I SA/Bk 428/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-06-28

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów egzekucyjnych dotyczących opłat abonamentowych, jest związany stanowiskiem wierzyciela (Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. S.A.) w zakresie zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, w tym organ odwoławczy (Dyrektor Izby Skarbowej), jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny, kontrolując legalność postanowienia organu egzekucyjnego, może ocenić zgodność z prawem stanowiska wierzyciela, które wiąże organ egzekucyjny. W niniejszej sprawie zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji, braku doręczenia upomnienia oraz nieprawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego zostały uznane za niezasadne, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej należności z tytułu opłaty abonamentowej. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za niezasadne, wiążąc się stanowiskiem wierzyciela. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego, brak doręczenia upomnienia, nieistnienie obowiązku zapłaty oraz niedopuszczalność egzekucji. WSA oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego za nieopłacone należności z tytułu opłaty abonamentowej oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi do majątku J. K. (powoływany dalej także jako Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. S. A. za nieopłacone należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] marca 2014 r. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługujących Skarżącemu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazując m.in. na nieistnienie obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku doręczenia upomnienia dotyczącego tytułu wykonawczego za okres od stycznia do marca 2014 r. oraz nieprawidłowe i niezgodne z brzmieniem art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.). W związku z wniesieniem zarzutów, organ egzekucyjny pismem z [...] listopada 2015 r. zwrócił się do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty P.S. A. o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. S. A. uznał złożone przez Skarżącego zarzuty za niezasadne. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. S. A. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., biorąc pod uwagę stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. Nr [...] uznał wniesione zarzuty za niezasadne. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. i uznanie zarzutów za zasadne oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał m.in., że wystawiony tytuł wykonawczy, gdzie podpis złożył asystent a nie dyrektor oraz określenie jako wierzyciela nie Poczty P. S. A., a Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest nieprawidłowe co znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16.03.2010 r. Zaznaczył, że nie posiada odbiornika RTV, nie otrzymał żadnego zawiadomienia lub wezwania do zapłaty przed kwietniem 2014 r. a poczta nie przedstawiła żadnego dowodu wysłania do niego korespondencji dotyczącej nadania numeru identyfikacyjnego. Skarżący podkreślił, że nie otrzymał z poczty żadnej korespondencji w okresie od listopada 2007 r. do marca 2014 r. Pierwsze pismo jakie otrzymał było dopiero z kwietnia 2014 r. Natomiast odbiornika RTV nie posiada już od 2008 r. Zdaniem Skarżącego błędnie został wystawiony tytuł wykonawczy w części dotyczącej odsetek za opóźnienie i w części dotyczącej zobowiązanego. Nie wykazano daty, do której należność pieniężna może być dochodzona. Nie wyliczono odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Niewłaściwy jest podpis, gdyż asystent nie jest upoważniony do działania w imieniu wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W przedmiotowej sprawie stanowisko w sprawie zarzutów wierzyciel - Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. S.A. - wyraził w ostatecznym postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2016 r., w którym wypowiedział się, iż zarzuty nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak doręczenia upomnienia oraz nieprawidłowe i niezgodne z art. 27 u.p.e.a. wypełnienie tytułu wykonawczego, a więc zarzuty przewidziane w art. 33 § 1 punkt 1,2, 6, 7 i 10 są niezasadne. Będąc związany stanowiskiem wierzyciela organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Organ zaznaczył, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV [...] lutego 1968 r., w wyniku czego otrzymał książeczkę radiofoniczną o nr [...], na której dokonywane były wpłaty do grudnia 2007 r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Poczta P. wykonała takie zobowiązanie wobec Skarżącego, wysyłając przesyłkę listową [...] sierpnia 2008 r. - Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Powiadomienie zostało dokonane w terminie i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji, a zatem Skarżący był nadal zarejestrowanym abonentem, a w konsekwencji powinien opłacać abonament radiowo-telewizyjny. Pisma kierowane do abonentów w formie zawiadomienia mają charakter informacyjny. Wysłany dokument jest wydrukiem komputerowym, nie wymaga dodatkowych podpisów oraz pieczęci i doręczany jest listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Odnosząc się do zarzutu braku obowiązku i jego niewymagalności, organ wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów, to Skarżący powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Dowodu takiego Skarżący nie przedstawił. Wyłącznie podjęcie przez Skarżącego działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników RTV mogło doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu RTV. Organ nie zgodził się również ze Skarżącym, jakoby nie otrzymał upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., bowiem z akt sprawy wynika, że takowe zostało skierowane do Skarżącego [...] kwietnia 2014 r., a odebrane zostało [...] kwietnia 2014 r. Fakt, że powyższe upomnienie dotyczyło dłuższego okresu niż następnie wystawiony tytuł wykonawczy (z uwagi na częściowe przedawnienie opłat abonamentowych), nie oznacza, że takiego upomnienia nie było. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, stwierdzić należy iż zarówno egzekucja administracyjna jak i zastosowany środek egzekucyjny były dopuszczalne. Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Uprawnionym do dochodzenia należności z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej jest podmiot wymieniony w art. 7 ust. 5 ustawy abonamentowej (kierownik Centrum Obsługi Finansowej), co wskazuje, że posiada on status wierzyciela w rozumieniu art. 1 a pkt 13 u.p.e.a. Zdaniem organu egzekucyjnego, brak było również podstaw do uznania, że w sprawie został naruszony art. 27 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe wypełnienie tytułu wykonawczego, bowiem zawierał on podpis osoby upoważnionej do jego wystawienia oraz zawierał wszelkie niezbędne dane, wymagane przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a. Niewypełnienie wskazanych przez Skarżącego części pól w tytule wykonawczym nie oznacza, że naruszał on art. 27 § 1 u.p.e.a. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 1a pkt 13 u.p.e.a. poprzez uznanie, że podpisanie tytułu wykonawczego przez asystenta Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. i z jego upoważnienia było prawidłowe i zgodne z prawem, a w szczególności z ustawą o opłatach abonamentowych; - art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez niewysłanie upomnienia na faktyczną kwotę dochodzona w tytule wykonawczym; - art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 , pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a.; - art. 27 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. poprzez uznanie, że został prawidłowo wypełniony tytuł wykonawczy; - art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych w związku z Rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r. poz. 1140) poprzez uznanie, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej mógł upoważnić inne osoby do dokonywania czynności w zakresie innym niż kontrolnym oraz, że podpisanie tytułu wykonawczego przez asystenta z jego upoważnienia było prawidłowe; - art. 6 ust. 14 w związku z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe poprzez uznanie, że wierzycielem w stosunku do opłat abonamentowych nie jest Poczta P. SA, lecz jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. SA., który w niniejszej sprawie przecież nie wydawał żadnej decyzji administracyjnej; - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie przed wydaniem postanowienia do ustosunkowania się do materiału dowodowego zebranego w sprawie; - naruszenie art. 75 kpa w związku z art. 77 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie za dowód duplikatu zawiadomienia z dnia 21 sierpnia 2008 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego, pomimo że nie jest to żaden dokument oraz uznanie jako doręczone w/w zawiadomienie i niedokonanie zwrotu w/w zawiadomienia, pomimo braku istnienia żadnego dowodów w tej sprawie; - naruszenie art. 76a kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. w zakresie uznania kserokopii dokumentów złożonych przez wierzyciela jako dowody w sprawie. W uzasadnieniu skargi, Skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie. Wskazał, że nie posiada odbiornika RTV, zaś Poczta P., mimo jego wezwania, nie doręczyła mu oryginału zawiadomienia o nadaniu indywidualnego nr identyfikacyjnego, a nie wydruków z systemu komputerowego oraz potwierdzenia wysłania zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zdaniem Skarżącego, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty są jedynie kserokopiami, gdyż nie zostały prawidłowo uwierzytelnione zgodnie z art. 76a kpa, zaś zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2008 r. spreparowane w celu umożliwienia wszczęcia egzekucji i nigdy nie zostało wysłane. Skarżący zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie istnieją żadne dowody potwierdzające wysłanie ww. zawiadomienia lub brak zwrotu tego zawiadomienia. Skarżący uważa, iż brak dysponowania przez Pocztę P. S. A. oryginałem zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz dowodem wysłania Skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia stanowi naruszenie obowiązku określonego w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 25.09.2007 r., co powinno usprawiedliwiać brak wyrejestrowania odbiornika. Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go wydanie postanowienia organu egzekucyjnego I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016 r., poz.718 ze zm. dalej powołana jako: p.p.s.a.), sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest poprawność prowadzonego przeciwko Skarżącemu postępowania egzekucyjnego, w szczególności czy podniesione przez niego zarzuty dotyczące toczącego się postępowania są usprawiedliwione. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny przyjął zasadnie, że w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2016 r. Jak stanowi treść art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W tym przypadku zarzuty zostały oparte na art. 33 § 1 pkt 1, 2 , 6, 7 i 10 u.p.e.a., tj. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, braku doręczenia upomnienia oraz nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego. Tym samym, w zakresie części z podniesionych zarzutów, organy egzekucyjne były związane wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem. Tym niemniej podkreślić należy, że pomimo, że brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Dlatego też, uwzględniając art. 134 § 1 p.p.s.a. według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ale także postanowień wierzyciela. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do poniesionych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności zarzut nieistnienia obowiązku nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014, poz. 1204) nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczenia opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika. Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce Poczty P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie dokonał czynności wyrejestrowania odbiorników RTV. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty P. S.A., stwierdził, iż Skarżący został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nadto wskazał, iż nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia użytkownika odbiorników do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, w sytuacji gdy abonent nie dokonał ich wyrejestrowania. Skoro zatem wierzyciel uznał za niezasadny zarzut - nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w B. jako związany wypowiedzią wierzyciela nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18.01.2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, w którym stwierdził, iż: "dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną". Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 359/12, sygn. akt II FSK 1262/12 oraz z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08). Odnośnie zarzutu dotyczącego nie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i braku doręczenia tegoż zawiadomienia (datowanego na dzień 21 sierpnia 2008 r.), w ocenie Sądu, nie zasługuje on na uwzględnienie. Podkreślić należy, że w myśl § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342), dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Zaakcentować należy, iż wierzyciel wskazał datę wysłania tego zawiadomienia (21 sierpnia 2008 r.), a zatem nadano je przed końcem listopada 2008 r. W związku z powyższym zarzut, iż niezawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego upoważnia użytkownika do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, słusznie został uznany przez organ odwoławczy za niezasadny. Z obowiązujących przepisów nie sposób wyprowadzić wniosku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru indentyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma jedynie charakter informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia (o przedstawienie którego wnosił Skarżący), w żaden sposób nie wpływa na istnienie po stronie Skarżącego obowiązku opłaty abonamentu RTV. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Tym samym, podnoszona przez Skarżącego kwestia, że razem z postanowieniem z [...] października 2016 r. został mu doręczony jedynie duplikat zawiadomienia z [...] sierpnia 2008 r., bez dokumentu potwierdzającego doręczenie tegoż zawiadomienia, w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę zgodności z prawem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie można również zgodzić się ze Skarżącym, jakoby w sprawie zachodziła sytuacja opisana w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – brak wymagalności obowiązku. Jak wskazano powyżej, obowiązek zapłaty abonamentu RTV wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a zatem nie ma konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, czy postanowienia nakładającego na Skarżącego taki obowiązek. Skoro Skarżący nie dopełnił formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników RTV, przyjąć należało że tenże obowiązek ciągle ciąży na Skarżącym, a na pewno ciążył w okresie wskazanym w tytule wykonawczym, tj. od stycznia 2010 r. do marca 2014 r. Zgodzić się należało z organem egzekucyjnym, że zarzuty Skarżącego dotyczące braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z informacji przekazanych przez wierzyciela wynika, że względem Skarżącego zostało w dniu [...] kwietnia 2014 r. wystosowane upomnienie Nr [...] z wezwaniem do zapłaty kwoty 1117,50 zł stanowiącej nieuregulowaną opłatę abonamentową za okres od stycznia 2009 r. do marca 2014 r. wraz z należnymi kosztami upomnienia i odsetkami za zwłokę. Powyższe upomnienie zostało doręczone i odebrane przez dorosłego domownika Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2014 r. (k. 22, 23 akt sąd.). Tym samym Skarżącemu zostało skutecznie doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Z treści skargi wynika przy tym, że Skarżący nie kwestionuje okoliczności doręczenia ww. upomnienia, jednakże z uwagi, że tytuł wykonawczy został wystawiony za okres krótszy niż wskazany w ww. upomnieniu (od stycznia 2010 r. do marca 2014 r.), to zdaniem Skarżącego przed wystawieniem tytułu wykonawczego w 2015 r. wierzyciel powinien ponownie wystawić i doręczyć upomnienie. Takie stanowisko jest błędne, bowiem żaden przepis prawa nie nakłada na wierzyciela takiego obowiązku. Wręcz przeciwnie, jak wynika z uzasadnienia stanowiska wierzyciela zawartego w postanowieniu z [...] kwietnia 2016 r., wystawienie tytułu wykonawczego z pominięciem okresu od stycznia do grudnia 2009 r. wynikało z faktu, że opłaty abonamentowe za powyższy rok uległy przedawnieniu. Tym samym, w wystawionym tytule wykonawczym wierzyciel uwzględnił okresy nieopłacania przez Skarżącego abonamentu, względem którego Skarżący mógłby ewentualnie skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie. Sąd w pełni podziela stanowisko organów egzekucyjnych, że opłaty z tytułu użytkowania odbiorników RTV podlegają egzekucji administracyjnej, zaś zastosowany względem Skarżącego środek egzekucyjny – zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej był dopuszczalny. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W świetle art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Stosownie zaś do art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Zgodność powyższych regulacji z Konstytucją RP potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. K 24/08. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 3 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne z art. 1 oraz z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, zdaniem Trybunału mimo, że obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Wynikająca z ustawy egzekucyjnej (lex generalis) norma ogólna dopuszczająca administracyjną egzekucję obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa tylko, gdy mieszczą się one w zakresie administracji rządowej, zostaje - zgodnie z tzw. regułą kolizyjną porządku treściowego – "uchylona" mocą zawartych w innych ustawach norm szczególnych (leges speciales), przekazujących określone należności pieniężne do egzekucji administracyjnej. Norma szczególna wprowadza wyjątek od normy ogólnej, która nie znajduje zastosowania w konkretnym wypadku stosowania prawa, a zatem nie stoi na przeszkodzie egzekwowaniu również tych obowiązków, które pozostają poza zakresem administracji rządowej. Taką normę szczególną stanowi art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Pogląd ten dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku (art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej. Tut. Sąd akceptując to stanowisko, zgadza się z argumentacją Trybunału Konstytucyjnego, że przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do zaprzeczenia racjonalizmu ustawodawcy, stanowiącego fundamentalne założenie systemu prawnego. Czyniłoby też poddane wykładni przepisy niewykonalnymi, co jest niedopuszczalne, zwłaszcza, że Trybunał przesądził ich zgodność z Konstytucją. Tym samym zarzut skargi dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej był bezpodstawny. Skarżący zarzucił również nieprawidłowe, niezgodne z art. 27 u.p.e.a. wypełnienie tytułu wykonawczego, w szczególności błędne wskazanie wierzyciela i wysokości odsetek za zwłokę oraz niewypełnienie wszystkich pól tytułu wykonawczego zgodnie ze wzorem. W ocenie Sądu, powyższe zarzuty są niezasadne. Stosownie do art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 (min. obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej) są kierownicy jednostek operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, czyli w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.). Według § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznej przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofoniczny telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie; wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.), jednostką operatora publicznego uprawnioną do przeprowadzania, na obszarze swojego działania, kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Biorąc pod uwagę przywołane przepisy, wierzycielem uprawnionym do żądania zapłaty zaległego abonamentu jest Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. Podmiot ten wystawił tytuł wykonawczy stanowiący podstawę prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie. Nie ma zatem podstaw do uwzględniania stawianych w skardze zarzutów podważających uprawnienia Dyrektora Centrum do występowania w postępowaniu egzekucyjnym. Sporny tytuł wykonawczy został podpisany przez p. K. M.– asystenta działającego z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty P.SA. Do akt sprawy sądowej, organ egzekucyjny przedłożył upoważnienie datowane na dzień [...] grudnia 2012 r., do wystawiania w imieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej tytułów wykonawczych dla ww. osoby (k. 24 akt sąd.), a zatem zgodzić się należało z organem, że osoba ta była uprawniona do wystawienia i podpisania tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2015 r. Dlatego też, wbrew twierdzeniom Skarżącego, sporny tytuł wykonawczy, będący podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej w sprawie został podpisany prawidłowo, przez osobę upoważnioną do reprezentowania wierzyciela. Nie można także podzielić zarzutów Skarżącego, jakoby sporny tytuł wykonawczy został nieprawidłowo wypełniony w części dotyczącej odsetek. Wierzyciel prawidłowo bowiem wskazał w pozycji E.7 tytułu wykonawczego, iż na dzień wystawienia tytułu wykonawczego odsetki wynosiły 8%., w wysokości przewidzianej tak jak dla zaległości podatkowych (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia z 10 października 2014 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych [...]). Natomiast wyliczając kwotę odsetek w poszczególnych pozycjach od E.1.3. do E.15.3 wierzyciel wskazał kwotę odsetek obliczoną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, z uwzględnieniem zmian wysokości tychże odsetek na przestrzeni czasu. Brak jest również podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego wypełnienia pozostałych pozycji w tytule wykonawczym, w szczególności nie wskazanie wszystkich danych identyfikujących Skarżącego. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 27 § 1 u.p.e.a. wprost wskazał jakie elementy musi zawierać tytuł wykonawczy. W dacie wystawienia tytułu wykonawczego ([...] października 2015 r.), ustawodawca wskazywał, że musi on zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację (art. 27 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a. w stanie prawnym obowiązującym w 2015 r.). Zatem na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nie musiał on wówczas zawierać nr PESEL zobowiązanego, jego daty urodzenia, imion ojca i matki czy danych jego pracodawcy. Obowiązek wskazywania numeru indentyfikacyjnego zobowiązanego (NIP lub PESEL) został wprowadzony dopiero z dniem 1 stycznia 2016 r., a zatem nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 27 § 1 u.p.e.a. w przedmiotowej sprawie. Nadto w ocenie Sądu bezzasadne pozostają również zarzuty naruszenia przepisów procesowych, albowiem organy egzekucyjne, orzekając w przedmiotowej sprawie, zachowały zasady wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że odpowiednie stosowanie przepisów kpa zawarte w odesłaniu w art. 18 u.p.e.a. nie oznacza automatycznej możliwości stosowania wszystkich przepisów. Zwrot "stosowanie odpowiednie" ma powszechnie akceptowane rozumienie, zgodnie z którym, niektóre przepisy należy zastosować wprost, inne po dokonaniu odpowiednich zmian, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły mieć zastosowania. W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonego postanowienia nie naruszono przepisów prawa procesowego, wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 7 i 77 kpa organy podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny (art. 80 kpa). Ponadto uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa, wskazać należy, że w doktrynie jak i orzecznictwie wskazuje się, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym w ogóle nie znajduje zastosowania lub jest znacznie ograniczona (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03). Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 kpa do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 22 lutego 2017 r., I SA/Po 1129/16, odpowiednie stosowanie przepisów kpa w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia; jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 kpa. Zgodnie zaś z art. 73 § 1 kpa, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Z akt sprawy wynika, że Skarżący miał możliwość zapoznawania się z aktami sprawy, w tym sporządzania z nich notatek i odpisów, dlatego też nie można skutecznie zarzucić organom egzekucyjnym, że ograniczały czynny udział Skarżącego w prowadzonym postępowaniu. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło