III SA/Wa 1887/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-12
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działki gruntu wydzielone decyzją podziałową jako droga, która nie ma charakteru drogi publicznej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Działki gruntu wydzielone decyzją podziałową jako droga, która nie ma charakteru drogi publicznej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wyłączenie z opodatkowania dotyczy wyłącznie pasów drogowych dróg publicznych. Właściciele takich działek nadal podlegają opodatkowaniu, ponieważ nie doszło do nabycia tych nieruchomości z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m. W. ustalającą łączną wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. Skarżący podnosili, że działki nr (...) i (...) z obrębu (...) zostały wydzielone pod drogę publiczną i z mocy prawa przeszły na własność Miasta W. w 2012 r., w związku z czym nie powinny być przedmiotem opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. J. oraz A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. oddala skargę
Prezydent m. W., decyzją z dnia (...) października 2015 r., ustalił Skarżącym – A. i K. J. - wysokość łącznego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 466 zł. Do opodatkowania przyjęto działki nr (...), (...), (...), (...), (...) z obrębu (...).
Podatkiem rolnym objęta została, cz. działki nr (...) o pow. 0,0294 ha; cz. działki nr (...) o pow. 0,0028 ha; działka nr (...) o pow. 0,1515 ha; działka nr (...) o pow. 0,0131 ha; działka nr (...) o pow. 0,0233 ha.
Podatkiem od nieruchomości objęta jest została cz. działki nr (...) o pow. 0,0699 ha; cz. działki nr (...) o pow. 0,0059 ha; budynki mieszkalne o pow. 64 m² (objęte stawką dla budynków mieszkalnych); budynki mieszkalne o pow. 2 m2 (objęte 50 % stawką dla budynków mieszkalnych) oraz grunty pozostałe o pow. 758 m².
Skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że Prezydent m. W., decyzją ż dnia (...) kwietnia 2012 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w W. przy ul. (...), w wyniku czego nieruchomość oznaczona jako działki nr (...), (...), (...), (...) i (...) z obrębu (...) przeszła na własność m. W. Strony podniosły, że prawo własności działek wydzielonych pod drogę wygasło z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji podziałowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia (...) maja 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust.1 -3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz, 849 z późn. zm.) - dalej jako "u.p.o.l.", art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, z późn. zm.) - dalej "u.p.r." - i stwierdził, że na podstawie decyzji Prezydenta m. W. z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) nie doszło do nabycia z mocy prawa nieruchomości objętych ww. decyzją, przeznaczonych pod projektowaną ulicę (...), przez m. W.
Organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 986/11, w którym wskazano, że z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego.
Wyjaśnił również, że stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1774) - zwanej dalej jako "u.g.n." - działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Wobec powyższego, to z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że z decyzji podziałowej Prezydenta m. W. z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) jednoznacznie wynika, że działki nr (...), (...), (...), (...) i (...) zostały wydzielone jako droga, ale nie o charakterze publicznym. Wynika to z powołanej www. decyzji podstawy prawnej tj. art. 93 ust. 1, 96 ust. 1 i 98a u.g.n. oraz treści samego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 3 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...), podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Zgodnie z art. 99 u.g.n. jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione.
W ocenie organu odwoławczego taki stan rzeczy ma miejsce w niniejszej sprawie. W rozstrzygnięciu decyzji podziałowej Prezydenta m. W. z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) zawarty jest warunek, o którym mowa powyżej. Wobec tego wydzielona w wyniku podziału działka nie ma charakteru drogi publicznej. O charakterze działki gruntu wydzielonej pod drogę przesądza treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy nie wynika by Skarżący kwestionowali decyzję podziałową i wnosiły od niej odwołanie. Natomiast w niniejszym postępowaniu nie ma prawnej możliwości kwestionowania, czy też ustalania treści decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie podstawy opodatkowania dla nieruchomości objętych decyzją z dnia (...) października 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - dalej "u.p.g.k." - podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów, a organy muszą je respektować mimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją, a stanem faktycznym. Organy podatkowe nie mogą więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowana, a wypis z ewidencji gruntów stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z póżn. zm.) - dalej "O.p.". Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3182/12).
Stosownie do art. 21 § 2 O.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Zgodnie z art. 3 pkt 5 O.p. przez deklarację rozumie się również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. Z
powyższego wynika, że organ pierwszej instancji w zakresie powierzchni użytkowej budynków jest związany danymi wskazanymi' przez podatnika w informacji lub wykazie.
Skarżący, pismem z dnia (...) czerwca 2016 r., wnieśli skargę na powyższą decyzję twierdząc, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem utrzymywała w mocy decyzję ustalającą łączne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2015 r. za nieruchomości nr (...) i (...) z obrębu (...), które z mocy prawa jako droga publiczna (...) przeszła na rzecz Miasta W. z dniem gdy decyzja podziałowa nr (...) wydana przez Prezydenta m. W. stała się ostateczna, a więc od 2012 r. nie są już własnością Skarżących.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. wniosło ojej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a ). Orzekanie - w myśi art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Decyzją z dnia (...) października 2015 r.. Prezydent m. W. ustalił Skarżącym wysokość łącznego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 466 zł. Do opodatkowania przyjęto działki nr (...), (...), (...), (...), (...) z obrębu (...). Podatkiem rolnym objęta została: cz. działki nr (...) o pow. 0,0294 ha; cz. działki nr (...) o pow. 0,0028 ha; działka nr (...) o pow. 0,1515 ha; działka nr (...) o pow. 0,0131 ha; działka nr (...) o pow. 0,0233 ha. Podatkiem od nieruchomości objęta jest została cz. działki nr (...) o pow. 0,0699 ha; cz. działki nr (...) o pow. 0,0059 ha; budynki mieszkalne o pow. 64 m² (objęte stawką dla budynków mieszkalnych); budynki mieszkalne o pow. 2 m² (objęte 50 % stawką dla budynków mieszkalnych) oraz grunty pozostałe o pow. 758 m².
Spór dotyczy nieruchomości gruntowej, działek o nr: (...) i (...) sklasyfikowanych jako grunty rolne. Według Skarżących będące przedmiotem opodatkowania działki zostały wydzielone i stanowią drogą publiczną, która przeszła na "własność" m. W.
Podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Mają one walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 O.p., czyli stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja -1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), są one podstawą wymiaru podatków.
Podstawę prawną ustalenia podatku od nieruchomości stanowiły przepisy prawa materialnego art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz Uchwały Rady m. W. Nr (...) z dnia (...) listopada 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 r. (Dz. Urz. z [...]) oraz komunikat Prezesa GUS z dnia 20 października 2014 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2015 (M.P. z 20 października 2014 r. poz. 935) i z dnia 20.10.2014 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna obliczonej wg średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2014 r. (M.P. z dnia 28 października 2014 r. poz. 955), które określają zakres przedmiotowy (opodatkowaniu podlegają grunty), zakres podmiotowy (Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości), podstawę opodatkowania (powierzchnia gruntów), stawki opodatkowania (według ha fizycznego).
Zgodnie z art. 6 ust. 7 ust u.o.p.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku
podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.
Nie ma definicji drogi w ustawie o drogach publicznych (Dz.U. 2007 r. nr 19, poz. 115). Natomiast w tej ustawie drogi dzielą się na publiczne i wewnętrzne. Wyraźnie zatem ustawodawca przewidział, że podatkowi od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe dróg oraz budowle dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych).
Nie podlega natomiast wyłączeniu od opodatkowania "droga", w niniejszym przypadku obejmująca działki o nr (...), (...) oraz (...), (...) i (...), która nie ma charakteru drogi publicznej. Takiego charakteru nie ma droga będąca własnością osób fizycznych.
Wynika to z powołanej decyzji podziałowej Prezydenta m. W. z dnia (...) kwietnia 2012 r. nr (...) i zawartej w niej podstawy prawnej tj. art. 93 ust. 1, 96 ust. 1 i 98a u.g.n. oraz treści samego rozstrzygnięcia. Z decyzji podziałowej jasno wynika, iż działki o nr: (...), (...) oraz (...), (...) i (...) zostały wydzielone jako "droga", ale nie o charakterze publicznym.
Dopiero "łączne wystąpienie przesłanki sklasyfikowania gruntu jako drogi (symbol "dr") oraz stwierdzenie, że grunt został zajęty pod pas drogowy drogi publicznej oznaczało, iż zastosowane miało wyłączenie tego gruntu z opodatkowania na zasadzie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l." (zob. wyrok NSA z dnia 17.06.2010 r., sygn. akt II FSK 248/09).
Ponadto wbrew twierdzeniu Skarżących na podstawie powyższej decyzji podziałowej nie doszło do nabycia przez organ samorządu z mocy prawa nieruchomości objętych tą decyzją, przeznaczonych pod projektowaną ulice (...). Tym. samym Skarżący jako współwłaściciele ww. działek nadal są ich właścicielami i świetle przepisów prawa podlegali opodatkowaniu odpowiednimi stawkami podatku.
Skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło