II GSK 2413/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 962/17 w zakresie pozostawienia bez rozpatrzenia skargi J. M. na pismo Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 962/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217, dalej jako: u.z.r.p.), pozostawił bez rozpatrzenia skargę J. M. na pismo Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] maja 2017 r. Zarządzeniem z dnia 30 maja 2017 r., działając na podstawie art. 61 ust. 7 u.z.r.p., Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, obejmującej: a. załączniki wymienione we wniosku o dofinansowanie w pkt 4-13, b. informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, tj. informację MJWPU z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o odrzuceniu wniosku z przyczyn formalnych wraz z ewentualnymi załącznikami, c. informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, tj. informację MJWPU z dnia [...] maja 2017 r. o nieuwzględnieniu protestu wraz z ewentualnymi załącznikami. Skarżący w piśmie z dnia 5 czerwca 2017 r. złożył załączniki wymienione we wniosku w pkt 4-13 oraz oryginał informacji MJWPU z dnia [...] maja 2017 r. o nieuwzględnieniu protestu, natomiast nie załączył oryginału ani uwierzytelnionej kopii informacji o wynikach oceny projektu z dnia [...] marca 2017 r. o odrzuceniu wniosku. Skarżący podniósł, że informacja z dnia [...] marca 2017 r. znajduje się w systemie elektronicznym MEWA 2.0 i nie otrzymał jej drogą pocztową, w sprawie występuje bowiem elektroniczny obieg dokumentów. W uzasadnieniu postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia Sąd I instancji stwierdził, że nadesłanie przez skarżącego pisma wyjaśniającego z dnia 5 czerwca 2017 r. nie mogło być uznane za prawidłowe wykonanie zarządzenia wzywającego do uzupełnienia dokumentacji w zakresie informacji MJWPU z dnia [...] marca 2017 r. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że wydruk z systemu elektronicznego MEWA 2.0 nie spełnia wymogu z art. 61 ust. 4 u.z.r.p. J. M. zaskarżył w całości postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 962/17 skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego: 1. art. 61 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 7 u.z.r.p., poprzez przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi na pismo MJWPU polegających na niedołączeniu do wniesionej skargi kompletnej dokumentacji określonej w art. 61 ust 3 u.z.r.p., podczas gdy pismem z dnia 5 czerwca 2017 r. skarżący uzupełnił braki formalne pisma poprzez dołączenie brakujących załączników w pkt 4-13 oraz oryginału informacji z MJWPU z [...] maja 2017 r. oraz wskazał przyczyny niedołączenia oryginału lub uwierzytelnionej kopii informacji o wynikach oceny projektu z dnia [...] marca 2017 r. o odrzuceniu wniosku; w ocenie skarżącego wydruk z systemu teleinformatycznego MEWA 2.0 stanowi pełnowartościowy dowód w sprawie; 2. art. 61 ust. 4 w zw. art. 64 u.z.r.p. w zw. z art. 48 § 2 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wymaganie od skarżącego oryginału pisma z dnia [...] marca 2017 r. podczas gdy nie był on nigdy w jego posiadaniu, a jedyny oryginał tego pisma posiada MJWPU, która umieściła jego wersję w systemie teleinformatycznym MEWA 2.0. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że system MEWA 2.0 powstał na podstawie przepisów art. 69 i następne u.z.r.p. i z uwagi na powyższe wydruk z tego systemu winien stanowić dowód w rozumieniu art. 61 u.z.r.p. Przyjęcie odmiennego stanowiska w perspektywie nie tylko skarżącego, ale również innych potencjalnych beneficjentów programu doprowadza do sytuacji, w której żaden z nich nie może skutecznie złożyć skargi do sądu administracyjnego zgodnie z regulacją zawartą w art. 61 u.z.r.p., ponieważ żaden z nich nigdy nie będzie dysponował oryginałem pisma dotyczącego informacji o wynikach oceny projektu. Skarżący podniósł, że w celu sporządzenia poświadczonej kopii pisma MJWPU z dnia [...] marca 2017 r. udał się do notariusza wraz z posiadanym wydrukiem z systemu MEWA 2.0. Jednak notariusz oświadczył, że nie może poświadczyć tego pisma za zgodność. Zdaniem skarżącego, w świetle jego jednoznacznych wyjaśnień, że nigdy nie był w posiadaniu wersji papierowej żądanego dokumentu, bowiem MJWPU nigdy mu go nie doręczyło, obowiązkiem Sądu I instancji było zastosowanie instytucji zawartej w art. 48 § 2 i 5 p.p.s.a. poprzez wezwanie MJWPU do przedłożenia oryginału pisma z dnia [...] marca 2017 r. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w art. 61 ust. 1 przewiduje, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 2 u.z.r.p., skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 3 art. 61 kompletna dokumentacja obejmuje wniosek o dofinansowanie projektu, informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informację, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1 wraz z ewentualnymi załącznikami. Kompletna dokumentacja jest wnoszona przez wnioskodawcę w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii (art. 61 ust. 4). Zgodnie z art. 64 u.z.r.p. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. W związku z tym w sprawach sądowoadministracyjnych z zakresu prowadzenia polityki spójności nie ma zastosowania art. 52 § 2 p.p.s.a., w tym w części dotyczącej przekazywania akt sprawy sądowi przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt lub dokonał zaskarżonej czynności. Dokumenty dołączane przez stronę do skargi w zakresie określonym w art. 61 ust. 3 u.z.r.p., nie tyle stanowią dokumenty o których mowa w art. 48 § 1 p.p.s.a. (nie są przedkładane na żądanie sądu), co zastępują akta administracyjne. Obowiązek ich przedkładania służy przede wszystkim temu, by sąd administracyjny miał zachowaną możność dokonania badania zgodności z prawem działania właściwych instytucji dokonujących oceny projektów w postępowaniu, które cechuje dążność do szybkiego rozpoznania sprawy. Cel ten zostaje osiągnięty zarówno wtedy, gdy strona przedłoży oryginał dokumentu, jak i wtedy, gdy dołączy do skargi jego kopię, której zgodność z oryginałem jest potwierdzona w sposób wiarygodny. Dodać należy jednak, że według art. 64 u.z.r.p. ustawa ta nie wyłącza odpowiedniego stosowania art. 48 p.p.s.a. W myśl zaś art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Co do zasady, odpowiednie stosowanie przepisów ma miejsce wówczas, gdy z uwagi na specyfikę sytuacji, do której mają być aplikowane, to zastrzeżenie jest konieczne lub może się okazać potrzebne. Odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania. Odnosząc powyższe rozważania do kwestii znajdującej się w aktach sprawy niepoświadczonej przez notariusza lub pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym kopii pisma MJWPU z dnia [...] marca 2017 r., należy zauważyć, że zastosowanie w sposób odpowiedni art. 48 § 3 p.p.s.a. nie wyklucza, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcia, że wydruk pisma z adnotacją skarżącego "za zgodność z oryginałem" w istocie odpowiada oryginałowi tego dokumentu. Taką adnotację należy bowiem uznać za oświadczenie, że strona otrzymała w wersji elektronicznej pismo o treści takiej, jak załączony do skargi wydruk. Domniemywać należy zgodność takiego oświadczenia z rzeczywistym stanem rzeczy, jeżeli rzetelność kopii nie jest kwestionowana przez instytucję będącą stroną w sprawie sądowoadministracyjnej. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z pkt 9.11 Regulaminu konkursu RPMA.03.03.00-IP.01-14-038/16 Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 Oś priorytetowa III Rozwój potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości Działanie 3.3 Innowacje w MŚP, informacje MJWPU do wnioskodawcy dotyczące poprawy/uzupełnienia wniosku oraz wyniku oceny, doręczane są za pośrednictwem systemu MEWA 2.0, zgodnie z przepisami k.p.a. o doręczeniu. Skarżący nie miał zatem możliwości przesłania do Sądu oryginału pisma MJWPU z dnia [...] marca 2017 r. w innej formie, jak tylko wydruku komputerowego poświadczonego przez siebie za zgodność z otrzymanym dokumentem elektronicznym. W demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, którym zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska, konieczne jest wykładanie i stosowanie przepisów regulujących postępowanie sądowe w sposób zapewniający realizację zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Postulat ten nie byłby spełniony, gdyby zaakceptować rygorystyczny pogląd Sądu I instancji, co do konieczności przedkładania - w sprawach regulowanych ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 - dokumentów w kopii potwierdzonej wyłącznie w sposób określony w art. 48 § 3 p.p.s.a. - z pominięciem zasady "odpowiedniego" stosowania tego przepisu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2156/14, dostępne w systemie LEX nr 1592072). Jak wynika z powyższego, Sąd I instancji błędnie przyjął, że złożona skarga jest niekompletna w rozumieniu art. 61 ust. 6 u.z.r.p. i z tej przyczyny, pozostawiając skargę bez rozpatrzenia, naruszył art. 61 ust. 6 w zw. z art. 61 ust. 4 oraz art. 64 u.z.r.p. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 u.z.r.p., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.