VII SA/Wa 345/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r., znak [...] wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotową decyzją organ uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.:Rozbudowa drogi krajowej [...] z drogami gminnymi położonymi w N. i S., gmina N. i S., powiat n., województwo m. wraz z infrastrukturą techniczną. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania rudnych do odwrócenia skutków, związanych z faktem pozbawienia jednostki prawa własności nieruchomości i wykonywaniem na tych nieruchomościach robót budowlanych, często wykluczających możliwość przywrócenie na nich stanu poprzedniego. Zdaniem skarżącego wykonanie objętego decyzją ronda spowoduje trwałe przeobrażenie przestrzeni, w tym nieruchomości należącej do skarżącego. Odwrócenie tego stanu i przywrócenie stanu poprzedniego będzie właściwe niemożliwe, a niewątpliwie będzie się wiązać z bardzo dużymi kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., zwana dalej ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie. Wskazać przy tym trzeba, iż w myśl art. 61 § 3 ppsa sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego to skarżący zobowiązany jest - poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń - wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Tak więc uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Powodzenie wniosku uzależnione jest od inicjatywy samej strony, która w uzasadnieniu wniosku winna wskazać argumentację, że wykonanie zaskarżonego aktu, spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 ppsa. Przy tym nie wystarczające jest formułowanie ogólnikowych twierdzeń (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 332/14, LEX nr 1503379), ale staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Zatem uzasadnienie takiego wniosku powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy przede wszystkim wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2031, ze zm.). Wydanie decyzji w tym trybie nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, bowiem brak jest przepisów szczególnych w tym zakresie. Przyjęte w tej ustawie uregulowania prawne mają jednak zapewnić szybki przebieg inwestycji drogowych. Realizuje się to m.in. poprzez uproszczenie procedur administracyjnych (art. 11a ust. 3 specustawy drogowej określa termin wydania decyzji), możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji (art. 17 ust. 1 specustawy drogowej), czy też poprzez obowiązek rozpatrzenia środków odwoławczych i skargi w określonych w ustawie terminach (zob. postanowienie NSA z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II OSK 1453/16, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje utrwalone stanowisko, które zasługuje na pełną aprobatę, że w takiej sytuacji, jaka ma także miejsce w przedmiotowej sprawie, wstrzymanie wykonania decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego drogowego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięć przewidzianych specustawą drogową. A zatem mechanizmy przewidziane w tej ustawie mające zapewnić szybkość i skuteczność realizacji inwestycji, w sposób istotny ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony skarżącej w świetle regulacji zawartych w tej ustawie (vide: postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II OZ 1356/14, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 42/13; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1128/10; postanowienie z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 818/12; postanowienie NSA z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt I OZ 705/10). W omawianym akcie prawnym interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano bowiem prymat nad słusznym interesem strony z uwagi na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak dostatecznego jego uzasadnienia okolicznościami wyjątkowymi. Niewątpliwie w wyniku wykonania zaskarżonego aktu dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego stronie dotychczas prawa własności jej nieruchomości. Okoliczności te nie są jednak przesądzające o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, nie stanowią bowiem o niebezpieczeństwie wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Są to zwykłe następstwa wykonania decyzji wydanej w tym przedmiocie, które mogą się wiązać m.in. z wywłaszczeniem za odszkodowaniem części nieruchomości - co wynika wprost z przepisów wskazanej ustawy. Przysługujące stronie odszkodowanie stanowi rekompensatę za wywłaszczoną nieruchomość i chroni interesy jej dotychczasowego właściciela. Wskazane odszkodowanie ustalane jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Ponadto zauważyć należy, iż nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty. Podkreślić należy również, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sąd nie bada zasadności samej skargi. W konsekwencji też ustawodawca, nie wiąże – choćby w najmniejszym stopniu – występowania podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględniania skargi na decyzję. Co więcej, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie może choćby wstępnie badać, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadami uzasadniającymi jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności (tak NSA w uchwale z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, Nr 4, poz. 77). Zatem oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie przesądza o merytorycznym stanowisku sądu co do legalności zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 19/15, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.