II SA/Gl 285/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Wydaną na podstawie art. 40 ust. 6, ust. 12 pkt 1 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, zwanej też dalej ustawą lub u.d.p.) z upoważnienia Prezydenta Miasta G. przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w G. decyzją z dnia [...] r., nałożono na K.W. karę pieniężną w wysokości 47,74 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...] w G. jako drogi publicznej gminnej (nr drogi [...] ) w obszarze części działki nr [...], obr. Stare Miasto, poprzez umieszczenie reklamy w formie potykacza z napisem "Odzież Używana Zapraszam" widocznego z dwóch stron o wymiarach: wysokość 0,51; szerokość: 0,52m i powierzchni ekspozycyjnej 0,5304 m2. Wyliczenia wymierzonej kary dokonano m.in. w oparciu o uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych dla których zarządcą jest Prezydent Miasta (Dz. Urz. Wojew. [...]. z 2014 r. poz. 5040 ze zm.) przy obowiązującej stawce za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy wynoszącej 1,80 zł/1 m2 za każdy dzień zajęcia. Kara pieniężna stanowi dziesięciokrotność opłaty naliczonej jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni reklamy, stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego oraz liczby dni zajęcia pasa drogowego. Stwierdzono, że zajęcie pasa miało miejsce w okresie od 25 sierpnia 2016 r. do 5 września 2016 r. z czego 5 dni zostało potwierdzone dokumentacją zdjęciową z kontroli. Wymierzoną karę nakazano uiścić na rachunek bankowy wskazany w decyzji w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, wskazując, że za nieterminowe jej uiszczenie, naliczane będą odsetki ustawowe. W odwołaniu od tej decyzji K. W. wniosła o oddalenie kierowanych wobec niej żądań. Zarzuciła, że w związku z remontem Starówki na ul. [...] w G. zlikwidowano chodniki, dopuszczono jednak bez ograniczeń ruch samochodów i ich postój. Samochody są parkowane blisko domów ograniczając dostęp do bramy w jej budynku oraz do znajdujących się w budynkach sklepów. Wystawiła zakwalifikowaną przez organ bezprawnie za reklamę informację, dla ochrony najemców oraz klientów sklepu w którym prowadzi działalność. Zarządca drogi powinien wydzielić na ulicy chodniki poprzez umieszczenie odpowiednich tabliczek, czego jednak nie uczynił. Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, w związku z art. 40 ust. 6 i ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz w związku z § 4 ust. 2 w/w uchwały z 2004 r. – uchyliło decyzję organu I instancji w całości i wymierzyło K. W. karę pieniężną w wysokości 47,70 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi w dniach: 25 sierpnia 2016 r., 26 sierpnia 2016 r., 29 sierpnia 2016 r., 2 września 2016 r. i 5 września 2016 r. pasa drogowego ul. [...] w G. jako drogi publicznej gminnej (nr drogi [...]) dwustronną reklamą o łącznej powierzchni 0,5304 m2, nakazując uiszczenie kary na wskazany w decyzji rachunek bankowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, oraz stwierdzając, że za dzień uiszczenia kary uważa się dzień wpływu należności na rachunek bankowy. Uzasadniając to stanowisko podniesiono m.in., że eksponowanie przedmiotowej reklamy w pasie drogowym drogi publicznej powinno poprzedzać uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, którego odwołująca się nie posiadała. Eksponowanie reklamy w pasie drogowym drogi publicznej bez stosownego zezwolenia skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej. Za udowodnione uznano, że w dniach: 25 sierpnia 2016 r., 26 sierpnia 2016 r., 29 sierpnia 2016 r., 2 września 2016 r. i 5 września 2016 r. w pasie drogowym ul. [...] w G. eksponowana była przez odwołującą się dwustronna reklama w formie potykacza w kształcie prostokąta o wymiarach: 0,51 m (wysokość) x 0,52 m (szerokość). Jednakże wyliczenie wymierzonej kary przez organ I instancji, organ II instancji uznał za niewłaściwe. Prawidłowo wyliczona kara powinna być bowiem o grosze niższa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO K. W. uznała to orzeczenie za bezzasadne, stronnicze i niemerytoryczne przez przyjęcie bezpodstawnego zarzutu Zarządu Dróg Miejskich w G., który za reklamę uznał "nieustalony przedmiot", pomijając całkowicie jej wyjaśnienia, w których ani razu nie stwierdziła, że jest on reklamą. Podniosła przy tym, że była osobiście w tej sprawie w Zarządzie Dróg Miejskich. Jako podatnik i obywatel ma prawo do przestrzeni publicznej, za którą również opłaca podatki. Ma również prawo do obrony jej nieruchomości, w której prowadzą działalność osoby trzecie – podatnicy. Obrona ta ma być jej zdaniem zagwarantowana przez Zarząd Dróg Miejskich, zarządcę przestrzeni, na której zorganizował za pieniądze podatników chaos – zlikwidował chodniki, a samochody stoją w progu nieruchomości, uniemożliwiając dojście do posesji. Zagraża to bezpieczeństwu. Obywatel w jej osobie został zlekceważony. Nadto skarżąca podniosła, że kwota 65 zł została z jej konta "zdjęta jeszcze przed wyrokiem SKO". To świadczy o braku szacunku do obywatela. Ustosunkowując się do skargi Kolegium podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji z przyczyn wskazanych w jej uzasadnieniu, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Kolegium stwierdziło, że wniesiona skarga zmierza do wykazania, że na eksponowanie reklamy w postaci tzw. potykacza umieszczonego na chodniku w pasie drogowym drogi publicznej nie jest wymagane zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Chodzi zatem o przesądzenie zasady zwalniającej z konieczności posiadania zezwolenia na przyszłość. Wymaga w związku z tym podkreślenia, że korzystanie ze swojej nieruchomości przez skarżącą nie może polegać na niezgodnym z przepisami prawa wykorzystywaniu innych nieruchomości – tutaj nieruchomości drogowej. Przyjęcie za słuszne jej stanowiska byłoby równoznaczne z przyzwoleniem na naruszenie art. 1 u.d.p., w myśl którego, cyt.: Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przeznaczeniem drogi publicznej nie jest umieszczanie w niej reklam. Zasadniczo bowiem zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p.). Zasada ta jest dodatkowo wzmocniona w art. 39 ust. 3 pkt 2 u.d.p., w którym stwierdzono, cyt.: W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7 lub art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Jednakże właściwy zarządca drogi odmawia wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym reklam, jeżeli ich umieszczenie mogłoby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń, lub zmniejszenie jej trwałości, lub zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz w przypadkach, gdy reklamy nie spełniają warunków, o których mowa w art. 42a. Dalej SKO podniosło, że skarżąca piętnuje fakt, iż samochody stoją w "progu nieruchomości", co utrudnia – w jej ocenie – dojście do posesji, a jednocześnie nie dostrzega tego, że tzw. potykacz z reklamą wystawiony obok budynku utrudnia przejście po chodniku, zawężając przestrzeń dostępną dla przechodniów, którzy mają prawo korzystać z pasa drogowego zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 1 u.d.p.). Na rozprawie sądowej w dniu 4 października 2017 r. reprezentujący skarżącą syn J. W. podtrzymał jej stanowisko, że wystawienie reklamy nie stanowiło o zajęciu pasa drogowego lecz stanowiło formę ochrony jej własności - wejścia do jej nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza. Na składane w tej materii wnioski i uwagi obywateli organy bowiem nie reagują. W pełnomocnictwie dla syna skarżąca zawarła wniosek o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli sądowej zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). W sprawie nie jest kwestionowane i w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (notatki służbowe wraz z fotografiami) nie budzi wątpliwości, że w pasie drogowym ul. [...] w G. we wskazanych w decyzjach 5 dniach były ustawione patyczaki z dwustronnymi napisami (o podanych wymiarach) zawierającymi ofertę skorzystania ze sklepu z odzieżą używaną do którego wejście prowadziło przez bramę przy której patyczak został ustawiony. Nie zostało też zakwestionowane, że treść napisana na patyczaku i w konsekwencji ich ustawienie we wskazanych miejscach było związane z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą, a sam patyczak stanowił jej własność. Niewątpliwie ustawienie patyczaków stanowiło zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim reklamy na potrzeby niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, co jest zgodnie z treścią art. art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych bez zgody zarządcy drogi zabronione. Skarżąca nie kwestionuje, że na takie zajęcie zgody zarządcy drogi, zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.d.p. nie posiadała. Ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego, przez określony okres bez zezwolenia zarządcy drogi, skutkuje wymierzeniem zajmującego pas drogowy kary pieniężnej wyliczonej zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 6 u.d.p., co też organy orzekające uczyniły. Jakkolwiek istotnie skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie stwierdziła, że treść napisu ujawnionego na patyczaku stanowi reklamę jej działalności to ustalenia organów w tym przedmiocie nie budzą w świetle treści art. 4 pkt 23 u.d.p. wątpliwości. Niewątpliwie bowiem napis ten stanowił "inny nośnik informacji wizualnej" w rozumieniu tego przepisu, odnoszącej się do działalności gospodarczej skarżącej. W świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa (vide m.in. treść wskazanego przez organ pierwszej instancji wyroku WSA w Warszawie), nie ma znaczenia powód ustawienia tej reklamy we wskazanym przez organy miejscu. Ewentualne zastrzeżenia skarżącej co do urządzenia ul. [...] i organizacji na niej ruchu (w tym miejsc parkingowych) pozostają poza przedmiotem tej sprawy i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą mieć wpływu na obciążenie skarżącej karą za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego pozwolenia. W związku z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej złożonym na rozprawie sądowej w dniu 4 października 2017 r. należy też podnieść, że chociaż skarżąca zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie otrzymała 31 sierpnia 2016 r. to reklama była eksponowana (ustawiona) na ulicy jeszcze w dniach 2 i 5 września 2016 r. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). ec