I SA/Kr 410/17
WyrokWSA w Krakowie2017-06-20
Skład orzekający: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Waldemar Michaldo, WSA Urszula Zięba (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji odmawiające przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, mimo braku pouczenia o możliwości odwołania, powinno być traktowane jako decyzja administracyjna, a w konsekwencji czy odwołanie od takiego pisma, złożone po terminie, powinno zostać rozpatrzone?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że pismo organu pierwszej instancji odmawiające przyznania dofinansowania, mimo użycia sformułowania "powiadamia w formie pisemnej", stanowi decyzję administracyjną, ponieważ rozstrzyga o publicznym uprawnieniu jednostki. W związku z brakiem pouczenia o możliwości odwołania, organ odwoławczy zasadnie rozpatrzył odwołanie złożone po terminie. Ponadto, sąd uznał, że odmowa przyznania dofinansowania była uzasadniona wyczerpaniem środków finansowych przeznaczonych na ten cel, a organ prawidłowo zastosował kryteria podziału tych środków.Stan faktyczny
Kierownik Działu MOPS w Krakowie odmówił E. B. przyznania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w latach 2015 i 2016 z powodu wyczerpania środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy te decyzje, uznając pisma organu pierwszej instancji za decyzje administracyjne i rozpatrując odwołania mimo uchybienia terminu, z uwagi na brak pouczenia. E. B. wniosła skargi do WSA w Krakowie, kwestionując decyzje SKO. WSA połączył sprawy do wspólnego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi E. B.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 410/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r., sprawy ze skarg E. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - skargi oddala -
Kierownik Działu R. M. O. P. S. w K. rozstrzygnięciami z dnia 6 października 2015r. o nr [...] i z dnia 5 maja 2016r. o nr [...] odmówił przyznania E. B. dofinansowania ze środków P. do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2015r. i 2016r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił zasady udzielania dofinansowania ze środków P. na uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym i powołał się na zapisy uchwały Rady Miasta K. w sprawie określenia rodzajów wysokości środków P., przypadających według algorytmu ww. latach na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w Gminie Miejskiej K. Wyjaśniono, że wnioski ww. nie mogły zostać rozpatrzone pozytywnie z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, przeznaczonych na dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym na 2015r. i 2016r. Ponadto organ wskazał, że 2015r. na realizację zadania dotyczącego uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym przeznaczono 1.631.390,00 zł, co pozwoliło przyznać dofinansowanie grupie 1024 osób (wraz z opiekunami 1630). Do dnia 1 kwietnia 2015r. wpłynęło do M. w K. 3721 wniosków, z czego 222 wnioski dotyczyły dzieci i młodzieży. Natomiast w 2016r. na realizację ww. zadania przeznaczono 2.100.100,00 zł, co pozwoliło przyznać dofinansowanie grupie 1346 osób (wraz z opiekunami 2025). Do dnia 30 marca 2016r. wpłynęło do M. w K. 3562 wniosków. Zatem, z uwagi na celowość wydatków środków publicznych, organ I instancji w roku 2015 i 2016 przyjął hierarchię przyznawania dofinansowania - w pierwszej kolejności rozpatrywano wnioski: dzieci i młodzieży do lat 16; osoby w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności; osoby z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, które w ciągu 10 lat nie korzystały z takiego dofinansowania, osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym korzystające już wcześniej z takiego dofinansowania tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata; osoby z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, zaczynając od osób, które w ciągu 10 lat z tej pomocy nie korzystały, tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata; osoby z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, korzystające już wcześniej z takiego dofinansowania tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata; pozostałe osoby dorosłe raz na dwa lata. W praktyce dofinansowanie otrzymały: dzieci i młodzież do 16 lat; osoby w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności; osoby z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, które w ciągu 10 dni nie korzystały z takiego dofinansowania; osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym korzystające już wcześniej z takiego dofinansowania tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata. Wyjaśniono ponadto, ze P. nie przewidywał dodatkowych środków finansowych na realizację przedmiotowych zadań w ww. latach. Organ I instancji uznał, iż wnioski E. B. nie mogły zostać rozpatrzone pozytywne z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, przeznaczonych na realizację przedmiotowych zadań. Organ wyjaśnił także, że ponowne rozpatrzenie wniosków będzie możliwe jedynie w przypadku pozyskania dodatkowych środków finansowych, pochodzących z rezygnacji dofinansowania innych osób niepełnosprawnych, którym to dofinansowanie zostało przyznane.
Na powyższe akty organu administracji wnioskodawczyni złożyła "skargi", nie wskazując jednak żadnych zarzutów dot. naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego.
Decyzjami z dnia 26 stycznia 2017r., nr [...] oraz z dnia 13 lutego 2017r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 10d, art. 35a ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2016r. Nr 2046 ze zm., dalej jako: "ustawa o rehabilitacji"), § 5 ust. 12, 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (t.j..: Dz. U. z 2007r., Nr 730 póz.1694 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie") oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") – utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę, że w przedmiotowych sprawach organ I instancji uznał, że informacje o sposobie rozpatrzenia wniosków o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, stanowiły czynność lub akt inny, niż decyzja administracyjna, w efekcie czego zakwalifikował powiadomienia o negatywnym rozpatrzeniu wniosków, jako zwykłe pisma informacyjne, a nie decyzje administracyjne. Organ odwoławczy na podstawie analizy §5 ust. 1 i ust. 14 rozporządzenia wywiódł jednak, że w przypadku o którym mowa w § 5 ust. 14 ww. rozporządzenia, mamy do czynienia z decyzją administracyjną, rozstrzygającą wniosek o dofinansowanie zadań ze środków Funduszu, pomimo użytego w tym przepisie zwrotu "powiadamia w formie pisemnej". Przepis art. 104 §1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, nie definiuje wprost pojęcia "decyzja", niemniej jednak art. 107 k.p.a. wymienia elementy formalne decyzji. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Zatem przedmiotowe pisma skierowane do strony, jako akty władcze i jednostronne organu, rozstrzygające o publicznym uprawnieniu jednostki, spełniały przesłanki konieczne do uznania ich za decyzje administracyjne. Na powyższą okoliczność przytoczono orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując jednak, że spotykane są również stanowiska odmienne od tego, które prezentuje organ na gruncie przedmiotowych spraw. Organ odwoławczy wskazał też, że rozpatrzył przedmiotowe odwołania, pomimo, że zostały one złożone po ustawowym terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięć, biorąc pod uwagę to, iż w decyzjach organu I instancji brakowało pouczenia o możliwości złożenia odwołania do SKO. Podkreślono, że środki z P. powinny być rozdzielane, jak największej liczbie uprawnionych, a rozmiar dofinansowania będzie zawsze przedmiotem uznania organu, aczkolwiek uznanie takie nie może być dowolnością. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Ponadto uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych, przeznaczonych na świadczenia. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Zdaniem SKO, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wyjaśnił w decyzjach, jakimi przesłankami kierował się, odmawiając przyznania wnioskowanych dofinansowań i wyjaśnił, dlaczego wnioski strony nie mogły zostać objęte dofinansowaniem. Zauważono też, że odwołująca się korzystała już z dofinansowania w 2014r.
W skargach do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów, wskazała jednak, że nie zgodziła się z powyższymi decyzjami.
W odpowiedziach na skargi organ II instancji podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawach i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawy na rozprawie sądowej dniu 20 czerwca 2017r., połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 410/17. Ze względu bowiem na występującą w nich tą samą skarżącą, jak i tożsamy stan faktyczny, pozostawały one ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (tekst jednol. Dz. U. z 2016, poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargi E. B. nie są uzasadnione.
Przedmiotem rozpoznania były decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego 26 stycznia 2017r. oraz z 13 lutego 2017r. utrzymujące w mocy pisemne informacje (posiadające charakter decyzji administracyjnych) Kierownika Działu R. M. O. P. S. z dnia 6 października 2015r. oraz z dnia 5 maja 2016r., odmawiające przyznania skarżącej E. B. dofinansowania ze środków P. do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, odpowiednio w 2015 i 2016r.
W badanej sprawie organ I instancji uznał, że informacje o sposobie rozpatrzenia wniosków o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, stanowiły czynność lub akt inny, niż decyzja administracyjna, w efekcie czego zakwalifikował powiadomienia o negatywnym rozpatrzeniu wniosków, jako zwykłe pisma informacyjne, a nie decyzje administracyjne. Organ odwoławczy wywiódł jednak, że w przypadku o którym mowa w § 5 ust. 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, mamy do czynienia z decyzją administracyjną, rozstrzygającą wniosek o dofinansowanie zadań ze środków Funduszu, pomimo użytego w tym przepisie zwrotu "powiadamia w formie pisemnej". Powołał się na przepis art. 104 §1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej i wywiódł, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji, pisma skierowane do strony przez Kierownika Działu Rehabilitacji M. w K. zakwalifikował, jako akty władcze i jednostronne organu, rozstrzygające o publicznym uprawnieniu jednostki, spełniały przesłanki konieczne do uznania ich za decyzje administracyjne. Uwzględniając faktografię sprawy a w szczególności brak pouczenia strony o możliwości złożenia odwołania do SKO, rozpatrzył odwołania E. B., pomimo, że zostały one złożone po ustawowym terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięć.
Powyższe działania znalazły pełną akceptację Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. SKO w K. prawidłowo bowiem przyjęło, iż mimo zastosowania w obowiązujących przepisach formuły "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku" mamy do czynienia w tym przypadku z aktem administracyjnym rozumianym jako władcze i jednostronne oświadczenie woli organu administrującego, skierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec zindywidualizowanego adresata. Ściślej rzecz ujmując, jest to szczególna postać aktu administracyjnego, adresowanego do zewnętrznego podmiotu, który przybiera formę decyzji administracyjnej. W doktrynie i orzecznictwie akceptowany jest powyższy pogląd, zwłaszcza, że został on przedstawiony w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2012., sygn. akt II GPS 1/12
Tym samym zaistniały przesłanki zarówno do rozpoznania odwołań przez organ odwoławczy (wniesionych z uchybieniem terminu ustawowego jednakże w sytuacji braku pouczenia o sposobie i terminie odwołania, okoliczność ta nie mogła determinować sposobu rozstrzygnięcia sprawy) oraz w konsekwencji do rozpoznania skarg na decyzje organu odwoławczego przez sad administracyjny. Tu od razu zaznaczyć należy, iż bezpodstawny był zarzut Skarżącej jakoby uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji różniły się między sobą, ta różnica bowiem wynikała z przedstawiania przez organ odwoławczy wywodu prawnego uzasadniającego możliwość rozpatrzenia odwołań Skarżącej, przez ten organ, który to wywód nie dość, że był prawidłowy to jeszcze w sposób oczywisty korzystny dla interesów Skarżącej.
Odnosząc się do przepisów mających zastosowanie do rozpoznania przedmiotowej sprawy, wskazać w pierwszej kolejności należy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2011r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) stanowiący, że rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy (art. 8 ust 1 ustawy). Natomiast rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwianie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym (art. 9 ust. 1 ustawy). Do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w warsztatach terapii zajęciowej oraz turnusach rehabilitacyjnych (art. 10 ustawy).
Przepis art. 10e ust. 1-3 ustawy określa warunki przyznawania świadczeń ze środków P. na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym stanowiąc, iż osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:
1) 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym;
2) 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej (art. 10e ust 1). Wnioski osób niepełnosprawnych o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie są składane w powiatowych centrach pomocy rodzinie (art. 10f ust 3).
Jednocześnie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 10d ust.8 pkt. 2 minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia warunków, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu.
W świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. Nr 230, poz. 1694 ze zm.))
osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie, pod warunkiem, że:
1)została skierowana na turnus rehabilitacyjny na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje;
2)w roku, w którym ubiega się o dofinansowanie, nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków Funduszu;
3)weźmie udział w turnusie, który odbędzie się w ośrodku wpisanym do rejestru ośrodków, prowadzonego przez wojewodę, albo poza takim ośrodkiem, w przypadku gdy turnus jest organizowany w formie niestacjonarnej;
4)wybierze organizatora turnusu, który posiada wpis do rejestru organizatorów turnusów;
5)będzie uczestniczyła w zajęciach przewidzianych w programie turnusu, który wybrała;
6)nie będzie pełniła funkcji członka kadry na turnusie ani nie będzie opiekunem innego uczestnika tego turnusu;
7)złoży oświadczenie o wysokości dochodu obliczonego zgodnie z art. 10e ust. 1 ustawy wraz z informacją o liczbie osób we wspólnym gospodarstwie domowym;
8)w przypadku turnusu, którego program przewiduje także zabiegi fizjoterapeutyczne, przedstawi podczas pierwszego badania lekarskiego na turnusie zaświadczenie lekarskie o aktualnym stanie zdrowia, w szczególności o chorobie zasadniczej, uczuleniach i przyjmowanych lekach.
Do wniosku o dofinansowanie dołącza się:
1)kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub kopię orzeczenia, lub kopię wypisu z treści orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem albo kopię orzeczenia o niepełnosprawności;
2)wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (§ 4 ust. 5 ww. rozporządzenia).
Zgodnie natomiast z § 5 ust. 10 -12 rozporządzenia, przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim. Pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. Uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym (§ 5 ust. 13 rozporządzenia).
Przytoczone przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez organy rozstrzygające sprawę i należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO wyrażonym w uzasadnieniach decyzji, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana a organy pomocy społecznej nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.
Jest niewątpliwym, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań, w tym na zadania z § 4 rozporządzenia i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Jest także niewątpliwym, że z różnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się większe, czy mniejsze koszty turnusów rehabilitacyjnych i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Rozmiar dofinansowania będzie więc zawsze przedmiotem uznania organu (nie mającym nic wspólnego z dowolnością).
Ratio legis powołanych wyżej przepisów wskazuje, że przyznając dofinansowanie w ramach pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. To daje organowi prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Trzeba pamiętać, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w tego typu sprawach polega zatem na załatwieniu sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, ale równocześnie z uwzględnieniem interesów innych uprawnionych do pomocy obywateli oraz z uwzględnieniem możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.
Znajdując się w takiej jak opisana sytuacji faktycznej i prawnej, organy obydwu instancji zasadnie odwołały się do uchwał Rady Miasta Krakowa z dnia 1 kwietnia 2015r. (na rok 2015) oraz z dnia 30 marca 2016r. (na rok 2016) w sprawie określenia rodzajów i wysokości środków P., przypadających według algorytmu ww. latach na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w Gminie Miejskiej K. Na jej podstawie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w roku 2015 i 2016 przyjął hierarchię przyznawania dofinansowania - w pierwszej kolejności rozpatrywano wnioski: dzieci i młodzieży do lat 16 następnie wnioski osób w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności a dopiero później - wnioski osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, które w ciągu 10 lat nie korzystały z takiego dofinansowania, osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym korzystające już wcześniej z takiego dofinansowania tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata; następnie osób z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, zaczynając od osób, które w ciągu 10 lat z tej pomocy nie korzystały, tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata; osoby z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub równoważnym, korzystające już wcześniej z takiego dofinansowania tej samej dorosłej osobie raz na dwa lata; pozostałe osoby dorosłe raz na dwa lata.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy zainteresowana ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności a nadto ostatni raz korzystała z dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w 2014r., a fakt ten oraz to, że organ nie posiadał środków finansowych na realizację wszystkich wniosków był podstawą odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Powyższe pozwala sądzić, że skarżąca spełnia pozostałe przesłanki do przyznania jej żądanego dofinansowania. Tym niemniej jej wniosek o dofinansowanie nie mógł zostać pozytywnie rozpoznany w sytuacji znacznej szczupłości środków jakimi w poszczególnych latach dysponował M. oraz w sytuacji gdy Skarżąca będąc w opisanej wyżej sytuacji nie lokowała się na pierwszych pozycjach określonej przez Radę Miasta K. "hierarchii" przyznawania dofinansowania. Dostępne środki zostały rozdzielone dla najbardziej potrzebujących i w efekcie zostały w całości wyczerpane. Organ uwzględnił też skorzystanie z dofinansowania w 2014r., stąd przyznanie dofinansowania na rok 2015 "przesuwało" Skarżącą na koniec kolejki wnioskodawców, podobnie jak stosowanie kryterium wedle, którego w pierwszej kolejności winny otrzymać dofinansowanie osoby, które najdawniej w ciągu ostatnich 10 lat korzystały z takich świadczeń.
Zważyć należy, iż w 2015r. na realizację zadania dotyczącego uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym przeznaczono 1.631.390,00 zł, co pozwoliło przyznać dofinansowanie grupie 1024 osób (wraz z opiekunami 1630). Do dnia 1 kwietnia 2015r. wpłynęło do M. w K. 3721 wniosków. Natomiast w 2016r. na realizację ww. zadania przeznaczono 2.100.100,00 zł, co pozwoliło przyznać dofinansowanie grupie 1346 osób (wraz z opiekunami 2025). Do dnia 30 marca 2016r. wpłynęło do M. w K. 3562 wniosków. W praktyce więc dofinansowanie otrzymały głównie dzieci i młodzież do 16 lat; osoby w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności oraz osoby z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, które w ciągu 10 dni nie korzystały z takiego dofinansowania, przy uwzględnieniu, iż ta sama osoba dorosła może otrzymać dofinansowanie raz na dwa lata.
Organy obydwu instancji – nie kwestionując faktu, iż sytuacja zdrowotna i finansowa Skarżącej uzasadnia wzięcie przez nią udziału w turnusie rehabilitacyjnym - zasadnie ostatecznie uznały, iż wnioski E. B. nie mogły zostać rozpatrzone pozytywne z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, przeznaczonych na realizację przedmiotowych zadań w 2015 i 2016r. Nadto P. nie przewidywał dodatkowych środków finansowych na realizację przedmiotowych zadań w ww. latach.
Sąd nie znalazł podstaw do podzielenia zarzutów Skarżącej o wadliwym przeprowadzeniu postępowania w obydwu sprawach polegającym na maksymalnym "przetrzymaniu" jej wniosku do momentu wyczerpania środków na dofinansowanie, by następnie zawiadomić ją o braku takich środków. Przeczą temu dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i wynikająca z nich chronologia działań organów. Błędem organu I instancji był niewątpliwie brak pouczenia o możliwości odwołania od niekorzystnej decyzji lecz skutki tego błędu – jak wcześniej wspomniano – zostały usunięte przez organ odwoławczy.
Nie było też podstaw do prowadzenia dowodów z przesłuchania osób, które wydały zaskarżone decyzje. Na podstawie art. 106 par 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie dowodu z dokumentu i to tylko w sytuacji gdy byłoby to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Wniosek dowodowy był więc niemożliwy do uwzględnienia w postępowaniu przed sądem administracyjnym a nadto nie wskazywał na możliwość pozyskania "istotnych" dla rozstrzygnięcia danych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a w związku z tym – w oparciu o powołane wyżej przepisy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. - Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło