I OZ 1006/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 802/16 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z 16 marca 2017 r., IV SA/Gl 802/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego. B. B. (dalej skarżąca bądź wnioskodawczyni) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] lipca 2016 r. nr [...], którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia w formie świadczenia wychowawczego na syna A. B. Powodem odmowy przyznania świadczenia było uznanie, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki określonej w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm., dalej uppwd), bowiem dochód na jednego członka rodziny przekracza kryterium dochodowe (1.200 zł) uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie zawieszenie postępowania sądowego jest uzasadnione wystąpieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 889/16) do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "Czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie?". W uzasadnieniu pytania Sąd zwrócił uwagę na możliwość takiego ukształtowania uprawnienia do świadczenia wychowawczego, by czyniło zadość konstytucyjnym zasadom równości oraz sprawiedliwości społecznej, nie naruszając zarazem wartości konstytucyjnej jaką jest ochrona właściwego stanu finansów publicznych. Zwrócono w szczególności uwagę na rozwiązanie przyjęte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518, dalej uśr), w brzmieniu ukształtowanym od dnia 1 stycznia 2016 r., nowelizacją z dnia 15 maja 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 995). Przepis art. 5 ust. 1 uśr uzależnia uprawnienie do zasiłku rodzinnego od kryterium dochodowego, lecz równocześnie w ustępie 3 i 3a stanowi, że w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę tego kryterium pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie odpowiadającej wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. W odniesieniu do świadczeń rodzinnych ustawodawca zrezygnował z zasady "wszystko albo nic" w przypadku uzależnienia prawa do świadczenia od kryterium dochodowego, na rzecz stopniowego zmniejszania wysokości zasiłku w miarę przekraczania kryterium dochodowego. Możliwe jest więc takie ukształtowanie prawa do świadczeń o charakterze pomocy rodzinie, udzielanej ze środków publicznych, by opierając mechanizm przyznawania tych świadczeń na przesłance kryterium dochodowego, uczynić zadość zasadzie równości w ten sposób, by pomoc ta była udzielana do poziomu dochodowego identycznego lub bardzo zbliżonego dla wszystkich potencjalnie uprawnionych osób. Taki mechanizm, wymagający rezygnacji ze sztywnej kwoty świadczenia wychowawczego określonej w art. 5 ust. 1 ustawy gwarantowałby zachowanie zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasady równego traktowania. Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie ma znaczenie dla sprawy rozpoznawanej przez Sąd, w której jedyną przyczyną uzasadniającą odmowę przyznania B. B. świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było przekroczenie przez nią kryterium dochodowego, a podstawą prawną decyzji odmownej był art. 5 ust. 4 uppwd określający kryterium dochodowe w przeliczeniu na osobę w rodzinie (1.200 zł). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B. B. podnosząc, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zdaniem skarżącej nie ma w jej sprawie zastosowania art. 5 ust. 1 w zw. z ust. 3 uppwd, ponieważ Wójt Gminy P. niewłaściwie zastosował art. 2 pkt 19 lit. c uppdw, który zawiera katalog dochodów utraconych. Organ uznając utratę zatrudnienia w 2012 r., odprawy rentowej uzyskanej w 2014 r. nie uznał jako utraty dochodów, mimo że świadczenie to jest związane z zatrudnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że w postępowaniu o sygn. akt III SA/Gd 889/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP art. 5 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie. Sąd I instancji trafnie uznał, że z uwagi na podobny stan sprawy jak i przepisy, na których opiera się postępowanie, a które są przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, wynik niniejszego postępowania może być uzależniony od orzeczenia Trybunału. Stanowisko to uznać należy za słuszne, zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił o zawieszeniu tego postępowania do czasu zakończenia postępowania przez Trybunałem. Z treści zażalenia wynika, że skarżąca domaga się rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem w sprawie podlegała ocenie jedynie legalność zawieszenia postępowania, które to postępowanie, po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny, będzie zakończone przez Sąd I instancji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji.