I OSK 2428/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. L., K. O. i L. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1329/16 w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. VS Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1329/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. i z dnia [...] września 2008 r. stwierdzające nieważność decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej [...]. Wyrok został wydany w następujących, istotnych dla rozpoznania skargi kasacyjnej, okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] sierpnia 1983 r. nr [...] wydaną przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] orzeczono o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej [...] o powierzchni 528 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...], a także orzeczono o przyznaniu współwłaścicielom z tego tytułu odszkodowania. Przejęcie nastąpiło w trybie ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych oraz ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) Postępowanie nadzwyczajne nieważnościowe w stosunku do w/w decyzji zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 22 sierpnia 1990 r. M. T. i E. O., będących następcami prawnymi niektórych z wywłaszczonych właścicieli, a w dalszych latach do tego wniosku dołączyli także inni spadkobiercy – B. L., R. T. i M. C. Jak wynika z akt sprawy w toku trwającego od 1990 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności organy administracji publicznej podejmowały szereg rozstrzygnięć, które następnie wskutek kontroli sądowoadministracyjnej były eliminowane z obrotu prawnego. Do chwili obecnej w sprawie wydane zostały wyroki NSA w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 1993 r. (SA/Kr 1477/91) i z dnia 14 lutego 2001 r. (SA/Kr 1664/99), a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 czerwca 2006 r. (II SA/Kr 108/06), z dnia 15 stycznia 2008 r. (I OSK 1931/06), z dnia 5 lipca 2011 r. (II SA/Kr 205/09), z dnia 21 maja 2013 r. (I OSK 2261/11) oraz będący przedmiotem niniejszej kontroli kasacyjnej II SA/Kr 1329/16. Należy wskazać, że w toku postępowania nieważnościowego zmianie ulegał stan prawny przejętej przez Skarb Państwa nieruchomości, co miało wpływ na zmiany dotyczące kręgu stron postępowania. Z akt wynika, że przez pewien czas nieruchomość stanowiła składnik mienia komunalnego, stąd stroną była również Gmina Miasta [...], o czym przesądził Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 26 czerwca 1992 r. III ARN 32/92 w następstwie rozpoznania rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia NSA odrzucającego skargę. Nieruchomość w przeszłości znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego: [...]. Przedsiębiorstwo to zostało następnie przekształcone spółkę akcyjną. Z chwilą wejścia w życie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) powyższe przedsiębiorstwo nabyło prawo użytkowania wieczystego i własności budynku, co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1995 r. Z akt wynika, że 31 grudnia 2007 r. spółka [...] wniosła aportem do zarejestrowanej w 2006 r. w rejestrze przedsiębiorców spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynku. Z akt sprawy i stanowisk stron wynika również, że na dotychczasowym etapie postępowania nie budzą jakichkolwiek wątpliwości prawnych dwa prawne zagadnienia, które były ustalane i odmiennie oceniane w toku całego postępowania: 1) właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji; 2) wadliwość kwestionowanej decyzji w zakresie jej obarczenia wadą rażącego naruszenia z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie art. 6 i 7 ustawy remontowej, co doprowadziło do pozbawienia własności osób fizycznych bez istnienia ustawowych przesłanej do wydania decyzji, oraz skierowanie decyzji z [...] sierpnia 1983 r. w stosunku do osób nie mających zdolności prawnej). Zagadnienia te były przedmiotem szerokiej analizy w sprawie w dwóch wyrokach, a mianowicie w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2008 r. II SA/Kr 108/06, którym w następstwie rozpoznania skarg stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. oraz uchylono decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa [...] z [...] lipca 1991 r., decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [...] z [...] listopada 1996 r. oraz odrzucono skargę Prezydenta Miasta [...] na decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. WSA w Krakowie w powyższym wyroku odnosząc się do argumentów co do zagadnienia nieodwracalności skutków prawnych wywiódł: że kwestionowana decyzja takiego skutku nie wywołała, gdyż "obciążenie danej nieruchomości użytkowaniem wieczystym nie jest bowiem skutkiem prawnym decyzji o przejęciu własności nieruchomości na rzecz Państwa, lecz kolejnym zdarzeniem prawnym". W następstwie w/w wyroków Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 2008 r. stwierdziło nieważność decyzji z [...] sierpnia 1983, a w następstwie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Na tę decyzję skargę wniosła spółka [...] sp. z o.o. w K. Wśród zarzutów skargi podniesiono naruszenie art. 27 § 1 w związku z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez uczestnictwo w rozpoznaniu sprawy i wydaniu decyzji członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], którzy już wcześniej orzekali w tej samej sprawie administracyjnej. Ponadto zarzucono uchybienie art. 156 § 2 K.p.a. w związku z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez niewłaściwą ich interpretację prowadzącą do przyjęcia, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 205/09, orzekł o oddaleniu powyższej skargi. W uzasadnieniu Sąd ten powtórzył najważniejsze tezy dotyczące właściwości organu, nieodwracalności skutków prawnych decyzji dotychczasowej, rażącego naruszenia prawa w wyniku prowadzenia postępowania w stosunku do osoby zmarłej, wykluczenia możliwości orzekania o stwierdzeniu nieważności tylko w odniesieniu do niektórych adresatów decyzji, podstawy prawnej decyzji dotychczasowej, jej wad w zakresie braku ustaleń faktycznych, Sąd I instancji w pierwszej kolejności podniósł, że jego zdaniem po wydaniu tych orzeczeń w stanie faktycznym sprawy nie zaszły takie zmiany, które niweczyłyby skutki związania wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania. Dalej zważył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo ustaliło krąg stron w tej sprawie, zawiadamiając o prowadzonym postępowaniu byłych właścicieli lub ich następców prawnych. Następnie wskazał, iż zarzut niewłaściwego składu Kolegium jest nietrafny, bo wyjątków w tym zakresie nie można interpretować rozszerzająco, nadto w sytuacji, gdy dany pracownik organu (jednoosobowego lub wieloosobowego) wydał decyzję, która następnie została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania i ten sam pracownik po raz kolejny wydaje (w imieniu organu) decyzję - nie zachodzi przesłanka wynikająca, czy to z art. 24 § 1 K.p.a., czy z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a, jak też z art. 27 ust. 1a K.p.a., uzasadniająca jego wyłączenie. W jego przekonaniu wyłączenie dotyczy pracownika, który brał udział w wydaniu następnie zaskarżonej decyzji, a więc nie dotyczy sytuacji mającej miejsce w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, nie została wskazana przez skarżącą Spółkę jakakolwiek okoliczność uzasadniająca konkluzję, że udział w wydaniu decyzji przez wskazanych w skardze członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nasuwałby wątpliwości co do ich bezstronności. Odnosząc się do zarzutu skargi co do braku uwzględnienia wywołania przez kontrolowaną w trybie nadzoru decyzję nieodwracalnych skutków prawnych, Sąd uznał go za niezasadny, wskazując na wyrok z dnia 21 czerwca 2006 r., w którym kwestia ta została rozważona i wiążąco przesądzona. Sąd wówczas stwierdził, że nabycie użytkowania wieczystego spornego gruntu przez spółkę [...] nie jest nieodwracalnym skutkiem prawnym. Podobnie nie podzielił Sąd stanowiska skarżącej co do wywołania nieodwracalnych skutków czynnością przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budynków na rzecz spółki [...] w 2007 r., gdyż ma to tylko znaczenie dla ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania. Sąd podkreślił, że również dokonanie na rzecz spółki [...] wpisu do księgi wieczystej nie jest bezpośrednim skutkiem wydania decyzji z [...] sierpnia 1983 r. Mocą tejże decyzji Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Sąd uznał, iż pośrednim skutkiem nabycia prawa użytkowania wieczystego jest wydanie decyzji z [...] maja 1995 r. Jak podkreślił Sąd I instancji kwestia ta była przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. Wyraźnie w nim wskazano, że okoliczność nabycia prawa użytkowania wieczystego nie jest przesłanką uzasadniającą powstanie "nieodwracalnych skutków prawnych". Decyzja o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nie kreowała prawa użytkowania wieczystego. Rozważania, czy w razie utraty prawa własności przez Skarb Państwa, prawo użytkowania wieczystego wygaśnie ex lege, czy też koniecznym będzie podejmowanie innych postępowań przed sądami cywilnymi, bądź też zakres ewentualnych roszczeń pomiędzy Spółką [...] S.A., a Spółką [...] sp. z o.o. lub także wobec Skarbu Państwa, nie mogły ani stanowić podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego w tej sprawie, ani też być traktowane jako kwestia prejudycjalna. Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia kręgu stron Sąd zawiadomił również kuratora spadku ustanowionego celem zabezpieczenia spadku dla nieznanych spadkobierców po zmarłej I. T., w osobie adwokata A. K. (akta sądowe, tom III, karta nr 533). Zawiadamiając ww. kuratora spadku o toczącym się postępowaniu, zobowiązał go do wskazania, w razie ustalenia, spadkobierców po zmarłej w dniu 20 grudnia 2008 r. I. T.. W ocenie Sądu I instancji kurator spadku ustanowiony przez Sąd Rejonowy [...] dla zmarłej w oparciu o § 1958 i 1960-1962 Bürgerliches Gesetzbuch odpowiada w swoje istocie polskim przepisom dotyczącym ustanowienia kuratora spadku. Zgodnie z art. 128 § 4 P.p.s.a. właśnie ustanowienie kuratora spadku czyni zbędnym zawieszanie postępowania w związku ze śmiercią strony i po zawiadomieniu go o postępowaniu – sąd administracyjny może rozpoznać sprawę. Sąd podkreślił również, że zmarła I. T., w toku postępowania administracyjnego posiadała pełnomocnika w osobie B. L. Analizując art. 1108-11102 K.p.c. Sąd doszedł do wniosku, że w tej sprawie nie ma podstaw do uznania, że orzeczenie sądu niemieckiego ustanawiające kuratora spadku nieobjętego przez spadkobierców po zmarłej I. T. nie może być uznane za obowiązujące. Wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2261/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] S.A. z siedzibą w K., a ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z.o.o. w K. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Powodem oddalenia skargi kasacyjnej [...] SA w K. było uznanie, że podmiot ten nie ma interesu prawnego w sprawie. Ewentualne roszczenia cywilnoprawne z tytułu wniesienia do spółki prawa własności budynku i użytkowania (o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. została oddalona wyrokiem z dnia 5 lipca 20011 r., sygn. akt II SA/Kr 204/09, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2260/11, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku). Uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, NSA uwzględnił najdalej idący zarzut dot. braku udziału wszystkich stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdził, że okoliczności z tym związane są "wielce doniosłej natury, bo wkraczają na grunt nieważnościowy (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.), który jest poddany kontroli sądowej z urzędu". NSA uznał, że nie zachodziła możliwość reprezentowania następców prawnych I. T. Zmarła ona w dniu 20 grudnia 2008 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji, lecz przed wniesieniem skargi przez kuratora ustanowionego przez Sąd [...]. Nie zwalniało to wszak Sądu I instancji od zastosowania regulacji zawartej w przepisach art. 124 § 1 pkt 1 i art. 128 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. za błędne uznał możliwość reprezentowania przez kuratora ustanowionego przez Sąd [...]. Trafność tego zarzutu jest już wystarczającym powodem do uchylenia zaskarżonego wyroku w celu powtórzenia postępowania w przepisany sposób, bo uchybienie procedurze wyklucza możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd Kasacyjny. Jednocześnie w uzasadnieniu swojego wyroku NSA uznał za celowe wypowiedzenie się co do pewnych zarzutów. Stwierdził mianowicie, że kwestia udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji tych samych członków Kolegium, którzy wcześniej orzekali w tej sprawie, nie została "właściwie rozważona". Wprawdzie, jak argumentował NSA, generalnie (p. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a. w odpowiednim brzmieniu i uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 61) wyłączenie dotyczy tylko członków orzekających w decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jednak w orzecznictwie dominują poglądy o szerszym działaniu tej reguły. W tej materii nie można zaaprobować poglądu o konieczności zawężającej interpretacji przywołanych norm oraz wywodzić braku konieczności wyłączenia z faktu uchylenia decyzji wydanej przez te osoby, które uczestniczyły w dalszym postępowaniu w tej samej sprawie. Wyłączenie ma bowiem skutek również w takich sytuacjach, zwłaszcza gdy istnieje możliwość wyznaczenia innego pracownika, jak w przypadku członków samorządowych kolegiów odwoławczych. Poza tym dotyczy przede wszystkim decyzji merytorycznych, stąd kwestia ta wymaga ustalenia i rozważenia w aspektach podniesionych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 60), uchwały 7 sędziów tego Sądu z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 61), i wyroków Trybunału Konstytucyjnego m.in. z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 (OTK-A z 2008 r., nr 10, poz. 178) i z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt SK 3/11 (OTK-A z 2011 r., nr 10, poz. 113). Przede wszystkim celem tej instytucji jest zapewnienie bezstronności i obiektywności postępowania jako elementów standardu sprawiedliwości proceduralnej. Toteż trudne do podzielenia są rozważania Sądu I instancji w tej materii. NSA uznał ponadto, że Sąd pierwszej instancji nie rozważył dostatecznie zagadnienia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją z dnia [...] sierpnia 1983 r. W tym zakresie, stwierdził, "niepodobna odeprzeć wywodów skargi kasacyjnej, że dotychczasowe orzeczenia sądów administracyjnych nie mogły uwzględniać tej okoliczności, że prawo własności budynku przy [...] i gruntu pod nim, znajdującego się w użytkowaniu wieczystym, zostały przeniesione na inny podmiot. Co prawda wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008 r. zapadł po tej dacie, wszak nie mógł oceniać skutków tego zdarzenia, jako że kontroluje wyrok sądu I instancji, a ten zapadł wcześniej. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że obrót prawny nieruchomością wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji, jak była podstawą nabycia prawa (p. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/92 (OSNC z 1992 r., nr 12, poz. 211) i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 292/11 (LEX nr 1219128) oraz cytowane tam orzecznictwo). Oczywistym jest, że wpis do księgi wieczystej prawa własności powstałego na podstawie decyzji ma charakter odwracalny (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2651/00 (ONSAiWSA z 2004 r., nr 1, poz. 18), wszak nie o wpis tu chodzi, gdyż jest on tylko skutkiem innej czynności prawnej (zwłaszcza, że konstytutywny dla prawa użytkowania wieczystego wpis nie dotyczy późniejszych czynności prawnych, czyli następujących po pierwotnym ustanowieniu użytkowania wieczystego). Problem ochrony pojawia się zresztą na gruncie nabycia użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości niebędącej własnością państwową w kontekście zaufania do wpisu w księdze wieczystej (p. wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 1968 r., sygn. akt III CRN 139/68 (OSNC z 1969 r., nr 5, poz. 93). Mimo że co do zasady rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego nawet wówczas, gdy wpis w księdze wieczystej był wadliwy (p. uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10 (OSNC z 2011 r., nr 7-8. poz. 76), chyba że umowa o przeniesienie własności była nieważna (p. wyrok Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2002 r., sygn. akt III CKN 405/99 (OSNC z 2002 r., nr 11, poz. 142). Dotychczasowe wiążące stanowisko zostało zajęte tylko w kwestii skutków w postaci nabycia prawa użytkowania wieczystego i własności budynku przez spółkę [...]. Natomiast sądy obu instancji nie wypowiedziały się co do przeniesienia tych praw na spółkę [...]. Rozważania Sądu I instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w tej materii są niewystarczające i nieprzekonujące, zwłaszcza w świetle przytoczonych poglądów orzecznictwa. Przywołanie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt OPS 14/99, bez jej nie omówienia, jest zatem bezskuteczne. Tymczasem jej teza wymaga poczynienia ustaleń i rozważań w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy. W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2017 r. [...] Spółka z.o.o. w K. podtrzymała w całości zarzuty oraz argumentację przedstawioną w skardze z dnia 15 stycznia 2009 r. na decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2008 r. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 28 w związku z art. 29 w związku z art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 7 w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 28 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 109 § 1 K.p.a. W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2017 r. uczestnicy postępowania podtrzymali swoje stanowisko w sprawie i wnieśli o oddalenie skargi. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje SKO stwierdzające nieważność. W pierwszej kolejności w uzasadnieniu Sąd wskazał na realizację zaleceń w kwestii prawidłowej reprezentacji strony zmarłej przed wniesieniem skargi. Odwołując się do treści uzasadnienia NSA Sąd Wojewódzki stwierdził, że co do oceny naruszenia był związany oceną stąd jak uznał skład kolegium orzekającym w sprawach zakończonych decyzjami z [...] września 2008 r. i [...] grudnia 2008 r. był nieprawidłowy. Osoby orzekające kolegialnie w tych sprawach brały udział w postępowaniu zakończonym decyzjami z [...] lipca 1991 r. i [...] listopada 1996 r. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Stosownie zaś do art 27 § 1 K.p.a. - członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Ponieważ sprawa zakończona decyzjami z [...] lipca 1991 r. i [...] listopada 1996 r. przedmiotowo dotyczyła tego samego postępowania (w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w [...] i zabudowanej budynkiem przy [...]), należało uznać, że osoby te należą do kategorii pracowników organu kolegialnego, o których mowa w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a zatem podlegają wyłączeniu postanowieniem wydanym przez przewodniczącego organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia. Fakt orzekania przez nich w sprawach zakończonych decyzją skarżoną i poprzedzającą ją decyzją tergo samego organu, przesądza o ich wadliwości wydanych decyzji w stopniu uzasadniającym eliminację tych decyzji z obrotu prawnego. W następnej kolejności Sąd pierwszej instancji rozważył kwestię, czy decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości i następujące po niej zdarzenia prawne wywołały nieodwracalne skutki prawne, które uniemożliwiają orzeczenie o nieważności tej decyzji. W tym miejscu Sąd wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2013 r. nie zakwestionował prawidłowości oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie co do wadliwości decyzji o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w [...] a zabudowanej budynkiem przy [...] w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności tej decyzji i prawidłowości w tym zakresie co do ustaleń dokonanych przez organ. Kwestia ta była rozważana i przesądzona także w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r. II SA/Kr 108/06. Przyczyną kwalifikowanej wadliwości decyzji z 1983 r. był fakt, iż przedmiotowa nieruchomość została włączona do zespołu budowlanego Nr [...] dawnej zabudowy na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta [...] Nr [...] z dnia 25 września 1969 r. W związku z tym podstawą prawną dla prowadzonych w tym budynku prac remontowych i adaptacyjnych, a następnie decyzji orzekającej o jej ewentualnym przejęciu na rzecz Skarbu Państwa powinien być przepis art. 6 i 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków, nie zaś art.16 ust. 1-4 tejże ustawy. Ponadto decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. nie zawiera ustaleń w przedmiocie wykazania, czy zachodziła konieczność uporządkowania na terenie miasta zespołu budowlanego dawnej zabudowy ze względów urbanistycznych lub architektonicznych w postaci dokonania przebudowy, rozbudowy, nadbudowy lub remontu, a także rozbiórki budynków lub ich części, czy też łączenia budynków na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd pierwszej instancji wskazał dalej, że rozważeniu w niniejszej sprawie podlegać musi kwestia, czy wobec faktu, iż po przejęciu na własność przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa a następnie ustanowieniu na niej prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa [...]z przejściem przez ten podmiot własności budynków i ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej nieruchomości a następnie zbycia tego prawa na rzecz strony skarżącej – wadliwa decyzja wywołała (nie wywołała) nieodwracalne skutki prawne, stanowiące negatywną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu własności nieruchomości, co w konsekwencji ogranicza organ do możliwości orzeczenia, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Oceniając tą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2013 r. uznał, iż stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie II SA/Kr 108/06 jest niedostatecznie uzasadnione, w szczególności co nabycia prawa do nieruchomości przez stronę skarżącą. Oceniając tą kwestię Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w dniu 12 maja 2015 r. P 46/13, w którym orzeczono, iż art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie ustawodawca do dnia dzisiejszego w związku z tym wyrokiem nie poczynił zmian w przepisach K.p.a. by dostosować je do rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, tym niemniej nie sposób orzeczenia tego ignorować dokonując oceny czy dane zdarzenie do jakiego doszło po wydaniu decyzji obarczonej wadą kwalifikowaną nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych o których mowa w art. art. 156 § 2 K.p.a. co skutkuje tym, iż zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a. jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Sąd Wojewódzki zauważył, że problem nieodwracalnych skutków prawnych decyzji ostatecznej dotkniętej wadą nieważności, był analizowany przez Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 28 maja 1992 r., sygn. III AZP 4/92. Zgodnie z tezą tej uchwały, jeśli obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wskazał, iż "pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, występujące w przepisie art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Dla oceny skutków decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji. Prawnie obojętne będzie wobec tego ustalenie, że są podstawy materialne, organizacyjne lub możliwości techniczne podjęcia działania, które doprowadzi do przywrócenia jakiejś rzeczy lub stanu faktycznego do ich pierwotnej postaci. Przepis bowiem wymaga rozpatrzenia wyłącznie skutków prawnych i poddania ocenie ich odwracalności. Nieodwracalności skutków prawnych decyzji administracyjnej, o których stanowi art. 156 § 2 k.p.a., nie należy porównywać z występującym w art. 363 § 1 k.c. pojęciem "niemożliwości przywrócenia stanu poprzedniego", albowiem dotyczy ono restytucji naturalnej w znaczeniu gospodarczym i nie odnosi się do restytucji uprawnień. Praktyczna niemożliwość restytucji występuje wtedy, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest wyłączone w wypadku utraty lub zniszczenia rzeczy oznaczonej co do tożsamości". W innym, fragmencie uzasadnienia Sąd Najwyższy stwierdził, iż " nieodwracalność skutku prawnego, jako przesłanka negatywna stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wskazuje niedwuznacznie na to, że niezgodność decyzji z prawem nie wyklucza możliwości wywołania przez nią skutków prawnych. Ustalenie przez organ administracji publicznej, że istnieją okoliczności wskazujące na nieodwracalność skutku prawnego decyzji administracyjnej obarczonej wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. oraz podjęcie następnie na podstawie art. 158 § 2 K.p.a. decyzji jedynie ograniczającej się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, prowadzi do utrzymania stanu prawnego mającego swe źródło w bezprawnym akcie administracyjnym indywidualnym, ale z jednoczesnym zapewnieniem drogi do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez poszkodowane strony. Decyzja obarczona ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. wywołuje skutki prawne, lecz nie takie, które powinna powodować decyzja prawidłowa, ale dotknięte ułomnościami o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Te ułomne skutki prawne decyzji wadliwej nie są uznawane przez prawo i w celu ich cofnięcia eliminuje się taką decyzję z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Dopiero w przypadku ustalenia, że skutki prawne spowodowane taką decyzją są nieodwracalne, stwierdza się jedynie niezgodność decyzji z prawem. Odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. A więc, jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna, że mamy do czynienia z totalną niemożnością przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Decyzja wywoła wobec tego skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny". Argumentacja ta znalazła uznanie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego który w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r. II OSK 292/11 orzekł, iż decyzja powodująca nabycie prawa własności nieruchomości wywołuje nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeżeli następnie to prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. W pełni akceptując wyżej wskazane poglądy, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że co prawda decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w [...] a zabudowanej budynkiem przy [...] jest obarczona wadą prawną w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, tym niemniej jednak obrót tą nieruchomością a w szczególności zbycie prawa do niej na rzecz strony skarżącej, która nabywając to prawo działała w zaufaniu do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, skutkuje przyjęciem, iż decyzja ta i okoliczności które nastąpiły później, wywołały nieodwracalne skutki prawne. Organ administracji kompetentny do oceny tej decyzji (aktualnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze) nie jest bowiem władny do cofnięcia, zniesienia czy też odwrócenia skutków prawnych wadliwej decyzji. Organ ten nie ma umocowania ustawowego do wywołania skutków, o których mowa wyżej. Nie może on zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego ani też nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego aby cel ten osiągnąć. Uznać zatem należy, iż nastąpił nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji, co oczywiście nie stoi na przeszkodzie by orzec na podstawie art. art. 158 § 2 K.p.a. Zalecił aby ponownie rozpatrując sprawę organ rozstrzygnął ja w oparciu o art. 158 § 2 K.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli uczestnicy postępowania: B. L., K. O. i L. T. Skarżący zaskarżyli wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest: 1. naruszenie art. 141 par.4 p.p.s.a. przez: a. brak wskazania podstaw faktycznych rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia, że nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę z o.o. [...] nastąpiło w zaufaniu do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a w konsekwencji poczynienie dowolnej oceny co do skutków prawnych takiego zdarzenia w kontekście przesłanki "nieodwracalnych skutków prawnych" z art. 156 par.2 kpa.; b. brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji wg. art. 145 par. 1 p.p.s.a. 2. naruszenie art. 141 par.4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. przez niepoczynienie rozważań i ustaleń w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie skutków przeniesienia prawa użytkowania wieczystego na Spółkę z o.o. [...] , a to z uwagi na konieczność pełnego rozważenia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją z dnia [...] sierpień 1983 r., co zostało wskazane w wyroku NSA z dnia 21 maja 2013 r. 3. naruszenie art. 3 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 par. 1 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a. i art. 24 par.l pkt. 5 kpa w zw. z. art. 27 par. 1 kpa - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2261/11, wyraził wiążącą Sąd I instancji wykładnię prawa w zakresie zastosowania art. 24 par. 1 pkt. 5 kpa w zw. z art. 27 par. 1 kpa, tj. przyjęcie, że skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy wydawaniu decyzji z dnia [...] września 2008 r. i decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. był nieprawidłowy, co powinno skutkować uchyleniem tych decyzji, w sytuacji gdy analiza treści uzasadnienia wyroku NSA w tym zakresie nie daje podstaw do takich ustaleń, a w konsekwencji niezasadne uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonych decyzji. 4. naruszenie art. 3 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 24 par. 1 pkt. 5 kpa i w zw. z art. 27 par. 1 kpa przez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że członkowie składu SKO, którzy brali udział przy wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. i z dnia [...] listopada 1996 r. podlegają wyłączeniu od udziału w dalszym postępowaniu, a tym samym ich udział w wydaniu decyzji SKO z dnia [...] września 2008 r. i z dnia [...] grudnia 2008 r. ma przesądzać o wadliwości tych decyzji, w sytuacji gdy wyłączenie przewidziane w art. 24 par. 1 pkt. 5 kpa w zw. z art. 27 par. 1 kpa zachodzi tylko wówczas, gdy decyzja, przy wydaniu której uczestniczył uprzednio członek organu kolegialnego, poddawana jest następnie kontroli /weryfikacji/ w postępowaniu zwykłym lub nadzwyczajnym, a w konsekwencji niezasadne uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonych decyzji. 5. naruszenie art. 3 par. 1 p.p.s.a., art. 145 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 par. 2 kpa i art. 158 par. 2 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich błędną wykładnię, polegająca na ustaleniu, że nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę z o.o. [...] w zaufaniu do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, skutkuje przyjęciem, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. orzekająca o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości objętej [...] zabudowanej budynkiem przy [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 par. 2 kpa, co ma uzasadniać zastosowanie art. 158 par.2 kpa, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 156 par. 2 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji nie daje podstaw do przyjęcia, że przeniesienie prawa do użytkowania wieczystego na inny podmiot stanowi nieodwracalny skutek prawny decyzji o przejęciu w sytuacji, gdy Skarb Państwa nadal pozostaje właścicielem tej nieruchomości, a w konsekwencji niezasadne uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonych decyzji. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację stojącą u podstaw podniesionych zarzutów. Skarb Państwa – Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżących kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania. Uczestnik postępowania w uzasadnieniu odpowiedzi odniósł się szczegółowo do zasadniczych zarzutów skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, przytaczając stosowną argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta ogranicza zakres rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych w odniesieniu do tej części orzeczenia sądu pierwszej instancji, która została objęta zakresem zaskarżenia. Jedynie w drodze wyjątku Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony i zobowiązany do przekroczenia granic zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, uwzględniając z urzędu przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o których mowa w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono przyczyn nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego wskazana wyżej zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie została przełamana. W konsekwencji kontrola zaskarżonego w całości wyroku sądu pierwszej instancji została ograniczona do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, stanowiących skonkretyzowane podstawy kasacyjne, o których mowa w art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący sformułowali w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu weryfikacji powyższych zarzutów doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna niezależnie od częściowej zasadności podniesionych w niej zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a zatem uchylenie decyzji organu nadzoru stwierdzających nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie art. 16 ust. 1-4 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych oraz art. 8, 12, 14, 27 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości było prawidłowe. Przechodząc do szczegółowej oceny zarzutów kasacyjnych, po pierwsze należy stwierdzić, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku "podstaw faktycznych" ustalenia, że "nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę z o.o. [...] nastąpiło w zaufaniu do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych", oraz przez niewskazanie "podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji" w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Zarzut ten zmierza w istocie do podważenia oceny prawnej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zakresie istnienia podstaw do stwierdzenia, że weryfikowana decyzja SKO [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy [...], została wydana z naruszeniem art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. wobec zaistnienia negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci wywołania przez decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r. nieodwracalnych skutków prawnych i tym samym zaistnienia podstawy do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa. Próba podważania sądowoadministracyjnej wykładni lub weryfikacyjnego stosowania prawa materialnego lub procesowego przez sąd administracyjny za pośrednictwem zarzutu wadliwego sporządzenia uzasadnienia wyroku nie jest dopuszczalna. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielny przedmiot zarzutu kasacyjnego tylko wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych, gdy sąd nie zawarł w uzasadnieniu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia lub jeżeli nie zawarł oceny prawnej co do istoty sprawy, albo gdy ze względu na istotne wady konstrukcyjne uzasadnienia (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu) zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Uzasadnienie kontrolowanego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zamieścił w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy, zawarł w nim ocenę jego legalności, przedstawił i poddał ocenie wszystkie zarzuty skargi oraz wskazał i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Jakkolwiek w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku rzeczywiście nie dokonano prawidłowej (pełnej) konkretyzacji art. 145 § 1 p.p.s.a. przez wskazanie, że podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji są art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 158 § 2 i art. 156 § 2 k.p.a., to jednak okoliczność ta sama w sobie nie może stanowić podstawy do uznania, że doszło naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Część tej podstawy została bowiem wskazana bezpośrednio w zakresie art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 k.p.a. oraz art. 158 § 2 i art. 156 § 2 k.p.a., natomiast część w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. jest możliwa do zrekonstruowania na podstawie całościowej analizy i wniosków części rozważającej orzeczenia. Tym samym powyższy brak nie uniemożliwia skutecznej i pełnej kontroli kasacyjnej prawidłowości wykładni i stosowania prawa przez Sąd pierwszej instancji. Z kolei kwestionowanie merytorycznej prawidłowości fragmentu uzasadnienia odwołującego się do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (s. 32), której ochroną – według Sądu pierwszej instancji – została objęta skarżąca Spółka, nabywając w 2007 r. w zaufaniu do treści księgi wieczystej prawo użytkowania wieczystego do gruntu oraz prawo własności budynku, nie może odbywać się – jak już wspomniano – za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., lecz tylko i wyłącznie za pomocą szczegółowych zarzutów wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, błędnej wykładni prawa lub jego wadliwego zastosowania. Po drugie, nie może odnieść zamierzonego skutku zasadniczy i przesądzający o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "przez ich błędną wykładnię, polegającą na ustaleniu, że nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę z o.o. [...] w zaufaniu do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, skutkuje przyjęciem, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. orzekająca o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości" wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., "podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji nie daje podstaw do przyjęcia, że przeniesienie prawa do użytkowania wieczystego na inny podmiot stanowi nieodwracalny skutek prawny decyzji o przejęciu w sytuacji, gdy Skarb Państwa nadal pozostaje właścicielem tej nieruchomości, a w konsekwencji niezasadne uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonych decyzji". Powyższy zarzut opiera się na błędnej interpretacji pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji dotkniętej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W nauce prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje szerokie rozumienie "nieodwracalnych skutków prawnych" unieważnialnej decyzji administracyjnej. Podejście to nakazuje przyjąć, że skutki prawne decyzji dotkniętej wadą nieważności to nie tylko skutki bezpośrednio wynikające z treści tej decyzji (samoistnie wyzwolone przez tę decyzję), lecz także dalsze skutki prawne powiązane z wydaniem i obowiązywaniem tej decyzji w obrocie prawnym. W konsekwencji w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. nieodwracalnym skutkiem unieważnialnej decyzji administracyjnej mogą być także skutki prawne wynikające z dalszych decyzji administracyjnych lub innych zdarzeń prawnych, o ile przesłanką ich powstania i wyzwolenia była decyzja dotknięta wadą nieważności. Pogląd ten może oczywiście budzić kontrowersje na gruncie określonych założeń teoretycznych, jednak na gruncie koncepcji stosunku administracyjnoprawnego konkretyzowanego za pośrednictwem decyzji administracyjnej jest on akceptowalny i może zostać uznany za uzasadniony (por. M. Kamiński, Problem definiowania pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych unieważnialanej decyzji administracyjnej a koncepcja skutku prawnego, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2013, nr 4, s. 55-61, 64-72). Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego początkowo skłaniało się do koncepcji wąskiego rozumienia skutków prawnych unieważnialnej decyzji administracyjnej, uznając, że skutki te nie mogą być identyfikowane z dalszymi skutkami prawnymi, które powstały na mocy kolejnej decyzji administracyjnej, dla której decyzja unieważnialna stanowiła przesłankę (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 7/96, ONSA 1997/2/49). W kolejnych uchwałach Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak odmienne podejście (koncepcję szerokiego rozumienia skutków unieważnialnej decyzji), stwierdzając, że skutki prawne powstałe w związku z obowiązywaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności na podstawie innych zdarzeń prawnych (decyzji administracyjnych, umów cywilnoprawnych) mogą być uznane za skutki nieodwracalne tej decyzji (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 23 lutego 1998 r., OPS 6/97, ONSA 1998/2/40; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 9 listopada 1998 r., OPK 4/98, ONSA 1999/1/13). Punktowym odejściem od powyższej linii była uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 marca 2000 r. (OPS 14/99; ONSA 2000/3/93), w której ponownie przyjęto wąskie rozumienie skutku prawnego decyzji unieważnialnej (teza: "Dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, na podstawie której Skarb Państwa nabył nieruchomość, jeżeli oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nastąpiło w toku postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji"). Należy jednak pamiętać, że powyższa uchwała i jej teza zostały sformułowane na tle określonego stanu faktycznego sprawy (była to tzw. uchwała konkretna stanowiąca odpowiedź na pytanie prawne składu orzekającego NSA), w której w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przyjęciu mienia przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa doszło do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej na nieruchomości wchodzącej w skład tego mienia. Drugą kwestią przesądzającą o wadliwości stanowiska zaprezentowanego w rozważanym zarzucie kasacyjnym jest sposób rozumienia drogi prawnej znoszenia skutków unieważnialnej decyzji administracyjnej. W tym zakresie stanowisko nauki prawa administracyjnej oraz judykatury Naczelnego Sądu Administracyjnego wydaje się ujednolicone. Odwracalne są jedynie te bezpośrednie i pośrednie skutki prawne unieważnialnej decyzji, które mogą zostać zniesione (cofnięte) przez wydanie decyzji stwierdzającej nieważność tej pierwszej decyzji. Jeżeli więc skutki prawne wywołane za pośrednictwem decyzji dotkniętej wadą nieważności nie będą mogły zostać zniesione za pomocą decyzji stwierdzającej nieważność decyzji unieważnialnej, należy przyjąć, że ta ostatnia decyzja wywołała skutki nieodwracalne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Konfrontując powyższe ustalenia ze stanem prawnym i faktycznym przedmiotowej sprawy, należy przede wszystkim zauważyć, że dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stała się przesłanką wywołania z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy samego prawa skutku w postaci powstania na rzecz przedsiębiorstwa państwowego działającego pod firmą: Państwowe [...] (przedsiębiorstwa państwowego) prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku, lokali i innych urządzeń posadowionych na tym gruncie. Powyższy skutek uwłaszczeniowy powstał na mocy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, natomiast posadowione na tych gruntach budynki, lokale lub inne urządzenia będące również w tym dniu w zarządzie państwowych osób prawnych stały się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób (art. 2 ust. 2). Nabycie powyższych praw przez przedsiębiorstwo państwowe w zakresie gruntu zabudowanego budynkiem przy ul. [...] zostało potwierdzone deklaratoryjną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995 r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Powyższa decyzja nie była oczywiście źródłem skutku w postaci nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku, gdyż skutek ten powstał z mocy ustawy w związku z obowiązywaniem w dniu 5 grudnia 1990 r. decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa spornej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega oczywiście, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. został złożony już 22 sierpnia 1990 r., jednakże okoliczność ta sama w sobie nie zmieniła stanu prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Prawo własności do spornej nieruchomości przysługiwało w tym dniu Skarbowi Państwa, a grunty i budynki wchodzące w jej skład znajdowały się wtedy w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Również w dniu wydania przez Wojewodę [...] ([...] maja 1995 r.) decyzji stwierdzającej powstanie powyższych skutków stan prawny w tym zakresie nie uległ zmianie (decyzja Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 1991 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. została uchylona wyrokiem NSA – OZ w Krakowie z dnia 7 kwietnia 1993 r.). W świetle powyższych uwag należy przyjąć, że już z dniem 5 grudnia 1990 r. decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. stała się przesłanką wywołania na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości skutków prawnych w postaci powstania na rzecz przedsiębiorstwa państwowego prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku, lokali i innych urządzeń posadowionych na tym gruncie. W tym sensie decyzja ta z mocy ustawy i pośrednio wywołała skutek uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego. Warto zauważyć, że skutek ten powstał w związku z obowiązywaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości bez pośrednictwa innych (dalszych) zdarzeń prawnych (np. dalszej decyzji administracyjnej lub umowy o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego i wpisu w księdze wieczystej). Dlatego uprawniona jest konstatacja, że w związku z treścią art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. wywołała nie tylko zasadniczy skutek prawny w postaci przejęcia prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa, lecz także dalsze skutki prawne w postaci nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynku przez przedsiębiorstwo państwowe jako państwową osobę prawną. Powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z oceną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. II SA/Kr 108/06. W powyższym orzeczeniu Sąd – bez szerszej analizy i przekonującego uzasadnienia – stwierdził jedynie apriorycznie, że przy ocenie, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne "nie powinny być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu pierwotnego stanu prawnego. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji administracyjnej, lecz następstwa tego, że decyzja administracyjna, choć obciążona ciężkimi wadami, pozostaje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności". Sąd ten ograniczył dalsze rozważanie jedynie do bezpośrednich skutków prawnych decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r., stwierdzając, że decyzja o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa "wywołuje ten skutek, że następuje przeniesienie własności nieruchomości z osób fizycznych na rzecz Państwa. Obciążenie następnie tej nieruchomości użytkowaniem wieczystym nie jest skutkiem prawnym decyzji o przejęciu własności nieruchomości na rzecz Państwa, lecz kolejnego zdarzenia prawnego". Stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji nie obejmuje jednak oceny prawnej w zakresie powiązania obowiązywania decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. z bezpośrednio skuteczną normą wynikającą z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. stwierdzono jedynie, że obciążenie spornej nieruchomości prawem użytkowania wieczystego nie jest skutkiem decyzji, lecz "kolejnego zdarzenia prawnego". Tymczasem prawo użytkowania wieczystego i prawo własności na rzecz przedsiębiorstwa państwowego powstało z mocy samego prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. w związku z obowiązywaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r., a nie w następstwie "kolejnego zdarzenia prawnego". W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, nie naruszając związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku, był uprawniony do rozważenia bezpośredniego związku decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. ze skutkami wynikającymi z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. Oczywiście kolejne przekształcenia podmiotowe w zakresie prawa użytkowania wieczystego i prawa własności były już tylko dalszymi (pośrednimi) konsekwencjami powstania skutków prawnych, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. W 1999 r. przedsiębiorstwo państwowe zostało przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, która następnie – w 2007 r. – przeniosła prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynku na spółkę [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. Zagadnienie to – zgodnie z wytycznymi NSA zawartymi w wyroku z dnia 21 maja 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. I OSK 2261/11 – zostało ostatecznie rozważone przez Sąd pierwszej instancji, który wydał kontrolowany w niniejszej sprawie wyrok. Sąd ten przyjął, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. w następstwie czynności cywilnoprawnych przeniesienia na spółkę [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, albowiem właściwy organ "nie jest władny" przez stwierdzenie nieważności tej decyzji do cofnięcia lub zniesienia skutków prawnych, które wywołała w obrocie prawnym wadliwa decyzja. Na gruncie stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie problem przekształceń podmiotowych w zakresie prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynku jawi się jednak jako drugorzędny. Również koncepcja szerokiego i wąskiego rozumienia skutków prawnych decyzji dotkniętej wadą nieważności ma znaczenie jedynie pomocnicze. Istotne jest bowiem to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. obowiązująca i skuteczna prawnie decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. wywołała w związku i na podstawie treści art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości skutki prawne w postaci powstania na rzecz przedsiębiorstwa państwowego prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku. Nie chodzi tu zatem o analizowany przez WSA w Krakowie w cyt. wyżej wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. problem "dalszych zdarzeń" i ich skutków po wydaniu powyższej decyzji, lecz o skutki, które powstały na podstawie tej właśnie decyzji w związku z treścią art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. Wobec powyższego należy przyjąć, że już z dniem 5 grudnia 1990 r. decyzja z dnia [...] sierpnia 1983 r. na mocy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w postaci powstania na rzecz innego podmiotu prawnego (przedsiębiorstwa państwowego) prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku. Dalsze przekształcenia prawne zmieniły jedynie podmiot powyższych praw. Odwrócenie powyższych skutków nie jest natomiast prawnie możliwe w drodze stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. doprowadziłaby bowiem do przywrócenia prawa własności nieruchomości gruntowej poprzednim właścicielom (ich następcom prawnym), natomiast nie mogłaby cofnąć skutków wadliwej decyzji, które powstały z dniem 5 grudnia 1990 r. na mocy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. Skutki w postaci powstania prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynku istnieją zatem od dnia 5 grudnia 1990 r. i uległy dalszym podmiotowym przekształceniom. Obrót cywilnoprawny prawem użytkowania wieczystego oraz prawem własności budynku pozostaje pod ochroną zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, która swoim zakresem obejmuje także wtórnego nabywcę tego rodzaju praw. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2011 r. (sygn. akt III CZP 90/10; OSNC 2011/7-8/76) rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości. Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. spowodowałoby zatem stan, w którym do byłych właścicieli powróciłaby własność nieruchomości obciążona prawem użytkowania wieczystego gruntu oraz pozbawiona prawa własności budynku. Sytuacja tego rodzaju byłaby prawnie niedopuszczalna, a jej trwanie groziłoby naruszeniem zasad pewności obrotu prawnego i praworządności stosunków prawnorzeczowych. Istotne jest również to, że stan ten mógłby trwać przez dłuższy czas przy braku pewności, że prawo własności byłych właścicieli nieruchomości zostanie przywrócone do stanu pierwotnego. W obrocie prawnym pozostałaby bowiem nie tylko decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995 r. potwierdzająca skutki powstania prawa użytkowania wieczystego i prawa własności, lecz przede wszystkim chronione zasadą wiary publicznej ksiąg wieczystych wpisy prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności na rzecz spółki [...]. Nawet gdyby założyć, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r. mogłoby stać się podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1995 r., to i tak nie jest pewne, czy orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności organy lub sądy administracyjne nie uznałaby, że decyzja z dnia [...] maja 1995 r. w związku z dalszym obrotem wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji podstawy wpisów w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku pozostałaby niewzruszalne. Dodatkowo trzeba pamiętać, że zasada zasad rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5-6 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece) również stanowi barierę dla możliwości odwrócenia skutków prawnych decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r., skoro nabywca prawa użytkowania wieczystego jest chroniony niezależnie od wadliwości podstawy wpisów tego prawa w księdze wieczystej. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że powyższa interpretacja pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych z art. 156 § 2 k.p.a. jest zgodna ze stanowiskiem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13. Jakkolwiek podmiotem zobowiązanym do wykonania powyższego wyroku jest ustawodawca, to jednak organy stosujące prawo (w tym sądy administracyjne) są zobowiązane do interpretowania art. 156 § 2 k.p.a. w sposób uwzględniający, że stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W trzeciej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. przez "niepoczynienie rozważań i ustaleń w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie skutków przeniesienia prawa użytkowania wieczystego" na spółkę [...] Sp. z o.o. w kontekście przesłanki nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją z dnia [...] sierpień 1983 r., zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku w wyroku NSA z dnia 21 maja 2013 r. Zarzut ten jest wadliwy, gdyż wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie o sygn. I OSK 2261/11 został wydany na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie związania jego treścią zastosowanie miał art. 190 p.p.s.a., a nie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Ponadto jak już stwierdzono, Sąd pierwszej instancji w pełni wykonał wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozważając problem przeniesienia w 2007 r. prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynku na spółkę [...] Sp. z.o.o. oraz wyrażając w tym zakresie umotywowaną ocenę prawną. Kontrolowany Sąd nie naruszył również wynikającego z art. 190 p.p.s.a. związania wykładnią ustaloną w powyższym zakresie przez Sąd kasacyjny. Po czwarte, nie jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt. 5 i w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. "przez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że członkowie składu SKO, którzy brali udział przy wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. i z dnia [...] listopada 1996 r. podlegają wyłączeniu od udziału w dalszym postępowaniu, a tym samym ich udział w wydaniu decyzji SKO z dnia [...] września 2008 r. i z dnia [...] grudnia 2008 r. ma przesądzać o wadliwości tych decyzji". Nie jest usprawiedliwiona kategoryczna i bliżej nieuzasadniona ocena Sądu pierwszej instancji, że członkowie organu kolegialnego, którzy brali udział w wydaniu decyzji uchylonej następnie przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny, podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w kolejnych tokach instancji w tej samej sprawie administracyjnej na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. Przesłanka z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. odnosi się bowiem do tych postępowań administracyjnych, w których ten sam pracownik organu bierze udział w wydaniu decyzji, a następnie dokonuje jej weryfikacji w zwyczajnym (np. odwoławczym) lub nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego (np. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji). Przesłanka ta nie dotyczy natomiast sytuacji, w których dany pracownik orzeka ponownie w tej samej sprawie w kolejnych tokach instancji po wzruszeniu decyzji wydanych w tej sprawie przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny. Po piąte, zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. w zw. art. 24 § 1 pkt. 5 i art. 27 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyżej wyroku NSA z dnia 21 maja 2013 r. przesądził w sposób ostateczny i wiążący sprawę wykładni art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., przyjmując, że członkowie samorządowego kolegium odwoławczego, którzy orzekali w poprzednich tokach instancji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1983 r., podlegają z mocy prawa wyłączeniu od udziału w nowym postępowaniu, które toczy się po uchyleniu decyzji nadzorczej przez sąd administracyjny. Ocena wyrażona w kontrolowanym wyroku nie znajduje jednak potwierdzenia w treści uzasadnienia wyroku NSA z dnia 21 maja 2013 r. Sąd kasacyjny wyrażając pogląd o zasadności szerokiego podejścia do podstawy wyłączenia pracownika organu, nakazał jedynie "ustalenie i rozważanie" powyższego problemu, albowiem zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2011 r. rozważania były nieprzekonujące i "trudne do podzielenia". Uznanie zasadności powyższych dwóch zarzutów nie stanowi jednak podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Częściowa wadliwość rozważań Sądu pierwszej instancji nie wpłynęła bowiem na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego rozstrzygnięcia zawartego wyroku. Wobec przyjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nie doszło do realizacji przesłanki z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., należało uznać, że podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nie mógł być art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Błędna ocena kontrolowanego Sądu w tym zakresie nie miała jednak wpływu na prawidłowość wydanego wyroku, który zasadnie uchylił decyzje organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 158 § 2 i art. 156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a wadliwą część rozważań Sądu a quo zastępuje ocena prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość przedstawionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny – wobec uznania, że zaskarżone orzeczenie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 158 § 2 i w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. – orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. w pkt. pierwszym wyroku o oddaleniu skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 206 w zw. z art. 207 § 1 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku orzeczono o odstąpieniu w całości od zasądzenia od skarżących kasacyjnie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uwzględniając skomplikowany charakter prawny przedmiotowej sprawy, uznanie zasadności części zarzutów kasacyjnych oraz znaczną długotrwałość postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.