II GSK 1572/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 977/16 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części oraz odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Skargą z dnia 3 lipca 2014 r. D. M. zaskarżył decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 792/14, w wyniku rozpoznania wymienionej skargi uchylił objętą nią decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] stycznia 2014 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. Wskutek wywiedzionej od tego wyroku przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 569/15, uchylił wyrok Sądu I instancji i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/WA 977/16 oddalił skargę D. M. na wymienioną decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. Wyrok ten został objęty skargą kasacyjną strony – D. M., który wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych wyroków, rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uchylenie zaskarżonych aktów obu instancji albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Kasator zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które miały w jego ocenie istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, tj.: 1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany; 3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona; 4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy; 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw; 6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny. Badając akta tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w analizowanej sprawie zachodzi przyczyna nieważnościowa wskazana w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. w rozpoznawaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy wskazane są w art. 18 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że: "Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W oparciu o sądowoadministracyjne akta tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym stwierdził, że w wydaniu zaskarżonego wyroku w tej sprawie uczestniczył sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. – sędzia WSA Cezary Kosterna, który również był członkiem składu orzekającego w tej samej sprawie rozstrzygniętej wyrokiem WSA w W. z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 792/14), który to wyrok został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 569/15) i sprawa została przekazana WSA w W. do ponownego rozpoznania. Taka sytuacja powoduje w konsekwencji, iż sędzia ten nie powinien brać udziału w wydaniu zaskarżonego tu wyroku WSA w W., ponieważ na mocy art. 18 § 1 pkt 6) p.p.s.a. jest wyłączony z mocy samej ustawy. W tej sytuacji odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej byłoby przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 i 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4) i art. 18 § 1 pkt 6) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie uznając, iż powód uchylenia wyroku leży po stronie WSA w W. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.