II SA/Łd 326/17
WyrokWSA w Łodzi2017-06-28
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie czasowego odebrania zwierząt może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli zwierzęta zostały zabrane jako bezdomne, a nie odebrane właścicielowi z powodu znęcania się?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie czasowego odebrania zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt jest możliwe tylko w sytuacji, gdy zwierzęta są odebrane konkretnym właścicielom lub opiekunom z powodu znęcania się nad nimi. Jeśli zwierzęta zostały zabrane jako bezdomne, a nie ustalono ich właścicieli ani nie stwierdzono znęcania się, postępowanie w tym trybie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" zawiadomiło Wójta Gminy T. o zabraniu dwóch psów jako bezdomnych. Wójt odmówił wszczęcia postępowania, a następnie umorzył postępowanie w sprawie czasowego odebrania psów jako bezprzedmiotowe, uznając, że nie potwierdzono faktu znęcania się ani nie ustalono właścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt i K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o czasowe odebranie psów - oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy T. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie czasowego odebrania dwóch psów w miejscowości W. i C.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że pismem z dnia 29 lutego 2016 r. Stowarzyszenie A zawiadomiło Wójta Gminy T., że zabrało 2 psy: 1 z miejscowości W. i 1 z miejscowości C. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy T. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Na skutek złożonego zażalenia przez ww. Stowarzyszenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło to postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dalszych motywach decyzji organ podniósł, że w zawiadomieniu Stowarzyszenie powołało przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, jednak już sama treść zawiadomienia daje wystarczającą podstawę do uznania, iż nie zaszło żadne zdarzenie wymienione w tym przepisie. Stowarzyszenie zabrało bowiem z miejsc o charakterze powszechnie dostępnym 2 psy "rasy mix". Okoliczności powoływane w zawiadomieniu w świetle zebranego materiału dowodowego nie są wiarygodne. Świadkowie w toku postępowania oświadczyli, iż zabrania psa ze Stacji Paliw BP, przy drodze w kierunku W., przy trasie S8, dokonano w obecności policji, a z czynności tych sporządzono notatkę służbową. Z informacji pochodzącej z Komendy Powiatowej Policji w T. wynika jednak, że funkcjonariusze Policji w dniach od 25 lutego 2016 r. do 29 lutego 2016 r. nie wykonywali żadnych czynności w okolicach wspomnianej stacji paliw. Z wyjaśnień Kierownika stacji paliw wynika także, iż zdarzenie opisane przez świadków: G. B. i K. C. nie miało miejsca. Świadkowie nie potrafili wskazać nawet miejsca pobytu zabranego psa, przy czym okoliczność ta jest o tyle istotna, iż przedmiotem rozstrzygnięcia może być jedynie konkretne zwierzę, co do którego znane jest miejsce przebywania. Dlatego organ nie dał wiary ich zeznaniom. Organ podkreślił przy tym, że z zeznań świadków nie wynika także, aby dokonano odbioru zwierząt od konkretnego właściciela bądź opiekuna. Nie wynika też, aby zwierzęta te traktowane były przez kogokolwiek w sposób zagrażający ich życiu lub zdrowiu. Organ uznał tym samym, że w sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji administracyjnej we wnioskowanym przez ww. Stowarzyszenie trybie i postępowanie umorzył z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie A w T., zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci braku znajomości przez organ przepisów ustawy o ochronie zwierząt i braku przesłuchania świadków: J. B. oraz pracowników stacji BP z pouczeniem ich o odpowiedzialności karnej, ponadto błędne przyjęcie, iż znalezienie zwierząt nie miało miejsca oraz naruszenie prawa poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło uwagę, że regulacja art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt odnosi się do konkretnych właścicieli zwierząt. Decyzje w omawianych trybach wydaje się tylko wtedy, gdy dany właściciel "znęca się" nad swoim zwierzęciem. Natomiast rozpoznawana sprawa dotyczy bezdomnych zwierząt. Zgodnie z art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt "zwierzęta bezdomne" to zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały. Z oświadczeń G. B. i K. C. wynika, że psy zostały przez nich znalezione przy drodze na W. przy trasie S8, chociaż zdarzenie to istotnie, tak jak twierdzi organ I instancji, nie zostało w postępowaniu potwierdzone. W ocenie organu, gdyby tak było, to i tak w postępowaniu nie ustalono właścicieli tych psów. Stowarzyszenie również nie wskazało, kto może być właścicielem zwierząt. W tej sytuacji zdaniem organu można więc przyjąć, że psy nie zostały odebrane od swoich właścicieli czy opiekunów. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, nie jest możliwe zastosowanie przepisów tej ustawy. Skoro więc brak jest podstawy materialnej do wydania decyzji, postępowanie takie podlega umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Kolegium inną kwestią, która pozostaje jednak poza zakresem przedmiotowej sprawy, jest przepis art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt dotyczący zapobiegania bezdomności zwierząt i zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywania, które należą do zadań własnych gmin.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosło Stowarzyszenie A w T., zarzucając błędne ustalenie przez organ II instancji, że w sprawie nie został wyczerpany tryb z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt oraz że wobec bezdomnych zwierząt Wójt Gminy nie jest ich opiekunem. Zdaniem strony skarżącej organ naruszył też art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Na tej podstawie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania, wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt (2 psów) w miejscowości W. i C.
Wyjaśnić należy, że w sprawach z zakresu czasowego odebrania zwierząt materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 856), dalej jako: "u.o.z.". Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Z zestawienia tych regulacji wynika bezspornie, że określone w nich tryby odebrania zwierząt odnoszą się do konkretnych właścicieli, a decyzje podejmowane w tych trybach wydawane są jedynie wtedy, gdy konkretny właściciel znęca nad swoim (konkretnym) zwierzęciem w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika z oświadczeń przedstawicieli skarżącego Stowarzyszenia, psy zostały przez nich zabrane z miejscowości C. i W. (na drodze na W. przy trasie S8). Stowarzyszenie nie wskazało przy tym, kto może być właścicielem tych zwierząt, nie przedstawiło także żadnego dowodu potwierdzającego fakt posiadania tych psów. W toku prowadzonego postępowania organy, mimo podjętych czynności wyjaśniających, także nie ustaliły właścicieli tych psów, a ponadto prowadzone postępowanie nie wykazało, aby zwierzęta te były traktowane przez kogokolwiek w sposób zagrażający ich życiu lub zdrowiu.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że wskazane zwierzęta nie zostały odebrane swoim właścicielom czy opiekunom, a w sprawie doszło w istocie jedynie do zabrania bezdomnych zwierząt (2 psów) w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 4 pkt 16 u.o.z. Podkreślić przy tym należy, że kwestia zapobiegania bezdomności zwierząt stanowi przedmiot unormowania zawartego w art. 11 ust. 1 powołanej ustawy. W świetle tej regulacji, zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Z regulacji tej nie można jednak wyprowadzać wniosku, wbrew temu, co twierdzi skarżące Stowarzyszenie, że właścicielem owych zwierząt jest wójt gminy. Treść bowiem tej regulacji nie daje podstaw do formułowania takiego wniosku. Zwrócić przy tym należy uwagę, że stosownie do art. 11a ust. 1 u.o.z., rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 tej ustawy, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Jak wynika z akt sprawy, Gmina T. realizuje swoje zadania w tym zakresie w zgodnie z "Programem przeciwdziałania bezdomności zwierząt na terenie Gminy T.", corocznie wydatkując na zadania dotyczące bezdomnych zwierząt kwotę ok. 80 tysięcy złotych. Jednakże kwestia realizacji przez Gminę tych zdań nie podlega regulacjom K.p.a., nie jest bowiem materią podlegającą załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, a ponadto, jak trafnie podniósł organ odwoławczy, kwestia bezdomności zwierząt i zapewnienia im opieki pozostaje poza zakresem przedmiotowej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organy prawidłowo wywiodły w oparciu o dokonane w toku postępowania wyjaśniającego ustalenia, że z uwagi na fakt, że psy nie zostały odebrane swoim właścicielom ani opiekunom w rozumieniu przyjętym na gruncie ustawy o ochronie zwierząt, w sprawie zachodzi brak podstawy materialnej do wydania wnioskowanej przez Stowarzyszenie decyzji, a postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Podkreślić bowiem należy, że bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 105 § 1 K.p.a., zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05).
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ orzekający w sprawie przepisów art. 7 ust. 3 u.o.z. i art. 107 § 3 K.p.a. Niewątpliwie w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w kontekście normy określonej w art. 7 ust. 3 u.o.z., a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.
W związku z powyższym Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się także naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło