V SA/Wa 3349/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Matylda Arnold- Rogiewicz (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2017 r. ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) października 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. M. z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) 2. umarza postępowanie administracyjne wszczęte na skutek wniosku skarżącego z dnia 17 maja 2016 r., 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi J. D. (dalej: "strona" lub "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IS" lub "organ II instancji") z [...] października 2016 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]w przedmiocie odmowy uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II K 289/09. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku J. D. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 lutego 2013 r. nr [...] obejmującego zaległości z tytułu przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w kwocie należności głównej 60.000,00 zł. Z adnotacji w tytule wykonawczym wynika, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 15 maja 2013 r. W dniu 30 grudnia 2014 r. został sporządzony protokół o stanie majątkowym skarżącego. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy [...] w [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził przyjęcie zawiadomienia w dniu 27 sierpnia 2015 r. a skarżący w dniu 28 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 31 sierpnia 2015 r. pracodawca poinformował organ egzekucyjny, że od 2 stycznia 2009 r. do 29 lutego 2016 r. J. D. przebywa na urlopie bezpłatnym i zajęcie będzie realizowane po jego powrocie do pracy. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] w [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził przyjęcie zawiadomienia w dniu 1 lutego 2016 r. a skarżący w dniu 29 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 1 lutego 2016 r. bank powiadomił organ egzekucyjny, iż nie prowadzi rachunku bankowego skarżącego. Pismem z dnia 17 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o uwzględnienie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny w przedmiocie zadłużenia J. D.. W uzasadnieniu strona wskazała, że Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny zaliczył na poczet kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności. Wobec J. D.orzeczono karę grzywny w wymiarze 120 stawek grzywny po 500 zł każda. Skarżący pozbawiony był wolności od 5 czerwca 2003 r. do dnia 30 listopada 2003 r. Skazany odbył tym samym 178 dni pozbawienia wolności. W związku z tym zaliczone mu zostało 60 dni na poczet kary grzywny. Skarżący wnosił o uwzględnienie przedmiotowego postanowienia przy rozpatrywaniu wysokości jego zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego, względnie o umorzenie ww. zobowiązań. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II K 289/09 w przedmiocie zadłużenia względem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że skarżącemu wymierzono wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 289/09 karę grzywny na mocy art. 33 § 2 k.k. w wymiarze 120 stawek grzywny po 500 zł, co daje kwotę 60.000,00zł i jednocześnie orzeczono na mocy art. 45 § 1 k.k. przepadek na rzecz Skarbu Państwa kwoty 60.000,00zł, stanowiącej równowartość korzyści majątkowej. Wymierzone kary mają inne podstawy prawne i nie należy ich równoważyć. Skazany odbył 178 dni pozbawienia wolności i zaliczono mu 60 dni na poczet kary grzywny. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie prowadzi egzekucji kary grzywny i wniosek pełnomocnika nie mógł zostać uwzględniony. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 29 lipca 2016 r. Pismem z dnia 5 sierpnia 2016r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, w którym zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, co spowodowało nieuwzględnienie wniosku skarżącego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dyrektor IS w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2016r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 123 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 17 § 1 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem przepis art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej: u.p.e.a., nie może stanowić samoistnej podstawy prawnej wydania postanowienia, albowiem przepis ten określa jedynie formę działania organu egzekucyjnego, ustanawiając domniemanie właśnie formy postanowienia. Przepis art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., stanowi, że w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających z toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przepis art. 123 k.p.a. i art. 17 § 1 u.p.e.a. nie przyznają stronie prawa do wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie. Błędne pouczenie o prawie wniesienia zażalenia nie tworzy uprawnienia dla skarżącego w sytuacji, gdy przepis ustawy takich możliwości nie daje – gdy ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia, złożenie takiego środka zaskarżenia jest niedopuszczalne nawet gdy skarżący zachował się zgodnie z błędnym pouczeniem. Strona po doręczeniu jej w dniu 25 października 2016 r. powyższego postanowienia, nie godząc się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 123 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia zażalenia oraz naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, naruszenie art. 144 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez błędną ocenę braku dopuszczalności odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż podniesione przez skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, że w odpowiedzi na wniosek o uwzględnienie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny w przedmiocie zadłużenia J. D. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie odmawiające uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II K 289/09 w przedmiocie zadłużenia względem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Z art. 17 § 1 u.p.e.a. wynika, że o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli u.p.e.a lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Słusznie organ II instancji wskazał, że przepis art. 17 § 1 u.p.e.a. nie może stanowić samoistnej podstawy prawnej wydania postanowienia, albowiem przepis ten określa jedynie formę działania organu egzekucyjnego, ustanawiając domniemanie właśnie formy postanowienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/PO 796/14). Przepis ten stanowi jedynie, że wskazane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygnięcia zapadają w formie postanowienia. Niemniej możliwość wydania takiego rozstrzygnięcia musi wprost wynikać z ustawy. Tymczasem ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi o możliwości wydania rozstrzygnięcia o uwzględnieniu czy też odmowie uwzględnienia postanowień sądów powszechnych. Wydając postanowienie o odmowie uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II K 289/09 w przedmiocie zadłużenia względem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] organ egzekucyjny działał bez podstawy prawnej. Zatem Dyrektor IS rozpatrując zażalenie na zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego powinien w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Wydając natomiast postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniesionego zażalenia organ II instancji naruszył zarówno przepis prawa materialnego, tj. art. 17 u.p.e.a. poprzez uznanie, że postanowienie organu egzekucyjnego ma podstawę prawną zawartą w tym przepisie, jak i przepisy prawa procesowego, tj. art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Tymczasem Dyrektor IS winien umorzyć postępowanie wywołane zażaleniem skarżącego, co doprowadziłoby do zaniechania merytorycznego rozpoznania tego środka zaskarżenia, ze wskazaniem prawidłowego rodzaju rozstrzygnięcia. Powyższego nie zmienia także fakt, iż w piśmie z dnia 17 maja 2016 r. skarżący wnioskował także o umorzenie jego zobowiązań, gdyż organem postępowania wykonawczego właściwym do orzekania, na podstawie art. 206 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 665 ze zm.), w przedmiocie umorzenia kwoty pieniężnej stanowiącej równowartość orzeczonego przepadku jest sąd pierwszej instancji (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt I KZP 12/07, OSNKW 2007/6/46). Wobec powyższego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego naruszają prawo. Mając powyższe na uwadze sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie narusza wskazane przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie z uwagi na fakt, że wobec niemożności wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II K 289/09 w przedmiocie zadłużenia względem Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowanie w tej sprawie nie może być prowadzone, sąd, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umorzył to postępowanie na podstawie art. 145 § 3 ww. ustawy. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 powołanej wyżej ustawy.