodniesienie się do kwestii zagrożeń oraz negatywnych konsekwencji, jakie wiązać się będą z rozbiórką murowanych ścianek działowych na poddaszu i stropu nad poddaszem,
w konsekwencji czego organ II instancji doszedł do błędnego przekonania, że jedynym możliwym rozwiązaniem w przedmiotowej sprawie pozostaje nakazanie rozbiórki na zasadzie art. 51 ust 1 pkt 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo Budowlane,
— niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ II instancji w znacznym zakresie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ekspertyzie technicznej z lipca 2016 roku, dotyczącej przebudowy pomieszczeń poddasza w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce nr 22382 w J., opracowanej przez T. S. oraz niewskazanie dowodów i faktów, na których oparł się wydając przedmiotową decyzję, podczas, gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz rzetelna i prawidłowa jego ocena powinny prowadzić do wniosku, że dokonana na poddaszu rzeczonego budynku mieszkalnego przebudowa pozostaje zgodna ze sztuką budowlaną i obowiązującymi Warunkami Technicznymi, a tym samym nakazanie rozbiórki znacznej części wykonanych prac nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia zarówno faktycznego, jak i prawnego, zaś wystarczającym do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem pozostaje pozbawienie ich cech pomieszczeń służących do zamieszkiwania (pokoi) i cech pomieszczeń sanitarnych (łazienka), przy jednoczesnym wykorzystaniu ich jako pomieszczeń gospodarczych;
2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 51 ust 1 pkt 1 Ustawy Prawo Budowlane poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie i nakazanie T. P. rozbiórki części obiektu, podczas gdy prawidłowa i wszechstronna analiza oraz ocena ujawnionych wtoku niniejszego postępowania okoliczności prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do zastosowania tej najdalej dolegliwej sankcji za naruszenie przepisów prawa budowlanego z uwagi na fakt, że wykonany zakres robót budowlanych na poddaszu przedmiotowego budynku mieszkalnego wykonany jest zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi Warunkach Technicznymi i nie wpływa ujemnie na pozostałe elementy budynku.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Słusznie skarżący podnoszą naruszenie przez organy przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. i w efekcie nieustalenie w sposób należyty stanu faktycznego sprawy.
Dotyczy to przede wszystkim kluczowej wg organu II instancji kwestii nieposiadania przez skarżących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Wiążące jest wg organu stanowisko właścicielki działki J. W., która zażądała doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
W okolicznościach sprawy uszło uwadze [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], że jak wynika z akt organu I instancji działka nr 2382 położona w J. gmina [...] stanowiła współwłasność małżeńską K. W. i J. W. K. W. zmarł w 2014 r. Do spadku po K. W. z ustawy zostali powołani żona J. W. i córki L. B. i M. P. Wg oświadczenia skarżącego T. P. na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawa nabycia spadku po K. W. została prawomocnie zakończona. Aktualnie toczy się postępowanie o dział spadku po zmarłym. Podał również, że inwestorem przedmiotowej inwestycji był on wraz z teściem. Ścianki działowe zostały postawione jeszcze za życia teścia w celu wzmocnienia konstrukcji dachu. Wyjaśnił, że on płacił za wszystkie prace, a teść mu tylko pomagał.
Oznacza to, że T. P. posiada bezspornie zgodę żony, jak się okazało – współwłaścicielki nieruchomości – na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
Okoliczność ta oraz powstałe wątpliwości czy skarżący był wyłącznym inwestorem czy współinwestorem przedmiotowej nieruchomości pozwalają na wniosek o wadliwych ustaleniach organów w niniejszej sprawie.
Oczywiście okoliczności te należy w uzupełnionym postępowaniu dowodowym z całą pewnością wyjaśnić.
W uchwale siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, ONSA WSA 2011, nr 2, poz. 22, NSA wyraził pogląd, że art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie stanowi podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym stanowi art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Jednakże organ prowadzący postępowanie w sprawie nie jest zwolniony z obowiązku ustalenia, czy podmiot, wobec którego prowadzone jest to postępowanie, legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości na cele budowlane.
Skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie – inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51 ust. 7 prawa budowlanego. Różnica jaka w tym zakresie występuje polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego wykazanie przez inwestora praw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie tego wymogu skutkuje w myśl art. 35 ust. 4a contrario prawa budowlanego – odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem legalizacyjnym lub naprawczym zastosowaniem sankcji określonych w art. 48 ust. 4 oraz art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 435/14).
Zakres wykonanych prac i ich kwalifikacja jako przebudowy nie budził wątpliwości stron jak i Sądu.
Zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie do niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, co przełożyło się na jej wynik.
Na tym etapie postępowania bezprzedmiotowe jest odnoszenie się przez Sąd do podnoszonych w skardze kwestii skutków rozbiórki ścianek działowych dla konstrukcji budynku.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
W pkt IV wyroku zarządzono zwrot na rzecz skarżących kwoty 500 zł tytułem nadpłaconego wpisu na podstawie art. 225 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeni sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło