VIII SA/Wa 755/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Komisji [...] w [...] Liceum Ogólnokształcącym w R. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr [...] Minister Edukacji Narodowej biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2016 roku, poz. 23 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku P. K. M. [...],,[...] ‘’ – [...]P. O. i W. w [...] L. O. w R. z dnia [...] lutego 2016 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia były następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] marca 2001 roku, nr [...] Minister Edukacji Narodowej( dalej jako organ) na podstawie art. 9b ust.1 ustawy z 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela( DZ.U z 2016 roku, poz. 1379 ze zm. dalej jako ustawa)nadał A. S. stopień nauczyciela dyplomowanego. W dniu [...] października 2008 roku P. M. K. [...] ,, [...] ‘’ – [...] P. O. i W. w [...] L. O. w R. wystąpił o wznowienie i unieważnienie decyzji o nadaniu A. S. tytułu nauczyciela dyplomowanego. Po wezwaniu wnioskujący sprecyzował, iż wnosi o unieważnienie decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2013 roku poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do unieważnienia decyzji z uwagi na fakt, że toczyło się już postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nadającej A. S. tytuł nauczyciela dyplomowanego i zakończyło się decyzją Ministra Edukacji Narodowej z [...] lipca 2011 roku, nr [...]. Z uwagi na brak rozpoznania wniosku K. Z. Z. Z. ,, [...] ‘’ -[...] wniosła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2015 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 20/15 zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej zawartego w piśmie z [...] sierpnia 2012 roku w terminie dwóch miesięcy od otrzymania prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 roku nr [...] organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało już przeprowadzone i zakończone decyzją Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2011 roku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. Ponowne przeprowadzenie postępowania byłoby postępowaniem w sprawie, która już została rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Pismem z dnia [...] lutego 2016 roku P. K. M. [...] ,, [...] ‘’ -[...] P. O. i W. w [...] LO w R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie organu podnoszone zarzuty odnoszą się do nieprawidłowego nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego. Kwestie ty były przedmiotem oceny w decyzji z dnia [...] lipca 2011 roku. Nie dotyczą one zaskarżonego postanowienia w którym zostało wyjaśnione dlaczego ponowne postępowanie w tym zakresie nie może być wszczęte. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Edukacji Narodowej stwierdził, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2001 roku – nadającej A. S. tytuł nauczyciela dyplomowanego zostało już raz przeprowadzone i zakończone decyzją z [...] lipca 2011 roku odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. Stosownie do art. 156 § 1pkt 3 k.p.a. decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, byłaby dotknięta wadą nieważności, a zatem zachodzi przesłanka z art. 61a § 1 k.p.a. do odmowy wszczęcia postępowania. Skargę na postanowienie organu z dnia [...] czerwca 2016 roku wniosła K. Z. [...],,[...] ‘’ -[...]P. O. i W. w [...] LO w R.. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzucała naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 i art. 61a § 1 k.p.a. - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w całym zakresie postępowania, przez co organ uniemożliwił się co do wypowiedzenia się co zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań; - art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez znaczące braki w zgromadzonym materiale z uwagi na niedopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu skarżącego i uniemożliwienie składania wniosków dowodowych i brak udziału strony spowodował błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, co spowodowało błędnym przyjęciem, że sprawa już jest załatwiona od 2011 roku i aktualnie w tych okolicznościach prawnych decyzji organu wzruszyć nie można. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazywał, że zaskarżone postanowienie jest błędne i winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Wskazywał, że w 2011 roku mimo wszczętego postępowania organ wyłączył skarżącego od udziału w sprawie. Tamto wyłączenie spowodowało błędne ustalenia faktyczne, a wydana wtedy decyzja nie odzwierciedla porządku prawnego. W analizowanej sprawie organ pomija zdanie i interesy strony, nie dąży do wyjaśnienia wątpliwości prawnych o których stanowią pisma skarżącego, co leży w interesie społecznym. Nadto skarżący wskazywał na art. 10 k.p.a. zgodnie z którym organ ma obowiązek zapewnić stronom udział w każdym studium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ naruszył wskazany przepis i przed zakończeniem postępowania nie umożliwił wypowiedzenia się skarżącemu w tej kwestii. Tym samym strona została pozbawiona możliwości złożenia jakichkolwiek dowodów dla uzasadnienia swojego stanowiska, co więcej strona nie została poinformowana o jego wszczęciu, a o postępowaniu dowiedziała się poprzez doręczenie jej orzeczenia. Uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu doprowadziło do kolejnych naruszeń w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Organ wydał rozstrzygnięcie na podstawie wyłącznie dokumentów będących w posiadaniu organu i zainteresowanego, bez uwzględnienia materiału i stanowiska, którego chciał zaprezentować skarżący - co było błędem. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko i argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte żadną z wad uzasadniających jego uchylenie, a skarga zaś podlega oddaleniu. Należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania przedmiotowego postanowienia. Pierwszej nadaje wymiar podmiotowy ( wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a drugiej wymiar przedmiotowy( zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania). Druga z przesłanek nie została w art. 61a § 1 k.p.a. dookreślona. Przez ,, inne uzasadnione przyczyny ‘’ uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo chodzi o sytuację gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno – prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W niniejszej sprawie przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowił podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania gdy kierowanie sprawy do organu administracji publicznej dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej( tożsamość sprawy). Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu( B.Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz W-wa 2011, teza 6 do art. 61a), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – por. wyrok NSA z 30 listopada 2011 roku, syg. akt I OSK 1385/11. Podkreślić należy, iż decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a. byłaby dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.( por. wyrok NSA z 26 maja 1981 roku, syg. akt SA/Wa 895/81). Ewentualne ponowne rozstrzygniecie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Przyjąć należy zatem, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. W związku z powyższym w sytuacji gdy decyzją z dnia [...] lipca 2011 roku Minister Edukacji Narodowej rozstrzygnął, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2001 roku, nr [...] nadającej A. S. stopień nauczyciela dyplomowanego, to należy podzielić stanowisko organu, iż nie mogło się kolejny raz toczyć postępowanie w trybie nieważnościowym odnośnie decyzji z 2001 roku. Wydana kolejny raz decyzja merytoryczna w tym trybie dotknięta byłaby wadą nieważności. Postępowanie nieważnościowe mogłoby się dopiero toczyć gdyby z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja organu z [...] lipca 2011 roku. Zarzuty podnoszone w skardze wskazują na uchybienia procesowe i zdaniem sądu nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Należy zauważyć, iż instytucja odmowy wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym i dlatego nie istniała potrzeba gromadzenia całości materiału związanego z decyzją z 2001 roku – nadającej A. S. tytuł nauczyciela dyplomowanego. Organ ustalając, iż w 2011 roku było już prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyżej powołanej decyzji, które zakończyło się wydaniem merytorycznej decyzji z dnia [...] lipca 2011 roku, odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z 2001 roku, to nie potrzebował gromadzenia materiału w szerszym zakresie. W związku z tym zarzuty odnośnie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80, art. 138 § 1, art. 144, art. 61a §1 k.p.a., w tych okolicznościach sprawy nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Nie jest zasadny zarzut pozbawienia strony możliwości działania, zgłaszania wniosków dowodowych, możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Należy zauważyć, iż skarżący nie wskazał jakie dowody chciał wskazać w sprawie, które by były istotne dla możliwości zakończenia sprawy w trybie art. 61a k.p.a. Uchybienia procesowe aby odniosły skutek muszą wskazywać na ich istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle postawionych zarzutów i ich uzasadnienia nie wynika aby istniały podstawy do odmiennej oceny stanu sprawy z wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Fakt, iż w obrocie prawnym funkcjonuje merytoryczna decyzja z 2011 roku oceniająca w trybie nieważnościowym decyzję o nadaniu A. S. tytułu nauczyciela dyplomowanego nie pozwalała kolejny raz dokonywać oceny merytorycznej. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.