IV SA/Po 121/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-07
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, opierając się na analizie raportu oddziaływania na środowisko, która nie uwzględnia jego uzupełnień i wyjaśnień inwestora, a także na przesłankach nieprzewidzianych ustawą, takich jak uciążliwości zapachowe czy niezgodność ze studium uwarunkowań?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie wykazał dostatecznie, że zaistniały przesłanki do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ pierwszej instancji oparł swoją decyzję na analizie raportu, która nie uwzględniała jego uzupełnień i wyjaśnień inwestora, a także powołał się na przesłanki nieprzewidziane ustawą, takie jak uciążliwości zapachowe czy niezgodność ze studium uwarunkowań, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu, wskazując na liczne braki w raporcie oddziaływania na środowisko i brak odpowiedzi inwestora na wezwania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ pierwszej instancji nie wykazał dostatecznie podstaw do odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora na decyzję SKO, uznając, że SKO zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 16 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
Wójt Gminy Ceków Kolonia decyzją z dnia 12 lipca 2016r. nr [...] wydaną na podstawie art. 66, art.71 ust.1 i 2 pkt 1, art. 75 ust.1 pkt. 4, art. 77 ust.1 pkt 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 1 pkt 1,2,3, art. 85 ust.1, 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.z 2016r.,poz 353, dalej u.i.o.ś.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz 23, dalej k.p.a.), § pkt 51 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogącego znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz 71 ) po rozpatrzeniu wniosku Inwestora [...] odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn " Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. gr. [...], powiat kaliski, województwo wielkopolskie".
W uzasadnieniu organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w §2 ust.1 pkt 51,tj. "chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do rozporządzenia" oraz § 3 ust. 1 pkt 37 "instalacje do naziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3, a także niezwiązanych z dystrybucji] instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych".
Dalej organ wskazał, iż ze względu na skomplikowany charakter sprawy podjął decyzję o wykonaniu analizy przedstawionego raportu przez specjalistę z zakresu ochrony środowiska [...]. Analiza w sprawie planowanego przedsięwzięcia pn.: budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzysząca, na działce o nr ewid. [...] wykazała liczne braki i niezgodne z przepisami rozwiązania zawarte w raporcie.
W związku z przesłaną do Urzędu Gminy w dniu 6 maja 2016r. analizą zwrócono się do Inwestora o wyjaśnienie w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma określonych w tym piśmie zagadnień. Do terminu wyznaczonego przez Wójta Gminy tj. 26 maja 2016r. Inwestor nie odpowiedział na przesłane mu VII zagadnień wymagających uzupełnienia i wyjaśnień. Organ podniósł, iż nie udało się jednoznacznie ustalić, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Raport zawiera wiele nieścisłości, których nie udało się wyjaśnić w toku postępowania. Wyliczenia emisji związków szkodliwych dla środowiska budzą zastrzeżenia, bowiem inne obliczenia dokonał specjalista powołany przez organ prowadzący postępowanie, a inne wartości przedstawia inwestor. Nie przedstawiono, też urządzeń chroniących czystość powietrza. Udzielone odpowiedzi przez inwestora są niefachowe i nie poparte żadnymi dokumentami. Zagospodarowanie pomiotu, odprowadzenie ścieków nie zostało również do końca wyjaśnione. Na sąsiedniej działce w pobliżu planowanej inwestycji, funkcjonuje już ferma drobiu składająca się z siedmiu kurników o obsadzie powyżej 210 DJP. W sąsiedniej miejscowości znajduje się Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych "Orli Staw", który również należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić między innymi w przypadku wystąpienia sprzeczności z innymi niż postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego przepisów prawa. Teren miejscowości na której zaplanowano realizację w/w przedsięwzięcia nie posiada planu miejscowego, w studium to tereny upraw rolnych i zabudowy zagrodowej. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ceków-Kolonia uchwalonego Uchwałą Rady Gminy XIII/92/99 z dnia 17 grudnia 1999r. wpisano, że podstawową przesłanką przy prowadzeniu polityki rozwoju działalności gospodarczej winna być ciągła troska o poprawę warunków życia mieszkańców gminy poprzez uzupełnienie wyposażenia w infrastrukturę techniczną i likwidację uciążliwości komunikacyjnych oraz szczególna dbałość o utrzymanie wysokich standardów w zakresie ochrony środowiska.
W ocenie organu w/w przedsięwzięcie jest inwestycją emitującą uciążliwości zapachowe. Raport przedstawiony przez Inwestora nie obejmuje analizy emisji wszystkich gazów do powietrza, które zidentyfikowano jako emitowane z ferm indyków (np. azotany, azotyny, dwutlenek węgla, aldehydy, ketony, węglowodory alifatyczne i aromatyczne). Objęte analizą gazy mimo, że spełniają ogólne normy stężeń nie chronią przed uciążliwością zapachową. Mimo, że z raportu wynika, że nie zostaną przekroczone stężenia normatywne poszczególnych gazów, zwrócono uwagę czy w określonych warunkach będzie zapewnione dotrzymanie obowiązku przestrzegania standardu jakości środowiska i ochrony wszystkich elementów przyrodniczych w tym standardu zapachowej jakości powietrza o czym mówi art. 82 ustawy Prawo Ochrony Środowiska.
W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż gospodarowanie odpadami powstałymi w planowanej inwestycji może powodować uciążliwości w postaci nieprzyjemnego zapachu. Kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego /art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)/ należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. Raport stanowiący dowód w sprawie nie zawiera stosownych analiz dotyczących eliminacji uciążliwości zapachowych planowanego przez Inwestora przedsięwzięcia dla mieszkańców oraz bezpośrednich sąsiadów.
Planowana inwestycja będzie źródłem zorganizowanej i niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz źródłem emisji technologicznej, a także źródłem emisji substancji odorowych.
Przemysłowa hodowla zwierząt nie jest obojętna dla jakości i warunków życia łudzi mieszkających w bliskim sąsiedztwie ferm. Dzieje się tak głównie za sprawą uciążliwych odorów oraz zanieczyszczeń wód powierzchniowych i gruntowych w wyniku przenawożenia gleb. Ponadto, duża koncentracja odchodów zwierzęcych stanowi zagrożenie mikrobiologiczne. Przeprowadzona ocena epidemiologiczna na terenie jednej miejscowości w województwie wielkopolskim, wykazała bezpośredni związek pomiędzy sąsiedztwem dużej fermy a częstotliwością występowania dolegliwości zdrowotnych (m.in. bólu głowy, kaszlu, piekących i łzawiących oczu) u ludzi mieszkających w jej pobliżu.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M. G. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, tj. wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. [...]".
Ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 81 u.i.o.ś. poprzez odmowę określenia uwarunkowań środowiskowych, mimo braku przesłanek do takiej decyzji,
- art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie słusznego interesu wnioskodawcy wyrażającego się w możliwości korzystania ze swojej własności (fus utendi et fruendi) i interesu społecznego polegającego na rozwoju gospodarczym gminy,
-art. 107 § 1 i 3 oraz art. 11 k.p.a. w związku z art. 85 u.i.ś. poprzez niedostateczne wskazanie, z jakich przyczyn i w jakim zakresie ustalenia zawarte w postanowieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kaliszu uznano za niewiarygodne,
- art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) poprzez dowolną (arbitralną) ocenę materiału dowodowego - w szczególności poprzez jednostronność w ocenie wartości poznawczej raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, analizy raportu oddziaływania na środowisko sporządzonej przez mgr. inż. [...] i postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu,
- art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. poprzez nieuzgodnienie stanowiska zawartego w decyzji ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Poznaniu, w sytuacji, gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy treść postanowienia Regionalnego Dyrektora była wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie,
- art. 31 § 2 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. i art. 44 u.i.o.ś. - poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony organizacji Stowarzyszenia Cekowska Inicjatywa Społeczna z pominięciem wymogu prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez co najmniej 12 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a następnie stwierdzenie nieważności odnośnego postanowienia, w sytuacji gdy kompetencja do stwierdzenia nieważności orzeczeń administracyjnych przysługuje organowi wyższego stopnia - w okolicznościach przedmiotowej sprawy: Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Kaliszu,
-art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieefektywne prowadzenie postępowania i bezzasadne wyznaczanie nowych terminów postępowania,
- art. 6 ust. 1-2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 672;) poprzez niewłaściwe zastosowanie zasad przezorności i prewencji polegające na faktycznym przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wykluczają one realizację przedsięwzięcia,
- art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady zrównoważonego rozwoju, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wyklucza ona realizację przedsięwzięcia, podczas gdy istota zasady zrównoważonego rozwoju jako normy postępowania sprowadza się do nakazu uzgodnienia i wyważenia racji ekonomicznych, społecznych i środowiskowych,
- art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) oraz art 10 § k.p.a. poprzez uznanie, że w przypadku powzięcia przez organ wątpliwości co do warunków realizacji przedsięwzięcia zbędne są wyjaśnienia wnioskodawcy.
Decyzją z dnia 16 listopada 2016r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zamiarem inwestora jest budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] o powierzchni 2,82ha, obręb Prażuchy Stare. Wskazany teren stanowi grunty rolne oraz las. Inwestycja ma zostać zrealizowana na niezalesionej części działki i obejmować będzie budowę budynku inwentarskiego ( K-l) o wymiarach zewnętrznych ok. 103,0m x 41,0m, co da wymiary hodowlane 4,080m2. Łącznie w cyklu hodowlanym obsada wyniesie 14700szt (325.8DJP) i będzie spełniać wymagania wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy zostały określone w przepisach Unii Europejskiej ( Dz.U. nr 116,poz.778).
Stosownie do przedłożonego raportu oraz uzupełnienia z 21 stycznia 2016r. woda na cele technologiczne, socjalno-bytowe zapewniona będzie z istniejącego ujęcia na działce nr [...], obręb 0014 Prażuchy Stare, którego współwłaścicielem jest Inwestor. Obecnie z ujęcia pobierane jest 4,19m3/h, a zatwierdzone zasoby pozwalają na ujmowanie max 8m3/h. Dla planowanej fermy godzinowe zapotrzebowanie wynosi 0,52m3/h, a więc zawiera się w ustalonych zasobach dla studni przy dużym zapasie.
System ogrzewania oparty będzie na nagrzewnicach gazowych. Nagrzewnice zasilane będą z 4 zbiorników na gaz o poj. 6,4m3 każdy. Chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, kwalifikowane są do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie dla tego typu przedsięwzięć przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obowiązkowe. Natomiast przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które ma być realizowane na terenie planowanej fermy będą zbiorniki na gaz ( stosownie do § 3 ust.1 pkt 37 instalacja do naziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących substancjami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust.1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3m3, a także niezwiązanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych ). Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciu rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcia, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Wobec powyższego omawiane przedsięwzięcie jako całość jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dla tego typu przedsięwzięć sporządzenie raportu i przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne.
Zgodnie z art. 77 ust.1 u.i.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania decyzji:
- uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska,
- zasięga opinii organu , o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust.1 pkt 1-3 i 10-19.
Wymagane uzgodnienia dokonywane są przez właściwe organy w oparciu o wniosek, raport oddziaływania inwestycji na środowisko i jego ewentualne uzupełnienia oraz wypis i wyrys z miejscowego planu bądź informację o jego braku dla danego terenu.
Organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy teren inwestycji nie jest objęty postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Faktyczne zagospodarowanie terenu, na którym planuje się przedsięwzięcie to pola uprawne oraz las. W sąsiedztwie wskazanego terenu ( w odległości 50 - 200m) występuje zabudowa zagrodowa na działkach [...] ,pola uprawne oraz duża ferma drobiu , składająca się z 7 obiektów inwentarskich.
Na granicy terenów z zabudową zagrodową dopuszczalne poziomy hałasu nie powinny przekroczyć 55dB w porze dnia i 45dB w porze nocy, co wynika z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu (t.j. Dz.U. z 2014r., poz.l 12). Zgodnie z uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu , dokonanym w oparciu o raport z września 2015r. sporządzony przez firmę [...] sp. z o.o. Dział [...] oraz późniejsze uzupełnienia z 16 listopada i 22 grudnia 2015r. oraz z 21 stycznia 2016r., zawartym w postanowieniu z dnia 22 lutego 2016r[...]. przedłożono analizę oddziaływania akustycznego skumulowanego, z uwzględnieniem istniejących obiektów inwentarskich. Wykonane obliczenia wskazują, że poziom hałasu związany z działalnością fermy nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na granicy terenów wymagających ochrony akustycznej.
Również w ocenie RDOŚ przedłożona w obliczeniach wielkość emisji oraz rozprzestrzeniania zanieczyszczeń do powietrza uwzględnia skumulowane oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia z sąsiednią istniejąca, fermą. Obliczenia te wykazują, że wielkość emisji ze wszystkich źródeł nie będą powodować przekroczenia wartości odniesienia substancji w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu ( Dz.U. z 2010r, nr16, poz.87) oraz, że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012r., poz.1031). W raporcie oraz uzupełnieniu przedstawiono oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia na stan zanieczyszczenia powietrza. W raporcie uwzględniono emisję amoniaku siarkowodoru i pyłu z procesów chowu, emisję substancji ze spalania paliw w nagrzewnicach gazowych oraz agregatu prądotwórczego na olej napędowy.
Stosownie do stanowiska RDOŚ realizacja przedsięwzięcia zgodnie z założeniami raportu ( i jego uzupełnieniami) oraz z zachowaniem warunków określonych w postanowieniu z dnia 22 lutego 2016r. nie powinna negatywnie oddziaływać na środowisko. Podobne stanowisko zajął w sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kaliszu w opinii z dnia 27 listopada 2015r. Nr [...], wskazując że przy zastosowaniu wszystkich opisanych w raporcie rozwiązań techniczno-organizacyjnych inwestycja nie powinna być uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza i zgodnie z przedłożoną analizą akustyczną nie powinna przekroczyć dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w strefach mogących być zagrożonymi w porze dziennej i nocnej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku wykazania, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko organ winien uwzględnić wniosek i ustalić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Decyzja ta sama w sobie nie daje podstaw do realizacji inwestycji, wskazuje jedynie, że określone w niej warunki realizacji mające na celu ochronę środowiska muszą być respektowane w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy ( w sytuacji braku planu miejscowego) oraz uzyskanego w jej następstwie pozwolenia na budowę.
Organ podkreślił, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie.
Mianowicie organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia w przypadkach ściśle określonych w ustawie i należą do nich:
- niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z planem zagospodarowania przestrzennego (art.80 ust.2 ustawy);
- odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający ( art.80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1);
- brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę , w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1;
- wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art.34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust.2);
- wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38 j ustawy Prawo wodne (art.81 ust.3).
Zdaniem organu odwoławczego w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ nie wykazał dostatecznie, że zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem weryfikacji sporządzonej przez mgr inż. [...] był raport przedstawiony przez inwestora wykonany przez firmę [...] Sp. z o.o. W opracowanej analizie stwierdzono, że inwestycja w zakresie opisanym w raporcie oddziaływania na środowisko, może negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na :
1. Brak wyczerpujących informacji o zaopatrzeniu fermy w wodę, monitorowania zużycia , jakości wody i nazwy dostawcy.
2. Niedostateczne informacje w zakresie gospodarki wodościekowej w tym: wody przeznaczonej do chłodzenia, brak części socjalnej mogącej być źródłem ścieków bytowych.
3. Niekompletne informacje w zakresie gospodarki obornikiem.
4. Niepełną informację o przewidywanej ilości zużycia w skali roku paszy, paliw, materiałów.
5. Brak analizy wpływu możliwych do zastosowania chemikaliów do czyszczenia i dezynfekcji kurników na jakość powietrza i ścieków technologicznych.
6. Brak technologii deratyzacji.
7. Emisja odorów.
Organ wyjaśnił, iż inwestor na żądanie RDOŚ w Poznaniu przedłożył uzupełnienia do raportu z dnia 16 listopada 2015r., 22 grudnia 2015r. i 21 stycznia 2016r. oraz na żądanie Wójta Gminy Ceków Kolonia dodatkowe wyjaśnienia dot. wątpliwości podniesionych w analizie sporządzonej przez mgr inż. [...].
Z wyjaśnień inwestora udzielonych przy piśmie z dnia 21 czerwca 2016r. wynika, że poruszane kwestie zostały wyjaśnione na etapie uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu w uzupełnieniach do raportu. Mianowicie zrezygnowano z wykonania ujęcia wody na działce inwestycyjnej. Inwestycja będzie obsługiwana z istniejącego ujęcia na działce nr [...], którego zasoby wystarczają na potrzeby planowanej inwestycji. W uzupełnieniu nr 1 do raportu wskazano, że na terenie inwestycji planuje się budowę budynku socjalnego i szczelnego podziemnego zbiornika na bytowe o pojemności do ok.5m3, skąd będą odbierane przez firmę posiadającą stosowne uprawnienia. W uzupełnieniach do raportu wskazano sposób zagospodarowania pomiotu Inwestor podpisze z odbiorcami umowy cywilno-prawne chroniącego go przed brakiem możliwości zbytu pomiotu. Jak wyjaśniono w raporcie i uzupełnieniach podano wszelkie informacje na temat ilości zużywanej wody oraz paliw.
Organ podkreślił, że przedłożone na żądanie RDOŚ uzupełnienia raportu mają taką samą rangę jak raport ,a zatem przedmiotem weryfikacji, zleconej przez organ, winien być nie tylko raport załączony do wniosku o wydanie decyzji, lecz również wszystkie uzupełnienia. Zgodnie z uzupełnieniem do raportu z 21 stycznia2016 r. przyjęto poprawiony wyliczony współczynnik aerodynamicznej szorstkości terenu i w załączeniu przedłożono wyniki ponownych obliczeń. W uzupełnieniu raportu wyjaśniono również, że zużycie wody na mycie obiektu inwentarskiego wyniesie 97,92m3/rok. Na mycie indycznika zużywane będzie 48,96m3 w ciągu 4 dni, co przy docelowej pojemności 10m3, daje konieczność opróżnienia zbiornik 2 x w ciągu doby.
Odmowa wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia może nastąpić w przypadkach ściśle określonych w ustawie, a wobec tego wszystkie wątpliwości winny zostać wyjaśnione w toku postępowania, nie można bowiem pominąć, że w oparciu o ten sam materiał dowodowy przedsięwzięcie zostało uzgodnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz pozytywnie zaopiniowane pod względem wymagań higieniczno- zdrowotnych przez PPIS w Kaliszu.
Skoro w ocenie organu nadal nie zostały wyjaśnione wszystkie kwestie dot. oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należało wezwać inwestora do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Organ podniósł, iż nie można pominąć zapadłego w sprawie uzgodnienia RDOŚ zgodnie z którym w świetle wskazanych obliczeń rozprzestrzeniania substancji w powietrzu wielkość emisji substancji do powietrza ze źródeł związanych z eksploatacja fermy, nie będą powodować przekroczenia wartości odniesienia substancji w powietrzu, w tym dopuszczalnych częstości przekroczeń, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny oraz że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu z dnia 24 sierpnia 2012r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu, a w związku z tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa.
Przy spełnieniu warunków przedstawionych w uzgodnieniu RDOŚ inwestycja nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Realizacja inwestycji zgodnie z zapisami w raporcie i warunkami realizacji określonymi w postanowieniu RDOŚ nie będzie naruszać przepisów w zakresie gospodarki odpadami. W świetle dokonanego uzgodnienia realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie miała też negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry. Zgodnie ze stanowiskiem RDOŚ planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na gatunki, siedliska gatunków lub siedliska przyrodnicze obszarów Natura 2000, integralność obszarów Natura 2000 lub ich powiązanie z innymi obszarami.
Organ zwrócił uwagę, iż ferma będzie źródłem emisji substancji odorowych do środowiska, co może powodować pewną uciążliwość zapachową. Jednak w obecnym stanie prawnym brak w tym zakresie odniesień normatywnych. Unormowanie zawarte w art. 85 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wprowadza odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe, nie mogą być badane, gdyż w obowiązującym systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. Zgodnie z obowiązującym prawem za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się spełnienie norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24.08.2012r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012r.,poz. 1031) oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu ( Dz.U. z 201 Or. ,nr 16, poz.87).
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie uzgodnieniowe, wymagane przepisami art.77 ust.1 ustawy, prowadzone jest przez organy wyspecjalizowane i wyposażone w odpowiednią wiedze. Przy czym stanowisko organu uzgadniającego (RDOS) jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne, wyraża się bowiem w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego . a także w sposób odmienny niż to uczynił organ uzgadniający ( vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r. , sygn. akt IV SA/Po 1027/10; wyrok WSA w Poznaniu IV SA/Po 320/12 z dnia 30 sierpnia 2012r.).
Oparcie decyzji negatywnej, wyłącznie na sporządzonej opinii dotyczącej raportu, bez odniesienia się do przedłożonych uzupełnień, nie stanowi uzasadnienia decyzji o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości organu II instancji i utrzymanie w mocy decyzji Wójta gm. Ceków Kolonia z dnia 12 lipca 2016r. nr [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr 124/1.
W uzasadnieniu skarżący zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyla się od zajęcia konkretnego stanowiska w tej sprawie i zamknięcia postępowania administracyjnego. Wielostronicowe uzasadnienie wydanej decyzji nie rozwiewa żadnych wątpliwości, a wręcz je mnoży, a opiera się jedynie o brak zgody inwestora na zarzuty sprecyzowane w pismach procesowych oczywiście bez przeprowadzenia np. matematycznego dowodu.
Organ II instancji nie przeanalizował merytorycznych zarzutów sprecyzowanych po analizie raportu i uzupełnień do niego, dla tej inwestycji, dokonanej przez [...]. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów: art. 74-81 u.o.i.ś. Zdaniem skarżących żaden przepis prawny nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w przypadku pozytywnych opinii RDOŚ i PPIS Opinia SKO, że tylko w art. 80.1,2 i 3 u.o.i.ś. wskazano przepisy na mocy których wójt może odmówić wydania decyzji środowiskowej jest nieprawdziwa. Jest to błędna ocena sytuacji, bowiem artykuły te mówią o przypadku kiedy wójt wydaje decyzje pozytywną a nie odmawia jej wydania. W tych artykułach wskazano, że w przypadku zaistnienia takiej sytuacji jak w nich opisana wójt musi wydać decyzję negatywną. W omawianym przypadku na terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, brak jest obszarów Natura 2000, natomiast został pominięty wpływ przedsięwzięcia na Główny Zbiornik Wód Podziemnych (GZWP), zlokalizowany w obrębie proponowanej inwestycji. Przedłożona dokumentacja nie zawiera też wariantowości realizacji przedsięwzięcia i nie daje organowi możliwości dokonania wyboru wariantu najkorzystniejszego.
Zdaniem skarżących stanowisko SKO zaprzecza prawu organów gminnych do decydowania o szeroko pojętym życiu gminy i możliwości realizacji pomysłów na jej rozwój na rzecz niechcianych, bardzo uciążliwych przybyszów. Zaprzecza prawom mieszkańców do wpływu na jakość własnego życia czy utrzymaniu wartości własnych domów i posiadłości. SKO przedkłada nad odpowiedzialność władz samorządowych opinie RDOŚ i PPIS, które tak naprawdę nie są uzgodnieniami tylko opiniami i nie podlegają nawet zaskarżeniu nie mówiąc o odpowiedzialności za słowo ich twórców. Inwestycja miałaby być zlokalizowana na terenie z przewagą funkcji mieszkaniowej i rolniczej z intensywnie rozwijającym się osadnictwem co zresztą jest zgodne z ustaleniami obowiązującego w gminie Studium.
Skarżący wskazali, iż planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na:
– nadmierny pobór wody ze studni głębinowej wpłynie na obniżenie lustra wody w sąsiednich gospodarstwach;
– tylko enigmatycznie sprecyzowaną gospodarkę pomiotem;
– braku obliczenia emisji maksymalnej zanieczyszczeń do powietrza wymaganego przez prawo uwzględniając zanieczyszczenia zakładów sąsiednich i Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów "[...]";
– emisję odorów;
– brak analizy konfliktów społecznych;
– brak analizy rozwiązań alternatywnych związanych z przedmiotem raportu;
– nie wykonanie niezbędnych ustaleń i wykonania raportu także dla zbiorników gazu płynnego;
– brak urządzeń oczyszczających redukujących uciążliwość dla środowiska i ludzi tam żyjących;
Skarżący podkreślili, iż w sprawie zachodzą istotne przesłanki uzasadniające wydanie odmownej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Przedłożona dokumentacja (raport o oddziaływaniu na środowisko) wraz z uzupełnieniami, stanowiąca podstawę wydania decyzji środowiskowej jest niespójna, nierzetelna i zawiera rażące błędy w obliczeniach i nie uwzględnia analizy ornitologicznej. Proces technologiczny nie uwzględnia konieczności prowadzenia higienizacji odpadów czy dopuszczanego przez autora raportu obornika. Brak analizy rozwiązań alternatywnych związanych z przedmiotem raportu. Całkowity brak analizy uciążliwości związanych z lokalizacją dużych zbiorników na gaz płynny. Takie przedsięwzięcie również wymaga raportu - oceny oddziaływania na środowisko. Nie przeanalizowano czy zakładany transport, który ma obsługiwać kurniki (cysterna 20-30 m3, 20 tonowiec ) spełnia wymogi przejazdu przez wskazane wąskie drogi gminne czy powiatowe, mosty z ograniczonym tonażem , a transport będzie jednym z głównych zagrożeń i utrudnień dla mieszkańców. Dostarczanie do kurników paszy i wywóz drobiu i odpadów spowoduje degradację dróg i nieprzystosowanych mostów i przepustów drogowych oczywiście na szkodę gminy. Zaniechanie wprowadzenia urządzeń oczyszczających minimalizujących uciążliwość kurników, np. biofiltry. Stanowczy sprzeciw społeczeństwa wyraźnie był widoczny na przeprowadzonej przez wójta gminy Ceków Kolonia rozprawach administracyjnych. Nadto zarzucono niezgodność z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.
Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz podała, że od granicy jej domu do działki inwestora jest 30m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej "Kpa’) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o uchyleniu w całości decyzji Wójta Gminy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, iż Sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 Kpa, a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę ( por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13 - CBOSA).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonym zakresie Sad uznał, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 Kpa.
Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Powyższa regulacja wyodrębnia dwie przesłanki wydania decyzji przez organ odwoławczy, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" ( por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13 - CBOSA).
W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, iż rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 Kpa, a doprecyzowaną w art. 127 Kpa zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne bowiem wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. Stąd decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa, nie może być podjęta w sytuacjach innych niż określone w tym przepisie. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej przez organ I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 Kpa Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca przepisu art. 138 § 2 Kpa. Dokonując wykładni art. 138 § 2 Kpa , należy uwzględnić również jego związek z art. 136 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów (art. 136 Kpa), to ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/WR 530/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/BK 370/07 dostępne CBOSA) . Ponadto zwrócić należy uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest działanie organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), a więc organy zawsze zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego, jaka następuje w toku postępowania i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku organy orzekają na podstawie przepisów nowych czy znowelizowanych, bowiem odmienny sposób stosowania przepisów może wynikać z odpowiednich norm intertemporalnych. W przypadku zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu I instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1 - 3 Kpa z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 Kpa jest możliwe tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu I instancji bądź na skutek zmiany stanu prawnego, konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie ( por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2762/12, H. Knysiak-Molczyk / red /, Kpa, Komentarz, WK 2015. t. 19 do art. 138 ).
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, iż analiza uzasadnienia organu odwoławczego wskazuje, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 Kpa.
W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że materialnoprawną podstawą ustaleń środowiskowych warunków realizacji ww. przedsięwzięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm.), dalej zwanej u.i.o.ś.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 tej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W niniejszej sprawie planowana inwestycja obejmować będzie budowę budynku inwentarskiego ( K-l) o wymiarach zewnętrznych ok. 103,0m x 41,0m, co da wymiary hodowlane 4,080m2. Łącznie w cyklu hodowlanym obsada wyniesie 14700szt (325.8DJP).
Z powyższych względów organy zasadnie uznały, iż przedmiotowa inwestycja obejmująca chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zakwalifikować należało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Zatem dla powyższego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko było obowiązkowe.
Zgodnie z art. 61 ust. 2 u.i.o.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś., przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.i.o.ś.).
Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (właściwość organów tej Inspekcji została określona w art. 78 ust. 1 ustawy środowiskowej).
Jak to wynika z art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Zgodzić należy się z organem, iż ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, mianowicie organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w razie:
1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.),
2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.,
3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.),
4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.),
5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.).
Z powyższych względów zarzuty strony, iż organ ma prawo odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje inwestycji mając na uwadze m.in. własne plany nie znajduje uzasadnienia. Organ gminy chcąc kształtować politykę przestrzenną ma prawo w ramach przysługującego mu władztwa planistycznego uchwalić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego, jak wynika z akt sprawy nie uchwalono dla terenu inwestycji. Natomiast do powyższego celu w żadnym przypadku nie może mu służyć decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji.
Rozpoznając niniejszą sprawę, w kontekście art. 138 § 2 Kpa, słusznie organ odwoławczy uznał, że w swoim orzeczeniu organ I instancji nie wykazał dostatecznie, że zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia.
Należy mieć na uwadze, iż organ I instancji odmawiając wydania decyzji wyjaśnił, że podjął decyzję o wykonaniu analizy przedstawionego raportu przez specjalistę z zakresu ochrony środowiska [...], która to analiza wykazała liczne braki i niezgodne z przepisami rozwiązania zawarte w raporcie.
Jednakże należy mieć na uwadze, że przedmiotem weryfikacji sporządzonej przez mgr inż. [...] był jedynie raport przedstawiony przez inwestora, a wykonany przez firmę [...] Sp. z o.o. Uwadze organu I instancji uszło, iż inwestor na żądanie RDOŚ w Poznaniu przedłożył uzupełnienia do raportu z dnia 16 listopada 2015r., 22 grudnia 2015r. i 21 stycznia 2016r.. Zatem przedmiotem oceny powinien być nie tylko raport ale również złożone na późniejszym etapie uzupełnienia. Organ I instancji zdaje się powyższego nie dostrzegać dokonując oceny wyłącznie raportu bez odniesienia się do przedłożonych uzupełnień czy tez wyjaśnień inwestora z dnia 21 czerwca 2016r., w których inwestor wskazał, że poruszane w analizie kwestie zostały wyjaśnione na etapie uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu w uzupełnieniach do raportu. Z powyższych względów organ I instancji nie miał podstaw do uznania niekompletności samego raportu bez dokonania analizy późniejszych jego uzupełnień.
W tym miejscu wskazać należy, iż przedmiotem zastrzeżeń w dokonanej analizie raportu, na która powołał się organ I instancji było m.in.
- brak wyczerpujących informacji o zaopatrzeniu fermy w wodę, monitorowania zużycia , jakości wody i nazwy dostawcy,
- niedostateczne informacje w zakresie gospodarki wodościekowej w tym: wody przeznaczonej do chłodzenia, brak części socjalnej mogącej być źródłem ścieków bytowych.
- niekompletne informacje w zakresie gospodarki obornikiem,
- niepełna informacja o przewidywanej ilości zużycia w skali roku paszy, paliw, materiałów.
Powyższe kwestie były poruszane w uzupełnieniach do raportu na co wskazał jednoznacznie inwestor w piśmie z dnia 21 czerwca 2016 r.
Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż w oparciu o ten sam materiał dowodowy przedsięwzięcie zostało uzgodnione przez wyspecjalizowane organy tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz PPIS w Kaliszu.
W szczególności należy zauważyć, iż kompletność pierwotnego raportu była kwestionowana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i z tego też względu w toku postępowania przed tym organem raport był uzupełniany trzy krotnie (uzupełnienia do raportu z dnia 16 listopada 2015r., 22 grudnia 2015r. i 21 stycznia 2016r.). Po dokonanych uzupełnieniach, które obejmowały również kwestie poruszone w analizie zleconej przez organ I instancji, wyspecjalizowana jednostka nie stwierdziła aby raport wraz z uzupełnieniami zawierał jakiekolwiek braki powodujące konieczność dalszego jego uzupełniania.
Warto również zwrócić uwagę, iż skoro organ dysponował analizą [...]w sprawie planowanego przedsięwzięcia pn.: budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzysząca, na działce o nr ewid. gr. [...] położonej w Prażuchach Starych, to powinien był ją przesłać do organu wyspecjalizowanego, który ewentualnie w postanowieniu uzgodnieniowym odniósłby się do podnoszonych w tej analizie wątpliwości. Natomiast kwestionowanie przez organ I instancji stanowiska organów współdziałających w oparciu o analizę sporządzoną na podstawie częściowego materiału dowodowego, tj. w oparciu o raport bez uzupełnień budzi poważne zastrzeżenia i uzasadnia zarzut naruszenia przez ten organ art. 80 k.p.a..
W tym miejscu warto również podnieść, iż raport i uzgodnienia organów współdziałających niewątpliwie kształtują treść decyzji środowiskowej. Zdaniem Sądu, jeżeli organ oceni, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, będący kluczowym dowodem w sprawie, zawiera treści zgodne z obowiązującymi przepisami (wymogami art. 66), uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją wnioskowanego zamierzenia, został zaakceptowany przez organy współdziałające, lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także spełnione zostały pozostałe przesłanki pozytywnego rozpoznania wniosku, o których mowa powyżej, to zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., organ nie może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W żadnym razie, organ nie dysponujący wiedzą specjalistyczną z danej dziedziny nie może merytorycznie opiniować inwestycji i ustalać własne warunki realizacji inwestycji - w zastępstwie wykwalifikowanych biegłych, czy też wyspecjalizowanych organów opiniujących.
Z powyższych względów należy zauważyć, iż RDOŚ w wydanym orzeczeniu wskazał, że realizacja przedsięwzięcia zgodnie z założeniami raportu ( i jego uzupełnieniami) oraz z zachowaniem warunków określonych w postanowieniu z dnia 22 lutego 2016r. nie powinna negatywnie oddziaływać na środowisko. Podobne stanowisko zajął w sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kaliszu wskazując, że przy zastosowaniu wszystkich opisanych w raporcie rozwiązań techniczno-organizacyjnych inwestycja nie powinna być uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza i zgodnie z przedłożoną analizą akustyczną nie powinna przekroczyć dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w strefach mogących być zagrożonymi w porze dziennej i nocnej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Z powyższych względów organ wydając decyzję o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji winien dokładnie wskazać jakie to przesłanki przemawiały za podjęciem takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie powołanie się przez organ I instancji na analizę, której prawidłowość została już powyżej zakwestionowana czy też emisję odorów i niezgodność z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ceków-Kolonia uchwalonego Uchwałą Rady Gminy XIII/92/99 z dnia 17 grudnia 1999r. uznać należy za nieprawidłowe.
Odnosząc się do powyższego warto również zauważyć, iż w ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ nie jest uprawniony do kontroli zgodności przedsięwzięcia z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Obowiązkiem organu administracji publicznej wydającego decyzję jest kierowanie się kryteriami wynikającymi z przepisów prawa, co wynika z art. 6 i art. 7 K.p.a. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania nie jest aktem powszechnie obowiązującego prawa. Nie jest to nawet, jak wynika z treści art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199), akt prawa miejscowego. Równocześnie żaden obowiązujący przepis prawa regulujący problematykę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w szczególności zaś art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej nie nakazuje organowi administracji brać pod uwagę przy wydawaniu tej decyzji zapisów zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania.
Odnosząc się natomiast do kwestii zapachu, na którą powołał się organ I instancji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela reprezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż odmowy wydania decyzji nie mogą stanowić uciążliwości "odorowe", gdyż ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy odór jest substancją niemierzalną. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenia amoniaku i siarkowodoru. Brak jest przepisów dopuszczających poziom zapachów, jednak ustawodawca określił dopuszczalność lokalizowania budowli rolniczych od obiektów służących zamieszkaniu (por. także wyrok NSA z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 766/07).
Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż organ I instancji powołując się na poza ustawowe przesłanki oraz nie rozpoznając całość materiału dowodowego lub go nie oceniając dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Powyższe w ocenie składu orzekającego uzasadniało zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło