VI SA/Wa 106/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo nałożyła karę pieniężną na spółkę publiczną za nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych związanych ze sporządzeniem skonsolidowanych sprawozdań finansowych, w tym za nieobjęcie konsolidacją spółki zależnej oraz nieprzeprowadzenie testów na utratę wartości firmy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo ustaliła stan faktyczny i zastosowała przepisy prawa materialnego, nakładając karę pieniężną na spółkę za nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych. Spółka dopuściła się wielokrotnych naruszeń przepisów dotyczących sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych, w tym nieobjęcia konsolidacją spółki zależnej oraz nieprzeprowadzenia testów na utratę wartości firmy, co miało istotny wpływ na rzetelność przekazywanych informacji i mogło wpływać na decyzje inwestycyjne. Kara pieniężna w wysokości 500 000 zł została uznana za adekwatną do stwierdzonych naruszeń.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. została ukarana karą pieniężną w wysokości 500 000 zł przez Komisję Nadzoru Finansowego za nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych. Zarzuty dotyczyły nieobjęcia konsolidacją spółki zależnej P. sp. z o.o. sp. komandytowa w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych za lata 2009-2010, nieprzeprowadzenia testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączeń jednostek gospodarczych oraz błędnego ujęcia wartości niematerialnych w śródrocznym sprawozdaniu finansowym. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organu oraz zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi P.S.A. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "KNF" lub "Komisja"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję własną z [...] lipca 2014 r. nr [...] nakładającą na P. S. A. z siedzibą w W. (dawniej: "P. S. A." - dalej też jako "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") karę pieniężnej w wysokości 500.000 zł z tytułu nienależytego wykonania obowiązków informacyjnych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a"), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 174 ze zm.; dalej: "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382 ze zm.; dalej: "ustawa o ofercie", "ustawa zmieniana") w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 433, dalej: "ustawa zmieniająca").
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Postanowieniem z [...] października 2011 r. KNF wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na stronę, na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, kary administracyjnej w związku z podejrzeniem naruszenia przez Spółkę art. 56 ustawy o ofercie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Komisja nałożyła na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł wobec stwierdzenia, że nienależycie wykonała ona obowiązki informacyjne, o których mowa w:
- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259 ze zm., dalej: "Rozporządzenie"), w zw. z par. 12 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości (dalej: "MSR") 27 "Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe" stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 320 z dnia 29 listopada 2008 r. ze zm., dalej: "Rozporządzenie WE Nr 1126/2008") w wersji obowiązującej przed zmianą niniejszego rozporządzenia Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1254/2012 z dnia 11 grudnia 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej (dalej: "MSSF") 10, MSSF 11, MSSF 12, MSR 27 (z 2011 r.) oraz MSR 28 (z 2011 r.) - (Dz. Urz. UE L 360 z dnia 29 grudnia 2012 r., dalej: "Rozporządzenie Zmieniające 1"), w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010, poprzez nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki zależnej P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa,
- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 86 ust. 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia, w zw. z par. 12 MSR 27 oraz par. 28 MSR 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 w wersji obowiązującej przed zmianą niniejszego rozporządzenia Rozporządzeniem Zmieniającym 1, w związku ze sporządzeniem śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010 r., poprzez nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki zależnej P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa,
- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 10 lit. b MSR 36 "Utrata wartości aktywów" stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 i par. 55 MSSF 3 "Połączenia jednostek gospodarczych" w wersji obowiązującej przed zmianą niniejszego rozporządzenia Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 495/2009 z dnia 3 czerwca 2009 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do MSSF 3 (Dz. Urz. UE L 149 z dnia 12 czerwca 2009 r., dalej: "Rozporządzenie Zmieniające 2"), w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 poprzez nieprzeprowadzenie testu na utratę wartości wartości firmy powstałej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych: G. sp. z o.o., A. sp. z o. o., N. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o.,
- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 10 lit. b MSR 36 stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 i par. 55 MSSF 3, w wersji obowiązującej przed zmianą ww. rozporządzenia Rozporządzeniem Zmieniającym 2, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010 poprzez nieprzeprowadzenie testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w jednostce A. sp. z o. o.,
- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 84 MSR 36 stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 i par. 62 lit. a MSSF 3, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 w wersji obowiązującej przed zmianą ww. rozporządzenia Rozporządzeniem Zmieniającym 2, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010, poprzez niedokonanie na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce A. sp. z. o. o.,
- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 86 ust. 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 63 MSR 36 oraz par. 28 MSR 34 stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008, w związku ze sporządzeniem śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze 2010 r. poprzez błędne ujęcie wartości niematerialnych dotyczących znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej G. sp. z o.o.
Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jej ocenie, zgłoszenie zastrzeżeń przez biegłych rewidentów nie oznacza, że Spółka nienależycie wykonała obowiązki informacyjne w sytuacji, gdy wraz ze sprawozdaniami finansowymi opublikowała opinie biegłych rewidentów z zastrzeżeniami. Nie zgodziła się z zarzutem, by naruszenia przepisów MSR przy sporządzeniu sprawozdań finansowych były istotne z punktu widzenia odbiorców tych sprawozdań i wpływały istotnie na zmniejszenie wartości informacyjnej ww. raportów okresowych Spółki. Jej zdaniem, KNF nie jest organem państwowym uprawnionym do oceny działania biegłych rewidentów, a opinie biegłych rewidentów nie mogą stanowić obiektywnego dowodu i być podstawą do dokonywania ustaleń przez KNF. Zarzuciła, że organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, pomimo zgłoszenia takiego wniosku. Odnosząc się zaś do nieobjęcia konsolidacją sprawozdań finansowych spółki P. spółka z o.o. sp. komandytowa (dalej: "P.") Strona podtrzymała swoje stanowisko dotyczące możliwości zastosowania MSR 27. W jej ocenie, nie można było przewidzieć, że do sprzedaży spółki P. "nie dojdzie, a niedokonanie sprzedaży w terminie jednego roku, nie może przesądzać o uprzedniej klasyfikacji aktywa jako przeznaczonego do sprzedaży". Strona zarzuciła, że nie jest możliwe jednoczesne formułowanie zarzutu nieprzeprowadzenia testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w jednostce A. Sp. z o.o. i niedokonania ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w tej spółce.
Nie można uznać za prawidłowe i wystarczające uzasadnienie organu nadzoru, w myśl którego "wartość znaku towarowego W. stanowi jedynie jeden ze składników wartości firmy A., a zrównanie wartości firmy z jej znakiem towarowym stanowi daleko idące uogólnienie",. Komisja przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pominęła okoliczności podniesione przez Stronę. Ograniczyła się tylko do porównania wyników Spółki za rok obrotowy 2012 i 2013. Oprócz tego, KNF dokonując miarkowania kary pieniężnej, powinna uwzględnić wielkość Spółki i innych spółek, które dopuściły się podobnych naruszeń oraz powinna brać pod uwagę ogólną sytuację finansową Spółki, na którą składa się wiele czynników, tj. nadwyżka środków pieniężnych, kapitały rezerwowe czy zobowiązania. W toku postępowania Strona podnosiła, że Komisja ustalając wysokość kary pieniężnej, powinna także mieć na względzie nie tylko zyski Spółki za lata 2012 oraz 2013, ale także fakt, że zyski te zostały w całości przeznaczone na pokrycie strat z lat ubiegłych. Przedłożyła szczegółową analizę sytuacji finansowej Spółki sporządzoną na dzień 30 stycznia 2015 r. Wobec powyższego, wniosła o jej uchylenie decyzji i umorzenie postępowania albo o jej uchylenie i znaczne obniżenie wysokości nałożonej na nią kary pieniężnej.
Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. KNF odmówiła uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości; postanowieniem z tej samej daty odmówiła uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w trakcie postępowania, tj.: umowy o świadczenie usług doradczych zawartej 23 lutego 2009 r. pomiędzy Stroną a E. sp. z o.o. (dalej: "E."), wraz z aneksem z dnia 24 lutego 2009 r., umowy o świadczenie usług doradztwa podatkowego zawartej 28 lipca 2008 r. pomiędzy Stroną a E., raportu z wyceny znaków towarowych "F.", "M." oraz "D." (zwanym dalej "raport z wyceny"), na okoliczność korzystania z usług doradztwa finansowo-księgowego w zakresie transakcji z wykorzystaniem spółki P. i znaków towarowych należących do Grupy Kapitałowej P. S.A. (dalej też: "Grupa Kapitałowa") oraz wyceny ww. znaków towarowych.
Postanowieniem z [...] maja 2016 r. KNF uchyliła postanowienie z [...] listopada 2014 r. dotyczące dopuszczenia dowodów z dokumentów; postanowieniem z [...] maja 2016 r. odmówiła uwzględnienia wniosków dowodowych: o przeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadka P. H., o uzupełniające przesłuchanie świadka G. I.; postanowieniami z [...] października 2016 r. odmówiła uwzględnienia dowodu z zeznań: Z. B. - biegłego rewidenta, sporządzającego RS 2009; P. H. - byłego członka zarządu; osób z E. biorących udział w doradztwie na rzecz Spółki w zakresie strategii dotyczącej spółki P.
Wobec wniosku Spółki o wyznaczenie organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania sprawy Prezes Rady Ministrów wskazał, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 11 ust. 9 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, ponieważ nie nastąpiło wyłączenie członków Komisji na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 27 § 1 k.p.a. Ustawodawca w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych takich jak w przedmiotowym przypadku, dodał ustawą z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 73) ust. 6a do art. 11 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, zgodnie z którym w postępowaniach z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w postępowaniach w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności decyzji, a także zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej do Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz członków Komisji nie stosuje się przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Odnosząc się do złożonego 6 czerwca 2016 r. wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie cywilne pomiędzy Spółką a E. o zapłatę, Komisja uznała, że skoro wszczęcie niniejszego postępowania administracyjnego nastąpiło z urzędu, to Stronie nie przysługuje prawo złożenia wniosku o zawieszenie postępowania z przyczyn określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Komisja wskazała, że stan faktyczny ustaliła na podstawie materiału dowodowego uzupełnionego o: wyciąg z protokołu Nr [...] posiedzenia Komisji z [...] lipca 2014 r., podczas którego nałożono karę na Stronę, pismo Strony z 13 września 2010 r., wyciąg Spółki z KRS, skonsolidowane i "jednostkowe" sprawozdanie finansowe Spółki za I półrocze 2014 r. - wybrane dane finansowe Spółki, pismo Strony z 3 października 2014 r., pismo Strony z 12 grudnia 2014 r., pismo Strony z 7 stycznia 2015 r., pismo Strony z 30 stycznia 2015 r., analizę sytuacji finansowej Spółki sporządzoną przez Stronę, pismo Strony z 13 lutego 2015 r., pismo biegłego rewidenta M. K. z P. Sp. z o.o. z 18 lutego 2015 r., wiadomość e-mail świadka M. J. z 29 kwietnia 2015 r., pismo świadka M. J., pismo Strony z 2 czerwca 2015 r., pismo świadka P. H. z 18 czerwca 2015 r., pismo Prezesa Rady Ministrów z 19 sierpnia 2015 r., wydruk ze strony: http://www.poczta-polska.pl/, pismo Strony z 11 września 2015 r., pismo Strony z 21 stycznia 2016 r., skonsolidowane sprawozdanie finansowe Spółki za 2015 r. - wybrane dane finansowe, "jednostkowe" sprawozdanie finansowe Spółki za 2015 r. - wybrane dane finansowe, skrócone skonsolidowane śródroczne sprawozdanie finansowe Spółki za I kwartał 2016 r. - wybrane dane finansowe skonsolidowane oraz "jednostkowe", pismo Strony z 6 czerwca 2016 r., z 19 czerwca 2015 r., z 24 czerwca 2016 r.; z 2 września 2016 r., z 13 września 2016 r., protokół z przesłuchania świadka E. A. z 25 sierpnia 2016 r., skonsolidowane i "jednostkowe" sprawozdanie finansowe Spółki za I półrocze 2016 r. - wybrane dane finansowe Spółki, pismo Strony z 20 września 2016 r. do Prezesa Rady Ministrów.
KNF ustaliła, że nałozone na Stronę obowiązki informacyjne wynikają z faktu, że Spółka jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych, na rynku podstawowym, na G. w W. S.A. (dalej: "G."). Jest jednostką dominująca w Grupie Kapitałowej, w związku z czym sporządza zarówno jednostkowe, jak i skonsolidowane sprawozdania finansowe. Jej dotychczasowa nazwa, P. S.A. została zmieniona na P. S. A. (raport bieżący Spółki z dnia 10 grudnia 2014 r.).
Podmiotem uprawnionym do badania, który przeprowadził badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Spółki za rok obrotowy 2009 był P. sp. z o.o. Podmiotem uprawnionym do badania, który przeprowadził badanie skonsolidowanego sprawozdania Spółki za rok obrotowy 2010 oraz przegląd skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010 był E. K. L.
Z ustaleń organu wynika, że 22 marca 2010 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport roczny za rok obrotowy 2009 (k. 95 - 193), zawierający skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2009 (dalej: "RS 2009" - k. 97 - 126). Opinia o badanym RS 2009 zawierała następujące zastrzeżenia (k. 164 - 168): a) "W dniu 12 marca 2009 r. została zarejestrowana, powołana przez Jednostkę dominującą, spółka P. sp. z o.o. sp. komandytowa. W dniu 13 marca 2009 r. dokonano zwiększenia wysokości wkładu poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci znaków towarowych oraz praw z tytułu rejestracji tytułów prasowych, w łącznej wartości 15 589 tys. zł, z czego jednostka dominująca wniosła wkład o wartości rynkowej 11 041 tys. zł i M. Sp. z o. o. (jednostka zależna) wniosła wkład o wartości rynkowej 4 548 tys. zł. Łączna wartość bilansowa wnoszonych przez spółki wkładów wynosiła 110 tys. zł.
Opinia o badanym RS 2009 zawierała następujące zastrzeżenia:
a) Sprawozdanie finansowe spółki P. sp. z o.o. sp. komandytowa nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, pomimo posiadanej kontroli oraz braku kryterium wynikającego z MSR 27 (do wyłączenia z zakresu konsodacji). W przypadku objęcia konsolidacją sprawozdania tej spółki, skonsolidowany wynik finansowy uległby zmniejszeniu o wartość 15 479 tys. zł, tj. o różnicę z wyceny wkładów niepieniężnych jaką spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym odniosły na pozostałe przychody operacyjne", b) "Jednostka dominująca nie dokonała na dzień bilansowy testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia Spółek zależnych. W związku z powyższym nie jesteśmy w stanie potwierdzić prawidłowości wykazanej w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wartości firmy w łącznej kwocie 13,4 min zł".
W dniu 19 marca 2011 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport roczny za rok obrotowy 2010 (k. 257 - 336), który zawierał skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2010 (dalej: "RS 2010", k. 259 - 296). Opinia o badanym RS 2010 zawierała następujące zastrzeżenia (k. 327 - 328): a) "Sprawozdanie finansowe Spółki P. sp. z o.o. sp. komandytowa nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, pomimo posiadanej kontroli oraz braku kryterium wynikającego z MSR 27 do wyłączenia z zakresu konsolidacji. W przypadku objęcia konsolidacją sprawozdania tej Spółki skonsolidowany kapitał własny uległby zmniejszeniu o wartość 15 479 tys. złotych, tj. o różnicę z wyceny wkładów niepieniężnych jaką spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wykazały w pozostałych przychodach operacyjnych w sprawozdaniu za rok 2009 ", b) "Na dzień 31 grudnia 2010 roku, Jednostka dominująca nie dokonała ostatecznego rozliczenia wartości firmy w kwocie 12 870 tys. złotych, powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w Spółce A. sp. z o. o. poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. Jednostka dominująca nie przeprowadziła testu na utratę wartości tego aktywa ".
W dniu 31 sierpnia 2010 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport półroczny za półrocze roku obrotowego 2010, obejmujące okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r., zawierający śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za I półrocze roku obrotowego 2010 (dalej: "PS 2010"). Raport z przeglądu PS 2010 zawierał zastrzeżenia, (k. 375 - 376): a) że sprawozdanie finansowe Spółki P. sp. z o.o. sp. komandytowa nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym pomimo posiadanej kontroli oraz braku kryterium wynikającego z MSR 27 do wyłączenia z zakresu konsolidacji. W przypadku objęcia konsolidacją sprawozdania tej spółki, skonsolidowany kapitał własny uległby zmniejszeniu o wartość 15 479 tys. złotych, tj. o różnicę z wyceny wkładów niepieniężnych jaką spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wykazały w pozostałych przychodach operacyjnych w sprawozdaniu za rok 2009, b) W śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej został wykazany błąd podstawowy wynikający z ujęcia wartości niematerialnych i prawnych dotyczących budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów G. w łącznej kwocie 2 062 tys. złotych. Wykazane aktywa nie spełniają kryteriów definicji wartości niematerialnych i prawnych. W przypadku prawidłowego ujęcia kosztów budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów, kapitał własny Grupy Kapitałowej byłby niższy o 2 062 tys. złotych ".
Powyższe okoliczności, zdaniem Komisji, uzasadniały odpowiedzialność Strony na podstawie norm prawa, które zacytowała, treść art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, § 84 ust. 1, 86 ust. 1 Rozporządzenia, art. 4 Rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (Dz. Urz. WE L 243, z 11.09.2002, Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdział 13, t.29 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie 1606/2002"), par. 12 MSR 27 w wersji obowiązującej przed zmianą wprowadzoną Rozporządzeniem Zmieniającym 1, par. 6 MSSF 5, par. 7 MSSF 5, par. 8 MSSF 5, par. 11 MSSF 5, par. 10 lit. b MSR 36, par. 84 MSR 36, par. 55 MSSF 3 - w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, par. 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, par. 63 MSR 38, par. 28 MSR 34. Organ przyjął, że do oceny dokonanych przez Spółkę naruszeń przepisów MSSF 3 stosuje się przepisy tego standardu - w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.
Biorąc pod uwagę art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej (tzn. ustawę z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw) oraz art. 58 § 2 ustawy z 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2016 poz. 615, dalej też "ustawa o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw", na mocy której doszło do zmiany ustawy o ofercie publicznej KNF uznała, że sankcja administracyjna w niniejszej sprawie wymierzona została według przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a także ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw, gdyż sankcja wymierzona według przepisów nowych nie jest względniejsza dla strony postępowania.
Ocenił, że dla Spółki pierwszym rocznym okresem sprawozdawczym rozpoczynającym się 1 lipca 2009 i później, w którym Spółka powinna stosować zmieniony MSSF 3, był rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Objęcie udziałów w spółce A. nastąpiło w grudniu 2009 r., dlatego też Spółka powinna przeprowadzić; test na utratę wartości oraz dokonać rozliczenia wartości firmy, powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce A. poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów według przepisów MSSF 3 sprzed zmiany wprowadzonej Rozporządzeniem Zmieniającym 2.
Zdaniem organu, Spółka dopuściła się wielokrotnych naruszeń art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych dotyczących raportów okresowych.
W dniu 12 marca 2009 r. została zarejestrowana, powołana przez Spółkę spółka P., zaś 13 marca 2009 r. dokonano zwiększenia wysokości wkładu poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci znaków towarowych oraz praw z tytułu rejestracji powiązanych z nimi tytułów prasowych, w łącznej wartości rynkowej 15 589 tys. zł, z czego Spółka wniosła wkład o wartości rynkowej 11 041 tys. zł, a M. sp. z o. o. (jednostka zależna Spółki) wniosła wkład o wartości rynkowej 4.548 tys. zł. Łączna wartość bilansowa wniesionego przez Spółkę wkładu wyniosła 110 tys. zł.
Zgodnie z par. 12 MSR 27, w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 1, "skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje wszystkie jednostki zależne jednostki dominującej" z zastrzeżeniem zawartym w przypisie 1 do par. 12 MSR 27. Natomiast par. 11 MSSF 5 wyraźnie wskazuje, że "jeśli jednostka nabywa składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) wyłącznie z zamiarem jego późniejszego zbycia, to na dzień nabycia klasyfikuje taki składnik (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży jedynie wtedy, gdy wymagany przez paragraf 8 roczny okres, zostanie spełniony (z wyjątkiem wyłączeń określonych w paragrafie 9) i jest wysoce prawdopodobne, że inne kryteria zawarte w paragrafach 7 i 8, które nie zostały spełnione na dzień nabycia, zostaną spełnione w krótkim okresie następującym po tym dniu (zazwyczaj w ciągu trzech miesięcy)".
Spółka P. nie została sprzedana w roku 2009 ani w okresie późniejszym bowiem Strona ostatecznie odstąpiła od zamiaru sprzedaży tego aktywa, a decyzją Zarządu włączono spółkę P. do konsolidacji sprawozdań finansowych począwszy od raportu okresowego za I kwartał 2011 r. Par. 9 MSSF 5 dopuszcza możliwość wydłużenia ponad rok okresu potrzebnego na sfinalizowanie transakcji sprzedaży. Zdaniem Strony, spółka P. została zaklasyfikowana jako aktywo do sprzedaży, gdyż celem jej utworzenia i głównym założeniem podejmowanych działań, było założenie sprzedaży jej przed upływem 12 miesięcy. Spełniała nadto kryteria aktywów przeznaczonych do sprzedaży, określone w MSSF 5, dlatego też nie została objęta konsolidacją przez Spółkę.
Zdaniem Strony, udziały w spółce P. prezentowane były w bilansie Spółki przez cały czas, od momentu ich nabycia, jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży, gdyż spełniały wymogi MSSF 5, tj. ich wartość bilansową Spółka zamierzała odzyskać w drodze sprzedaży. Dostępne były do sprzedaży natychmiast, ich sprzedaż była wysoce prawdopodobna w krótkim okresie czasu z uwagi na atrakcyjność aktywów oraz wdrożone były aktywne działania w kierunku sprzedaży, w postaci podjęcia działań mających na celu znalezienie nabywcy.
Jako powód opóźnienia sprzedaży Prezes Zarządu Spółki wskazuje kryzys na rynku kredytów hipotecznych i ogólnoświatowy kryzys finansowy powstały po ogłoszeniu upadłości L. we wrześniu 2008 r. Zdaniem Komisji, jakkolwiek kryzys gospodarczy jest okolicznością pozostającą poza kontrolą Spółki i nie znajduje uzasadnienia wskazywanie go jako podstawy do zastosowania wyjątku wskazanego w par. 9 MSSF 5, pozwalającego na wydłużenie ponad rok procesu sprzedaży aktywa w postaci udziałów w spółce P. i klasyfikowania tego aktywa jako przeznaczonego do sprzedaży, to powołanie spółki P. nastąpiło w marcu 2009 r., czyli już w okresie wskazanego powyżej kryzysu gospodarczego.
Okoliczność wystąpienia kryzysu gospodarczego, jakkolwiek pozostająca poza kontrolą Spółki, nie była okolicznością powstałą po utworzeniu spółki P.
Analiza możliwości funkcjonowania i ewentualnej sprzedaży P, powinna zostać już w momencie jej powołania, dostosowana do zmienionych warunków ekonomicznych, wynikających z ww. kryzysu, a on sam nie powinien stanowić argumentu uzasadniającego brak powodzenia przy sprzedaży spółki P w latach 2009-2010.
Zdaniem organu, w badanej sprawie nie występowały wyłączenia określone w par. 9 MSSF 5. Dlatego też, w związku z niespełnieniem rocznego okresu wskazanego w par. 8 MSSF 5, zgodnie z par. 11 MSSF 5, Strona nie miała prawa klasyfikować na dzień nabycia udziałów w spółce P. jako aktywa przeznaczonego do sprzedaży. Nawet w przypadku spełnienia wymogów określonych w par. 6, 7 i 8 MSSF 5, które jednak zdaniem biegłych rewidentów, nie zostały spełnione. Organ dodał, że powołanie (rejestracja) spółki P. nastąpiło 12 marca 2009 r., czyli ponad rok przed przekazaniem do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009. Dlatego też, w dniu przekazania do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009 wiadomym było, że wskazany w e par. 8 MSSF 5 roczny okres nie zostanie dochowany.
Sprawozdania finansowe spółki P. nie zostały objęte skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi Spółki (RS 2009, RS 2010 i PS 2010), pomimo posiadanej kontroli oraz braku spełniania przez nią kryterium pozwalającego na wyłączenie spółki zależnej z konsolidacji. Nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki P. stanowiło powód zamieszczenia przez biegłych rewidentów zastrzeżeń w opiniach o badanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 oraz w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zastrzeżeń biegłych rewidentów zawartych w ww. opiniach i raporcie z przeglądu wynika, że obniżenie skonsolidowanego wyniku finansowego o kwotę 15 479 tys. zł spowodowałoby, iż w 2009 r. Spółka zamiast prezentowanej skonsolidowanej straty netto w wysokości (-) 2 759 tys. zł osiągnęłaby stratę przekraczającą (-) 18 000 tys. zł.
W przypadku zaś RS 2010 i PS 2010 powyższe naruszenie powodowało zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych o kwotę 15 479 tys. zł.
Z ustaleń organu wynikało, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 (k. 113) Spółka ujawniła wartość firmy, powstałej w wyniku przejęcia spółek: G. sp. z o.o., A., N. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r. Spółka nie dokonała testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia ww. spółek, do czego była zobowiązana, zgodnie z par. 10 pkt b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedokonanie przez Spółkę ww. testu na utratę wartości, stanowiło powód sporządzenia przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2009.
W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 (k. 281) Spółka ujawniła wartość firmy, powstałą w wyniku objęcia udziałów w jednostce A. w wysokości 12 870 tys. zł. Ustalenia dotyczące sprawozdania RS 2009 odnoszą się również do sprawozdania RS 2010. Dodatkowo Komisja wskazała, że Spółka przeprowadziła testy na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia spółek zależnych G. sp. z o. o., S. sp. z o. o. oraz A. sp. z o.o. (spółka N. została w 2010 r. sprzedana) na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. (k. 282), natomiast na ten dzień Spółka nie przeprowadziła testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce A., co stanowiło naruszenie przepisów par. 10 lit. b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.
W sprawozdaniu finansowym RS 2010, Spółka nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce A. poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. Spółka podpisała w dniu 28 grudnia 2009 r. umowę kupna 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego oraz 80% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki A.. Spółka powinna była dokonać przed 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia połączenia, biorąc pod uwagę par. 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 oraz par. 84 MSR 36.
Spółka nie dokonała ani na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r., ani na dzień 31 grudnia 2010 r., wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów par. 55 MSSF 3 i par. 10 lit. b MSR 36 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, testu na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, czyli w badanym przypadku przejęcia przez Spółkę 80% udziałów w spółce A. W opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 zostały zawarte zastrzeżenia biegłego rewidenta.
W sprawozdaniu finansowym PS 2010 Spółka ujęła wartości niematerialne dotyczące budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej G. sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł, co zgodnie z par. 63 MRS 38 jest niedozwolone. Nie ujmuje się bowiem jako składnika wartości niematerialnych znaków firmy, tytułów czasopism, tytułów wydawniczych, wykazów odbiorców i pozycji o podobnej istocie wytworzonych przez jednostkę we własnym zakresie. Przedstawienie przez Spółkę w PS 2010 wartości obejmujących znaki towarowe oraz aktywną listę klientów spółki G. sp. z o. o. skutkowało zamieszczeniem przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zeznań świadka G. I. oraz przedstawionego stanowiska Strony (k. 586) wynika, że powyższe mogło być błędem, który został skorygowany w rocznym sprawozdaniu finansowym RS 2010. Jednakże powyższe spowodowało zawyżenie kapitałów własnych o kwotę 2 062 tys. zł w sprawozdaniu finansowym PS 2010.
Komisja odnosząc się do zarzutów Strony dotyczących postępowania wskazała m.in., że nie znalazła podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej zgodnie z wnioskami strony. Stwierdziła, że brak jest przepisu, obligującego organ do przeprowadzenia rozprawy, a nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 89 k.p.a. Nieuwzględnienie powyższego wniosku nie spowodowało pozbawienie strony możliwości wyjaśnienia różnic istniejących pomiędzy jej stanowiskiem w sprawie, a biegłych rewidentów, czy organu. Zgodnie z wnioskami strony, przesłuchano byłego Wiceprezesa Zarządu Spółki pełniącego jednocześnie funkcję Dyrektora Generalnego – M. J., czy byłego Członka Zarządu Spółki pełniącego jednocześnie funkcję Dyrektora Finansowego Spółki – P. H. oraz E. A. - byłą główną księgową Spółki, do której obowiązków należało prowadzenie ksiąg rachunkowych. Świadek P. H. zeznał, że wszystkie skierowane do niego pytania pismem z 11 czerwca 2015 r. dotyczą sprawozdań finansowych za rok 2009, zaś jego współpraca ze Spółką zakończyła się 31 marca 2009 r. Nie miał wiedzy na temat wydarzeń, które miały miejsce po dacie jego rezygnacji z funkcji Członka Zarządu Spółki i nie udzielił odpowiedzi na żadne z zadanych mu pytań. Odmowa przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z przesłuchania ww. świadka (postanowienie z [...] maja 2016 r.) wynikała z tego, że skierowano do ww. świadka wcześniej część tych samych pytań oraz z tego, że doradztwo E. dla Spółki obejmowało analizę dostępnych rozwiązań księgowych w zakresie wpływu na wynik wykazywanych w "jednostkowym" sprawozdaniu finansowym, a niniejsza sprawa dotyczy naruszenia obowiązków informacyjnych zawartych w art. 56 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanych, a nie jednostkowych sprawozdań finansowych.
Odnosząc się do wniosku dotyczącego pisemnego przesłuchania świadka E. A. Komisja nie mogła pisemnie jej przesłuchać, gdyż świadek nie odbierała korespondencji pod adresem zamieszkania.
Organ ocenił, że wnioski o przesłuchanie świadka Z. B. oraz osób z E. Y. biorących udział w doradztwie na rzecz spółki, miały na celu jedynie przedłużenie postępowania. Istotne bowiem były informacje zawarte w RS 2009, PS 2010 oraz RS 2010, sam fakt nieobjęcia konsolidacją spółki P. ww. skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi oraz to, że przedmiotem niniejsze postępowania są nieprawidłowości dotyczące skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a E. doradzała w zakresie rozwiązań księgowych mających wpływ na wynik wykazywanych w jednostkowym sprawozdaniu finansowym.
Wobec powyższego Komisja uznała, że Strona dopuściła się naruszeń, o których mowa w sentencji zaskarżonej decyzji, polegających na nienależytym wykonywaniu obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 22 marca 2010 r., skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu [...] marca 2011 r. oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 25 sierpnia 2011 r. KNF stwierdziła, że za należyte wykonanie obowiązków informacyjnych nie można uznać, wbrew twierdzeniu Strony, opublikowania sprawozdań finansowych razem z zastrzeżeniami biegłych rewidentów.
Organ ocenił, że nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych godzi w fundamentalną zasadę przejrzystości rynku regulowanego. Z punktu widzenia inwestorów istotny jest nie tylko dostęp do informacji, ale także jej prawdziwość i rzetelność. Przekazanie przez Stronę informacji, która jest nieprawdziwa lub nierzetelna, uniemożliwia podejmowanie przez nich racjonalnych decyzji inwestycyjnych, tym samym prawidłową wycenę papierów wartościowych.
W ocenie Komisji, powyższe naruszenia miały charakter istotnych, w rozumieniu par. 7 MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i par. 5 MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów", gdyż mogły wpływać na decyzje inwestycyjne użytkowników sprawozdań.
Zdaniem Komisji, naruszenia w postaci nieobjęcia konsolidacją sprawozdania finansowego spółki P. w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 i PS 2010 były istotne, ponieważ spowodowały, że prezentowany przez Spółkę skonsolidowany wynik finansowy w 2009 r. był zawyżony o 15 479 tys. zł (Spółka zamiast straty w wysokości 2 759 zł wykazywałaby stratę przekraczająca 18 000 tys. zł). Naruszenia te spowodowały także zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych w prezentowanych przez Spółkę w RS 2010 i PS 2010 (o 15 479 tys. zł).
Odnosząc się do naruszenia, w postaci prezentowania przez Spółkę w RS 2009 i RS 2010 wartości firmy, powstałej w wyniku połączenia jednostek: w roku 2009 G. sp. z o.o., A., N. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o., oraz w roku 2010 A. - bez przeprowadzonego corocznego obowiązkowego testu na utratę wartości firmy, KNF wskazała, że również były one istotne z punktu widzenia odbiorców tych sprawozdań finansowych i wpływały istotnie na zmniejszenie wartości informacyjnej ww. raportów okresowych Spółki w jej istotnych zakresach.
Wartość firmy ujęta w RS 2009 wynosiła 13 430 tys. zł (wobec 14 567 tys. zł całości prezentowanych wartości niematerialnych), zaś w RS 2010 wartość firmy z konsolidacji wynosiła 12 870 tys. zł (wobec całości prezentowanych wartości niematerialnych w wysokości 13 573 tys. zł). Dodatkowo, Spółka nie przeprowadziła ostatecznego rozliczenia do dnia bilansowego 31 grudnia 2010 r. wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce A., do czego była zobowiązana.
Naruszenie polegające na niezasadnym ujęciu jako wartości niematerialnych i prawnych znaków towarowych oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej G. sp. z o. o., spowodowało zawyżenie prezentowanego w PS 2010 kapitału własnego grupy kapitałowej o kwotę 2 062 tys. zł.
Komisja odniosła się także do twierdzenia strony wskazując, że organem właściwym do oceny działania biegłych rewidentów, jak również rozstrzygania spraw z dziedziny rachunkowości jest Komisja Nadzoru Audytowego.
Potwierdziła, że nie odniosła się do wniosku strony dotyczącego biegłego z zakresu rachunkowości, ale jej zdaniem, powyższe naruszenie nie miało istotnego wpływ na wynik sprawy. To organ administracji, a nie biegły ustala stan faktyczny sprawy oraz podejmuje rozstrzygnięcia adekwatne do poczynionych ustaleń. Z art. 84 § 1 k.p.a. wynika, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. KNF dokonała ustaleń, które wymagają wiedzy specjalistycznej bez zasięgania opinii biegłego z zakresu rachunkowości, ponieważ Komisja jest organem posiadającym specjalistyczną wiedzę z obszaru objętego jej nadzorem, w tym również z zakresu MSR i MSSF. W Urzędzie Komisji pracują osoby o wysokich kwalifikacjach, każdą sprawą z zakresu sprawozdawczości finansowej zajmują się nie tylko osoby, które mają wykształcenie prawnicze, ale też ekonomiści posiadający dużą wiedzę i doświadczenie w tej dziedzinie. Wiedzę z zakresu MSR/MSSF posiadają także członkowie Komisji. Jak wynika bowiem z ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym członkowie Komisji, muszą posiadać wyższe wykształcenie prawnicze lub ekonomiczne, jak również odpowiednią wiedzę w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym w Rzeczypospolitej Polskiej oraz doświadczenie zawodowe uzyskane w trakcie pracy naukowej, pracy w podmiotach wykonujących działalność na rynku finansowym bądź pracy w organie nadzoru nad rynkiem finansowym (art. 7 i 9 ww. ustawy). Komisja nie naruszyła art. 79 k.p.a. Zarzut ten byłby zasadny, gdyby Komisja dopuściła wnioskowany dowód, ale nie zawiadomiła o jego przeprowadzeniu.
Komisja podkreśliła, że za sporządzenie zgodnego z prawem sprawozdania finansowego nie jest odpowiedzialny biegły rewident dokonujący jego badania lub przeglądu, czy też wyspecjalizowany doradca, ale sama jednostka, co wprost wynika z art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. Przekazanie przez Spółkę do publicznej wiadomości sprawozdania finansowego wraz z zastrzeżeniami nie oznacza, że Strona prawidłowo wykonała obowiązek informacyjny.
W toku niniejszego postępowania biegły rewident M. K. odniósł się do załącznika B do MSSF pkt BI c) iii i wskazał, że nawet w przypadku wydłużenia rocznego okresu jednocześnie muszą być spełnione wymogi wynikające z par. 7 oraz par. 8 MSSF 5. Oznacza to, że składnik aktywów musi być aktywnie oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej. Z wyjaśnień Strony wynika natomiast, że spółka P. była oferowana do sprzedaży za kwotę w wysokości 15 589 000 zł i była to kwota na jaką została wyceniona spółka P. przez E.
W ocenie Komisji, z Raportu z wyceny wynika, że E. nie dokonał wyceny spółki P., ale wyceny wartości godziwej znaków towarowych "F.", "M." oraz "D.", wniesionych do spółki P.. Zgodnie z powyższym Raportem z wyceny, wartość znaku towarowego "F." wyniosła 4 500 tys. zł, wartość znaku towarowego "M." wyniosła 8 000 tys. zł, a wartość znaku towarowego "D." wyniosła 3 000 tys. zł (w sumie 15 500 tys. zł). Dodatkowo podniósł, że ww. wycena znaków towarowych została sporządzona na dzień 31 grudnia 2008 r., natomiast P. oferowana była do sprzedaży w latach 2009-2011 r. (objęcie spółki P. skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi przez Spółkę nastąpiło od I kwartału 2011 r.). Ponadto spółka P. została powołana 12 marca 2009 r., a więc jej oferowanie do sprzedaży mogło nastąpić dopiero po tej dacie.
Komisja uznała, że w tak ustalonym stanie faktycznym doszło do naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF. Mając na uwadze powyższe, wbrew twierdzeniu Strony, organ nie znalazł podstawy prawnych do umorzenia postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Nie można w tym wypadku mówić o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, gdyż sprawa nie utraciła przymiotu sprawy administracyjnej i nie zaistniały żadne inne przesłanki wskazujące na jej bezprzedmiotowość.
W opinii Komisji, kara pieniężna w wysokości 500 000 zł, stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości, a jej wysokość została ustalona w ramach uznania administracyjnego i nie narusza zasady proporcjonalności, a co za tym idzie, nie zachodzi konieczność jej obniżenia.
Odnosząc się do istoty ciążącej na Stronie odpowiedzialności, to KNF wskazała, że ma ona charakter obiektywny i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa bez dokonywania innych ocen, zaś odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej, bez rozróżniania umyślności i nieumyślności sprawcy naruszenia prawa. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa (wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 i wskazane lam orzecznictwo). Administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków. Tym samym kara administracyjna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który ma służyć zapewnieniu wykonywania obowiązków nałożonych przez obowiązujące przepisy prawa. Dlatego też okolicznością bez znaczenia dla zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej Strony z tytułu naruszenia ustawy o ofercie jest kwestia zawinienia Strony.
KNF w przypadku, gdy dojdzie do naruszenia ustawy o ofercie, uprawniona jest do podjęcia działań z katalogu zawartego w art. 96 ustawy o ofercie, które będą adekwatne do stwierdzonego naruszenia, tj. wydania decyzji o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, nałożenia, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, kary pieniężnej do wysokości 1 000 000 zł albo zastosowania obu sankcji łącznie.
Zdaniem Komisji, w przedmiotowym stanie faktycznym właściwą sankcją jest kara pieniężna. Uznała, że nałożenie sankcji w postaci wykluczenia terminowego lub bezterminowego akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym lub nałożenia dwóch rodzajów sankcji łącznie byłoby zbyt dolegliwe w stosunku do Strony.
Kierując się zatem brzmieniem ustawy o ofercie i uznaniem administracyjnym, KNF wskazała, że nałożona kara pieniężna w kwocie 500 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga naruszenia oraz czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuacja finansowa podmiotu, na który nakładana jest kara; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, a także uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara. Ustalając wymiar kary Komisja nie brała po uwagę skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, ponieważ nie można ich było ustalić. Komisja skoncentrowała się na stwierdzonych w postępowaniu administracyjnym naruszeniach prawa, tj. na nienależytym wykonywaniu obowiązków informacyjnych. Na Spółce jako emitencie dopuszczonych do obrotu papierów wartościowych ciążył szczególny obowiązek zapewnienia inwestorom dostępu do informacji, w tym przypadku informacji okresowej odnoszącej się do sprawozdawczości finansowej. Informacje zawarte w raportach okresowych są, co do zasady jedną z podstawowych możliwości weryfikacji sytuacji finansowej Spółki, powinny odzwierciedlać rzeczywistą sytuację Strony. Jedynie dostęp do rzetelnej, kompletnej, zawierającej dane zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla Spółki oraz sporządzonej zgodnie z prawem, w tym z obowiązującymi standardami rachunkowości, informacji na temat sytuacji finansowej i dokonań emitenta umożliwia uczestnikom rynku kapitałowego podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych.
Oceniła, że stwierdzone naruszenia, miały charakter istotny i w znaczny sposób wpływały na poziom przydatności sprawozdania dla jego użytkowników. Zaniedbania ze strony Spółki wpływały bowiem na nierzetelne zaprezentowanie najważniejszych danych finansowych emitenta, tj. wysokość skonsolidowanego wyniku finansowego oraz skonsolidowanego kapitału własnego. Uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej Spółki, w akcje której zainwestowali środki finansowe. Taki stan rzeczy trwał przez okres dwóch lat (2009-2010). Spółka publikując sprawozdania finansowe, siedmiokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem MSR/MSSF. Spółka, co prawda, ostatecznie uwzględniła zastrzeżenia zgłaszane przez biegłych rewidentów, ale miało to miejsce dopiero w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2011 r., w którym objęła konsolidacją spółkę PGFA. Uczestnicy rynku kapitałowego przez stosunkowo długi czas mogli być wprowadzeni w błąd co do sytuacji finansowej Spółki.
Oceniła, że długotrwały stan naruszenia, jaki w przypadku Spółki zaistniał, negatywnie wpływa na poziom zaufania do rynku kapitałowego, bez którego nie jest możliwe jego funkcjonowanie w taki sposób, który przyczyniłby się do rozwoju emitentów pozyskujących środki na rynku regulowanym, co w konsekwencji przyczyniłoby się do rozwoju całej gospodarki.
Przy wymiarze kary Komisja uwzględniła uprzednie ukaranie Spółki (decyzja KNF z dnia 9 sierpnia 2010 r.) karą pieniężną w wysokości 100 000 zł, w związku z naruszeniem art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia w zw. z nierzetelnym sporządzeniem raportu bieżącego nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczącego przejęcia A. jak również przeanalizowała współpracę Strony i jej wpływ na wysokość kary i nie uznała jako okoliczność łagodzącą (co do miarkowania kary) fakt współpracy z organem nadzoru w toku postępowania.
Na wysokość nałożonej na Spółkę kary pieniężnej, z uwagi na przyjęty w ustawie o ofercie model odpowiedzialności, nie wpływa również korzystanie przez Stronę z usług firmy E., która doradzała w zakresie wpływu na wynik wykazywany w jednostkowym sprawozdaniu finansowym Spółki. W ocenie Komisji jest to okoliczność nie mająca znaczenia dla niniejszego postępowania.
Wymierzając karę pieniężną w wysokości 500 000 zł Komisja wskazała, że nie brała pod uwagę wielkości innych spółek, jak również sytuacji finansowej spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej. Decyzja administracyjna jest wydawana w sprawach indywidualnych i konkretnych, tj. dotyczy jednoznacznie określonego podmiotu, w tym przypadku P. S. A., a nie innych spółek. Wielkość innych spółek czy też to, że inne spółki dopuściły się podobnych naruszeń nie mają znaczenia dla wymiaru nałożonej kary.
Oceniła, że na dzień wydania niniejszej decyzji aktualną sytuację finansową Spółki obrazuje sprawozdanie finansowe Spółki za I półrocze 2016 r. przekazane do publicznej wiadomości w dniu 30 sierpnia 2016 r. Wynika z niego, że kapitał własny Spółki wynosi 15 271 tys. zł, przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wynoszą 13 270 tys. zł, a zysk netto za ten okres wynosi 557 tys. zł. Natomiast w tym samym okresie Grupa Kapitałowa osiągnęła przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów na poziomie 26 760 tys. zł. Zysk netto wyniósł 2 625 tys. zł, zaś kapitał własny 29 520 tys. zł.
KNF ustaliła, że z przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 17 marca 2016 r., sprawozdania finansowego za 2015 r. wynika, że kapitał własny Spółki wynosi 14 714 tys. zł, przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wynoszą 25 667 tys. zł, a zysk netto za ten okres wynosi 3 272 tys. zł. Natomiast w tym samym okresie Grupa Kapitałowa osiągnęła przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów na poziomie 51 800 tys. zł. Zysk netto wyniósł 5 846 tys. zł, a kapitał własny 26 895 tys. zł (wybrane dane finansowe jednostkowe, k. 975, wybrane dane finansowe skonsolidowane, k. 979).
W ocenie Komisji, sytuacja finansowa Spółki w stosunku do sytuacji finansowej aktualnej na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie uległa istotnemu pogorszeniu, co oznacza, że Spółka będzie w stanie zapłacić karę pieniężną w kwocie 500 000 zł. Nałożona kara ma spełnić funkcję zarówno prewencyjną, w ujęciu indywidualnym oraz generalnym, jak i represyjną.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komisji Nadzoru Finansowego skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieoznaczenie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję oraz nieprawidłowe jej podpisanie;
b) art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nierzetelne i nieobiektywne przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w tym w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy, przesłuchania świadka oraz powołania biegłego;
c) art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności.
- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o ofercie w zw. z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie;
b) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 oraz § 86 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z art. 2 Konstytucji w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji oraz w zw. z art. 31 ust. 1 Konstytucji - poprzez błędne zastosowanie;
c) art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie, a także na przepisach § 84 ust. 1 i § 86 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z art. 92 ust. 1 i art. 2 Konstytucji - poprzez błędne zastosowanie;
d) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie - poprzez błędne zastosowanie;
e) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z art. 60 i art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 – ustawa o finansach publicznych) oraz art. 68 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) - poprzez niezastosowanie.
Wobec tak sformułowanych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji w całości, umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Należy przy tym dodać, ze stosownie do powołanych wyżej przepisów, Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja tego organu nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
I.
Rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały kwestie procesowe, ale konieczne jest odniesienie się do przepisów prawa materialnego, które określają przesłanki odpowiedzialności Skarżącej spółki i rozstrzygnięcia, jakie okoliczności stanu faktycznego mają w sprawie znaczenie dla przyjęcia tej odpowiedzialności.
Stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439, z późn. zm., dalej "ustawa o ofercie") w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 433, dalej "ustawa zmieniająca") w związku z art. 56 ustawy o ofercie - emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest obowiązany do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej ten rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości (...) informacji bieżących i okresowych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 60 ust. 2 - w przypadku emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi lub na rynku regulowanym innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, tj. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33 poz. 259 z późn. zmianami, dalej "Rozporządzenie").
Stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w przypadku gdy emitent lub wprowadzający nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56, Komisja Nadzoru Finansowego może:
wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo
nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł, albo
zastosować obie sankcje łącznie.
Stosownie do § 84 ust. 1 ww. Rozporządzenia, emitent z siedzibą lub miejscem sprawowania zarządu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej sporządza sprawozdanie finansowe i dane porównywalne zgodnie z polskimi zasadami rachunkowości albo, po podjęciu przez organ zatwierdzający decyzji, o której mowa w ustawie o rachunkowości - zgodnie z MSR, a skonsolidowane sprawozdania finansowe i dane porównywalne - zgodnie z MSR.
Zgodnie z § 86 ust. 1 Rozporządzenia, skrócone sprawozdania finansowe, kwartalne informacje finansowe i skrócone skonsolidowane sprawozdania finansowe, będące składnikami kwartalnych i półrocznych raportów oraz skonsolidowanych kwartalnych i półrocznych raportów, sporządza się zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości, mającymi zastosowanie przy sporządzaniu rocznego sprawozdania finansowego lub skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego emitenta za rok obrotowy, którego dotyczą te śródroczne sprawozdania lub informacje finansowe.
Artykuł 4 Rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (Dz. Urz. WE L 243, z 11.09.2002, Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdział 13, t.29 z późn. zm., dalej "Rozporządzenie 1606/2002"), stanowi, że za każdy rok obrotowy rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2005 r. lub po tej dacie spółki regulowane prawem Państwa Członkowskiego sporządzą swe skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości jeżeli, na dzień bilansowy, ich papiery wartościowe były dopuszczone do obrotu na regulowanym rynku któregokolwiek z państw członkowskich w rozumieniu art. 1 ust. 13 dyrektywy Rady 93/22/EWG z dnia 10 maja 1993 r. w sprawie usług inwestycyjnych w zakresie papierów wartościowych.
Stosownie do par. 12 MSR 27 w wersji obowiązującej przed zmianą wprowadzoną Rozporządzeniem Zmieniającym 1 skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje wszystkie jednostki zależne jednostki dominującej. Wyjątkiem od ogólnej reguły określonej w paragrafie wskazanym powyżej są, zgodnie z przypisem 1 do par. 12 MSR 27, jednostki zależne spełniające w momencie nabycia kryteria zaliczenia ich do kategorii aktywów przeznaczonych do sprzedaży zgodnie z przepisami MSSF 5 "Aktywa trwale przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana" (dalej: "MSSF 5"). Kryteria pozwalające zaliczyć aktywa przeznaczone do sprzedaży zawarte są w przepisach paragrafu 6,7, 8 i 11 MSSF 5.
Stosownie do par. 6 MSSF 5 jednostka klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, jeśli jego wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez jego dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy składnik aktywów (lub grupa do zbycia) jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów (lub grup do zbycia) oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna (par. 7 MSSF 5). Stosownie do par. 8 MSSF 5 sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, gdy przedstawiciele odpowiedniego poziomu kierownictwa są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży składnika aktywów (lub grupy do zbycia) oraz aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu został rozpoczęty. Ponadto, składnik aktywów (lub grupa do zbycia) musi być aktywnie oferowany na sprzedaż po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej. Dodatkowo należy oczekiwać, że sprzedaż zostanie ujęta jako sprzedaż zakończona w czasie jednego roku od dnia klasyfikacji, z wyjątkiem sytuacji dopuszczonych przez paragraf 9, a działania potrzebne do zakończenia planu wskazują, że jest mało prawdopodobne, iż zostaną poczynione znaczące zmiany w planie albo że plan zostanie zarzucony.
Jak wynika z par. 11 MSSF 5, jeśli jednostka nabywa składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) wyłącznie z zamiarem jego późniejszego zbycia, to na dzień nabycia klasyfikuje taki składnik (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży jedynie wtedy, gdy wymagany przez paragraf 8 roczny okres zostanie spełniony (z wyjątkiem wyłączeń określonych w paragrafie 9) i jest wysoce prawdopodobne, że inne kryteria zawarte w paragrafach 7 i 8, które nie zostały spełnione na dzień nabycia, zostaną spełnione w krótkim okresie następującym po tym dniu (zazwyczaj w ciągu trzech miesięcy).
Zgodnie z par. 10 lit. b MSR 36, bez względu na to, czy istnieją przesłanki, które wskazują, iż nastąpiła utrata wartości, jednostka jest także zobowiązana do przeprowadzania corocznie testu na utratę wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, zgodnie w zasadami określonymi w paragrafach 80- 99.
Stosownie do par. 84 MSR 36, w przypadku, w którym wstępne przypisanie wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych nie może zostać zakończone przed końcem okresu rocznego, w którym nastąpiło połączenie, wstępne przypisanie przeprowadza się przed końcem pierwszego okresu rocznego, który rozpoczyna się po dniu przejęcia.
Z kolei par. 55 MSSF 3 MS, w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 przewiduje, że wartości firmy przejętej w ramach połączenia jednostek gospodarczych nie amortyzuje się. Zamiast tego jednostka przejmująca testuje ją corocznie pod kątem utraty wartości lub częściej, jeżeli pewne zdarzenia lub zmiany okoliczności wskazują na to, że mogła nastąpić utrata wartości, zgodnie z MSR 36.
Jak wynika z par. 62 lit. a MSSF 3, w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, jeżeli początkowe rozliczenie połączenia jednostek gospodarczych przeprowadzić można tylko prowizorycznie do końca okresu, w którym zostało przeprowadzone połączenie, gdyż albo wartość godziwą, jaką należy przypisać możliwym do zidentyfikowania aktywom, zobowiązaniom i zobowiązaniom warunkowym jednostki przejmowanej, albo koszt połączenia ustalić można tylko szacunkowo, jednostka przejmująca rozlicza takie połączenie, stosując uzyskane wartości szacunkowe. Jednostka przejmująca ujmuje korekty wartości szacunkowych wynikające z zakończenia początkowego rozliczenia w ciągu 12 miesięcy od dnia przejęcia.
Stosownie do par. 28 MSR 34, sporządzając śródroczne sprawozdanie finansowe jednostka stosuje takie same zasady (politykę) rachunkowości jak przy sporządzaniu rocznego sprawozdania finansowego, z wyjątkiem zmian zasad (polityki) rachunkowości wprowadzonych po dacie ostatniego rocznego sprawozdania finansowego, które należy uwzględnić przy sporządzaniu następnego rocznego sprawozdania finansowego. Częstotliwość prowadzenia sprawozdawczości przez jednostkę (raz na rok, raz na pół roku, raz na kwartał) nie wpływa na wycenę wyników rocznych jednostki. W tym celu wycena na potrzeby sprawozdawczości śródrocznej obejmuje okres od początku roku obrotowego do danego dnia.
Jak trafnie uznał organ, do oceny naruszeń dokonanych przez Spółkę w związku z naruszeniem ww. wskazanych przepisów MSSF 3 stosuje się przepisy MSSF 3 w wersji obowiązującej przez zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Stosownie do par. 64 MSSF 3, w wersji zmienionej Rozporządzeniem Zmieniającym 2, niniejszy MSSF stosuje się prospektywnie do połączeń jednostek, w przypadku których dzień przejęcia następuje w dniu lub po dniu rozpoczęcia pierwszego rocznego okresu sprawozdawczego rozpoczynającego się 1 lipca 2009 r. i później (...).
Zgodnie z § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia, raporty bieżące i okresowe powinny zawierać informacje odzwierciedlające specyfikę opisywanej sytuacji oraz powinny być sporządzone w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny. Przekazywane przez emitenta raporty bieżące i okresowe powinny być sporządzone w sposób umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta.
Co istotne, Komisja Nadzoru Finansowego biorąc pod uwagę art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej (tzn. ustawę z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw) oraz art. 58 § 2 ustawy z 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2016 poz. 615, dalej też "ustawa o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw), na mocy której doszło do zmiany ustawy o ofercie publicznej prawidłowo uznała, że sankcja administracyjna w niniejszej sprawie powinna być wymierzona według przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a także ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw, gdyż jest względniejsza dla strony postępowania od uregulowanej według przepisów nowych.
II.
Poza sporem jest okoliczność, że Skarżąca jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych, na rynku podstawowym, na G. w W. S.A. (dalej: "G."). Jest jednostką dominująca w Grupie Kapitałowej, w związku z czym sporządza zarówno jednostkowe, jak i skonsolidowane sprawozdania finansowe. Jej dotychczasowa nazwa, P. S.A. została zmieniona na P. S. A. Organ prawidłowo ustalił, że Spółka dopuściła się wielokrotnych naruszeń art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych dotyczących raportów okresowych.
W ocenie Sądu, prawidłowe są ustalenia, że 12 marca 2009 r. została zarejestrowana, powołana przez Spółkę spółka P. Następnie, 13 marca 2009 r. dokonano zwiększenia wysokości wkładu poprzez wniesienie do P. wkładu niepieniężnego w postaci znaków towarowych oraz praw z tytułu rejestracji powiązanych z nimi tytułów prasowych, w łącznej wartości rynkowej 15 589 tys. zł, z czego Spółka wniosła wkład o wartości rynkowej 11 041 tys. zł, a M. sp. z o. o. (jednostka zależna Spółki) wniosła wkład o wartości rynkowej 4 548 tys. zł. Wartość bilansowa wnoszonego przez Spółkę wkładu wyniosła 110 tys. zł. Sprawozdanie finansowe spółki P. nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym RS 2009, RS 2010 i PS 2010. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 Spółka ujęła wartość firmy, powstałą w wyniku przejęcia jednostek gospodarczych: G. sp. z o.o., A. sp. z o. o. (dalej: "A."), N. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł bez przeprowadzenia testów na utratę wartości tego aktywa. Z kolei w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 (k. 281) Spółka ujęła wartość firmy powstałą w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce A. w wysokości 12 870 tys. zł bez przeprowadzenia testów na utratę wartości tego aktywa. W sprawozdaniu finansowym RS 2010, Spółka nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce A. poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. Ponadto, w sprawozdaniu finansowym PS 2010 Spółka ujęła wartości niematerialne dotyczące budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej G. sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł.
Prawidłowo organ ustalił, że dla Skarżącej spółki pierwszym rocznym okresem sprawozdawczym rozpoczynającym się 1 lipca 2009 i później, w którym Spółka powinna stosować zmieniony MSSF 3, był rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Objęcie udziałów w spółce A. nastąpiło w grudniu 2009 r., dlatego też Spółka powinna przeprowadzić test na utratę wartości oraz dokonać rozliczenia wartości firmy, powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce A. poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów według przepisów MSSF 3 sprzed zmiany wprowadzonej Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Zgodnie z par. 12 MSR 27, w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 1, "skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje wszystkie jednostki zależne jednostki dominującej" z zastrzeżeniem zawartym w przypisie 1 do par. 12 MSR 27. Natomiast par. 11 MSSF 5 wyraźnie wskazuje, że "jeśli jednostka nabywa składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) wyłącznie z zamiarem jego późniejszego zbycia, to na dzień nabycia klasyfikuje taki składnik (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży jedynie wtedy, gdy wymagany przez paragraf 8 roczny okres, zostanie spełniony (z wyjątkiem włączeń określonych w paragrafie 9) i jest wysoce prawdopodobne, że inne kryteria zawarte w paragrafach 7 i 8, które nie zostały spełnione na dzień zbycia, zostaną spełnione w krótkim okresie następującym po tym dniu (zazwyczaj w ciągu trzech miesięcy)".
Tymczasem Spółka P. nie została sprzedana w roku 2009 ani w okresie późniejszym, bowiem Strona ostatecznie odstąpiła od zamiaru sprzedaży tego aktywa, a decyzją Zarządu włączono spółkę P. do konsolidacji sprawozdań finansowych począwszy od raportu okresowego za I kwartał 2011 r. Par. 9 MSSF 5 dopuszcza możliwość wydłużenia ponad rok okresu potrzebnego na sfinalizowanie transakcji sprzedaży. Zdaniem Strony, Spółka P. została zaklasyfikowana jako aktywo do sprzedaży, gdyż celem jej utworzenia i głównym założeniem podejmowanych działań, było założenie sprzedaży jej przed upływem 12 miesięcy. Spełniała przy tym kryteria aktywów przeznaczonych do sprzedaży, określone w MSSF 5, dlatego też nie została objęta konsolidacją przez Spółkę. Jako powód opóźnienia sprzedaży Skarżąca wskazywała kryzys na rynku kredytów hipotecznych i ogólnoświatowy kryzys finansowy, ale trafna jest ocena Komisji, że kryzys gospodarczy jest okolicznością pozostającą poza kontrolą Spółki i nie znajduje uzasadnienia wskazywanie go jako podstawy do zastosowania wyjątku wskazanego w par. 9 MSSF 5 (pozwalającego na wydłużenie ponad rok procesu sprzedaży aktywa w postaci udziałów w spółce P. i klasyfikowania tego aktywa jako przeznaczonego do sprzedaży, to powołanie spółki P. nastąpiło w marcu 2009 r., czyli już w okresie wskazanego powyżej kryzysu gospodarczego.
Należy podzielić stanowisko organu, że okoliczność wystąpienia kryzysu gospodarczego, jakkolwiek pozostająca poza kontrolą Spółki, nie była okolicznością powstałą po utworzeniu spółki P.. W istocie, analiza możliwości funkcjonowania i ewentualnej sprzedaży P, powinna zostać już w momencie jej powołania, dostosowana do zmienionych warunków ekonomicznych, wynikających z ww. kryzysu, a on sam nie powinien stanowić argumentu uzasadniającego brak powodzenia przy sprzedaży spółki P. w latach 2009-2010. Skoro w sprawie nie występowały wyłączenia określone w par. 9 MSSF 5, to niespełnienie rocznego okresu wskazanego w par. 8 MSSF 5, zgodnie z par. 11 MSSF 5, nie pozwoliło na dzień nabycia udziałów w spółce P. na klasyfikację icj jako aktywa przeznaczonego do sprzedaży - nawet w przypadku spełnienia wymogów określonych w par. 6, 7 i 8 MSSF 5, które zdaniem biegłych rewidentów, nie zostały spełnione.
Należy zwrócić uwagę, że rejestracja spółki P. nastąpiła12 marca 2009 r., czyli ponad rok przed przekazaniem do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009. Dlatego też, w dniu przekazania do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009 wiadomym było, że wskazany w e par. 8 MSSF 5 roczny okres nie zostanie dochowany.
Pomimo posiadanej kontroli oraz braku spełniania przez nią kryterium pozwalającego na wyłączenie spółki zależnej z konsolidacji, to sprawozdania finansowe spółki P. nie zostały objęte skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi Spółki. Nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki P. stanowiło powód zamieszczenia przez biegłych rewidentów zastrzeżeń w opiniach o badanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 oraz w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zastrzeżeń biegłych rewidentów zawartych w ww. opiniach i raporcie z przeglądu wynika, że obniżenie skonsolidowanego wyniku finansowego o kwotę 15 479 tys. zł spowodowałoby, iż w 2009 r. Spółka zamiast prezentowanej skonsolidowanej straty netto w wysokości (-) 2 759 tys. zł osiągnęłaby stratę przekraczającą (-) 18 000 tys. zł. W przypadku zaś RS 2010 i PS 2010 powyższe naruszenie powodowało zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych o kwotę 15 479 tys. zł.
Należy uznać za prawidłowe ustalenia i ocenę, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 Spółka ujawniła wartość firmy, powstałej w wyniku przejęcia spółek: G. sp. z o.o., A., N. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł. Na dzień bilansowy, 31 grudnia 2009 r. Spółka nie dokonała testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia ww. spółek, do czego była zobowiązana, zgodnie z par. 10 pkt b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedokonanie przez Spółkę ww. testu na utratę wartości, stanowiło powód sporządzenia przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2009.
Także prawidłowa jest ocena i ustalenia, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 Spółka ujawniła wartość firmy, powstałą w wyniku objęcia udziałów w jednostce A. w wysokości 12 870 tys. zł. Ustalenia dotyczące sprawozdania RS 2009 odnoszą się również do sprawozdania RS 2010. Wprawdzie Spółka przeprowadziła testy na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia spółek zależnych G. sp. z o. o., S. sp. z o. o. oraz A. sp. z o.o. (spółka N. została w 2010 r. sprzedana) na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r., ale na ten dzień Spółka nie przeprowadziła testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce A. Zdaniem Sądu, prawidłowa jest ocena, że stanowiło to naruszenie przepisów par. 10 lit. b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.
W materiale dowodowym znajduje także potwierdzenie zarzut, że w sprawozdaniu finansowym RS 2010, Spółka nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce A. poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. W dniu 28 grudnia 2009 r. Spółka podpisała umowę kupna 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego oraz 80% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki A., jednakże przed 31 grudnia 2010 r. powinna była dokonać ostatecznego rozliczenia połączenia, biorąc pod uwagę par. 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 oraz par. 84 MSR 36.
W ocenie Sądu, organ dokonał właściwej oceny i ustalenia, że Spółka nie dokonała ani na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r., ani na dzień 31 grudnia 2010 r., testu na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, czyli w badanym przypadku przejęcia przez Spółkę 80% udziałów w spółce A. W opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 zostały zawarte zastrzeżenia biegłego rewidenta, wobec obowiązku określonego w par. 55 MSSF 3 i par. 10 lit. b MSR 36 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedozwolone było (par. 63 MRS 38) ujęcie w sprawozdaniu finansowym PS 2010 wartości niematerialnych dotyczących budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej G. sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł. Wskazać należy, że nie ujmuje się jako składnika wartości niematerialnych znaków firmy, tytułów czasopism, tytułów wydawniczych, wykazów odbiorców i pozycji o podobnej istocie wytworzonych przez jednostkę we własnym zakresie.
Przedstawienie przez Spółkę w PS 2010 wartości obejmujących znaki towarowe oraz aktywną listę klientów spółki G. sp. z o. o. skutkowało zamieszczeniem przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zeznań świadka G. I. oraz przedstawionego stanowiska Strony wynika, że powyższe mogło być błędem, który został skorygowany w rocznym sprawozdaniu finansowym RS 2010. Jednakże w sprawozdaniu finansowym PS 2010 spowodowało to zawyżenie kapitałów własnych o kwotę 2 062 tys. zł.
Komisja, brew zarzutom skargi odniosła się także do zarzutów procesowych dotyczących postępowania. Oceniła je trafnie jako nie mające istotnego wpływu na postępowanie.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieoznaczenie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję oraz nieprawidłowe jej podpisanie. Uchwały w imieniu Komisji Nadzoru Finansowego podpisuje Przewodniczący Komisji lub Zastępca Przewodniczącego. Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o nadzorze finansowym, Komisja w zakresie swojej właściwości podejmuje uchwały, w tym wydaje decyzje administracyjne i postanowienia, określone w przepisach odrębnych. Ust. 2 przewiduje, że Komisja podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym, w obecności co najmniej czterech osób wchodzących w jej skład, w tym Przewodniczącego Komisji lub jego Zastępcy; w razie równej liczby głosów rozstrzyga głos Przewodniczącego Komisji, a w razie jego nieobecności - głos Zastępcy Przewodniczącego upoważnionego do kierowania pracami Komisji. Z kolei ust. 3 stanowi, że uchwały w imieniu Komisji podpisuje Przewodniczący Komisji lub Zastępca Przewodniczącego. Szczegółową organizację i tryb pracy Komisji określa regulamin Komisji uchwalony przez Komisję.(ust. 4). Co do zasady, ust. 5 stanowi, że do postępowania Komisji i przed Komisją stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138), chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nierzetelne i nieobiektywne przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w tym w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy, przesłuchania świadka oraz powołania biegłego. Organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków strony. Istotne jest, że w zaskarżonej decyzji wypowiedział się w zakresie przyczyn nie uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych i argumentacja ta jest przekonywująca. Strona nawet nie wskazuje jaki istotny wpływ na wynik sprawy ma zarzucone uchybienie procesowe.
Nie można podzielić również zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności oraz wskazanych w skardze norm materialnych Organ uzasadnił bowiem przekonywująco, że nałożona kara pieniężna w wysokości 500 000 zł pozostaje w ścisłym związku przyczynowo skutkowym ze stwierdzonymi przez organ nadzoru naruszeniami w sytuacji, gdy strona siedmiokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1639 z późń. zm., dalej: "ustawa o ofercie ) w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 22 marca 2010 r., skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 19 marca 2011 r. oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 25 sierpnia 2011 r.
Tym samym doszło do naruszenia równowagi informacyjnej na rynku regulowanym, oraz zasady transparentności, która jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania tego rynku. Nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych godzi w fundamentalną zasadę przejrzystości rynku regulowanego. Z punktu widzenia inwestorów istotny jest nie tylko dostęp do informacji, ale także jej prawdziwość i rzetelność. Przekazanie przez Stronę informacji, która jest nieprawdziwa lub nierzetelna, uniemożliwia podejmowanie przez nich racjonalnych decyzji inwestycyjnych, tym samym prawidłową wycenę papierów wartościowych.
Należy podzielić ocenę że powyższe naruszenia miały charakter istotny w rozumieniu par. 7 MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i par. 5 MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów", gdyż mogły wpływać na decyzje inwestycyjne użytkowników sprawozdań.
Zdaniem Komisji, naruszenia w postaci nieobjęcia konsolidacją sprawozdania finansowego spółki P. w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 i PS 2010 były istotne, ponieważ spowodowały, że prezentowany przez Spółkę skonsolidowany wynik finansowy w 2009 r. był zawyżony o 15 479 tys. zł (Spółka zamiast straty w wysokości 2 759 zł wykazywałaby stratę przekraczająca 18 000 tys. zł). Naruszenia te spowodowały także zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych w prezentowanych przez Spółkę w RS 2010 i PS 2010 (o 15 479 tys. zł).
Odnosząc się do naruszenia, w postaci prezentowania przez Spółkę w RS 2009 i RS 2010 wartości firmy, powstałej w wyniku połączenia jednostek: w roku 2009 G. sp. z o.o., A., N. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o., oraz w roku 2010 A. - bez przeprowadzonego corocznego obowiązkowego testu na utratę wartości firmy, KNF wskazała, że również były one istotne z punktu widzenia odbiorców tych sprawozdań finansowych i wpływały istotnie na zmniejszenie wartości informacyjnej ww. raportów okresowych Spółki w jej istotnych zakresach.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że – w okolicznościach niniejszej sprawy, kara pieniężna w wysokości 500 000 zł, stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości, a jej wysokość została ustalona w ramach uznania administracyjnego i nie narusza zasady proporcjonalności, a co za tym idzie, nie zachodzi konieczność jej obniżenia. Odpowiedzialność strony ma charakter obiektywny i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa bez dokonywania innych ocen, zaś odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej, bez rozróżniania umyślności i nieumyślności sprawcy naruszenia prawa.
Sąd podziela ocenę, że nałożona kara pieniężna w kwocie 500 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga naruszenia oraz czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuacja finansowa podmiotu, na który nakładana jest kara; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, a także uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara. stwierdzone naruszenia, miały charakter istotny i w znaczny sposób wpływały na poziom przydatności sprawozdania dla jego użytkowników. Zaniedbania ze strony Spółki wpływały bowiem na nierzetelne zaprezentowanie najważniejszych danych finansowych emitenta, tj. wysokość skonsolidowanego wyniku finansowego oraz skonsolidowanego kapitału własnego. Oznacza to, że uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej Spółki, w akcje której zainwestowali środki finansowe. Taki stan rzeczy trwał przez okres dwóch lat (2009-2010). Spółka publikując sprawozdania finansowe, siedmiokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem MSR/MSSF. Spółka, co prawda, ostatecznie uwzględniła zastrzeżenia zgłaszane przez biegłych rewidentów, ale miało to miejsce dopiero w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2011 r., w którym objęła konsolidacją spółkę P. Uczestnicy rynku kapitałowego przez stosunkowo długi czas mogli być wprowadzeni w błąd co do sytuacji finansowej Spółki .
Należy wskazać, że nałożona na stronę kara ma charakter administracyjno-prawny. Organ stosuje karę, jeżeli stwierdzi, że doszło do obiektywnego naruszenia przepisów prawa.
W odróżnieniu od grzywien, wymierzanych na podstawie prawa karnego brak świadomego działania sprawcy, nieumyślność działania nie zwalnia sprawcy od poniesienia odpowiedzialności za popełnione delikty z zakresu prawa administracyjnego. Okoliczności te powinny być natomiast uwzględnione przy ustalaniu wysokości kary.
Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że organ brał pod uwagę szereg czynników, którymi uzasadnił wysokości kary wymierzonej Skarżącej, m. in. uprzednie ukaranie za analogiczne wykroczenie. Komisja wszak wymierzając karę uwzględniła również, że Skarżąca swoim działaniem naruszyła zasadę transparentności rynku kapitałowego, jedną z fundamentalnych podstaw jego funkcjonowania.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, wskazać należy, że kara pieniężna, o której mowa w sprawie ma charakter niepodatkowej należności budżetu państwa w rozumieniu przepisu art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, do której stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przepis ten przewiduje instytucję przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Pomimo istniejących w piśmiennictwie i orzecznictwie wątpliwości Sąd w niniejszym składzie przychylił się do stanowiska zawartego w skardze zaprezentowanego na rozprawie o dopuszczalności przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych.
Analogiczny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 2593/14. Sąd ten wskazał, ze wobec braku w ustawie o ofercie unormowania kwestii przedawnienia kar i innych sankcji nakładanych na jednostkę przez Komisję Nadzoru Finansowego odpowiednim przepisem wchodzących tutaj w grę jest wspomniany art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten należy uwzględnić w powiązaniu z art. 4 Ordynacji podatkowej, w myśl którego obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
W tym stanie rzeczy początek biegu 3-letniego terminu przedawnienia dla wydania przez Komisję decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązku informacyjnego rozpocząłby się z upływem dnia, w którym na stronie spoczywał obowiązek czynienia zawiadomień w myśl art. 69 ustawy o ofercie. Do przedawnienia kary pieniężnej nie doszłoby, gdyby decyzja nakładająca karę pieniężną (chociaż nieostateczna) zostałaby doręczona skarżącemu przed upływem 3 letniego terminu przedawnienia. Przyjmując, ze zobowiązanie podatkowe powstało w 2011r., to w konsekwencji termin trzech lat od końca roku kalendarzowego upływa z końcem roku 2014.
Wobec powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty skargi i uznać, że podlega ona oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło