II OSK 2806/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 727/17 w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 727/17 uwzględnił skargę D. K. (dalej skarżąca) i uchylił postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] zobowiązującej skarżącą oraz jej małoletnie dziecko do powrotu do [...] oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji. Sąd I instancji wskazał, że organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3, a w konsekwencji 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej Kpa), gdyż wydane postanowienie nie zawiera wystarczających ustaleń faktycznych co powoduje, że ustalenie dotyczące wniesienia przez pełnomocnika skarżącej odwołania po terminie ustawowym ma charakter dowolny. Organy, opierając się na piśmie reklamacyjnym z 21 listopada 2016 r. uznały za datę doręczenia 8 sierpnia 2016 r. natomiast pełnomocnik skarżącej wskazuje, że odebrała przedmiotową przesyłkę 20 sierpnia 2016 r., powołując się m. in. na okoliczność zamknięcia placówki pocztowej obsługującej jej kancelarię w dniu 8 sierpnia 2016 r. W ocenie Sądu I instancji, wątpliwości dotyczące daty doręczenia mogłyby zostać rozwiane poprzez uzyskanie od operatora pocztowego duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję Komendanta, czego jednak z niewiadomych przyczyn organy administracji zaniechały, poprzestając jedynie na informacjach zawartych w piśmie reklamacyjnym z 21 listopada 2016 r. W toku przeprowadzonej reklamacji operator powinien taki duplikat uzyskać, a następnie przedstawić reklamującemu jako zastępczy dowód doręczenia przesyłki. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa) w zw. z art. 107 § 3 i w zw. z art. 134 Kpa polegające na błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ odwoławczy ustalając datę doręczenia decyzji organu I instancji prawidłowo uwzględnił treść pisma operatora pocztowego stanowiącego odpowiedź na reklamację usługi pocztowej, 2. prawa materialnego w postaci art. 134 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy nie miał dostatecznych podstaw do zastosowania ww. art. 134 Kpa. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na ww. postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że wskazane przez Sąd I instancji rozbieżności co do daty doręczenia i niewyjaśnienie tej okoliczności przez organ wypełniają przesłankę naruszenia art. 107 § 3 i art. 134 Kpa. Tym samym zarzut naruszenia prawa procesowego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 Kpa dowodem doręczenia przesyłki pocztowej poleconej jest prawidłowo wypełnione poświadczenie odbioru. Musi z niego wynikać niewątpliwie albo fakt i data odmowy odbioru przesyłki, albo fakt i data jej awizowania. W przypadku gdy istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie tej daty w sposób pewny. W rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że zostały w sposób pewny usunięte wątpliwości w zakresie daty faktycznego odbioru przez pełnomocnika skarżącej decyzji. W szczególności organ zaniechał uzyskania kluczowego dowodu jakim mógł okazać się duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 Kpa powinno nastąpić wyłącznie wtedy, kiedy organ dysponuje jednoznacznym dokumentem urzędowym stwierdzającym wniesienie środka odwoławczego z naruszeniem terminu. W istocie takie postanowienie zamyka bowiem stronie prawo do ochrony jej podstawowych praw. W związku z powyższym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, ponieważ niewyjaśnienie ww. istotnych wątpliwości faktycznych w sprawie czyniło niedopuszczalnym zastosowanie art. 134 Kpa. Tym samym również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że organ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a skarżąca, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.