V SA/Wa 890/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-21
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Izabella Janson, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, dokonana przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, była zgodna z prawem, w szczególności z kryteriami oceny i regulaminem konkursu?Ratio decidendi
Ocena wniosku o dofinansowanie projektu dokonana przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości była zgodna z prawem. Sąd uznał, że PARP prawidłowo oceniła wskaźniki projektu pod kątem ich obiektywnej weryfikowalności i racjonalności, a także prawidłowo oceniła innowacyjność produktu i potencjał rynkowy. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia regulaminu konkursu również okazały się niezasadne, ponieważ błędy formalne lub oczywiste omyłki nie obejmują braków merytorycznych we wniosku, a uzupełnianie wniosku nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji.Stan faktyczny
Skarżący T.P. złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Jego projekt nie został wybrany do dofinansowania, uzyskując 6 punktów i nie spełniając minimalnych wymagań w kilku kryteriach. Po wniesieniu protestu, PARP częściowo uznała zarzuty, ale nadal podtrzymała negatywną ocenę kluczowych kryteriów. Skarżący zaskarżył rozstrzygnięcie PARP, zarzucając błędną ocenę kilku kryteriów merytorycznych oraz naruszenie regulaminu konkursu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T.P. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji [...] Przedsiębiorczości zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. P. (dalej także: Strona, Wnioskodawca, Skarżący) jest stanowisko Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej też: PARP, Organ) wyrażone w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 (dalej: PO IR), oś priorytetowa III "Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach", działanie 3.2 "Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R", poddziałanie 3.2.1 "Badania na rynek", zatytułowanego "Wdrożenie wyników B+R celem wprowadzenia na rynek pianki poliuretanowej z możliwością miejscowego przestrzennego utwardzania struktury".
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W ramach konkursu ogłoszonego przez PARP Skarżący w dniu 28 lipca 2016 r. złożył wniosek do dofinansowanie projektu pn. "Wdrożenie wyników B+R celem wprowadzenia na rynek pianki poliuretanowej z możliwością miejscowego przestrzennego utwardzania struktury".
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Wnioskodawca został poinformowany, że jego projekt nie został wybrany do dofinansowania. Minimalna liczba punktów umożliwiająca przyznanie dofinansowania wynosiła 13 punktów. Jednocześnie, aby otrzymać rekomendację do dofinansowania projekt musiał uzyskać w punktowanych kryteriach z wyjątkiem kryteriów: nr 10 "Projekt wpisuje się w Krajową Inteligentną Specjalizację", nr 11 "Wnioskodawca jest członkiem klastra posiadającego status Krajowego Klastra Kluczowego" minimum 1 pkt, a w kryterium nr 8 "Innowacyjność produktu" minimum 2 pkt.
W wyniku oceny merytorycznej projekt Skarżącego uzyskał 6 punktów oraz nie uzyskał minimalnej wymaganej liczby punktów w kryteriach nr 1 "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych", nr 3 "Wydatki w ramach projektu są racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu projektu", nr 4 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu".
Skarżący pismem z dnia 20 lutego 2017 r. wniósł protest, w którym odwołał się od negatywnej oceny i wniósł o weryfikację oceny sześciu kryteriów merytorycznych: nr 1 "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych", nr 3 "Wydatki w ramach projektu są racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu projektu", nr 4 "Wydatki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu", nr 8 "Innowacyjność produktu", nr 9 "Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu, oraz nr 10 "Projekt wpisuje się w Krajową Inteligentną Specjalizację". W ocenie Skarżącego ocena tych kryteriów nie była zgodna z wymaganiami opisu kryteriów w oficjalnej dokumentacji konkursowej. W uzasadnieniu protestu Skarżący szczegółowo przedstawił argumentację dotyczącą niezgodności przeprowadzonej oceny merytorycznej z dokumentacją w ramach Działania 3.2 "Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R", Poddziałanie 3.2.1 "Badania na rynek".
W rozstrzygnięciu z dnia [...] kwietnia 2017 r. IP stwierdziła, że ocena wniosku została przeprowadzona prawidłowo w ramach kryteriów nr 4 i 9 oraz nieprawidłowo w ramach kryteriów nr 1, 3, 8 i 10.
W odniesieniu do kryterium nr 4 PARP podkreśliła, że wskaźniki rezultatu: liczba wprowadzonych innowacji produktowych oraz współczynnik komfortu w zakresie metodologii konstrukcji i sposobu weryfikacji wskaźnika nie spełniają wymogów określonych w opisie kryterium, gdyż nie pozwalają na jego obiektywną weryfikację. W ocenie Organu wskaźnik innowacji produktowej nie mógł zostać prawidłowo zweryfikowany na podstawie dany sprzedażowych. Odnośnie wskaźnika "Zużycie energii elektrycznej" PARP stwierdziła, że został on określony przez Wnioskodawcę na podstawie niekonkretnych, niemożliwych do weryfikacji danych. Wskaźnik "współczynnik komfortu" również nie został opisany w sposób umożliwiający jego obiektywną weryfikację.
Uzasadniając ocenę kryterium nr 8 PARP wskazał, że Skarżący wykazał, że projekt należy do średnio-wysokich technologii, jednak zabrakło argumentacji dotyczącej potencjału rozwojowego wykraczającego poza skalę polskiego rynku.
W przypadku kryterium nr 9 PARP podkreśliła w szczególności, że Wnioskodawca przyjął dość optymistyczne, a co za tym idzie ryzykowne założenia co do rozwoju przedsiębiorstwa i nowego produktu w okresie referencyjnym. Z uwagi na fakt, iż produkt będący efektem projektu został oceniony na stosunkowo niskim poziomie innowacyjności, a co za tym idzie uzyskany poziom przewagi konkurencyjnej nie będzie tak znaczący jak zakłada Wnioskodawca. Odnosząc się do kwestii eksportu, PARP zaznaczyła, iż przedmiotem projektu nie są meble, a więc produkt, na który w wielu miejscach powołuje się Wnioskodawca w kontekście eksportu. Fakt, iż istnieje perspektywa wzrostu eksportu produktów gotowych, nie jest równoznaczny z eksportem w wykonaniu Wnioskodawcy. Eksporterami w takim przypadku są producenci produktu gotowego odbierający półprodukty od Wnioskodawcy. Ponadto, fakt wzrostu branży daje szansę i możliwość ulokowania produktów na zwiększającym się rynku, jednak nie ma automatycznej korelacji pomiędzy wzrostem rynku a wzrostem sprzedaży własnego produktu. Do powyższego sukcesu konieczne jest zastosowanie strategii opierającej się na różnych działaniach takich jak: działania organizacyjne, marketingowe, polityka cenowa, produkcyjna, sprzedażowa (w tym reakcja na przewidywane działania konkurencji).
W skardze na rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2017 r. Skarżący zarzucił PARP:
błędną ocenę kryterium merytorycznego nr 4 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu" poprzez uznanie, że wskaźniki nie są obiektywnie weryfikowalne i nieuzasadnione z punktu widzenia celów projektu;
błędną ocenę kryterium merytorycznego nr 8 "Innowacyjność projektu" poprzez nieprzyznanie. wyższej liczby punktów, chociaż projekt charakteryzuje się wykorzystaniem średnio-wysokich technologii;
błędną ocenę kryterium merytorycznego nr 9 "Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu" poprzez uznanie, że potencjał rynkowy produktu jest jedynie przeciętny co nie uzasadnia przyznania 1 pkt.:
naruszenie § 10 Regulaminu pkt 6 poprzez uznanie, ze kryterium merytoryczne nr 4 i nr 9 nie zostały spełnione (oceniający zgłosili w kartach oceny wątpliwości odnośnie każdego z kryteriów) przy braku jakichkolwiek pytań i ewentualnych wątpliwości ze strony Panelu Ekspertów;
naruszenie § 7 pkt 1 Regulaminu poprzez nie wezwanie Wnioskodawcy do poprawienia oczywistych omyłek i w efekcie stwierdzenie, ze stanowią one niemożliwe do weryfikacji rozbieżności.
Uzasadniając tak sformułowane zarzuty Skarżący podniósł – kwestionując ocenę Kryterium nr 4 – że poddawany ocenie wniosek dotyczy wprowadzenia na rynek przez innowacji produktowej, gdzie cechy i funkcjonalności nowego produktu, w tym "możliwość miejscowego przestrzennego utwardzania struktury i powierzchni według preferencji dalszego przetwórcy", zostały już potwierdzone w przeprowadzonych pracach badawczo-rozwojowych (dokument potwierdzający - Raport z badań). We wskaźniku "Liczba wprowadzonych innowacji", który dokumentuje, czy dany (innowacyjny) produkt będzie oferowany na rynku nie trzeba zatem wykazywać unikatowych cech i funkcjonalności nowego produktu, gdyż to jakie cechy i funkcjonalności ma produkt wynika z przeprowadzonych prac badawczo-rozwojowych i zostało opisane we wniosku. Przedstawione dane sprzedażowe pozwolą natomiast obiektywnie ocenić na ile ten rodzaj innowacyjnego produktu jest na rynku atrakcyjny i pozwoli firmie osiągnąć dobre wyniki sprzedażowe. Skarżący podkreślił przy tym, że miernikiem czy jego innowacyjny produkt jest rzeczywiście nowy, lepszy od innych na rynku będzie wynik sprzedaży, tj. czy odbiorcy docenią ulepszone cechy i funkcjonalności produktu, a nie wskaźniki dotyczące możliwości miejscowego utwardzania struktury.
Skarżący wskazał, że wyrażona przez PARP ocena wskaźnika "Liczba wprowadzonych innowacji procesowych" jest również nieuzasadniona. Podkreślił, że wbrew temu co podnoszą oceniający, to odbiór końcowy linii produkcyjnej jest obiektywnym miernikiem, że innowacja procesowa została wprowadzona i działa prawidłowo.
Odnośnie wskaźnika "Zużycie energii elektrycznej" Skarżący podkreślił, że formułując ten wskaźnik kierował się treścią Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu. Na tej podstawie określił we wskaźniku wartość bazową w wysokości 1783 MWh/rok. Ponadto Skarżący wyraźnie opisał, że w związku z tym że jego przedsiębiorstwo nie dysponuje technologią do produkcji pianki poliuretanowej to zgodnie z kryteriami wartość ta została określona na bazie dostępnej technologii najbardziej zbliżonej do tej, która Wnioskodawca planuje wdrożyć do swojej działalności.
Odnośnie zarzutu wskaźnika "współczynnik komfortu" Skarżący wyjaśnił, że jego dwukrotne umieszczenie w części VIII wniosku o dofinansowanie z różnymi danymi dotyczącymi wartości docelowej stanowiło oczywistą omyłkę, a nie niemożliwą do weryfikacji rozbieżność. Skarżący powinien być wezwany przez PARP do usunięcia tej omyłki. Podobną argumentację Skarżący przedstawił w odniesieniu do wskaźnika "Przychody ze sprzedaży nowych udoskonalonych produktów/procesów".
W uzasadnieniu zarzutu dotyczącego oceny kryterium nr 8 Skarżący wskazał, że z wniosku o dofinansowanie dokładnie wynika, że innowacja przez niego planowana jest na skalę światową. We wniosku wykazano duży potencjał rozwojowy z punktu widzenia branży i rynku. Odnośnie braku ochrony patentowej Skarżący stwierdził, że nie jest wykluczone, że w dalszej perspektywie "zadba o ochronę własności intelektualnej w innych krajach europejskich i światowych".
Odnośnie oceny kryterium nr 9 Skarżący stwierdził natomiast, że posiadanie listów intencyjnych stanowi wyłącznie inicjatywę własną Skarżącego i ma na celu wstępne potwierdzenie zadeklarowanych wielkości. Niezasadne i nieudowodnione są zatem twierdzenia oceniających, iż zakładane wielkości sprzedaży są nad wymiar optymistyczne i ryzykowne. Natomiast podane wielkości są poparte wieloletnim doświadczeniem Skarżącego w branży. Uzyskane listy intencyjne stanowić mają jedynie namiastkę i wstępne potwierdzenie zakładanego poziomu sprzedaży.
W odpowiedzi na skargę PARP wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r. poz.217), dalej: "ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności", w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.".
W myśl art. 61 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a tej ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w K.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014 r. poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie.
Należy podkreślić, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania Instytucji Pośredniczącej (PARP) z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:
- ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020;
- Regulaminem konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 – 2020, Oś priorytetowa III: "Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach", Działanie 3.2 "Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R", Poddziałanie 3.2.1 "Badania na rynek" wraz z załącznikami w szczególności nr 1 "Kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" i nr 3 "Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu";
- Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020.
Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z dnia [...] kwietnia 2017 r., Sąd stwierdza, iż odpowiadają one prawu. Skarga jest niezasadna. Ocena projektu dokonana przez PARP została przeprowadzona zgodnie z prawem, w tym zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Dokonując oceny, uwzględniono wszystkie informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie, a formułując ocenę wskazano konkretne braki we wniosku. Uwagi oceniających są jednoznaczne, logiczne i uzasadniają wyrażone stanowisko.
Odnośnie zarzutu dotyczącego oceny kryterium nr 4 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu" wskazać należy, że w zaskarżony rozstrzygnięciu zasadnie uznano to kryterium za niespełnione z uwagi na to, że część z założonych wskaźników była nieadekwatna oraz nieracjonalna w aspekcie zaproponowanej przez Wnioskodawcę innowacji.
Wskaźnik "Liczba wprowadzonych innowacji" został co prawda określony prawidłowo w zakresie odzwierciedlenia nazwy celu projektu, jednak metodologia konstrukcji i sposób weryfikacji tego wskaźnika nie spełniają wymogów określonych w opisie kryterium, ponieważ nie pozwalają na jego obiektywną weryfikację. Wnioskodawca we wniosku wskazał, iż w wyniku zakupu i wdrożenia technologii zostaną wprowadzone dwie innowacje: innowacja produktowa - linia PU/BO z petryfikatorem oraz innowacja procesowa - nowa konstrukcja głowicy dozująco-mieszającej dzięki, której proces produkcji będzie odbywał się w sposób w pełni automatyczny. Wnioskodawca wskazał jednocześnie, że wskaźnik innowacji produktowej zostanie zweryfikowany na podstawie danych sprzedażowych, potwierdzających wprowadzenie nowego produktu na rynek zaś innowację procesową potwierdzą protokoły weryfikujące założenia produktowo-procesowe oraz protokoły odbioru zakupionej technologii.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia Wnioskodawcy, PARP zasadnie stwierdziła, że dane sprzedażowe pozwalają potwierdzić poziom ilościowy i wartościowy sprzedaży, jednak nie stanowią obiektywnego źródła informacji co do cech i funkcjonalności nowego produktu. Nie można bowiem wykluczyć wpływu na poziom ilościowy i wartościowy sprzedaży także innych czynników takich jak np. cena oferowanego produktu, skuteczne działania marketingowe, i.t.p. Metodologia przedstawienia innowacji produktowej dokonana we wniosku nie pozwalała więc na właściwą weryfikację tego wskaźnika.
Analogiczną – w ocenie Sądu prawidłową – ocenę PARP przedstawiła w odniesieniu do wskaźnika "Liczba wprowadzonych innowacji produktowych". W przypadku tego wskaźnika Wnioskodawca wskazał, że w ramach projektu wprowadzona zostanie innowacja produktowa w postaci linii PU/BO (prefabrykowanych elementów z pianki poliuretanowej przeznaczonych dla branży meblarskiej) i petryfikatora. Produkt będzie posiadał niespotykaną dotąd na rynku możliwość miejscowego przestrzennego utwardzania struktury i powierzchni według preferencji dalszego przetwórcy. Dodatkowo powstanie z udziałem surowców odnawialnych oraz będzie miał właściwości biobójcze. Weryfikacja wskaźnika możliwa będzie na podstawie danych sprzedażowych, potwierdzających wprowadzenie nowego produktu na rynek. Podkreślić należy, że również w przypadku tego wskaźnika dane sprzedażowe pozwolą wyłącznie na obiektywne potwierdzenie wolumenu sprzedaży. Obiektywne potwierdzenie na podstawie tych danych tego, że – jak twierdzi Skarżący – sprzedawany produkt będzie posiadał niespotykaną dotąd na rynku możliwość miejscowego przestrzennego utwardzania struktury i powierzchni według preferencji dalszego przetwórcy, nie jest natomiast możliwe.
W ocenie Sądu w zaskarżonym rozstrzygnięciu zasadnie też zwrócono uwagę na to, że samo dokonanie przez Wnioskodawcę zgłoszenia patentowego procesu wytwarzania i receptury PU/BO oraz petryfikatora nie zabezpiecza jeszcze Wnioskodawcy przed skopiowaniem tych rozwiązań przez konkurencję. Wnioskodawca nie posiada obecnie żadnej wyłączności na opracowane rozwiązanie produktu/technologii jego wytwarzania na terytorium poza obszarem RP. Poza tym podkreślić należy, że w omawianym kryterium przedmiotem oceny jest to, czy wskaźniki zaproponowane przez Wnioskodawcę odzwierciedlają założone cele projektu i czy są obiektywnie weryfikowalne.
W przypadku wskaźnika "Liczba wprowadzonych innowacji procesowych" w opisie metodologii Wnioskodawca wskazał natomiast, że w ramach projektu wprowadzona zostanie innowacja procesowa w postaci elementów głowicy dozująco-mieszającej. Głowica, dzięki specjalnej konstrukcji zapewni równomierne rozprowadzenie dodatków w całej objętości mieszaniny reakcyjnej, zapobieganie ich aglomeracji oraz ustabilizuje przepływ mieszaniny po intensywnym mieszaniu, przez co produkcja PU/BO będzie odbywać się w pełni automatyczny sposób. Weryfikacja wskaźnika możliwa będzie na podstawie dokumentacji potwierdzającej oddanie linii produkcyjnej, wraz z głowicą dozująco-mieszającą, do użytku - protokoły odbioru końcowego. Zgodnie z przedstawioną przez Wnioskodawcę metodologią będzie można zatem potwierdzić jedynie to, że w skład linii produkcyjnej wchodzi głowica. Wnioskodawca nie powołał jednak argumentów, iż sam fakt jej zastosowania wpłynie na wskazane w metodologii właściwości, czyli na równomierne rozprowadzenie dodatków w całej objętości mieszaniny reakcyjnej, zapobieganie ich aglomeracji oraz ustabilizuje przepływ mieszaniny po intensywnym mieszaniu, przez co produkcja PU/BO będzie odbywać się w pełni automatyczny sposób.
W ocenie Sądu prawidłowa była też dokonana przez IP ocena wskaźnika "Zużycie energii elektrycznej". Podkreślić w tym miejscu należy – odnosi się to również do wymienionych wcześniej wskaźników – że zgodnie z kryteriami wyboru projektów Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, wskaźniki muszą być tak skonstruowane, aby na podstawie danych można było obiektywnie określić ich poziom wyjściowy, a następnie poziom w trakcie realizacji projektu i poziom docelowy. Wnioskodawca podając wskaźniki musi wskazać, na podstawie jakich danych je skonstruował, wg jakiej formuły i przy jakich założeniach. Wskaźniki muszą odzwierciedlać specyfikę projektu i jego rezultaty. Zaproponowane wartości wskaźników muszą być realne i adekwatne do założeń projektu. Warunków tych nie spełnia z pewnością określenie wartości bazowej na niekonkretnych, niemożliwych do weryfikacji danych. Takie działanie Wnioskodawcy czyni wskaźnik nierealnym i nie adekwatnym do założeń projektu.
Zaznaczyć należy, że w treści wniosku Skarżący wskazał jedynie, że za wartość bazową przyjęto wartość osiąganą przez najbardziej zbliżona konkurencyjną technologię, tj. 1783 MWh/rok oraz, że wartość docelowa 1592 MWh/rok zostanie osiągnięta w wyniku odzysku energii termicznej za pomocą reperkutora i zakupu maszyn o najwyższych klasach energetycznych. Podając ww. wartości zużycia energii elektrycznej Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek informacji o procesie technologicznym wykorzystywanym w tej najbardziej zbliżonej konkurencyjnie technologii. Nie podał też przyjętych parametrów linii technologicznej. Braki w tym zakresie czyniły ten wskaźnik projektu nieweryfikowalnym.
Odnosząc się do kwestii braku odzwierciedlenia cech ulepszonego produktu, należy zauważyć, iż zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020. Poddziałanie 3.2.1 Badania na rynek, Wnioskodawca miał obowiązek określenia we wniosku o dofinansowanie wskaźników dotyczących nowych funkcjonalności i cech dotyczących produktu wdrażanego w ramach projektu. Wnioskodawca mógł samodzielnie określić liczbę tych wskaźników, a także ich nazwy, jednostki miary oraz wartości bazowe i docelowe. W ocenie Sądu wskaźnik określony przez Wnioskodawcę jako "współczynnik komfortu"’ nie został opisany w sposób umożliwiający jego obiektywną weryfikację już choćby z tego względu, że został umieszczony dwukrotnie w części VIII wniosku o dofinansowanie z różnymi danymi odnoszącymi się do wartości docelowej. Uchybienie to stanowiło niemożliwą do weryfikacji rozbieżność.
W przypadku zarzutów dotyczących nieprawidłowej oceny kryterium nr 8 "Innowacyjność projektu" wskazać należy, że o ile Wnioskodawca wykazał potwierdzenie obowiązującej definicji innowacji produktowej dla opracowywanego rozwiązania, to jednocześnie nie przedstawił przekonujących argumentów przemawiających za tym, że proponowany przez niego produkt wykazuje duży potencjał rozwojowy z punktu widzenia branży i rynku. Za takie argumenty nie można było uznać ogólnych twierdzeń o możliwości zastąpienia elementów konstrukcyjnych mebli przez produkt wytworzony przez Wnioskodawcę. W tym przypadku konieczne było szczegółowe wykazanie przez Wnioskodawcę, że zastosowana technologia pozwoli na zastąpienie elementów konstrukcyjnych z drewna lub metalu przy jednoczesnej realizacji funkcji wypełnienia mebli. Takich argumentów w treści wniosku zabrakło wobec czego nawet przy uznaniu, że projekt kwalifikuje się do średnio-wysokich technologii kryterium nr 4 "Innowacyjność projektu" nie zasługiwało na więcej niż 3 punkty, czyli na ocenę dobrą.
Podkreślić należy, że Sąd ani organ nie kwestionują innowacyjności produktu, jednakże innowacyjność tego produktu nie została we wniosku przedstawiona w sposób, który uzasadniałby przyznanie oceny wyższej niż 3 pkt. Dodatkowo Sąd wskazuje, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku w ramach oceny tego kryterium Wnioskodawca miał obowiązek opisać produkt (wyrób bądź usługę) będący wynikiem projektu oraz wskazać zakres i znaczenie wyników prac badawczo-rozwojowych dla opracowania tego produktu. Należało opisać na czym polega jego innowacyjność. Natomiast w zakresie wpływu na dalszy rozwój branży i rynku należało opisać zastosowane w projekcie rozwiązania, które mogą mieć wpływ na dalszy rozwój wnioskodawcy, branży bądź rynku. Jeżeli projekt może mieć potencjał do dalszego rozwoju należało to opisać oraz wskazać jakiego rodzaju to może być wpływ. W ocenie Sądu wynika z tego, że przedstawienie innowacyjność projektu powinno być możliwie szczegółowe, a podanie jedynie informacji ogólnych – w razie wątpliwości oceniających – może działać na niekorzyść Wnioskodawcy.
Podsumowując wskazać należy, że danych ocenianych przez pryzmat ww. kryterium Strona szczegółowo nie zamieściła, we wniosku znajduje się jedynie część wymaganych informacji, które umożliwiły przyznanie 3 pkt.
Co do oceny kryterium "Potencjał rynkowy produktu będącego efektem projektu" Sąd w całości podziela stanowisko organu w tym zakresie – w szczególności w zakresie eksportu produktu – i nie powielając argumentacji zawartej w rozstrzygnięciu protestu wskazuje, że Wnioskodawca przyjął dość optymistyczne, a co za tym idzie ryzykowne założenia co do rozwoju przedsiębiorstwa i nowego produktu w okresie referencyjnym. Dokonując tych założeń Wnioskodawca nie uwzględnił tego, że produkt będący efektem projektu nie cechuje się wysokim poziomem innowacyjności, a co za tym idzie uzyskany poziom przewagi konkurencyjnej nie będzie tak znaczący jak zakłada Wnioskodawca. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia trafnie też wskazano, że obecnie Wnioskodawca sprzedaje produkty podobne i komplementarne, a roczna wartość tej sprzedaży osiąga poziom 30-32 mln zł. Z tego względu przedstawiona przez Wnioskodawcę prognoza, że nowy produkt już w pierwszym roku sprzedaży osiągnie dwukrotnie wyższy poziom jest ryzykowna, tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę niski stopień dywersyfikacji produktów Wnioskodawcy i wynikającą z tego znaczną wrażliwości na zmiany sytuacji rynkowej. Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę listów intencyjnych wskazać należy, że zgodnie z zawartymi w Instrukcji wypełniania wniosku wskazówkami, co do tego w jaki sposób należy przedstawić zapotrzebowanie rynkowe na produkt, Wnioskodawca powinien wskazać, czy produkt powstały w wyniku realizacji projektu stanowi odpowiedź na zidentyfikowane potrzeby, wymagania i preferencje odbiorców. Należy opisać zapotrzebowanie na produkt i przedstawić sposób przeprowadzenia rozeznania rynku oraz wskazać źródła danych (wyniki badań rynkowych i analiz), na podstawie których wnioskodawca określił zapotrzebowanie na produkt. W przypadku produktów nie mających odpowiednika na rynku wnioskodawca powinien uwiarygodnić powstanie zapotrzebowania na produkt. Jeżeli przedsiębiorca zamierza sprzedawać produkty poza granicami kraju należy również oszacować wielkość popytu zagranicznego. W przypadku odbiorców instytucjonalnych wnioskodawca może powołać się na listy intencyjne lub inne dokumenty wskazujące na realne zainteresowanie klientów nabyciem produktu. Wnioskodawca takich listów intencyjnych nie dołączył. Nawet jednak gdyby to zrobił, to zgodnie z jego oświadczeniem potwierdzały one zapotrzebowanie na 1700 ton produktu, podczas gdy założenie sprzedaży w pierwszym roku produkcji określono na poziomie 6000 ton.
Za niezasadne należało też uznać zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia § 10 pkt 6 oraz § 7 pkt 1 Regulaminu. Wyjaśnić należy, że zgodnie z § 8 pkt 1 tego Regulaminu ocena projektów dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów określone w załączniku nr 1 do regulaminu na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie oraz informacji lub dokumentów, o których mowa w ust. 6 (jeśli wnioskodawca był wezwany do ich złożenia), a także informacji udzielanych przez wnioskodawcę podczas posiedzenia Panelu Ekspertów, o którym mowa w § 10 ust. 1. zgodnie zaś z § 10 pkt 6 (zdanie piąte) podczas posiedzenia Panelu Ekspertów wnioskodawca ma możliwość odniesienia się do pytań i ewentualnych wątpliwości członków Panelu Ekspertów obejmujących zakresem wszystkie kryteria oceny projektu.
W ocenie Sądu z powyższych regulacji wynikają następujące wnioski. W pierwszej kolejności wskazać należy, że celem posiedzenia Panelu Ekspertów jest ocena złożonego przez Wnioskodawcę wniosku. Podczas Panelu Ekspertów Wnioskodawca nie ma natomiast możliwości dokonywania uzupełnień lub poprawek w złożonym wniosku. Jakakolwiek modyfikacja kształtu wniosku po jego złożeniu zgodnie z Regulaminem nie jest możliwa. Wnioskodawca może co najwyżej odnieść się do pytań i ewentualnych wątpliwości członków Panelu Ekspertów. Zadawanie tych pytań nie jest jednak dla członków tego Panelu obligatoryjne w przypadku braku wątpliwości co do oceny spełnienia danego kryterium.
Co do naruszenia § 7 pkt 1 Regulaminu wskazać należy, że zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie braków formalnych lub oczywistych omyłek, PARP za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres poczty elektronicznej wnioskodawcy, wzywa wnioskodawcę na każdym etapie konkursu, do uzupełnienia braków formalnych lub poprawienia oczywistych omyłek we wniosku o dofinansowanie, w terminie 7 dni od dnia wysłania wezwania. Doprecyzowanie tego przepisu stanowi pkt 5, zgodnie z którym uzupełnienie wniosku o dofinansowanie lub poprawienie w nim oczywistej omyłki dotyczy:
1) braku załącznika do wniosku o dofinansowanie (w tym złożenia załącznika w innym formacie, niż określony w § 6 ust. 13, złożenia załącznika w wersji uniemożliwiającej jego odczytanie);
2) braku kompletności przesłanego załącznika (tj. braku stron, braków w podpisach, pieczęciach, w potwierdzeniach za zgodność z oryginałem);
3) sporządzenia załącznika na niewłaściwym wzorze;
4) braku czytelności załącznika;
5) błędów w oświadczeniu o złożeniu wniosku o dofinansowaniu, niezgodności podpisów z reprezentacją, nieczytelności podpisów, braków w pieczęciach;
6) braku zgodności informacji ujętych w pkt II wniosku o dofinansowanie z dokumentem rejestrowym;
7) błędnego ujęcia kwoty podatku VAT w pkt IX wniosku o dofinansowanie – możliwość poprawy dotyczy niespójności podanych kwot z informacją o możliwości lub o braku możliwości odzyskiwania podatku VAT zawartą w pkt II wniosku o dofinansowanie;
8) błędów w pkt XI wniosku o dofinansowanie - możliwość poprawy dotyczy niespójności z informacjami zawartymi w pkt IX wniosku o dofinansowanie;
9) rozbieżności pomiędzy kwotami ujętymi w pkt II wniosku o dofinansowanie w rubrykach Przychody ze sprzedaży a kwotami ujętymi w załączniku do wniosku o dofinansowanie Tabele finansowe;
10) niespójności informacji ujętych w pkt VII wniosku o dofinansowanie – możliwa jest poprawa w zakresie zaklasyfikowania przez wnioskodawcę wpływu projektu na realizację zasad horyzontalnych (np. wpływ pozytywny lub neutralny), tak, by klasyfikacja odpowiadała informacjom zawartym w uzasadnieniu.
Chodzi tu zatem o błędy formalne (np. braki w kompletności załączników do wniosku) i oczywiste omyłki widoczne na pierwszy rzut oka. Powołany przepis nie dotyczy informacji i dokumentów, które wnioskodawca powinien złożyć we wniosku samodzielnie aby w sposób wyczerpujący uzasadnić i udokumentować twierdzenia i fakty w nim zawarte. Ewentualne braki wniosku w tym zakresie powodują, iż wniosek nie spełnia kryteriów konkursu.
Podsumowując tę część rozważań Sąd podkreśla, że podstawą oceny podczas Panelu Ekspertów jest wniosek. W związku z tym Wnioskodawca powinien dopełnić wszelkiej staranności aby w treści wniosku znalazły się wszystkie wymagane informacje. Wnioskodawca powinien też zadbać o to, aby do wniosku dołączono niezbędne w jego ocenie dokumenty dodatkowe, ponieważ na podstawie przepisów Regulaminu nie może zakładać, że po złożeniu wniosku – na etapie jego oceny, zostanie wezwany do ich uzupełnienia. Zgodnie bowiem z § 8 pkt 6 Regulaminu w przypadku, gdy do oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów niezbędne okaże się złożenie przez wnioskodawcę dodatkowych informacji lub dokumentów innych, niż wymienione we wniosku o dofinansowanie, KOP może, w uzasadnionych okolicznościach, wezwać wnioskodawcę do ich złożenia. KOP nie ma zatem obowiązku wzywania Wnioskodawcy do złożenia ww. informacji i dokumentów. Do wystosowania takiego wezwania konieczne jest przede wszystkim wystąpienie sytuacji, w której bez tych informacji lub dokumentów przeprowadzenie oceny spełnienia danego kryterium nie jest możliwe. W ocenie Sądu z zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika w przekonujący sposób, że taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Sąd zwraca uwagę również na treść wiążącego w rozpoznawanej sprawie art. 43 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności, zgodnie z którym, w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Powołany artykuł w ust. 2 zawiera stwierdzenie, że uzupełnienie wniosku nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu, że brak wskazania w treści wniosku określonych wyżej informacji nie może być usunięty w drodze wezwania do uzupełnienia wniosku.
Podkreślenia wymaga również, że to Skarżący sporządza wniosek i odpowiada za jego treść. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. To wnioskodawca musi zadbać o to aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ocena projektu dokonana przez PARP została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
W tych okolicznościach wobec braku podstaw do uznania, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę, orzekając jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło