I SA/Wr 311/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-29
Skład orzekający: Maria Tkacz – Rutkowska, Aleksandra Sędkowska, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów przez pełnomocnika spółki w toku kontroli podatkowej, motywowana kwestionowaniem skuteczności wszczęcia tej kontroli, może być uznana za usprawiedliwioną w postępowaniu o uchylenie nałożonej kary porządkowej?Ratio decidendi
Postępowanie o uchylenie kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.) ma na celu ocenę, czy niewykonanie obowiązku nałożonego przez organ podatkowy było usprawiedliwione. Odmowa złożenia wyjaśnień i dokumentów przez pełnomocnika, motywowana jedynie subiektywnym przekonaniem o nieskutecznym wszczęciu kontroli podatkowej, nie stanowi usprawiedliwienia dla niewykonania obowiązku, zwłaszcza gdy organ odwoławczy stwierdził skuteczność kontroli, a pełnomocnik został o tym poinformowany. Wątpliwości co do skuteczności kontroli nie zwalniają z obowiązku współpracy z organem podatkowym.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego nałożył na doradcę podatkowego V. C. karę porządkową za niezłożenie wyjaśnień w toku kontroli podatkowej. Pełnomocnik odmówił udzielenia informacji, powołując się na kwestionowanie skuteczności wszczęcia kontroli. Po odmowie uchylenia kary przez Naczelnika i Dyrektora Izby Skarbowej, V. C. wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Sąd uznał, że odmowa udzielenia wyjaśnień nie była usprawiedliwiona, a postępowanie o uchylenie kary nie służy do kwestionowania zasadności jej nałożenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska, Sędzia WSA Barbara Ciołek, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi V.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 21 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia 14 grudnia 2016 r. (o nr [...], [...], [...]), wydane w sprawie odmowy uchylenia postanowienia z dnia 6 grudnia 2016 r. o nałożeniu na V. C. kary porządkowej za niezłożenie wyjaśnień w toku kontroli podatkowej.
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy, w dniu 17 października 2016 r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wszczął kontrole podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2013 r. do grudnia 2015 r. u podatnika działającego pod firmą "A." sp. z o.o. w toku których dwukrotnie (pismami z dnia 23 i 28 listopada 2016 r.) organ podatkowy wezwał doradcę podatkowego V. C. jako pełnomocnika kontrolowanej spółki do złożenia – w terminie 3 dni od otrzymania wezwania – pisemnych wyjaśnień oraz do przedłożenia do kontroli dowodów w określonym przez organ podatkowy zakresie, m.in. liczby zatrudnionych przez spółkę pracowników, rodzaju wykorzystywanych środków towarów, miejsca zakupu towarów, miejsca ich składowania, sposobu potwierdzania odbioru towarów przez odbiorców, danych osób obecnych przy załadunku/rozładunku towarów, obiegu dokumentacji pomiędzy kontrahentami (faktury, dowody magazynowe) itp.
Udzielając odpowiedzi na te wezwania pełnomocnik spółki oświadczyła, że do czasu rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargi dotyczącej skuteczności wszczęcia kontroli podatkowej w ww. spółce nie będzie udzielała żadnych wyjaśnień, ani przekazywała dokumentów dotyczących kontrolowanej spółki (pisma doradcy podatkowego V. C. z dnia 23 i 28 listopada 2016 r.).
Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. skargę spółki dotycząca nieprawidłowego wszczęcia kontroli podatkowej uznał za nieuzasadnioną, stwierdził, że kontrole podatkowe zostały wszczęte skutecznie. O czym powiadomiono V. C., jako pełnomocnika spółki, w dniu 29 listopada 2016 r.
Z uwagi na brak odpowiedzi pełnomocnika "A." sp. z o.o. na pytania kontrolujących zawarte w wezwaniach z 23 i 28 listopada 2016 r., Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 r. nałożył na V. C. (jako pełnomocnika ww. spółki) karę porządkową w kwocie 600 zł z powodu niezasadnej odmowy złożenia wyjaśnień w toku kontroli podatkowej. Postanowienie doręczono 8 grudnia 2016 r.
Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r., skierowanym do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we Wrocławiu, V. C. wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 6 grudnia 2016 r. o nałożeniu kary porządkowej podnosząc, że nie zamierzała utrudniać kontroli podatkowej a także, że w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r., skierowanym do organu podatkowego, poinformowała, iż udzieli odpowiedzi w kwestii zadanych jej pytań dopiero po rozpatrzeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargi A. sp. z o.o., złożonej w przedmiocie skuteczności wszczęcia kontroli podatkowej. Wnosząca o uchylenie kary porządkowej V. C. przedstawiła argumentację, z powodu której twierdziła, że kontrola podatkowa w ww. spółce nie została skutecznie wszczęta. W ramach tej argumentacji podniosła, że upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zostało doręczone E. H., która nie była umocowana do reprezentowania spółki.
Stwierdzając skuteczność wszczęcia tej kontroli w postanowieniu z dnia 29 listopada 2016 r., Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał, że E. H. została ustanowiona pełnomocnikiem ww. spółki w trybie art. 281a ustawy z 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (teks jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej : O.p.). Pełnomocnictwo to, udzielone w dniu 18 sierpnia 2015 r., wpłynęło do organu podatkowego w dniu 28 sierpnia 2015 r. Tymczasem, jak podniosła V. C., pełnomocnictwa tego nie było w aktach sprawy jakie strona przeglądała w dniu 24 października 2016 r., a zatem, V. C. nie mogła wiedzieć o jego istnieniu.
Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W., po rozpatrzeniu tego wniosku, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r., na podstawie art. 216 w związku z art. 262 § 6 O.p. odmówił uchylenia postanowienia w sprawie nałożenia na V. C. – pełnomocnika A. sp. z o.o. - kary porządkowej.
Uzasadniając odmowne rozpoznanie wniosku organ podatkowy stwierdził, że odpowiedzi jakich udzieliła V. C. w reakcji na kierowane do niej - w toku kontroli podatkowej – wezwania z dnia 23 i 28 listopada 2016 r. jedynie pozorowały brak złej woli. W istocie bowiem, zachowanie pełnomocnika miało na celu udaremnienie lub spowolnienie postępowania kontrolnego.
Zasadniczą część tej argumentacji organ podatkowy oparł na zarzucie, że pełnomocnik spółki, niezwłocznie po powzięciu wiedzy o stwierdzeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skuteczności wszczęcia kontroli w spółce, a tym samym uznaniu skargi za nieuzasadnioną, nie złożyła wymaganych od niej wyjaśnień i dokumentów. Dodatkowo organ ten uznał, że brak w aktach sprawy dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez spółkę E. H. (tj. osobie której doręczono zawiadomienie o wszczęciu kontroli) nie zwalniał pełnomocnika od zastosowania się do wezwań organu podatkowego w sprawie, skoro wiedzę o umocowaniu E. H. pełnomocnik V. C. mogła uzyskać od swojego mocodawcy. Poza tym, jak podkreślił, wiedzę o fakcie udzielenia takiego pełnomocnictwa przez spółkę pełnomocnik miała z pewnością w dniu 29 listopada 2016 r., a mimo to, nie złożyła wymaganych od niej wyjaśnień niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargi w przedmiocie skuteczności wszczęcia kontroli podatkowej.
W zażaleniu wywiedzionym od tego postanowienia V. C. podniosła, że nie zamierzała utrudniać kontroli podatkowej, a odmawiając udzielenia organowi podatkowemu informacji wskazanych w wezwaniu pisemnie wyjaśniła, że odpowiedzi w sprawie udzieli niezwłocznie po rozpatrzeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargi spółki "A." sp. z o.o., kwestionującej skuteczność wszczęcia kontroli podatkowej. W nawiązaniu do tej ostatniej kwestii wnosząca zażalenie powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, a dotyczącą okoliczności, z powodu których została wniesiona skarga na nieskuteczne wszczęcie kontroli podatkowej. W ramach tej argumentacji V. C. przekonywała, że wątpliwości związane ze skutecznym wszczęciem kontroli podatkowej były uzasadnione, skoro w aktach sprawy jakie przeglądała, jako pełnomocnik spółki w dniu 24 października 2016 r. (tj. już po wszczęciu kontroli podatkowej) znajdowało się jedynie pełnomocnictwo dla E. H., które umocowywało tę osobę do reprezentowania ww. spółki w toku kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a nie przez Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W.
W zażaleniu powtórzono zarzut zawarty we wniosku o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, że w aktach sprawy jakie zostały udostępnione do wglądu pełnomocnikowi spółki w dniu 24 października 2016 r. nie było pełnomocnictwa z dnia 17 sierpnia 2016 r. (udzielonego E. H. jako właścicielce biura rachunkowego rozliczającego spółkę A. sp. z o.o.), a zatem pełnomocnik spółki nie mógł wiedzieć o jego istnieniu. Dodatkowo wskazano, że dokumenty spółki zostały zabezpieczone w biurze rachunkowym, a organ podatkowy miał od początku wiedzę, że biuro rachunkowe prowadzi dokumentację spółki i tam znajdują się dokumenty źródłowe spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. (nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia 14 grudnia 2016 r.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o uchylenie postanowienia nakładającego karę porządkową (składanym w trybie art. 262 § 6 O.p.) ocenie organu podatkowego podlega wyłącznie to, czy ukarany usprawiedliwił niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku. Przedmiotem tego postępowania nie jest natomiast ocena zasadności samego nałożenia kary porządkowej, stąd we wniosku o uchylenie postanowienia o ukaraniu karą porządkową ukarany nie może skutecznie podnosić zarzutów przeciwko samemu nałożeniu kary.
Wskazując na powyższe organ odwoławczy podkreślił, że za usprawiedliwione przyczyny niewypełnienia przez ukaranego żądania organu podatkowego mogą zostać uznane tylko takie okoliczności, które były niezależne od zobowiązanego.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że fakt złożenia przez V. C. pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu A. sp. z o.o. w toku kontroli podatkowej prowadzonej na podstawie upoważnień z dnia 6 października 2016 r. (nr [...]) skutkował tym, że zasadniczo, wszelkie czynności procesowe organu podatkowego w tym postępowaniu oraz pisma powinny być kierowane do V. C. jako pełnomocnika (za wyjątkiem tych przypadków, w których osobisty udział strony organ podatkowy uznałby za obowiązkowy). Skutki złożenia tego pełnomocnictwa organ odwoławczy, przeciwnie do samego pełnomocnika, postrzegał szerzej aniżeli umocowanie jedynie do sporządzania odwołań od decyzji, zastrzeżeń do protokołu, czy skarg do sądów administracyjnych obu instancji.
Organ odwoławczy stwierdził także, że charakter czynności procesowych skierowanych do pełnomocnika spółki nie wymagał osobistego udziału strony, a zatem, zasadnie wezwanie o udzielenie żądanych informacji skierowano do V. C. jako pełnomocnika tej spółki.
Przypomniał organ odwoławczy, że jako główne przyczyny odmowy ujawnienia żądanych przez organ podatkowy informacji V. C. wskazywała takie okoliczności jak – brak w aktach sprawy dokumentu umocowującego do działania w imieniu spółki osobę której doręczono zawiadomienie o wszczęciu kontroli, oraz oczekiwanie na rozpoznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargi spółki kwestionującej na tej podstawie skuteczność wszczęcia kontroli podatkowej. Żadnej z tych okoliczności nie uznał organ odwoławczy za usprawiedliwiające dokonaną odmowę złożenia wyjaśnień.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wątpliwości co do istnienia umocowania do działania przez E.H. w imieniu spółki A. sp. z o.o. w dniu wszczęcia kontroli podatkowej (z uwagi na brak stosownego dokumentu pełnomocnictwa w aktach sprawy) V. C. mogła wyjaśnić u władz spółki, którą reprezentowała.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, pełnomocnik spółki nie może również usprawiedliwiać swojej postawy w toku kontroli podatkowej oczekiwaniem na rozpoznanie skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., skoro już w dniu 29 listopada 2016 r. wiedział o uznaniu skargi za bezpodstawną, a mimo to do 14 grudnia 2016 r. (tj. do dnia wydania postanowienia o odmowie uchylenia kary porządkowej) ukarana nie zastosowała się do skierowanych do niej wezwań organu podatkowego.
Uzupełniająco organ odwoławczy dodał, że samo oczekiwanie na rozstrzygnięcie w przedmiocie skuteczności wszczęcia kontroli podatkowej nie mogło stanowić usprawiedliwienia dla odmowy udzielenia żądanych informacji, podobnie jak to, że pełnomocnik mógł nie posiadać wiedzy niezbędnej do udzielenia wymaganych od niego informacji. W nawiązaniu do tej ostatniej okoliczności (także podnoszonej przez pełnomocnika) Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że w sytuacji, gdy pełnomocnik nie posiadał wiedzy w zakresie wskazanym w wezwaniach, powinien pozyskać stosowne wyjaśnienia od reprezentanta spółki i następnie przekazać je kontrolującym. Mógł też wystąpić do organu podatkowego pierwszej instancji o wyznaczenie dodatkowego terminu celem przedstawienia żądanych dokumentów i wyjaśnień.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu V. C. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Formułując zarzuty skargi skarżąca wskazała na naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 210 § 4 i art. 262 § 6 O.p. poprzez brak należytej oceny złożonych w sprawie przez pełnomocnika (stronę) wyjaśnień, z powodu których odmówiła odpowiedzi na skierowane do niej przez organ podatkowy wezwania.
W uzasadnieniu zarzutów skargi V. C. argumentowała, że jej postawa w następstwie otrzymanych wezwań organu podatkowego z dnia 23 i 28 listopada 2016 r. była usprawiedliwiona zastrzeżeniami związanymi z prawidłowością wszczęcia kontroli podatkowej. Podkreśliła, że negatywne konsekwencje związane z nałożeniem kary porządkowej odnieść trzeba do przypadku bezzasadnej odmowy złożenia zeznań, co w stanie faktycznym sprawy nie mogło mieć miejsca, skoro upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zostało doręczone osobie, która w chwili wszczęcia kontroli nie mogła skutecznie reprezentować spółki.
Zdaniem skarżącej, skuteczne wszczęcie kontroli podatkowej w sprawie nastąpiłoby tylko wówczas, gdyby upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zostało doręczone spółce, co w sprawie nie miało miejsca.
Skarżąca podniosła również, że wprawdzie nie odpowiedziała na zadane jej przez organ podatkowy pytania, to jednak kierowanych do niej wezwań organu podatkowego nie zostawiła bez odpowiedzi, albowiem poinformowała, że do czasu rozstrzygnięcia zasadności wszczęcia kontroli podatkowych i prawidłowości doręczenia upoważnień do kontroli E. H. nie będą udzielane żadne wyjaśnienia. Wskazała również, że poinformowała organ podatkowy o tym, że udzielenie odpowiedzi na zadane pełnomocnikowi pytania wymaga udziału strony.
Zwróciła przy tym uwagę, że organ podatkowy nie skierował do spółki, której pełnomocnikiem jest skarżąca, żadnego z pytań jakie skierował do V. C. (jako pełnomocnika spółki), co w ocenie strony skarżącej świadczy o tym, że pytania te nie były w istocie ważne dla organu podatkowego. Zdaniem skarżącej w sprawie chodziło jedynie o ukaranie pełnomocnika spółki (poprzez nałożenie na niego kary porządkowej) z przyczyn bliżej nieokreślonych.
Okoliczność ta świadczy, według skarżącej, nie tylko o błędnym, ale także i celowym zastosowaniu przepisu art. 262 § 1 pkt 2 O.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o odrzucenie skargi (opatrzenie skargi podpisem elektronicznym), a z ostrożności procesowej o jej oddalenie.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca uzupełniła brak formalny skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ poddane kontroli Sądu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 21 lutego 2017 r. odpowiada prawu.
Na wstępie wypada przypomnieć, że tryb i przesłanki uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej reguluje przepis art. 262 § 6 O.p. Zgodnie z jego treścią, organ podatkowy, który nałożył karę porządkową może na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 i uchylić postanowienie nakładające karę porządkową.
Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych co do tego, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem o uchylenie kary porządkowej badaniu podlega jedynie to czy okoliczności, które strona wskazuje jako wyjaśnienie przyczyn niewykonania konkretnego wezwania organu podatkowego mają charakter usprawiedliwiony.
Zgodnie z orzecznictwem, za usprawiedliwione traktować należy tylko takie okoliczności, które w sposób niezależny od strony i w normalnych warunkach trudny do przezwyciężenia uniemożliwiały jej zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ podatkowy, nawet przy dołożeniu należytej staranności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 992/15, LEX nr 2252713). Podzielając tę wykładnię, Sąd w pełni aprobuje stanowisko orzekających w sprawie organów podatkowych co do tego, że odpowiedzi jakich udzieliła skarżąca w pismach z dnia 23 i 28 listopada 2016 r. nie sposób uznać za dostateczne usprawiedliwienie dla odmowy złożenia przez nią wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentacji, do których to czynności strona została wezwana – jako pełnomocnik procesowy spółki A. sp. z o.o. – w toku prowadzonej wobec tego podmiotu kontroli podatkowej.
Treść pisemnych odpowiedzi skarżącej, jakie skierowała ona do organu podatkowego w następstwie dwóch kolejnych wezwań tego organu bez wątpienia wskazuje na to, że odmowa zastosowania się do wezwań nie nastąpiła z powodu obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód, lecz wynikała z subiektywnego przekonania, że postępowanie kontrolne, w ramach którego zostały nałożone na stronę sporne obowiązki procesowe, nie zostało skutecznie wszczęte. O powyższym świadczą takie fragmenty pisemnych wypowiedzi skarżącej jak ten, "że do czasu rozpatrzenia skargi dotyczącej skuteczności wszczęcia kontroli podatkowej w firmie A. przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie będą udzielane żadne wyjaśnienia, ani też przekazywane dokumenty dotyczące spółki, ponieważ organ nie prowadzi żadnego postępowania, ani kontroli podatkowej" (pismo z dnia 23 listopada 2016 r.) oraz ten, "że strona nie będzie udzielać żadnych wyjaśnień, ani przedkładać dokumentów, ponieważ kontrola podatkowa w spółce A. sp. z o.o. nie została skutecznie wszczęta" (pismo z dnia 28 listopada 2016 r.).
Trzeba przy tym dodać, że do argumentów dotyczących skuteczności wszczęcia kontroli podatkowej nawiązuje także treść wniosku o uchylenie kary porządkowej uzupełniona o stwierdzenie, że poprzez oczekiwanie na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej we W. strona nie zamierzała utrudniać kontroli podatkowej, a o istnieniu umocowania E. H. (tj. osoby której doręczono zawiadomienie o wszczęciu kontroli podatkowej) do reprezentowania w tym czasie A. sp. z o.o. V. C. dowiedziała się dopiero z postanowienia z dnia 29 listopada 2016 r.
Wątpliwości, czy zarzuty skarżącej związane ze skutecznością wszczęcia kontroli podatkowej traktować należy jako argumenty, które skarżąca mogłaby podnosić kwestionując postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, a nie w ramach postępowania wszczętego celem uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że orzeczenie o ukaraniu karą porządkową może podlegać wzruszeniu za pomocą dwóch różnych środków prawnych, tj. zażalenia (art. 262 § 5 O.p.) oraz wniosku o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.). Jakkolwiek oba środki w swoim ostatecznym efekcie mają doprowadzić do zniesienia skutków związanych z nałożeniem kary porządkowej, to jednak różnica w ich doborze przez ukaranego tą karą jest zasadnicza. Każdy z tych środków prawnych rodzi bowiem odmienne skutki. O ile zażalenie powoduje weryfikację przez organ odwoławczy zasadności samego ukarania, o tyle postępowanie zainicjowane wnioskiem o uchylenie kary porządkowej ma charakter węższy, jako że tu nie podlega ocenie samo postanowienie o ukaraniu karą pieniężną, a wyłącznie fakt, czy niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 art. 262 O.p., zostało usprawiedliwione (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Poznaniu z dnia 25 października 2010 r., sygn. akt I SA/Po 559/10, LEX nr 750022 oraz w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 210/14, LEX nr 1490148). Stąd, jak podkreśla się w orzecznictwie, składając wniosek o uchylenie kary porządkowej, na podstawie art. 262 § 6 O.p., skarżący nie powinien kwestionować zasadności jej nałożenia, ani też, podnosić zarzutów przeciwko samemu nałożeniu kary, lecz powinien skoncentrować się na wykazaniu okoliczności usprawiedliwiających niewykonanie obowiązków nałożonych przez organ podatkowy, co stanowiło powód do nałożenia kary porządkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II FSK 1004/10, LEX nr 1069797).
Tymczasem, podnoszona przez stronę (zarówno we wniosku o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, jak i w skardze) argumentacja (nawiązująca także do treści pism z dnia 23 i 28 listopada 2016 r.) niewątpliwie koncentruje się właśnie na kwestionowaniu zasadności domagania się od niej (jako pełnomocnika A. sp. z o.o.) realizacji określonych czynności procesowych, które skarżąca uważała za bezpodstawne z uwagi na formułowany zarzut wszczęcia kontroli podatkowej w sposób niezgodny z prawem. W tym też skarżąca zasadniczo upatruje niezgodności z prawem zarówno postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, jak i objętego zarzutami skargi postanowienia o odmowie uchylenia tego postanowienia. Już zatem tylko z tego powodu, złożony przez stronę wniosek o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej nie mógł zostać pozytywnie rozpoznany, skoro jego argumentacji nie sposób traktować jako usprawiedliwienia (w podanym na wstępie znaczeniu) przyczyn, z powodu których skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków procesowych w zakresie złożenia wyjaśnień i dokumentów, o które organ podatkowy występował w wezwaniach z dnia 23 i 28 listopada 2016 r. W tym kontekście trafnie podnosi organ odwoławczy, że nawet złożenie przez spółkę A. do Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargi na nieskuteczne wszczęcie kontroli podatkowej w tej spółce nie możne być traktować jako usprawiedliwienie dla działań skarżącej, jako pełnomocnika tej spółki. Tym bardziej, że, jak wynika z akt sprawy, w treści powtórnego wezwania (z dnia 28 listopada 2016 r.) skarżąca została jednocześnie poinformowana o tym, że złożenie rzeczonej skargi nie skutkowało wstrzymaniem działań kontrolnych.
Dodatkowo wypada zauważyć, co zasadnie akcentują również organy podatkowe obu instancji, że pomimo posiadania przez skarżąca wiedzy o losach tej skargi już w dniu 29 listopada 2016 r., skarżąca nie zastosowała się do wezwań organu podatkowego (ani też nie poinformowała kontrolujących o podjęciu jakichkolwiek działań zmierzających do dostosowania się do wezwań), podejmując aktywność w tym zakresie dopiero po wydaniu postanowienia o nałożeniu na nią kary porządkowej (6 grudnia 2016 r.).
Odnosząc się do treści pism skarżącej z dnia 8 i 16 grudnia 2016 r. należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w postępowaniu by informacji w tych pismach zawartych nie mogła przekazać organowi podatkowemu w chwili kierowania do niej wezwania (wezwań). Poza tym, wydaje się być rzeczą oczywistą to, że spółka, a za jej pośrednictwem także pełnomocnik tej spółki, powinni posiadać wiedzę na temat tego, gdzie aktualnie znajdują się dokumenty spółki. Z uwagi na powyższe budzi zastrzeżenie to, dlaczego dopiero po nałożeniu kary porządkowej pełnomocnik spółki (strona) była w stanie wskazać miejsce przechowywania dokumentów A.. Pełnomocnik nie podjął samodzielnie starań o uzyskanie tych dokumentów od spółki (swojego mocodawcy) oraz nie dostarczył ich organowi podatkowemu, skoro – z racji udzielonego mu przez tę spółkę pełnomocnictwa – miał ją obowiązek reprezentować w toku kontroli podatkowej.
Ta całościowa argumentacja przemawiała za stwierdzeniem, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uchylenia – wydanego wobec skarżącej – postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Odmowa uwzględnienia wniosku nie naruszała zatem art. 262 § 6 O.p., ani też pozostałych (objętych skargą) zarzutów naruszenia przepisów ustawy procesowej, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 124 oraz art. 210 § 4 O.p.
Wbrew argumentacji skargi, Dyrektor Izby Skarbowej we W. dokonał kompleksowej oceny materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do wydania orzeczenia w sprawie. Ocena ta uwzględniała także treść złożonych przez pełnomocnika wyjaśnień, o czym przesądza pisemne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w którym organ odwoławczy wyjaśnił, dlaczego wyjaśnienia te nie mogły zostać uznane za warunkujące wydanie oczekiwanego przez stronę postanowienia o uchyleniu postanowienia nakładającego karę porządkową.
Skarżąca błędnie przyjmuje, że podstawę do uchylenia kary porządkowej w sprawie stwarza już sama tylko okoliczność, że wezwania organu podatkowego nie pozostały bez odpowiedzi, w tym sensie, że spotkały się z reakcją strony. Sam fakt prowadzenia korespondencji z organem podatkowym nie daje podstawy do uznania, że w sprawie zaistniała przesłanka do uchylenia postanowienia nakładającego karę porządkową, skoro z treści tej korespondencji nie wynikają żadne starania skarżącej o zadośćuczynienie wezwaniom organom podatkowego.
Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło