II OSK 2600/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-18

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Miron, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 40 Prawa budowlanego może być stosowany w drodze analogii do przeniesienia decyzji wydanej na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że art. 40 Prawa budowlanego nie może być stosowany w drodze analogii do przeniesienia decyzji wydanej na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ustawa o ochronie zabytków nie przewiduje takiej możliwości, a organy administracji nie mogą przypisywać sobie kompetencji do władczego rozstrzygania spraw, które nie zostały im przyznane przez prawo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. Sp. z o.o. o przeniesienie decyzji pozwalającej na prace remontowo-budowlane na kamienicy oraz zmianę terminu jej ważności na nowego właściciela. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie S. Konserwatora Zabytków o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów, że art. 40 Prawa budowlanego nie może być podstawą do przeniesienia decyzji konserwatorskiej. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1749/16 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 czerwca 2017 r., sygn. VII SA/Wa 1749/16, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżący) na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 6 czerwca 2016 r., nr ... utrzymujące w mocy postanowienie S. Konserwatora Zabytków z 15 grudnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przeniesienia decyzji tego organu z 17 lutego 2015 r. - pozwalającej skarżącemu na prace na zewnątrz budynku związane z jego przebudową i adaptacją strychów, a także remontem i wzmocnieniem konstrukcyjnym elewacji kamienicy oraz nie pozwalającej na skucie istniejących tynków i ułożenie nowych na elewacjach od strony dziedzińca wewnętrznego kamienicy położonej na działce nr ew. ..., z obrębu ..., przy ul. K. ... w W. - na nowego właściciela - A. Sp. z o.o. K. Sp. k. oraz o zmianę terminu ważności w/w decyzji do dnia 18 listopada 2017 r. Sąd I instancji podzielił w całości stanowisko organów, że art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.; dalej Pb) nie może stanowić materialnoprawnej podstawy dla wydania decyzji o przeniesieniu pozwolenia wydanego na podstawie art. 36 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U 2014. poz. 1446) na rzecz innego inwestora. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd I instancji wyjaśnił, że wniosek skarżącego był jasny i wskazywał konsekwentnie podstawę prawną tj. art 40 Pb, stąd też nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, iż to organ winien w sytuacji niedopuszczalności takiego wniosku poszukiwać innej podstawy prawnej dla jego rozpoznania. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa) w zw. z art. 40 Pb, poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że przepisu tego nie można zastosować per analogiam w zaistniałym stanie faktycznym; 2) przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej Kpa) poprzez błędne przyjęcie, iż organ nie miał obowiązku rozpoznania wniosku w oparciu o treść innego przepisu niż wskazał wnioskodawca we wniosku inicjującym postępowanie, co skutkowało oddaleniem złożonej skargi. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że kluczowy w sprawie zarzut naruszenia prawa materialnego jest całkowicie bezzasadny. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, aby w odniesieniu do ostatecznej decyzji w przedmiocie zezwolenia na wykonanie prac remontowo-konserwatorskich, wydanej w trybie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stosować w drodze analogii art. 40 Pb. Powołany przepis ustawy prawo budowlane nie reguluje w sposób uniwersalny dla całego systemu prawa administracyjnego zasad przenoszenia decyzji. Zakres tego przepisu jest wyłącznie ograniczony do sytuacji, kiedy inwestor chce przenieść pozwolenie na budowę (względnie prawa i obowiązki wynikające ze zgłoszenia) i nie może być stosowany w odniesieniu do decyzji wydanych w trybie art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Odmienny zakres przedmiotowy tych dwóch ustaw wyklucza stosowanie w drodze analogii art. 40 Pb w odniesieniu do pozwoleń konserwatorskich wydanych w trybie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosowanie analogii legis ma miejsce wtedy, kiedy w systemie prawnym mamy do czynienia z pewną luką normatywną. W żadnym razie zatem taki typ wykładni nie może mieć miejsca, w sytuacji kiedy chodzi o ustalenie kompetencji organu do określonego działania władczego. Organy administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), nie mogą przypisywać sobie w drodze analogia legis kompetencji do władczego rozstrzygania spraw, które nie została im przyznana. Zaznaczyć należy, że w polskim systemie prawnym ilekroć ustawodawca ma zamiar wprowadzić dopuszczalność przeniesienia aktu administracyjnego (pozwolenia) na inny podmiot, to wprowadza taką szczególną regulację. Takimi przykładami są m.in. art. 72a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.) dopuszczający możliwość przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na inny podmiot oraz art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2017 r. poz. 1073 ze zm.) przewidujący możliwość przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy. Należy zatem w całości podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skoro ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewiduje możliwości przeniesienia pozwolenia wydanego w trybie art. 36 tej ustawy, to z uwagi na niedopuszczalność prowadzenia takiego postępowania, organ prawidłowo na podstawie art. 61a Kpa, odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przeniesienia decyzji na inny podmiot. Wbrew zarzutowi naruszenia prawa procesowego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organy nie miały podstaw, aby jednoznaczny w swojej treści wniosek skarżącego o przeniesienie decyzji potraktować jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa. Stwierdzić bowiem należy, że jeżeli strona chce zmiany ostatecznej decyzji w tym trybie, to musi z takim wnioskiem do organu wystąpić. Natomiast nieracjonalne byłoby zarzucenie przez Sąd I instancji organom, że nie rozważyły potraktowania wniosku zawierającego żądanie przeniesienia decyzji jako wniosku o jej zmianę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło