II OSK 2373/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-21

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Paweł Miładowski, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa obiektu małej architektury (altany śmietnikowej) na terenie należącym do spółdzielni mieszkaniowej, do którego dostęp ma szersza grupa osób, ale który nie jest ogrodzony, stanowi budowę w miejscu publicznym wymagającą zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Budowa obiektu małej architektury (altany śmietnikowej) na terenie należącym do spółdzielni mieszkaniowej, nawet jeśli ma do niego dostęp szersza grupa osób, nie stanowi budowy w miejscu publicznym w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, jeśli teren ten nie jest własnością państwową lub komunalną i nie jest wykorzystywany w celach ogólnospołecznych. W związku z tym, budowa takiej altany nie wymaga uprzedniego zgłoszenia. Jeśli obiekt spełniał warunki techniczne w momencie budowy, brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) umarzającą postępowanie w sprawie obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych dotyczących altany śmietnikowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję ŚWINB, uznając, że budowa altany w miejscu publicznym bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. ŚWINB złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię pojęcia 'miejsca publicznego' i naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę E. M. i M. M. Zasądził od E. M. i M. M. solidarnie na rzecz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 627 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 280/17 w sprawie ze skargi E. M. i M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, II. zasądza od E. M. i M. M. solidarnie na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 627 (sześćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 280/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi E. M. i M. M. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.(dalej: ŚWINB) z [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji a także zasadził od ŚWINB na rzecz E. M. i M. M. solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. ŚWINB decyzją z [...] marca 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (dalej: PINB) z [...] stycznia 2017 r., którą nałożono na Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w K. obowiązek wykonania w terminie do 30 marca 2017 r. w celu doprowadzenia wybudowanej altany śmietnikowej pomiędzy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi przy ul. [...] i [...] oraz budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w K. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), następujących czynności i robót budowlanych: przebudowania istniejącej altany śmietnikowej w taki sposób, aby odległość tej altany do okien budynku przy ul. [...] w K. wynosiła co najmniej 10 m, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że E. i M. M. - właściciele budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K. wystąpili do organu pierwszej instancji z interwencją dotyczącą altany śmietnikowej położonej na działce sąsiedniej w pobliżu granicy z ich działką. Organ pierwszej instancji przeprowadził 18 listopada 2016 r. kontrolę spornej altanki śmietnikowej. Ustalono, że jest to altana murowana z dachem jednospadowym krytym blachą, o wymiarach około 5,30 x 2,40 m, jest ona usytuowana pomiędzy budynkami wielorodzinnymi przy ul. [...] i [...], a budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] i w odległości około 4,35 metra od ogrodzenia z działką przy ul. [...]. Ponadto według szkicu do protokołu oględzin położona jest w odległości około 7,55 m od budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...] oraz w odległości około 8,82 m od okna w budynku mieszkalnym na tej działce. Ponadto stwierdzono, że trzepak usytuowany jest w odległości około 2,90 m od ogrodzenia z działką przy ul. [...], a ruchome pojemniki do zbiórki selektywnej stały w odległości około 1,80 m od ogrodzenia z tą działką. Kierownik Administracji Osiedla [...] oświadczył do protokołu oględzin, że pojemniki na selektywną zbiórkę odpadów zostaną przesunięte bliżej altany, natomiast trzepak zostanie przeniesiony w inne miejsce. Ponadto załączył do protokołu kopię fragmentu planu realizacyjnego osiedla zadanie inwestycyjne nr II z lat 1972 - 1975 z lokalizacją altany śmietnikowej. Następnie organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wybudowanej altanki śmietnikowej i wydał zaskarżoną decyzję. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji ŚWINB zauważył, że sporna altana śmietnikowa istnieje w obecnych wymiarach i w obecnym miejscu od 2007 r. Natomiast okno do pokoju mieszkalnego, odległe o mniej niż 10 m od altany śmietnikowej, znajduje się w części budynku mieszkalnego przy ul. [...], stanowiącej rozbudowę, która to część wybudowana została na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego w 2012 r. Organ stwierdził, że w niniejszym przypadku altana śmietnikowa nie naruszała i nadal nie narusza dopuszczalnej odległości od granicy z działką przy ul. [...], a jednocześnie altana ta nie naruszała w 2007 r. odległości od okien w budynku przy ul [...], ponieważ odległość od ściany tego budynku zwróconej do granicy i zawierającej okna wynosiła wówczas około 11m. Natomiast w 2012 r. na podstawie wydanego pozwolenia na budowę do budynku przy ul. [...] od strony istniejącej już altany śmietnikowej dobudowana została część o szerokości 4,02 m. W dobudowanej części, w bocznej ścianie rozbudowy, czyli w ścianie prostopadłej do granicy, znalazło się okno odległe o mniej niż 10 m od altany śmietnikowej. Nie jest to jednak powód, aby uznawać, że przy wykonywaniu w 2007 r. robót polegających na wykonaniu altany śmietnikowej naruszone zostały przepisy techniczno - budowlane. Inwestor otrzymując w 2012 r. pozwolenie na budowę polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] wiedział, gdzie jest altana śmietnikowa, która nie zmieniła miejsca swojego położenia od 2007 r. i pomimo tego zdecydował się na rozbudowę swojego budynku z wykonaniem okna w odległości mniejszej niż 10 m od altany. Ponadto organ II instancji podkreślił, że niniejsza altana śmietnikowa - śmietnik, stanowi obiekt małej architektury, którego budowa nie wymaga pozwolenia, natomiast wymaga zgłoszenia budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Posiłkując się orzecznictwem sądowym dotyczącym wykładni wyrażenia "miejsce publiczne" organ odwoławczy uznał, ze teren publiczny nie może być po prostu utożsamiony z terenem w danej chwili dostępnym dla całkowicie nieograniczonej liczby osób tylko z powodu braku jego ogrodzenia, gdyż istotnym jest również, czy władający tym terenem może wprowadzić potencjalne ograniczenia w dostępie do terenu. Wskazał, że teren działki nr ewid. [...] nie jest aktualnie ogrodzony jednak władająca działką Spółdzielnia posiada potencjalną możliwość ograniczenia kręgu osób uprawnionych do wejścia na ten teren, na przykład poprzez wykonanie ogrodzenia, a więc działka nr ewid. [...] nie jest pod względem prawnym potencjalnie dostępna dla nieograniczonej liczby osób. Terenu tej działki nie można więc traktować jako miejsca publicznego. Teren publiczny to bowiem teren dostępny dla całkowicie nieograniczonej liczby osób. Zdaniem organu odwoławczego z powyższego wynika, że wybudowanie nawet od podstaw w 2007 r. altany śmietnikowej na działce nr ewid. [...] nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia. Wobec braku naruszenia przepisów techniczno - budowlanych przez altanę śmietnikową w 2007 r. nie ma podstaw do wydawania nakazów z nią związanych. Ponieważ brak jest podstaw do dalszego postępowania w sprawie wybudowani altanki śmietnikowej, postępowanie to należało umorzyć. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję E. M. i M.M., domagając się jej uchylenia, zarzucili sprzeczność istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W uzasadnieniu wskazali, że w 1960 r. ich rodzice wybudowali dom na posesji [...], nie było w tym czasie zaplanowanego osiedla ani infrastruktury, czy jakichkolwiek śmietników. Wyrys mapy miasta K. z 1976 roku nie uwzględniał śmietnika jako zagospodarowanie terenu. Następnie wybudowano osiedle, w tym dwa bloki nr [...]i [...]około 30 metrów od ich granicy. Przed blokiem [...] od ulicy [...] około 40 metrów od okien i drzwi postawiono śmietnik, który stał kilka lat. Po pewnym czasie śmietnik zmienił swoje miejsce i został postawiony z tyłu bloku nr [...]. Skarżący podkreślili, że osoba, która podjęła decyzję o przeniesieniu śmietnika z ulicy [...] na tyły bloku [...], postawiła go w takiej odległości od ich posesji, aby na swojej działce nie byli ograniczeni i w każdej chwili mogli się rozbudować, a altana nie kolidowała z rozbudową domu zgodnie z przepisami oraz warunkami technicznymi wybudowanego już domu. W 2007 r. RSM "[...]" w K. w ramach prac remontowych bezprawnie postawiła nową altanę znacznie przybliżając ją do granicy ich posesji. Obecna odległość wynosi 4,30 m. Prośby o nieprzestawianie altany w kierunku ich działki nie przyniosły rezultatu. Skarżący dodali, że w lipcu 2013 r. zostały pozostawione kontenery do odpadów segregowanych przy ich ogrodzeniu. Altanę można było rozbudować w każdą inną stronę i zachować odpowiednią odległość od bloku i ich posesji. Dodali, że śmieci z bloków są wyrzucane bezpośrednio pod ich ogrodzenie i to miejsce stało się jednym wysypiskiem śmieci i dokarmiania szczurów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że w sprawie nie jest sporne, że altana śmietnikowa w tym miejscu, w którym znajduje się obecnie, istnieje od 2007 r. Nadto w późniejszym okresie obok tej altany, w pobliżu ogrodzenia działki skarżących zostały dostawione na utwardzonym gruncie kontenery na śmieci (z załączonej do skargi, a także ze znajdującej się w aktach dokumentacji fotograficznej wynika, że jest ich obecnie 5 i znajdują się one przy ogrodzeniu z działką skarżących). Nie jest sporne, że budowa altany śmietnikowej oraz urządzenie śmietnika w tym miejscu nie było poprzedzone zgłoszeniem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, którego treść nie uległa zmianie od 2007 r. i zgodnie z którym zgłoszenia wymaga budowa obiektów małej architektury w miejscu publicznym. W myśl art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego w jego brzmieniu zarówno w 2007 r., jak i obecnie, śmietniki są obiektami małej architektury. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie stanął na stanowisku, że budowa śmietnika nie wymagała zgłoszenia, albowiem został on usytuowany nie w miejscu publicznym. To zaś, że nie jest to miejsce publiczne organ uzasadnił tym, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], do której ten teren należy ma możliwość jego ogrodzenia w związku z czym teren ten nie ma charakteru publicznego. Tymczasem nie jest sporne, że ani w dacie budowy śmietnika ani obecnie teren, na którym został on usytuowany nie jest ogrodzony. Sąd nie podzielił stanowiska organu, że za miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego może być uznany tylko teren zagospodarowany przez państwową lub komunalną jednostkę organizacyjną. Sąd podzielił natomiast stanowisko wyrażone między innymi w wyroku NSA z 12 kwietnia 2013 r. sygn. II OSK 2472/11, zgodnie z którym miejscem publicznym w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego jest miejsce ogólnodostępne, otwarte, a więc miejsce, z którego korzystać może nieograniczona liczba osób, niezależnie od tego komu przysługuje prawo własności danej nieruchomości. Taka też sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, skoro z uwagi na to, że teren, na którym usytuowany jest śmietnik nie jest ogrodzony, mają do niego dostęp nie tylko wszyscy mieszkańcy bloków wielorodzinnych ale również inne osoby. Tak więc dostęp do tego miejsca ma nieograniczona liczba osób i okoliczność, że w przyszłości ten stan mógłby ulec zmianie nie ma wpływu na ocenę, że stawiając w 2007 r. altanę i następnie powiększając teren śmietnika o postawione na utwardzonym placu kontenery na śmieci, doszło do samowoli budowlanej. Dlatego też nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Sąd uznał również, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa. Organ ten bowiem nałożył na Spółdzielnię obowiązek na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Tymczasem, ponieważ śmietnik jako obiekt małej architektury, stosownie do przepisów: art. 3 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego w jego brzmieniu z 2007 r. oraz art. 3 pkt 1 w jego aktualnym brzmieniu jest obiektem budowlanym, mają do niego zastosowanie przepisy art. 49b Prawa budowlanego. W wytycznych dla PINB Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę organ ten powinien ustalić, czy w świetle obowiązujących aktualnie przepisów i obecnego stanu faktycznego możliwe jest zalegalizowanie samowolnie wzniesionego w tym miejscu śmietnika, stosownie do przepisów art. 49b Prawa budowlanego, czy też obiekt ten powinien być rozebrany. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył ŚWINB. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego: - art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez zastosowanie błędnej wykładni polegającej na przyjęciu przez Sąd, iż teren działki będący we władaniu RSM "[...]" w K. o nr ewid. [...] na której zlokalizowany jest w 2007 r. obiekt małej architektury, tj. altana śmietnikowa jest miejscem publicznym dostępnym dla nieograniczonej i niezidentyfikowanej liczby osób, podczas gdy do śmietnika mają dostęp mieszkańcy posiadający klucz. Osoby korzystające z ww. altany nie tworzą nieograniczonej i niezidentyfikowanej liczby osób, ponoszą koszty utrzymania działki i śmietnika, - art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowanego poprzez zastosowanie w przedmiotowej sprawie tego przepisu, w sytuacji gdy budowa altany na nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ewid. [...] należąca do Spółdzielni i służąca potrzebom członków spółdzielni nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia, II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 51 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie przez Sąd, iż organ prowadził postepowanie z naruszeniem prawa na podstawie art. 51 ww. ustawy, podczas gdy do obiektów budowlanych, które nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia znajdują zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine i art. 51 Prawa budowlanego, - art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 49b Prawa budowlanego poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności administracji i przyjęcie przez Sąd, iż śmietnik wybudowano niezgodnie z przepisami, podczas gdy zrealizowany w 2007 r. obiekt spełniał warunki techniczne określone w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę kasacyjną E. M. i M. M. wnieśli o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania w zakresie, w jakim naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zostaną rozpoznane te zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, mają one bowiem zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy. Zasadnie strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z jego treścią, zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w tezie wyroku z 7 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 342/17 (wyrok dostępny w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że: "Na rozbudowę obiektu małej architektury – śmietnika usytuowanego na działce będącej w wieczystym (współ-) użytkowaniu spółdzielni mieszkaniowej, która wykonuje wobec niej zarząd, nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego". W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA wskazał, że "...znaczenie nadane pojęciu "miejsca publicznego" przez orzecznictwo ukształtowało się zasadniczo na tle nieobowiązującej już regulacji art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu jej nadanym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 443). Uwaga ta jest o tyle istotna, że pojęcie "miejsca publicznego" w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w powyższym brzmieniu oraz w art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego mają inny zakres znaczeniowy z uwagi na brzmienie tych przepisów. W przypadku bowiem art. 30 ust. 1 pkt 3 posłużono się pojęciem "innego miejsca publicznego" obok "dróg, ulic, placów, torów kolejowych" i wyłącznie w stosunku do budowy ogrodzeń od strony tych obiektów. Z tych też przyczyn nie ograniczano pojęcia dróg wyłącznie do dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wskazując, że brzmienie analizowanego przepisu obejmuje również drogi wewnętrzne, o ile można im przypisać charakter "publiczny", a więc nieprywatny, komunalny, czy z uwagi na sposób wykorzystania, tj. połączenie między dwiema drogami tworząc w konsekwencji określony układ komunikacyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2491/15). Inaczej natomiast wygląda zakres pojęcia "miejsca publicznego" w przypadku zgłoszenia budowy obiektów małej architektury, jak w okolicznościach niniejszej sprawy. Zgodnie, bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego zgłoszenia wymaga: "budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych", a więc w każdym takim miejscu. Powyższy obowiązek nie dotyczy zaś budowy takich obiektów w miejscach prywatnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy miejsce to stanowi własność prywatną osoby fizycznej czy też osoby prawnej, nawet gdy jest używane przez większą grupę osób. Rozróżnienie miejsca publicznego i prywatnego sprowadzać się będzie bowiem do sfery własności państwowej lub komunalnej oraz sposobu wykorzystania takiej działki w celach ogólnospołecznych. Tymczasem wykorzystywanie mienia należącego do Spółdzielni Mieszkaniowej lub pozostającego w jej wieczystym (współ)użytkowaniu na cele ustawowe lub statutowe, co do którego spółdzielnia wykonuje zarząd jako nieruchomością wspólną, nie powoduje, że traci takie miejsce charakter prywatny. Działka taka, nawet jeżeli ma do niej dostęp szersza grupa osób, nie staje się miejscem publicznym, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Tym samym, na rozbudowę obiektu małej architektury – śmietnika usytuowanego na działce będącej w wieczystym (współ-) użytkowaniu spółdzielni mieszkaniowej, która wykonuje wobec niej zarząd, nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego". Stanowisko zajęte w powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje i uznaje za własne. Podzielić zatem należało postawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż strona skarżąca kasacyjnie zasadnie twierdziła, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego nie wymagała uprzedniego dokonania zamiaru zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi. W konsekwencji błędne było stanowisko Sądu I instancji, że do przedmiotowej altany śmietnikowej, mają zastosowanie przepisy art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16: "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". Słuszne jest zatem stanowisko skarżącego kasacyjnie, że fakt, iż obiekt małej architektury nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia, nie wyklucza ingerencji organów nadzoru budowlanego w przypadku naruszenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest jednak to, że altana śmietnikowa w tym miejscu, w którym się znajduje obecnie, istnieje od 2007 r., natomiast budynek mieszkalny jednorodzinny na sąsiedniej działce przy ul. [...] w K. został rozbudowany w 2012 r. W 2007 r. lokalizacja altany śmietnikowej spełniała warunki określone w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość bowiem od śmietnika do budynku położonego na działce sąsiedniej wynosiła wówczas około 11 m. Słuszne jest zatem stanowisko skarżącego kasacyjnie, że skoro zrealizowany w 2007 r. obiekt spełniał warunki w zakresie odległości, brak było podstaw do ingerencji organu nadzoru budowanego, co uzasadniało uchylenie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W konsekwencji stwierdzenia wadliwej wykładni omawianych przepisów prawa materialnego, zasadnym okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec stwierdzenia, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. rozpoznał skargę na ww. decyzję ŚWINB z [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. zgodnie z którym stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Zasądzone koszty postępowania obejmują zwrot wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem strony skarżącej kasacyjnie, obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło