I SA/Bd 497/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił stronie z tytułu podatku od towarów i usług wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące od czerwca 2011r. do czerwca 2013r. oraz za sierpień i wrzesień 2013r. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu [...]. w trybie doręczenia zastępczego. Pismem z dnia [...]. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym wskazała na poważne problemy zdrowotne, kłopoty z odtworzeniem i zebraniem dokumentów oraz fakt, iż nie przebywała w miejscu zamieszkania i nie mogła odebrać korespondencji. Skarżąca jednocześnie wniosła odwołanie od wymienionej decyzji. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu, wskazane przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zdarzenia nie stanowią okoliczności uniemożliwiających dokonanie w terminie wymaganej czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania. Skarżąca posiadała wiedzę o prowadzonej wobec niej kontroli podatkowej, o czym świadczą, między innymi złożone przez nią oświadczenia z dnia [...] i [...]. oraz wyjaśnienie z dnia [...]. W każdym z tych pism strona wskazała jako adres zamieszkania "ul. [...] [...] [...] B.", jednakże korespondencja kierowana na ten adres przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. w toku kontroli jak i postępowania podatkowego, nie była odbierana. Skarżąca nie zawiadomiła także organu podatkowego o zmianie swojego adresu (w tym adresu do doręczeń), do czego była zobowiązana. Ponadto strona w dniu [...]. zapoznała się z aktami sprawy dotyczącymi przeprowadzonego wobec niej postępowania podatkowego, zakończonego wydaniem przez organ pierwszej instancji wskazanej decyzji z dnia [...]., o czym świadczy spisany na tę okoliczność, podpisany przez skarżącą protokół. W tym dniu zatem z pewnością powzięła informację o decyzji wydanej przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B.. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji oraz samo odwołanie skarżąca złożyła jednak dopiero po ponad 8 miesiącach od wskazanej daty zapoznania z aktami sprawy. Końcowo organ zauważył, że składając przedmiotowy wniosek z dnia [...]. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżąca ponownie posłużyła się wskazanym wyżej adresem, tj. "ul. [...] [...] [...] B.". Przesłane stronie do wiadomości pismo kierowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]., mimo dwukrotnego awizowania przesyłki, również nie zostało odebrane, co może wskazywać na świadome działanie podatnika, polegające na nieodbieraniu korespondencji kierowanej przez organy podatkowe. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wskazane w przedmiotowym wniosku o przywrócenie tegoż terminu okoliczności przebywania poza miejscem zamieszkania oraz problemy z odtworzeniem i zgromadzeniem dokumentów nie wypełniają, wynikającej z treści art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.", przesłanki braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Natomiast wskazane przez stronę w przedmiotowym wniosku poważane problemy zdrowotne, nie zostały potwierdzone stosownymi zaświadczeniami lekarskimi. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 O.p. Skarżąca podniosła, że pisma, zawiadomienia i decyzja przesyłane przez urząd skarbowy na adres ul. [...], [...] B. do niej nie trafiała. Wskazała, że w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy w dniu [...]., w aktach nie było decyzji, od której złożyła odwołanie w dniu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa. Art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego przepisu wynika, iż przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowania siedmiodniowego terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i czy zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, str. 328-329; B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2008, Wrocław 2008, str. 674-678) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99; z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98; z dnia 20 maja 1998 r., SA/Ka 1718/96) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił M. P. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do czerwca 2013 r. oraz za sierpień i wrzesień 2013 r. Decyzja to została wysłana na adres skarżącej – B. ul. [...], za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i była dwukrotnie awizowana przez placówkę pocztową – w dniu [...] r. i [...] r. Oznacza to, że okres 14 dni, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p., upłynął z dniem [...] r. i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Nieodebrane pismo zostało zwrócone organowi podatkowemu, który pozostawił je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W przypadku zastępczego doręczenia decyzji – jak w niniejszej sprawie - termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 150 § 2 O.p Skoro skutek doręczenia decyzji wymiarowej nastąpił z dniem [...] r., to termin do wniesienia odwołania, określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., upływał z dniem [...] r. Odwołanie zaś zostało wniesione w dniu [...] r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wraz z odwołaniem z dnia [...] r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdziła, że odwołanie składa tak późno, ponieważ nie przebywała w miejscu zamieszkania i nie mogła odebrać korespondencji. Dodała, że problemem było odtworzenie i zgromadzenie dokumentów potwierdzających złe wyliczenia podatku przez organ. Zdaniem Sądu organ podatkowy zasadnie uznał, że okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do uznania, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że w pismach składanych do organu skarżąca wskazała jako adres zamieszkania B. ul. [...] i na ten adres była kierowana korespondencja przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. w toku kontroli, jak i postępowania podatkowego. W przypadku zmiany adresu do doręczeń skarżąca było zobowiązana, na podstawie art. 146 § 1 O.p., do zawiadomienia organu o zmianie swojego adresu. Nie może zasługiwać na akceptację próba przerzucenia na organ odpowiedzialności za doręczenie przesyłki pod adresem, pod którym strona nie przebywała, w sytuacji gdy strona nowego adresu organowi nie wskazała. Zauważyć przy tym należy, że zaskarżone postanowienie wysłane na wskazany wyżej adres - B. ul. [...] zostało przez skarżącą odebrane osobiście. Powyższy adres strona wskazała też w skardze do tut. Sądu. Podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie mogą być też problemy skarżącej z odtworzeniem i zgromadzeniem dokumentów. Okoliczność ta została sformułowana nader ogólnie i nie wyczerpuje przesłanki uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, bowiem nie uzasadnia braku zachowania szczególnej staranności w sprawach tak istotnych jak doręczanie pism. We wskazanym piśmie z dnia [...] r. strona poinformowała także, że nie mogła uczestniczyć w całości postępowania ze względu na poważne problemy zdrowotne. Nie wyjaśniła o jakie problemy zdrowotne chodzi i nie przedłożyła stosownego zaświadczenia lekarskiego. Ponadto, w przypadku choroby trzeba wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy domowników lub innych osób w jej dokonaniu (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09). Niezależnie od powyższego trzeba także zgodzić się z organem podatkowym, że skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia odwołania. Należy zauważyć, że na wniosek skarżącej, już po wydaniu powyższej decyzji z dnia [...] r., organ podatkowy zapoznał ją z aktami sprawy w dniu [...] r. (k. 64 akt adm.), a zatem skarżąca pozyskała wówczas informację o wydanej wobec niej decyzji i od tej daty biegł siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu pozbawiony jest podstaw podnoszony w skardze zarzut braku w aktach sprawy decyzji organu pierwszej instancji, podczas zapoznawania M. P. z aktami sprawy w dniu [...] r. Oznaczałoby to bowiem, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. zataił przed skarżącą wydaną przez siebie decyzję, co należy uznać za mało prawdopodobne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. M. Łent L. Kleczkowski U. Wiśniewska