II FSK 1474/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-14
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Jacek Brolik, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez osoby fizyczne do majątku wspólnego, a następnie przeznaczona na cele prowadzonej przez jedną z nich działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, pomimo jej złego stanu technicznego i trwającego remontu?Ratio decidendi
Nieruchomość nabyta przez osoby fizyczne do majątku wspólnego, a następnie przeznaczona na cele prowadzonej przez jedną z nich działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeznaczenie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli wymaga remontu, świadczy o jej związku z tą działalnością. Względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej muszą mieć obiektywny i trwały charakter, a sam fakt trwającego remontu nie wyłącza stosowania wyższych stawek podatkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. dla nieruchomości nabytych przez małżeństwo do majątku wspólnego. Skarżący twierdzili, że nieruchomość nie jest użytkowana w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą z uwagi na zły stan techniczny i trwający remont, a także nie jest wpisana do środków trwałych. Organy podatkowe i WSA uznały, że nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą, ponieważ została nabyta w tym celu i jest przebudowywana pod przyszłą inwestycję, a stan techniczny nie stanowił trwałej przeszkody w jej wykorzystaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bogusław Wolas, Protokolant Magdalena Siewkowska, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. D. i Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1522/14 w sprawie ze skargi M.D. i Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 03 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1522/14 ze skargi M.D. i Z. D. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 3 marca 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd pierwszej instancji przedstawia się w sposób następujący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3507/12 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 19 października 2012 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ, aby rozpatrując ponownie sprawę, uwzględnił zasady opodatkowania nieruchomości znajdujących się w posiadaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczej i poczynił własne ustalenia w zakresie prowadzenia przez Skarżących działalności gospodarczej, a następnie ponownie rozważył zasadność powoływania się przez Skarżących w sprawie na względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. dalej "u.p.o.l.").
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce decyzją z dnia 6 września 2013 r. przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy T., który to decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. określił Skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za trzy miesiące (październik, listopad, grudzień) 2011 r. w kwocie 3.279 zł. podatkowaniem objęto grunt o pow. 4900 m² według stawki przyjętej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą 0,74 zł za 1 m2 i budynek o pow. 527,22 m² według stawki przyjętej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 18zł/m². ójt wyjaśnił, że po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej "O.p.")i ponownej analizie całości zgromadzonego materiału dowodowego, uzupełnionego o dowody wskazane w decyzji SKO ustalono, iż na Skarżących jako właścicielach wymienionych nieruchomości, które nabyli aktem notarialnym Repertorium A nr [...] z dnia 22 września 2011 r., począwszy od października 2011 r. ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Od powyższej decyzji Skarżący wnieśli odwołanie, w którym stwierdzili, że nieruchomość zlokalizowana na działce nr [...] w C. na terenie Gminy T. nie jest użytkowana w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Inwestycja realizowana będzie przez osoby fizyczne tj. Skarżących, natomiast działalność gospodarczą prowadzi Skarżąca pod nazwą "T.D." zarejestrowaną w Urzędzie Miasta w O. - wpis do ewidencji nr [...], której przedmiotem są usługi niezwiązane z przedmiotem inwestycji, określonej z kolei pozwoleniem na budowę decyzją Nr [...]. W ocenie Skarżących przedmiotowa nieruchomość nie pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, czego dowodem jest brak wpisów w ewidencji środków trwałych, amortyzacji i kosztów. Podnieśli, że nieruchomość zabudowana jest budynkami, które ze względu na stan techniczny nie mogą być użytkowane. Powołali się na art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., oraz na ekspertyzę, według której aktualny stan techniczny budynku nie pozwala na jakiekolwiek użytkowanie, budynek stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia oraz mienia użytkowników. W ocenie Skarżących organ podatkowy błędnie uznał podstawę prawną określoną w art. 6 ust. 1 u.p.o.l. jako określenie obowiązku podatkowego, gdyż ze względu na rozpoczęty i udokumentowany proces budowlany w przedmiotowej sprawie należy zastosować art. 6 ust. 2 tej ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce decyzją z dnia 3 marca 2014 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 oraz art. 6 ust. 6 u.p.o.l. wkazało, że Skarżąca jako podmiot gospodarczy figuruje w rejestrze podatników prowadzonym przez Urząd Skarbowy w O. i jako podmiot gospodarczy przyjęła formę opodatkowania działalności gospodarczej na zasadach ogólnych. Przedmiotowa nieruchomość została zakupiona na potrzeby i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. O fakcie, iż zakupiony grunt i budynki są w posiadaniu przedsiębiorcy świadczy również zapis w decyzji Starosty O. nr [...] z dnia 13 sierpnia 2012 r. zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na wykonanie robót budowlanych cyt. "dla M. i Z. D. - prowadzących działalność gospodarcza pod firmą T. D. ul. R. [...], [...] O. na inwestycję obejmującą przebudowę istniejącego budynku szkoły podstawowej ze zmianą sposobu użytkowania tego obiektu na placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku oraz mieszkania chronione, usytuowanego na działce nr [...] obręb C. g. T. wg projektu budowlanego".
W ocenie SKO zarzut podatników, że posiadane przez nich nieruchomości nie powinny podlegać opodatkowaniu ze względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest całkowicie nieuzasadniony, bowiem w trakcie postępowania ustalono, iż Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. nie prowadził postępowania administracyjnego dotyczącego złego stanu technicznego budynku. Natomiast w ekspertyzie technicznej, która jest integralną częścią zatwierdzonego przez Starostwo Powiatowe w O. projektu budowlanego na inwestycję obejmującą przebudowę istniejącego budynku szkoły podstawowej ze zmianą sposobu użytkowania tego obiektu (decyzja Nr [...] z dnia 13 sierpnia 2012 r.) stwierdzono, że "konstrukcja budynku nie stanowi zagrożenia dla życia, zdrowia oraz mienia użytkowników. Projektowana inwestycja, zmiany sposobu użytkowania budynku może być realizowana". SKO podkreśliło, że wyłączenie z opodatkowania nieruchomości "ze względów technicznych" możliwe jest jedynie w przypadku, gdy stan techniczny budynku uniemożliwia wykorzystanie tego budynku (jego części) do działalności gospodarczej zarówno w chwili obecnej, jak i w przyszłości. SKO podzieliło także stanowisko, że w pojęciu " względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ustawodawca zawarł przesłankę trwałości jako przeszkodę w wykorzystywaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej. Wykładnia wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" oznacza obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika.
W ocenie SKO również zarzut, że w sprawie powinien być zastosowany art. 6 ust. 2 u.p.o.l. jest nietrafny, bowiem abstrahuje zarówno od brzmienia tego przepisu jak i wyrażonego w tej mierze stanowiska organu podatkowego.
W skardze Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:
1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez:
a) błędne zastosowanie, wskutek zupełnego nierozważenia przesłanki dotyczącej niemożliwości wykorzystania nieruchomości podatników w ich potencjalnej, czyli rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na wystąpienie tzw. "względów technicznych",
b) błędną wykładnię, wskutek uznania, że względy trwałości złego stanu technicznego powinny być ustalane nie z punktu widzenia tego roku podatkowego, którego dotyczy postępowanie, lecz z punktu widzenia nieodwracalności złego stanu technicznego,
c) błędną wykładnię, poprzez uznanie, że nie jest koniecznym ustalenie, czy nieruchomość faktycznie mogła być wykorzystywana w prowadzonej przez M. D. działalności gospodarczej,
d) błędną wykładnię, wskutek przyjęcia, że zastosowanie niższej stawki podatku uzasadniają tylko takie względy techniczne, których nigdy nie da się wyeliminować w sytuacji, gdy wskazana w przepisie cecha trwałości nie jest tożsama z nieodwracalnością,
2) art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez:
a) uznanie, że ciężar dowodu, iż nieruchomość Skarżących ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywana do działalności gospodarczej spoczywa na podatniku w sytuacji, gdy w każdej konkretnej sprawie te okoliczności powinny podlegać badaniu przez organy podatkowe w stosunku do danego przedsiębiorcy, a ponadto powinno to dotyczyć roku, za który organ ustala podatek od nieruchomości,
b) brak jakiegokolwiek rozważenia przy ustalaniu, czy nieruchomość Skarżących w danym roku podatkowym nie nadaje się do wykorzystywania do prowadzenia działalności, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi podatnik - przedsiębiorca będący posiadaczem nieruchomości, a jedynie ustalenie, że istnieje możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę,
c) pominięcie przy wydawaniu decyzji okoliczności, wskazanych w opinii biegłego, takich jak to, że w nieruchomości Skarżących przecieka dach, na ścianach i suficie widoczny grzyb i pleśń, konstrukcję dachu i ścian poddasza należy rozebrać i ponownie wybudować, stolarka okienna i drzwiowa nadaje się tylko do wymiany, zaś budynek wymaga docieplenia, co powoduje, że Skarżąca nie jest w stanie wykorzystywać tej nieruchomości ani do działalności prowadzonej, ani do planowanej, gdyż uniemożliwiają to wskazane powyżej cechy techniczne nieruchomości,
d) pominięcie przy wydawaniu decyzji, że nieruchomość Skarżących nie jest wpisana do środków trwałych przedsiębiorstwa "T.D." prowadzonego przez M.D., zatem nie jest związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą,
e) pominięcie przy wydawaniu decyzji, że przedmiotowa nieruchomość nie jest użytkowana przez Skarżących, a ponadto nie nastąpiło w żaden sposób użytkowanie nieruchomości zgodnie z rodzajem działalności gospodarczej M. D. i z przeznaczeniem na tą działalność, a jedynie została wydana decyzja Starosty O. umożliwiająca realizację tego celu, poprzez usunięcie złego stanu technicznego o charakterze trwałym, lecz nie nieusuwalnym,
f) nieustalenie, jaką działalność gospodarczą prowadzi M. D.,
g) nieustalenie, czy prowadzona przez M.D. działalność gospodarcza jest związana z nieruchomością będącą przedmiotem postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Zarzuty skargi uznało za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej "p.p.s.a.") ,oddalił skargę.
Na wstępie podkreślił, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania, co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2013 r. o sygn. akt III SA/Wa 3507/12. Powołując treść z art. 153 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż ma przede wszystkim obowiązek zbadać, czy wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu, co do dalszego postępowania przy wydaniu ponownej decyzji została przez organy podatkowe wykonana w sposób prawidłowy. Przypomniał zalecenia WSA w Warszawie zawarte w uchylającym zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 19 października 2012 r. wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. i stwierdził, że w jego ocenie Sądu organy podatkowe wskazane zalecenie w pełni zrealizowały.
Sąd odniósł się do treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l wyjaśniając, że przepisem tym ustawodawca wprowadził jako zasadę, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Odniósł się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz poglądów doktryny i stwierdził ponadto, że budynki będące własnością przedsiębiorcy powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Sąd podzielił prezentowane poglądy oraz stanowisko organu podatkowego prezentowane w wydanych w sprawie decyzjach.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy wskazał, iż w przypadku nabycia przez małżeństwo, do majątku wspólnego, tak jak w rozpoznawanej sprawie, zabudowanej nieruchomości gruntowej, podatnikiem są oboje małżonkowie, ale fakt przekazania nieruchomości, do celów prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej, oznacza, iż mimo, że nieruchomość tę, jak wskazuje Strona, nabyły osoby fizyczne, stawka z tytułu podatku od nieruchomości, będzie obowiązywała, taka jak dla nieruchomości (gruntów, budynków i budowli) związanych z działalnością gospodarczą, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z prawidłowych ustaleń faktycznych organów orzekających w sprawie wynika, iż Skarżąca jako podmiot gospodarczy pod firmą "T.D." figuruje w rejestrze podatników prowadzonym przez Urząd Skarbowy i jako podmiot gospodarczy przyjęła formę opodatkowania działalności gospodarczej - zasady ogólne według skali podatkowej. Co więcej, przedmiotowa nieruchomość zakupiona została na potrzeby i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, o czym świadczy zawarte w akcie notarialnym dokumentującym nabycie, jednoznaczne oświadczenie Stron, iż nabycia dokonują co prawda do majątku objętego wspólnością ustawową, która ich obowiązuje , ale w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą: M. D. "T.D.", NIP [...]. O fakcie, że nieruchomość jest w posiadaniu przedsiębiorcy świadczy również treść decyzji Starosty O. Nr [...] z dnia 13 sierpnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla Skarżących prowadzących działalność gospodarczą pod firmą "T.D.". Widoczna w tych dokumentach niespójność co osób prowadzących działalność gospodarczą pod firma "T. D.", pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem do zastosowania stawki podatku od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, wystarczające jest przekazanie tej nieruchomości do wykorzystania, jednemu z małżonków, do celów prowadzonej działalności gospodarczej.
Sąd zauważył ponadto, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wypis z CEIDG, wygenerowany w dniu 3 października 2013 r. z którego wynika, że Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą jako przeważającą działalność gospodarczą wskazała sprzedaż detaliczną prowadzoną przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet, ale oprócz niej, także działalność gospodarczą według kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności, m. in. kody PKD: 41.10 - realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków; 41.20 - roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych (obejmującą przebudowę lub remont istniejących budynków mieszkalnych); 43.11 - rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych; 43.12 - przygotowanie terenu pod budowę; 43.21 - wykonywanie instalacji elektrycznych; 43.22 - wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych; 43.29 - wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych; 43.99 - pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Odnosząc się do zarzutu, iż Skarżący nie prowadzą działalności gospodarczej w spornej nieruchomości zarejestrowanej pod firmą "T.D.", która zlokalizowana jest przy ulicy R. [...] w O., Sąd podkreślił, iż jak wynika z wyżej przedstawionych niektórych tylko rodzajów działalności prowadzonej przez Stronę firma "T. D." posiada szeroki zakres usług, a pozwolenie na wyremontowanie i adaptację spornej nieruchomości Strona otrzymała pod przyszłą inwestycję tj. placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku oraz mieszkania chronione.
Za błędne Sąd uznał stanowisko Strony, iż z uwagi na to, że budynek wymaga remontu tj. wykonania określonych w zezwoleniu prac budowlanych, nie jest związany z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą. Takie jest przeznaczenie tej nieruchomości i do celów prowadzenia w nim w przyszłości działalności gospodarczej przeprowadzono w niej wymienione, w decyzji prace budowlane. Nie sposób uznać zatem, że nieruchomość ta nie jest związana z działalnością gospodarczą, co też prawidłowo stwierdziły w niniejszej sprawie organy podatkowe.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi dotyczącego niemożności wykorzystania przez Stronę spornej nieruchomości do celów działalności gospodarczej ze względów technicznych, Sąd wskazał, iż ustawodawca nie wprowadził definicji legalnej pojęcia "względy techniczne", co oznacza, że wyłączenie gruntu, budynku czy budowli z wykorzystywania w działalności gospodarczej powinno być każdorazowo szczególnie badane i wymaga rozważenia rodzaju oraz charakteru przeszkody, a także ustalenia przyczyn oraz czasu jej powstania. Ze względu na wprowadzoną zasadę względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej w określonym obiekcie powinny mieć, jak słusznie zauważył organ podatkowy, obiektywny i trwały charakter. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż organ podatkowy w sposób prawidłowy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom zawartym w skardze organ podatkowy rozważył wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowego budynku według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazuje na to bezsprzecznie akcentowana przez organy okoliczność nieprowadzenia przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. postępowania administracyjnego dotyczącego złego stanu technicznego budynku na przedmiotowej nieruchomości, jak też to, że w ekspertyzie technicznej, która jest częścią zatwierdzonego projektu budowlanego nie stwierdzono, aby konstrukcja budynku stanowiła zagrożenia dla życia, zdrowia oraz mienia użytkowników. Natomiast przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Słusznie stwierdził organ podatkowy, że przeprowadzanie remontów w budynkach, nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd nie uznał zarzutów Skarżących zawartych w skardze – odnoszących się do tzw. "względów technicznych" za zasadne. Również zarzut dotyczący kwestii, iż przedmiotowa nieruchomość jest w trakcie budowy do czasu uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie mogły zostać uwzględnione. Słusznie bowiem organy podatkowe uznały, iż art. 6 ust. 2 u.p.o.l. dotyczy podjęcia budowy, ukończenia i użytkowania budynku jako momentu uzasadniającego powstanie obowiązku podatkowego, natomiast przeprowadzenie adaptacji lub remontu budynku dla celów innej działalności gospodarczej nie stanowi budowy w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się natomiast do zarzutu pominięcia przy wydawaniu decyzji okoliczności, że nieruchomość Skarżących nie jest wpisana do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa "T.D." prowadzonego przez Skarżącą, zatem w opinii Skarżących nie jest związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą Sąd z zarzutem tym i wyrażonym w nim poglądem nie zgodził się. Wskazał, iż środkiem trwałym są w szczególności nieruchomości, np. grunty, budynki, budowle, lokale stanowiące odrębną nieruchomość, ich części lub udziały – stosownie do art. 22a ust. 1 pkt 1 i art. 22c pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 ze zm. dalej "u.p.d.o.f."). Stosownie zaś do art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f. składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c tej ustawy, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n u.p.d.o.f., najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zatem okoliczność, że Skarżąca nie wprowadziła przedmiotowej nieruchomości do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, skoro taki obowiązek na niej ciążył. Skarżący nie mogą wywodzić korzystnych dla siebie skutków podatkowych z faktu, iż Skarżąca - nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku wprowadzenia użytkowanych dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej składników majątku do ewidencji środków trwałych.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną i zaskarżyli powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
1. naruszenie prawa materialnego:
- błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wskutek błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.o.l., polegającej na uznaniu: że wszystkie grunty, budynki i budowle osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, które nie są częścią jej przedsiębiorstwa, wypełniają dyspozycję przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l;
- że wszystkie grunty, budynki i budowle będąca w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą;
- uznanie, że względy trwałości złego stanu technicznego powinny być ustalane nie z punktu widzenia tego roku podatkowego, którego dotyczy postępowanie lecz z punktu widzenia nieodwracalności złego stanu technicznego;
- uznanie, że nie jest koniecznym ustalenia, czy nieruchomość faktycznie mogła być wykorzystywana w prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej;
- uznanie, że zastosowanie niższej stawki podatku uzasadniają tylko takie względy techniczne, których nigdy nie da się wyeliminować w sytuacji gdy wskazana w przepisie cecha trwałości nie jest tożsama z nieodwracalnością;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 141 § 4 p.p.s.a. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O. p. wskutek:
- nieustalenia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć Istotny wpływ i nieuwzględnienie skargi;
- brak ustalenia, że organy podatkowe zaniechały obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań ceiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez co naruszyły art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. wskutek czego nie dokonały w sposób bezsporny ustalenia faktycznego w zakresie charakteru nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania; nieustalenie czy prowadzona przez M.D. działalność gospodarcza jest związana z nieruchomością będącą przedmiotem postępowania;
- brak jakiegokolwiek rozważenia przy ustalaniu, czy nieruchomość podatników w danym roku podatkowym (nie) nadaje się do wykorzystywania dc prowadzenia działalności, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi podatnik - przedsiębiorca będący posiadaczem nieruchomości tj. M.D. jedynie ustalenie, że istnieje możliwość 'wykorzystania nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej, przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę;
- nierozważenia przesłanki dotyczącej niemożliwości wykorzystania nieruchomości podatników w ich potencjalnej "tej" czyli rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na wystąpienie tzw. "względów technicznych".
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce kosztów procesu wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na początek przypomnieć należy, że w sprawie orzekał już sąd administracyjny (sygn. akt III SA/Wa 3507/12), który przekazał następujące zalecenia co do dalszego postępowania: "Rozpatrując ponownie sprawę organ podatkowy - uwzględniając zasady opodatkowania nieruchomości znajdujących się w posiadaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczej - poczyni własne ustalenia w zakresie prowadzenia przez skarżących działalności gospodarczej, a następnie ponownie rozważy zasadność powoływania się przez skarżących w sprawie na względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. A także - uwzględniając treść art. 6 ust. 2 u.p.o.l. oraz twierdzenia Skarżących, że budynek dawnej szkoły podlega przebudowie w związku z przeznaczeniem go na inne cele – odniesie się do podnoszonych przez nich argumentów o tym, że w ich sprawie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje dopiero po rozpoczęciu faktycznego użytkowania budynku".
W ocenie - w granicach skargi kasacyjnej - Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ponowionym postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym wiążące w sprawie wskazania (art. 153 p.p.s.a) zostały dostatecznie zrealizowane. Z aktualnego stanu sprawy wynika bowiem, że:
1. nieruchomość, 49 arów, w tym znajdujące się na niej budynki, nabyte zostały przez Skarżących, do (łącznej, nieudziałowej) wspólności ustawowej, do prowadzenia działalności gospodarczej: M. D.: T.D., NIP nr [...] (akt notarialny rep. nr [...]),
2. Skarżąca zgłosiła prowadzenie działalności gospodarczej w szerokim zakresie,
2. budynek przebudowywany był na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej (pkt 1) – por. decyzja Starosty O. z dnia 13 sierpnia 2012 r., nr [...], pismo (z upoważnienia) Starosty O. z dnia 8 listopada 2013 r.
Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w stanie prawnym obowiązującym w rozpatrywanym okresie podatkowym): grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Wskazane powyżej dane – okoliczności stanu faktycznego sprawy przekonują dostatecznie, że sporna w ocenie nieruchomość, wraz z naniesieniami, znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy, w rozumieniu przytoczonego art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a więc – zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.p.o.l. – była związana z działalnością gospodarczą, o której w przepisach tych mowa. Nie jest też zasadne twierdzenie, że faktyczny przedmiot oceny i sporu w sprawie: należał do kategorii obiektów, które nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Okoliczność, że budynek przebudowywany był do celów prowadzenia działalności gospodarczej świadczy, że nie był trwale i definitywnie nieprzydatny do tej działalności, skoro można było, poprzez odpowiednie roboty budowlane, do niej go przystosować.
Z tych powodów ocenić można było i należało, że stan faktyczny sprawy ustalony – odtworzony został dostatecznie prawidłowo (art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p.) i jego subsumcja pod wskazane w skardze kasacyjnej regulacje materialnego prawa podatkowego, nie naruszała prawa.
Wobec powyższego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaną skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło