VII SA/Wa 1540/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-27
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek wzniesiony od podstaw w miejscu rozebranego obiektu, z wykorzystaniem istniejących fundamentów, stanowi samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego parametry (poza przebudową części poddasza) odpowiadają budynkowi rozebranemu i czy dopuszczenie obiektu do użytkowania wyklucza ponowne badanie legalności robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że wzniesienie budynku od podstaw w miejscu rozebranego obiektu, nawet z wykorzystaniem fundamentów i przy zachowaniu niektórych parametrów, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Dopuszczenie obiektu do użytkowania nie wyklucza ponownego badania legalności robót, jeśli obiekt został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalno-usługowego, wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że budynek został wzniesiony od podstaw w miejsce rozebranego obiektu, co stanowi samowolę budowlaną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym twierdząc, że roboty budowlane przeprowadzono na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem, a budynek został dopuszczony do użytkowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], nakazującą J. M., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - rozbiórkę budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].
Organ wskazał, że uprzednio decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] uchylił decyzję PINB w [...] z dnia [...]marca 2015 r. nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji, zaznaczając, że trybem właściwym w tej sprawie jest tryb wskazany w art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50-51 Prawa budowlanego, w oparciu o który PINB w [...] wydał decyzję z dnia [...] marca 2015r. Z materiału dowodowego bezspornie wynika bowiem, że budynek mieszkalno-gospodarczy rozebrano, poza fundamentami. Nie mógł być on zatem wykonany w oparciu o decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2010r. nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] o pozwoleniu na jego przebudowę i rozbudowę, albowiem został wybudowany od podstaw w miejsce obiektu rozebranego z wykorzystaniem pozostałych fundamentów.
Rozebranie i wybudowanie budynku od nowa wykracza poza ww. pozwolenie, nawet jeżeli odzwierciedla w zakresie parametrów (poza przebudową części poddasza) budynek rozebrany. Tym samym nie jest to obiekt budowlany zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę.
Organ wyjaśnił, że przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania obiektu nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która dopóki nie zostanie usunięta z obrotu prawnego korzysta z domniemania prawidłowości.
Dalej organ wskazał, że z Uchwały Rady Miejskiej [...] Nr [...] z [...] listopada 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Dz.Urz. Woj. Maz. z 2001 r. Nr 252 poz. 5253) wynika, że działki nr ew. [...] i [...] znajdują się w strefie mieszkaniowo-usługowej o symbolu "[...]" i jest to obszar o zabudowie średniointensywnej o wysokości zabudowy od 2 do 3 kondygnacji. Minimalna powierzchnia działki wynosi 450m2 z dopuszczalną lokalizacją zabudowy plombowej na działkach o powierzchni mniejszej niż 450m2. Ponadto "w obszarach stref funkcjonalnych M-U3, M-u4 EM zabudowę jednorodzinnej należy sytuować przy istniejących ulicach, w jednym szeregu wzdłuż tych ulic. W drugim szeregu zabudowy w stosunku do istniejącej ulicy dopuszcza się wznoszenie zabudowy jednorodzinnej jeżeli zostanie spełniona prawidłowa obsługa komunikacyjna budynku od strony istniejącej ulicy oraz możliwość połączenia z istniejącymi i projektowanymi sieciami miejskiej infrastruktury technicznej".
W ocenie organu odwoławczego zgodzić się należy z organem powiatowym, że w drugim szeregu na działce nr [...] na granicy działki nr [...] na długości 21,20m istnieje budynek mieszkalny wysokości 5 m, do którego całą swoją długością przylega przedmiotowy budynek długości 23,50m i wysokości 14,25m przez co zachowany zostałby warunek ww. planu. Niemniej, sporny budynek wybudowano z naruszeniem (§ 12) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w myśl którego budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Dopuszcza się sytuowanie budynku 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy granicy, o ile wynika to z ustaleń miejscowego planu lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, a także sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej.
Powołując się na przytoczone przepisy organ zgodził się ze stanowiskiem, że w drugim szeregu na działce nr [...], w granicy działki nr [...] na długości 21,2 m istnieje budynek mieszkalny o wysokości 5m, do którego całą długością przylega sporny budynek o długości 23,50 m i wysokości 14,25 m przez co zachowany jest warunek ww. planu. Niemniej budynek został zrealizowany, jak słusznie wskazał organ powiatowy, z naruszeniem ww. rozporządzenia.
Skargę na ww. decyzję złożył J. M. zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr Bud poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nakazie rozbiórki, mimo, że roboty budowlane przeprowadzono na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym;
b) art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 54 Pr Bud poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nakazie rozbiórki, podczas gdy budynek został dopuszczony do użytkowania, co potwierdza, że roboty przeprowadzono zgodnie z pozwoleniem oraz obowiązującymi przepisami;
c) § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że budynek nie spełnia warunków wskazanych w ww. przepisie, podczas gdy jego zastosowanie musiałoby prowadzić do ustalenia, że budynek jest z nim w pełni zgodny;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o dowody i rozstrzygnięcia wydane w innym postępowaniu administracyjnym;
b) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem dowodów z oświadczenia inż. T. S. oraz W. W. oraz niewskazanie w uzasadnieniu przyczyn, dla których dowody te nie zostały uwzględnione, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i stwierdzeniem, że budynek nie spełnia warunków cyt. rozporządzenia;
c) art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i stwierdzeniem, że doszło do tzw. samowoli budowlanej i wydaniem nakazu rozbiórki;
d) art. 8 i 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, co skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji;
e) art. 8 i 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn zmiany stanowiska PINB w zakresie legalności robót budowlanych i nakazanie rozbiórki mimo, że budynek dopuszczony do użytkowania;
f) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, w tym poprzez niewskazanie przepisu prawa stanowiącego podstawę uznania, że budynek wybudowano z naruszeniem cyt. rozporządzenia oraz niewskazanie jakiego konkretnie warunku wskazanego w tym akcie prawnym budynek nie spełnia, co powoduje, że nie jest możliwe poznanie toku rozumowania organu i tym samym wymyka się kontroli instancyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł m.in. o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonych aktów w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, pomimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a.
W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy należało bowiem podzielić stanowisko organów nadzoru budowlanego obu instancji co do tego, że do legalizacji spornego obiektu budowlanego zastosowanie znajdował art. 48 Prawa budowlanego, a nie tryb o którym mowa w art. 51 cyt. ustawy. Z prawidłowo i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że budynek został wzniesiony na nowo, a zatem w warunkach samowoli budowlanej.
Na wstępie podkreślić trzeba, iż obowiązujące przepisy prawa budowlanego wprowadzają różne tryby postępowania w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, tj. wykonywania robót budowlanych bez spełnienia określonych prawem warunków – art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1 bądź art. 50 ust. 1. Samowolą budowlaną w rozumieniu przepisów art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1 jest budowa obiektu lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub też pomimo sprzeciwu właściwego w tym zakresie organu administracji publicznej. Przepisy art. 50 znajdują natomiast zastosowanie – co do zasady - do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 (tj. do robót budowlanych niebędących budową) oraz tych wszystkich robót budowlanych, które wykonane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie dla środowiska, albo prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach prawa, bądź wykonywane są na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia (z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy).
Materiał dowodowy potwierdza stanowisko organów, że inwestor dysponując wyłącznie decyzjami Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2010r. nr [...] o pozwoleniu na przebudowę budynku mieszkalnego na budynek mieszkalno - gospodarczy i zmieniającą ją decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w zakresie projektu architektoniczno budowlanego przebudowy (E. D. i T. S.) budynku mieszkalnego, wybudował od podstaw w miejsce rozebranego w całości budynku dwukondygnacyjnego nowy budynek czterokondygnacyjny. Nawet gdyby sporny obiekt miał taki sam kształt i gabaryty, jak pierwotnie, to i tak z racji wykonania go jako całkowicie nowego obiektu budowlanego od poziomu fundamentów, nie można by zakwalifikować zrealizowanych robót budowlanych, jako istotnego odstępstwa od warunków określonych ww. decyzjach z dnia [...] września 2010r. i z [...] sierpnia 2011r.
Podczas rozpraw administracyjnych przeprowadzonych w dniach 23 grudnia 2014r. i 16 stycznia 2015r. ustalono bowiem jednoznacznie, m.in. w oparciu o zeznania kierownika budowy A. B., że wykonano fundamenty przewidziane w projekcie, obok istniejącego budynku mieszkalnego (na jesieni 2010 lub 2011r.). Wtedy okazało się, że budynek przeznaczony do rozbudowy i przebudowy jest w gorszym stanie technicznym niż przewidywała dokumentacja budowy. Dokumentacja przewidywała częściową rozbiórkę (dachu i części ściany I piętra), po dokonaniu której (na początku 2011r.) okazało się, że budynek jest w bardzo złym stanie technicznym. Po przyjeździe kierownika budowy po pewnym czasie okazało się, że budynek został rozebrany w całości. Podczas rozprawy administracyjnej uzupełniającej materiał dowodowy A. B. sprecyzował, że zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją rozbiórce podlegał strop nad I kondygnacją. Budynek był bardzo stary prawdopodobnie z lat 30 – tych i podczas rozbiórki tego stropu ściany były w bardzo złym stanie technicznym i zostały osłabione w wyniku rozbiórki stropu. Po rozmowie z inwestorem kierownik budowy podjął decyzję o rozbiórce uszkodzonych ścian I kondygnacji, po której w starej części pozostały fundamenty.
Powyższe ustalenia potwierdza również materiał fotograficzny znajdujący się w aktach sprawy. Na fotografiach utrwalono pierwotny wygląd spornego budynku, oraz teren po całkowitej rozbiórce obiektu.
W konsekwencji, nie mogło być kwestionowane w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, że przeprowadzona na działce inwestycyjnej budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a jego brak stanowi samowolę budowlaną sankcjonowaną w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (podobnie w wyroku WSA z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt. II SA/Po 399/13, LEX nr 1340416). Istotne odstąpienie, powiązane z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego nie może bowiem oznaczać wybudowania całkiem innego, nowego obiektu, niż obiekt określony w pozwoleniu na budowę, jak zasadnie wyjaśnił organ powołując się na utrwalone orzecznictwo.
W konsekwencji bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały powoływane w odwołaniu i skardze oświadczenie T. S. z [...] lutego 2015r. i oświadczenie W. W. z dnia [...] lutego 2016r. co do zgodności budowy i przebudowy z zatwierdzonym projektem budowlanym , a także że budynek odpowiada przepisom rozporządzenia (o czym będzie mowa poniżej).
Nie ma racji skarżący również co do tego, że organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony oparł ustalenia faktyczne na ustaleniach poczynionych wcześniej, to jest w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] maja 2015r. wydaną w trybie art. 51 Prawa budowlanego – a więc, zdaniem skarżącego, postępowaniu odrębnym. Po pierwsze zaznaczyć należy, że postępowanie to toczyło się wprawdzie w innym trybie, ale dotyczyło tego samego obiektu budowlanego. Po drugie, przypomnieć trzeba, że art. 75 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w zdaniu drugim (w szczególności dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin), lecz "wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem".
Wykonanie robót bez pozwolenia na budowę, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, skutkuje wszczęciem procedury legalizacyjnej, o ile roboty budowlane są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, jak i nie naruszają przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego).
Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego sporny obiekt budowlany nie spełnia powyższych warunków.
Należy mieć bowiem na uwadze, że stosownie do uchwały Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą Nr [...] zmienionego uchwałami Nr [...] (Dz.Urz. Woj. Maz. z 2001 r. Nr 252 poz. 5253) działki inwestycyjne położone są w strefie mieszkaniowo-usługowej o symbolu "M-U3" i jest to obszar o zabudowie średniointensywnej o wysokości zabudowy od 2 do 3 kondygnacji. Minimalna powierzchnia działki wynosi 450m2 z dopuszczalną lokalizacją zabudowy plombowej na działkach o powierzchni mniejszej niż 450m2. Ustawodawca miejscowy wskazał też, że "w obszarach stref funkcjonalnych M-U3, M-u4 EM zabudowę jednorodzinnej należy sytuować przy istniejących ulicach, w jednym szeregu wzdłuż tych ulic. W drugim szeregu zabudowy w stosunku do istniejącej ulicy dopuścił wznoszenie zabudowy jednorodzinnej jeżeli zostanie spełniona prawidłowa obsługa komunikacyjna budynku od strony istniejącej ulicy oraz możliwość połączenia z istniejącymi i projektowanymi sieciami miejskiej infrastruktury technicznej".
Należało podzielić stanowisko organu powiatowego, iż zrealizowana inwestycja narusza przytoczony zapis planu co do dopuszczalnej ilości kondygnacji, bowiem posiada w części cztery kondygnacje, przy dopuszczalnych maksymalnie trzech. Poddasze na IV kondygnacji, w części stanowi taras o wymiarach 10,83 x 6,25 , z wejściem z poddasza. Ściana poddasza z wyjściem na taras ma wysokość 2,75 od poziomu tarasu, wewnątrz poddasza posiada wysokość 3,20, wysokość ściany od granicy działki sąsiedniej równoległa do ściany tarasu wynosi 4, 07 m. Poddasze z południowo zachodniej strony stanowi klatka schodowa (8,8m x 4,83m i wysokość odpowiednio 3,96 m i 2,43 od poziomu tarasu z trzema oknami), stanowiąca skomunikowanie obiektu w tej części z kondygnacjami znajdującymi się poniżej i tarasem (oględziny z dnia 4 grudnia 2014r.). Mieści się zatem w pojęciu kondygnacji, o którym mowa w 3 pkt 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym przez kondygnację należy rozumieć poziomą nadziemna lub podziemną część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia.
Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia przez organy § 12 ust. 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wprawdzie w motywach zaskarżonej decyzji w ogóle nie wskazano konkretnego paragrafu cyt. rozporządzenia, poza przytoczeniem treści przepisu, jak i nie przedstawiono stanowiska w jego kontekście w okolicznościach niniejszej sprawy, niemniej z treści uzasadnienia decyzji organu powiatowego wynika - na co wskazuje podkreślenie w tekście - że przedmiotem rozważań był wyłącznie § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia, a nie § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia. Ostatni z przepisów nie mógł mieć w ogóle zastosowania w tej sprawie, skoro inwestor – jak wykazano wyżej - wybudował nowy obiekt od podstaw, a przepis ten dotyczy wyłącznie rozbudowy i nadbudowy budynku już istniejącego.
Niemniej z ust. 3 § 12 wynika, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;
2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;
3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych.
Wskazać zatem trzeba, że § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia reguluje możliwość budowy nowego budynku na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, natomiast § 12 ust. 3 pkt 3 tego rozporządzenia reguluje określone w nim rodzaje inwestycji (rozbudowa, nadbudowa), które są prowadzone zarówno na działkach szerokich, jak i na działkach, które mają szerokość mniejszą niż 16 m. Natomiast działek szerokich, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie (budynek jest usytuowany na dwóch działkach nr [...] i [...]), dotyczy § 12 ust. 3 pkt 2 dopuszczający budowę budynku w zabudowie jednorodzinnej, przy uwzględnieniu § 13, 60 i 271-273 bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej.
Powyższego warunku przedmiotowy budynek nie spełnia. W granicy z działką sąsiednią istnieje bowiem budynek o wysokości 5m. Natomiast sporny obiekt od tej strony posiada wysokość 14,25m, co oznacza, że jest on w pasie 3 m wzdłuż granicy działki wyższy o 9,25 m od budynku sąsiedniego.
Ponadto w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, jako chybione należało ocenić zarzuty skargi, że dopuszczenie obiektu do użytkowania poprzez zawiadomienie do jego przystąpienia i nie wniesienie sprzeciwu wyklucza ponowne badanie legalności przeprowadzonych robót budowlanych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, a stanowisko to Sąd orzekający w tej sprawie podziela, iż w przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jego istotą jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to końcowy etap procesu inwestycyjnego polegający na sprawdzeniu, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który udzielono pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonanie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez organ, iż proces budowlany został zakończony Powyższe oznacza, że prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 553/10, LEX nr 1410765).
Oczywiste jest zatem, że inwestor, który zbudował obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak miało to miejsce w tej sprawie, nie ma możliwości skutecznego dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy bez wcześniejszego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.
Jak już zostało wskazane wyżej, Sąd zauważa ewidentne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez organ odwoławczy, niemniej uchybienie to – w świetle przedstawionej argumentacji - pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło