I OZ 994/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 877/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2016 r. II SA/Rz 877/16 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 877/16 odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 października 2016 r. II SA/Rz 877/16 (dalej wyrok z 19 października 2016 r.) w sprawie ze skargi J. S. (dalej skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wyroku z dnia 19 października 2016 r. Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków skargi przez złożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zawierało pouczenie, że czynności powyższej należy dokonać w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący podniósł, że skarga została sporządzona na podstawie ustnej umowy pomiędzy pełnomocnikiem skarżącego, a radcą prawnym. Zdaniem skarżącego sam podpis radcy prawnego pod skargą kasacyjną z odpowiednią informacją o wykonywanym zawodzie dowodzi, że skargę sporządziła osoba uprawniona. Brak jest zatem podstaw do żądania pełnomocnictwa do sporządzenia skargi, gdyż udział zawodowego pełnomocnika w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie jest wymagany przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucając skargę kasacyjną wskazał, iż skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braków. Wezwanie w przedmiocie uzupełnienia braków skargi kasacyjnej doręczono skarżącemu w dniu 20 lutego 2017 r., a zatem ostatnim dniem siedmiodniowego terminu przewidzianego na uzupełnienie braków był dzień 27 lutego 2017 r. Pomimo upływu terminu skarżący nie nadesłała dokumentu pełnomocnictwa, co z kolei obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 178 p.p.s.a. Zażalenie od postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. wywiódł skarżący zarzucając naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że na podstawie tego przepisu konieczne jest by wnoszący skargę kasacyjną udzielał pełnomocnictwa do jej sporządzenia zawodowemu pełnomocnikowi tj. radcy prawnemu, podczas gdy takiego wymogu ten przepis nie statuuje oraz art. 178 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postęowania zażaleniowego w tym kosztów zastęstwa procesowego według norm przpisanych, w tym kosztów sporządzenia zażalenia w kwocie 240 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik nie dołączył do akt sprawy sądowej pełnomocnictwa ani jego uwierzytelnionego odpisu przy pierwszej czynności procesowej, jaką było wniesienie skargi kasacyjnej. Z powyższego względu został wezwany o uzupełnienie tego braku. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W art. 46 p.p.s.a. uregulowano, jakie warunki musi spełniać każde pismo procesowe, w tym skarga. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika zaś, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Nie ulega więc wątpliwości, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu jest obligatoryjne, niezależnie od zakresu pełnomocnictwa, które znajduje się w aktach administracyjnych. O ile przy poprzednim stanie prawnym sporadycznie pojawiały się w orzecznictwie argumenty za przyjęciem, że - czy to z uwagi na art. 133 § 1 p.p.s.a., czy z uwagi na względy ekonomiki procesowej - wystarczające jest pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi znajdujące się w aktach administracyjnych, a więc że brak pełnomocnictwa w aktach sprawy sądowej nie jest brakiem formalnym uniemożliwiającym rozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a., o tyle przy nowym brzmieniu art. 46 § 3 p.p.s.a. - obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., a nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) –takie stanowisko jest nieuprawnione. Przed nowelizacją przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Nie zawierał zatem sprecyzowania, że chodziło o złożenie pełnomocnictwa przed sądem, co stało się źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Również złożenie pełnomocnictwa do innej sprawy sądowej lub administracyjnej, z którego treści wynika ogólne upoważnienie dla pełnomocnika do reprezentowania danej strony w postępowaniach sądowoadministracyjnych, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. W niniejszej sprawie skoro skarżący, na wezwanie WSA w Rzeszowie, nie dołączył w wyznaczonym terminie ani pełnomocnictwa, ani jego uwierzytelnionego odpisu, to zaistniała obligatoryjna przesłanka odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.