II GZ 893/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 121/17 w zakresie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 121/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. w S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2017 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał pełnomocnika strony do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. W wyniku niewykonania ww. zobowiązania, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r. odrzucił skargę. Zdaniem Sądu, nadesłanie niepoświadczonej kserokopii odpisu pełnego z KRS-u nie stanowiło prawidłowego wykonania zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 397/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na ww. postanowienie Sądu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi. Strona uzupełniła w wyznaczonym terminie braki formalne skargi składając nieuwierzytelnioną kserokopię odpisu pełnego z KRS-u. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie mógł więc uznać, że strona prawidłowo wykonała zarządzenie i zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W związku z powyższym pismem z dnia 29 czerwca 2017 r., skarżąca spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku w szczególności przytoczono argumentację strony zawartą w zażaleniu na postanowienie WSA w Warszawie odrzucające skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest kolejną próbą podważenia zasadności odrzucenia skargi, ale – zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. – próbą ekskulpowania się, a więc wykazania, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie nastąpiło bez winy strony. Tymczasem we wniosku, mimo jego obszerności (6 stron A4), ani razu nie pojawia się zagadnienie braku winy. Powtórzono w nim jedynie treść zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, co zdaniem WSA powoduje, że wniosek jest w zasadzie oderwany od aktualnej sytuacji procesowej ustalanej już nie w świetle art. 58 § 1 pkt 3, ale przez pryzmat art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, aby uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie, było niezawinione. Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez: - błędne uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi bądź terminu do złożenia skargi, a w konsekwencji naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi bądź terminu do złożenia skargi, - nierozpoznanie wniosku w zakresie przywrócenia terminu do złożenia skargi, lecz ograniczenie rozpoznania wniosku co do przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wobec powyższego spółka wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez przywrócenie terminu do złożenia skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m. in., że pełnomocnik skarżącej upatrywał braku winy w swoim postępowaniu w przekonaniu, że jego skarga – mimo braku prawidłowego wezwania Sądu - nie zostanie odrzucona, a Sąd nada jej bieg bowiem umocowanie pełnomocnika wynika z pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych, ewentualnie Sąd wezwie stronę do jej podpisania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako nieusprawiedliwione podlega oddaleniu. Art. 86 § 1 p.p.s.a., przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 – 4 tej ustawy. Jednym z nich, przewidzianym w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego, czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, nawet w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przekonanie skarżącej, że mimo niewykonaia jednoznaczengo wezwania Sądu do złożenia dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, a więc wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, skardze tej nadany zostanie bieg, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajdowało się umocowanie pełnomocnika, a ponadto Sąd powinien wezwać stronę osobiście do podpisania skargi, nie świadczy o tym, że strona nie mogła usunąć przeszkody – tj. uzupełnić braku skargi - nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z tego względu argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie mogła być uznana za skuteczną. W zażaleniu podniesiono również zarzut nierozpoznania wniosku skarżącej w zakresie przywrócenia terminu do złożenia skargi. Z treści art. 87 § 4 p.p.s.a. wynika, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W sprawie wpadkowej z wniosku skarżącej w zakresie przywrócenia terminu do złożenia skargi tą czynnością, o której mowa w cytowanym przepisie, będzie złożenie skargi i to skargi spełniającej wymogi formalne, w tym z art. 29 p.p.s.a. Ustalenie zatem zasadności przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi ma znaczenie pierwotne w stosunku do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Trzeba też zaznaczyć, że na obecnym etapie postępowania rolą Sądu kasacyjnego jest jedynie kontrola zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji objętego zażaleniem, a zatem orzeczenia w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku fomalnego skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 § 1 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.