II SA/Rz 496/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-28
Skład orzekający: Maciej Kobak, Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, niebędący bezpośrednimi sąsiadami działki inwestycyjnej, posiadają interes prawny uzasadniający ich status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście równolegle toczących się postępowań dotyczących podobnych inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny, czy skarżący posiadali interes prawny uzasadniający ich status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Brak bezpośredniego sąsiedztwa nie jest wystarczającą podstawą do odmowy przyznania statusu strony, jeśli inwestycja może oddziaływać na nieruchomość skarżących. Należy uwzględnić kontekst równoległych postępowań i podobieństwo inwestycji.Stan faktyczny
Skarżący E. M. i E. M. zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i modernizacji napełnialni butli gazowych. Wójt odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie byli stroną w pierwotnym postępowaniu z uwagi na brak bezpośredniego sąsiedztwa i oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. M. i E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r.nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [....] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].
II SA/Rz 496/17
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji tego organu ustalającej warunki zabudowy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z [...] stycznia 2016 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę i modernizację napełnialni butli gazowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce
nr 871/1 w miejscowości S.
Wnioskiem z dnia 18 września 2016 r. E. M. i E. M. zwrócili się do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją. Wskazali, że bez własnej winy nie brali udziału w tym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).
Wójt Gminy [...] po ustaleniu, że wnioskodawcy dochowali miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie, postanowieniem z dnia
[...] listopada 2016 r. wznowił postępowanie zakończone wskazaną decyzją z dnia
[...] stycznia 2016 r., po czym decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia swej ostatecznej decyzji z dnia
[...] stycznia 2016 r. ustalającej dla opisanej inwestycji warunki zabudowy.
Wyjaśnił, że wnioskodawcy podnieśli zarzut braku udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Stronami w takim postępowaniu co do zasady są właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością na której planowana jest inwestycja, w tym nawet położonych w pewnej odległości od niej, jeżeli wykażą istnienie swego interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego. Dla zaliczenia określonego podmiotu do kręgu stron postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest określenie zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz bezpośrednie sąsiedztwo z planowaną inwestycją. W okolicznościach sprawy zlokalizowana na działce nr 872 zabudowa gospodarcza będąca własnością E. i E. M. znajduje się najbliżej planowanej inwestycji, w odległości 25 m od granicy działki inwestora. Nieruchomość ta nie graniczy bezpośrednio z działką na której planowane jest przedsięwzięcie i znajduje się poza obszarem jego oddziaływania. W tej sytuacji wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego uzasadniającego ich udział w sprawie w charakterze strony, nie wskazali też konkretnego przepisu z którego taki interes wynikałby dla nich. Uzasadniało to odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej.
W odwołaniu od decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2017 r. E. i E. M. wnieśli o jej zmianę w całości, uchylenie decyzji z [...] stycznia 2016 r. oraz umorzenie postępowania w zakresie pokrywającym się z postępowaniem prowadzonym przez Wójta Nr [...], ewentualnie dopuszczenie ich do udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...]. Zarzucili naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez odmowę przyznania im w postępowaniu statusu strony oraz art. 7 i 77 K.p.a. poprzez wybiórcze przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wskazali, że postępowanie w sprawie realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie napełnialni butli wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach 871/1 i 871/2 toczy się od 2012 r. Aktualnie zakończyło się wydaniem decyzji SKO z [...] grudnia 2016 r. Nr [...] uchylającej decyzję Wójta Gminy [...] z [...] października 2016 r. (Nr [...]) w sprawie ustalenia warunków zabudowy na w/w działkach. W postępowaniu tym posiadali status strony
i nie było to kwestionowane. Następnie w 2015 r. inwestor K. M. złożył wniosek dotyczący rozbudowy i modernizacji napełnialni butli gazowych obejmujący tylko działkę nr 871/1. W ich ocenie brak jest możliwości prowadzenia dwóch postępowań dotyczących tego samego przedmiotu i pokrywających się zakresowo,
a taka sytuacja ma miejsce. Zauważyli, że rozmiar planowanej inwestycji nie uległ zmianie, a inwestor wytyczył niewielki pas gruntu – działkę nr 871/2, by oddzielić ich od bezpośredniego sąsiedztwa z działką nr 871/1 i pozbawić statusu strony. Takie działanie nie wpływa jednakże na faktyczne odległości pomiędzy obiema nieruchomościami. Końcowo zauważyli, że wpływy planowanej inwestycji są takie same jak poprzednio i w takim samym stopniu ich nieruchomość - z uwagi na działalność przemysłową zlokalizowaną w pobliskim sąsiedztwie - obciążona jest ryzykiem zagrażającym bezpieczeństwu i życiu.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] stycznia 2017 r., podzielając w całości przedstawione w niej stanowisko dotyczące ustalania kręgu stron postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Podkreśliło, że o interesie prawnym przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości.
Kolegium podało, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nieruchomość na której zlokalizowana jest inwestycja stanowi teren zabudowany budynkiem wykorzystywanym do prowadzenia przez K. M. działalności gospodarczej – zakładu napełniania butli gazowych. Dotychczasowa działalność ograniczona była do dystrybucji ciekłego tlenu. Inwestor planuje ją poszerzyć o dystrybucję ciekłego azotu. Dotychczasowy zbiornik tlenu będzie wykorzystywany do magazynowania azotu, zaś na potrzeby przechowywania ciekłego tlenu zostanie posadowiony nowy zbiornik. W ramach inwestycji planowane jest rozbudowanie istniejącego budynku poprzez przedłużenie jego dłuższego boku
o kolejne 15 m, tak by jednocześnie pełnił funkcję ekranu akustycznego. SKO zauważyło, że w decyzji środowiskowej inwestor zobowiązany został do utrzymania istniejącego wzdłuż północnej granicy działki pasa zieleni o określonej charakterystyce, tak by pełnił rolę całorocznej bariery akustycznej. Przeprowadzona w ramach postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach analiza akustyczna źródeł hałasu wskazała, że nie przekroczą one dopuszczalnych wartości przewidzianych dla obszarów zabudowy jednorodzinnej. Odpady magazynowane będą wyłącznie na terenie nieruchomości objętej inwestycją, ścieki opróżniane
i wywożone przez wyspecjalizowane służby. Przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu, nie powstaną immisje. Według decyzji środowiskowej, przedsiębiorstwo K. M.
w istniejącym i planowanym kształcie nie kwalifikuje się do zakładów
o zwiększonym ryzyku awarii lub o dużym ryzyku tych awarii.
SKO stwierdziło, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomości zlokalizowane w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Zasięg zbiorników o pojemności powyżej 50 t wynosi w przypadku awarii 5 m. Ponadto zaznaczyło, że prawomocna decyzja środowiskowa stanowiła załącznik do wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Natomiast dokonane w trakcie tego postępowania ustalenia (zawarte
w analizie funkcji) wykazały, że objęta planowanym zmierzeniem inwestycyjnym działka od strony południowej graniczy bezpośrednio z terenami pastwiska, dalej na południe znajduje się nieruchomość na której (w odległości 30 m od budynku inwestora) zlokalizowane są budynki byłej Spółdzielni Rolniczej. Inwestycja stanowi ścisłą kontynuację dotychczasowej, istniejącej zabudowy w zakresie gabarytów
i funkcji. Planowana do budowy płyta fundamentowa pod zbiornik na gazy ciekłe ma być tak zlokalizowana, by zbiornik nie wykraczał wysokością ani położeniem poza rozbudowany budynek.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działce nr 871/1 E. i E. M. nie mieli statusu strony. To postępowanie nie dotyczyło ich interesu prawnego. Inwestycja nie oddziałuje i nie będzie oddziaływać na ich nieruchomość – działkę nr 872. SKO zauważyło, że w takim kierunku wypowiedział się WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 11 maja 2016 r. rozstrzygającym sprawę na decyzję SKO z [...] czerwca 2015 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Organ podał, że jakkolwiek wyrok ten zapadł w równolegle toczącej się sprawie, to na potrzeby postępowania wydana została decyzja środowiskowa, w której w sposób jednoznaczny organ ustalił zakres oddziaływania inwestycji przy uwzględnieniu jej specyfiki i objęcia przedsięwzięciem jeszcze jednego zbiornika z gazem, który dotychczas nie był objęty postępowaniem oraz analizą środowiskową. SKO stwierdziło, że odmienne ukształtowanie zakresu podmiotowego sprawy administracyjnej byłoby faktycznie i prawnie nieuzasadnione.
Odnośnie zarzutu zawisłości postępowania organ uznał go za chybiony. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie [...] toczy się nadal
i zamierzenie inwestycyjne objęte tym postępowaniem nie pokrywa się z żądaniem zawartym we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie [...].
W skardze na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2017 r. E. i E. M. zawnioskowali o jej uchylenie. Wskazali na uciążliwość działalności gospodarczej prowadzonej przez K. M. w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej. Podkreślili, że istnienie napełnialni butli z gazem od wielu lat jest przedmiotem sprzeciwu mieszkańców. W tej sprawie wydawane były wielokrotnie decyzje, które były uchylane zarówno przez organy administracyjne odwoławcze jak i WSA w Rzeszowie. Zarzucili, że organy na przestrzeni lat 2011-2017 nie udzieliły jednoznacznej odpowiedzi dotyczącej obiektywnego stopnia zagrożenia zarówno istniejącej jak i planowanej inwestycji, w szczególności w związku z katastrofą budowlaną (awarią) jaka miała miejsce w 2011 r. K. M. równolegle wniósł o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej tej samej inwestycji, w częściowo zmodyfikowanym zakresie. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem SKO o braku możliwości porównania przedmiotu obu inwestycji. W ich ocenie obydwa wnioski które zainicjowały postępowania dotyczą tego samego celu – zrealizowania rozbudowy/budowy fundamentów, posadowienia dodatkowego zbiornika na gaz oraz zapewnienia rozbudowanej części napełnialni odpowiedniej infrastruktury. Ich zdaniem organ winien prowadzić jedno postępowanie, a nie dwa odrębne. Takie działania organu doprowadziły do "wykluczenia ich z nowo wszczętego postępowania". Wskazali, że przed dokonaniem podziału działki nr 872 na działki nr 872/1 i 872/2, ich działka graniczyła bezpośrednio z nieruchomością inwestora. Wyjaśnili, że na nieruchomości, na której znajdują się budynki po byłej Spółdzielni Rolniczej planowali rozwinąć działalność – gospodarstwo agroturystyczne. Uzyskali ostateczną decyzję zatwierdzającą ich plany. W ich ocenie, w wyniku działań organów w środku zabudowy jednorodzinnej powstanie wielkich rozmiarów zakład przemysłowy. Podkreślili, że w dotychczasowym postępowaniu posiadali status strony.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 31 maja 2017 r. K. M. zakwestionował twierdzenia, że w zakładzie była jakakolwiek katastrofa budowlana. Prowadzona przez niego działalność dotyczy gazów powstałych z powietrza, które są niepalne
i nie stwarzają zagrożenia. Zachodzące procesy nie zanieczyszczają środowiska
i nie są uciążliwe dla otoczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że skarga – po części z przyczyn w niej podniesionych - zasługuje na uwzględnienie, a to z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Decyzje te zapadły w postępowaniu wznowieniowym, które jest jednym
z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych
w "zwykłym" postępowaniu administracyjnym. Instytucja wznowienia postępowania regulowana jest przepisami art. 145 – 152 K.p.a., stwarzając prawną możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wymienioną w tych przepisach.
W postępowaniu prowadzonym w tym trybie można wyróżnić dwie fazy: wstępną, inicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz właściwą, następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu.
W pierwszej fazie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc ustalenie, czy spełnione są warunkujące wznowienie postępowania podstawy formalne. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Zarówno wznowienie postępowania jak i odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 i 3 K.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie dotyczył przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i został złożony przez E. i E. M. wskazujących, że zostali pominięci jako strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy prowadzonym na wniosek K. M., podczas gdy taki status posiadają
w innym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy toczącym się na skutek jego wcześniejszego wniosku, dotyczącego "niemalże dokładnie tej samej inwestycji,
z małą modyfikacją na rozbudowę jednego z budynków" (zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).
W tym zakresie należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo ustalił zachowanie przesłanek formalnych złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w tym zachowanie miesięcznego terminu na złożenie podania (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.).
W konsekwencji zasadnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Wójt wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swą ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...].
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przejścia do drugiej fazy postępowania wznowieniowego i przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które jest nie tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpatrzenie na nowo sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio decyzją ostateczną tak, aby możliwym było m.in. ustalenie tożsamości treści rozstrzygnięcia.
Dokonana przez organy w niniejszej sprawie ocena wniosku doprowadziła do uznania, że wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przyczyna wznowienia postępowania nie zaistniała, gdyż E. i E. M. – w związku z brakiem oddziaływania planowanej na działce nr 871/1 inwestycji na nieruchomości zlokalizowane w jej bezpośrednim sąsiedztwie, w tym stanowiącą ich własność zabudowaną działkę nr 872 z którą nie posiada wspólnej granicy - nie mieli statusu strony. Skutkowało to wydaniem przez Wójta na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 22 stycznia 2016 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.
Odnosząc się do analizy powyższej kwestii przedstawionej w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że ustawa
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.
z 2015, poz.199 ze zm., dalej u.p.z.p.) na podstawie której 22 stycznia 2016 r. wydano decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, nie zawiera odrębnego unormowania odnoszącego się do pojęcia strony w sprawach z tego zakresu.
W związku z powyższym należy odwołać się do art. 28 K.p.a., w myśl którego stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą tak rozumianego interesu prawnego jest ustalenie jego związku z konkretną normą prawa materialnego, tj. taką, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 1999 r. sygn. akt IV SA 629/97). Posiadanie interesu prawnego wiąże się więc z koniecznością ustalenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie dokonania czynności organu, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać pogląd, że zgodnie z dyspozycją
art. 28 K.p.a., do kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy oprócz właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości której dotyczy postępowanie mogą także należeć właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja (por. uchwała NSA z dnia 25 września 1995 r. VI SA 13/95 i z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95). Mają oni bowiem interes prawny, by uczestniczyć jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości w taki sposób, że będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości (wyrok NSA z 8 marca 2005 r. OSK 682/04). Stronami tego postępowania mogą być jednak również właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, o których interesie prawnym przesądza zasięg jej oddziaływania na nieruchomości sąsiednie oraz stopień uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia
z 17 września 2014 r. II OSK 1261/13 i z dnia 29 stycznia 2016 r. II OSK 1358/14).
Także w piśmiennictwie opowiedziano się za nadaniem szerokiego ujęcia pojęciu "sąsiedztwa", podkreślając, że "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (Niewiadomski Z., Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 5. Warszawa 2009). O posiadaniu zatem przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy nie decyduje tylko bezpośrednie sąsiedztwo z działką przewidzianą pod inwestycję, lecz ocena interesu prawnego tego podmiotu dokonana przez pryzmat przepisów prawa materialnego które mogą mieć w sprawie zastosowanie.
W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że działka skarżących E. i E. M. nr 872 nie sąsiaduje bezpośrednio z działką K. M. nr 871/1. W ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny kwestii nieuznania E. i E. M. za stronę
w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o ustaleniu na wniosek K. M. warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę i modernizację napełnialni butli gazowych wraz
z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr 871/1 w miejscowości S.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. orzekającej o odmowie uchylenia w/w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. powołał się na dokonaną przed jej wydaniem analizę oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie i nieruchomości pobliskie oraz stan faktyczny i odległości budynków znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie, które jak wskazał, stanowi zabudowa gospodarcza będąca własnością E. i E. M. na działce nr 872.
W tym zakresie należy jednak stwierdzić, że jakkolwiek w analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu (stanowiącej załącznik do decyzji z dnia
[...] stycznia 2016 r.) nawiązano do charakteru i odległości zabudowy znajdującej się w obszarze analizowanym, to dokonano tego wyłącznie pod kątem ustalenia cech
i wskaźników kształtowania zabudowy, uznając jako zasadę przy ustalaniu parametrów dla planowanego przedsięwzięcia kierowanie się ścisłym nawiązaniem do już istniejącego zakładu napełniania butli gazowych.
Wbrew twierdzeniu organu, tak w analizie urbanistycznej jak i w samej decyzji
o warunkach zabudowy nie ma żadnego odniesienia na temat możliwego wpływu tej inwestycji na tereny sąsiednie, do czego nie odnosi się też wprost przywołana
w analizie decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. W tej sytuacji niewystarczające jest wywodzenie braku podstaw do przyznania wnioskodawcom interesu prawnego niezbędnego do udziału w tym postępowaniu wyłącznie z faktu braku bezpośredniego graniczenia ich nieruchomości z działką objętą zamierzeniem inwestycyjnym.
Uchybień związanych z oceną interesu prawnego skarżących nie usunął także w pełni organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję Wójta o odmowie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprawdzie poddano szerszej analizie wynikający z decyzji środowiskowej aspekt braku przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, niewystępowania immisji
w postaci zanieczyszczeń powietrza, małe ryzyko wystąpienia awarii, a także podkreślono ścisłe nawiązanie w zakresie parametrów gabarytowych nowej zabudowy do podlegającej rozbudowie, to jednak w ocenie Sądu argumenty te nie dają wystarczającej podstawy do akceptacji stanowiska organu, że brak przyznania skarżącym statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wynika
z braku uznania ich interesu prawnego spowodowanego brakiem oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość.
Nie sposób bowiem postrzegać w/w okoliczności samoistnie, w oderwaniu od toczącego się równolegle postępowania zainicjowanego wcześniejszym wnioskiem K. M. (z dnia 24 stycznia 2012 r.) o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie napełnialni butli gazowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr 871 (po jej podziale na działkach nr 871/1 i 871/2), w którym to postępowaniu E. i E. M. biorą udział w charakterze stron.
Mimo wskazywanej przez SKO odrębności tych postępowań i braku tożsamości inwestycji których dotyczą, nie sposób nie dostrzec daleko posuniętego ich podobieństwa w jak się wydaje najistotniejszym fragmencie dotyczącym możliwości posadowienia na terenie odpowiadającym obecnej działce nr 871/1 (w tej samej lokalizacji) nowych zbiorników na gaz; w zakres pierwszego z zainicjowanych postępowań o ustalenie warunków zabudowy wchodziło wykonanie płyty fundamentowej o pow. 12,5 m² wraz ze zbiornikiem na ciekły argon o poj. 20,5 m³, przebudowa istniejących fundamentów o pow. 35 m² pod zbiornik na skroplony tlen
i dwutlenek węgla, utwardzenie drogi dojazdowej i placu manewrowego, podczas gdy niniejsze postępowanie – toczące się w następstwie załatwienia kolejnego wniosku - dotyczy decyzji o warunkach zabudowy obejmującej rozbudowę budynku magazynowo – warsztatowego, budowę zbiornika na ciekły tlen o poj. ok. 20 m³ wraz z płytą fundamentową o pow. ok. 30 m² oraz budowę szczelnego zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe (dotychczasowy zbiornik na ciekły tlen ma być przeznaczony do magazynowania ciekłego azotu).
Porównanie zakresu obydwu inwestycji rodzi w tej sytuacji uzasadnione wątpliwości co zasadności różnicowania statusu E. i E. M. w zależności od tego, jakiego obszaru dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, tj. uznania ich za strony pierwszego z postępowań toczących się w odniesieniu do działek
nr 871/1 i 871/2 (powstałych w wyniku dokonanego w jego toku podziału działki
nr 871) i jednocześnie braku uznania ich za strony postępowania toczącego się tylko względem działki nr 871/1. Mimo podziału i zmiany granic ewidencyjnych działki
nr 871, w żaden sposób nie zmieniło się bowiem miejsce usytuowania kluczowej dla obydwu inwestycji infrastruktury zbiornikowej oraz zabudowań należących do E. i E. M. Tym samym, skoro nie zmieniła się dzieląca ich odległość, brak jest również podstaw do wywodzenia, że wskutek tylko wydzielenia działki nr 871/2 – oddzielającej działkę inwestora nr 871/1 od działki skarżących
nr 872 - doszło do zmiany obszaru oddziaływania inwestycji, skutkującej uznaniem, że drugie z postępowań o ustalenie warunków zabudowy nie dotyczyło ich interesu prawnego.
Okoliczność ta w zaskarżonej decyzji nie została w należyty sposób uzasadniona, a odnoszące się do tego argumenty trudno uznać za przekonujące, zwłaszcza że częściowo wzajemnie się wykluczają:
- w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 5) Kolegium na poparcie stanowiska odmawiającego E. i E. M. statusu strony i kwestionującego ich interes prawny powołało się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 maja 2016 r.
II SA/Rz 1294/15 (uchylający decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2015 r.
i poprzedzającą ją decyzję Wójta z dnia [...] maja 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę napełnialni butli gazowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr 871/1 i 871/2), w którym Sąd ten zawarł stwierdzenie rzekomo zbieżne ze stanowiskiem Kolegium prezentowanym w niniejszej sprawie, że planowana inwestycja /objęta zakresem pierwszego z wniosków/ po jej zrealizowaniu nie będzie oddziaływać poza najbliższe otoczenie miejsca jej usytuowania, co wynika m.in. z prawomocnej decyzji z dnia
[...] października 2011 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz z opinii biegłego z zakresu zabezpieczeń pożarowych sporządzonej na potrzeby postępowania [...] /dot. pierwszego z wniosków/.
Nie wkraczając w merytoryczną ocenę kwestii oddziaływania inwestycji należy jednak zwrócić uwagę na poprzedzający to stwierdzenie zapis uzasadnienia wyroku,
w którym Sąd wskazał, że "organy w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy winny kierować się zasadą, w myśl której stronami tego postępowania mogą być nie tylko podmioty sąsiadujące bezpośrednio z nieruchomościami objętymi lokalizacją, ale także położone w dalszej odległości, o ile inwestycja należy do obiektów niekorzystnie oddziaływujących na ich nieruchomość. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia strony jest przyjęcie, że dla osób na których nieruchomościach nie jest realizowana inwestycja, przyznanie statusu strony jest możliwe tylko przy przyjęciu, że lokalizowana inwestycja oddziałuje bądź może oddziaływać na ich nieruchomości".
W tym zakresie podkreślenia wymaga, że toczące się w następstwie tego wyroku postępowanie administracyjne prowadzone było z udziałem E. i E. M. (decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. – po rozpatrzeniu ich odwołania – SKO uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] października 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę napełnialni butli gazowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr 871/1 i 871/2, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; na skutek skargi K. M., WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. II SA/Rz 342/17 uchylił decyzję Kolegium);
- w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 6) SKO wskazało, że z porównania zakresów obydwu zamierzonych inwestycji wynika, iż inwestor nie powiela zgłaszanych żądań. Niekonsekwencją jest jednak w tej sytuacji opisane na s. 5 nawiązanie do równolegle toczącej się sprawy (w której zapadł w/w wyrok z dnia
11 maja 2016 r. II SA/Rz 1294/15) ze wskazaniem, że w wydanej na potrzeby postępowania /toczącego się na skutek drugiego wniosku/ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sposób jednoznaczny ustalono zakres oddziaływania inwestycji przy uwzględnieniu jej specyfiki oraz objęcia przedsięwzięciem jeszcze jednego zbiornika (na ciekły azot), który dotychczas nie był objęty postępowaniem i analizą środowiskową. W konkluzji powyższego SKO stwierdziło, iż "w tym stanie rzeczy odmienne ukształtowanie zakresu podmiotowego sprawy administracyjnej [...] /zakończonej kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją organu I instancji z dnia [...] stycznia 2017 r./ byłoby faktycznie i prawnie nieuzasadnione", co stoi jednak w opozycji do stanowiska o nieprzysługiwaniu E. i E. M. statusu strony.
W tym kontekście należy także dodatkowo zauważyć, że wskazana wyżej opinia biegłego z zakresu zabezpieczeń pożarowych sporządzona na potrzeby postępowania [...] /dot. pierwszego z wniosków/ również
w istocie odnosi się do wszystkich rodzajów gazu, z którymi zbiorniki w efekcie realizacji inwestycji objętych obydwoma złożonymi wnioskami o ustalenie warunków zabudowy mają zostać posadowione na działce nr 871/1. Wynika więc z tego również brak podstaw do tego, aby interes prawny warunkujący uznanie E.
i E. M. za strony postępowania miał być motywowany względami bezpieczeństwa pożarowego uzależnionymi od tego, jaki zbiornik (na jaki gaz)
w ramach poszczególnych toczących się postępowań miał powstać.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dostatecznie nie ustaliły i nie wykazały, czy skarżącym w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie przysługiwał przymiot strony oparty na posiadaniu interesu prawnego, a w związku z tym czy zachodziły uzasadnione podstawy do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2016 r. Skutkuje to koniecznością uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2017 r.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organy zobowiązane będą do jednoznacznego ustalenia w kontekście art. 28 K.p.a. kwestii istnienia po stronie skarżących interesu prawnego związanego z ewentualną realizacją inwestycji na działce nr 871/1, z uwzględnieniem poczynionych wyżej uwag odnoszących się do wszystkich toczących się w tym zakresie postępowań z ich udziałem.
Zwrócenia uwagi dodatkowo wymaga, że przepis ten nie wiąże posiadania przymiotu strony postępowania z naruszeniem interesu prawnego, lecz z jego istnieniem.
W związku z powyższym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło