II SA/Gl 214/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-06-29
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości sposobu dokonania kontroli prędkości i ustalenia statusu prawnego obszaru, gdzie pomiar miał miejsce?Ratio decidendi
Organ administracji, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, nie jest władny prowadzić postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości sposobu dokonania kontroli prędkości ani ustaleń dotyczących miejsca jej przeprowadzenia. Organ ten jest związany informacją przekazaną przez uprawniony organ, w tym Policję, i nie może powoływać dowodów na okoliczność potwierdzenia czy weryfikacji treści tej informacji. Wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest możliwe nawet w sytuacji, gdy dokument nie został fizycznie zatrzymany w trakcie kontroli.Stan faktyczny
Policja poinformowała starostę o przekroczeniu przez S. M. dopuszczalnej prędkości o 56 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta zatrzymał S. M. prawo jazdy na okres trzech miesięcy. S. M. odwołał się, kwestionując brak fizycznego zatrzymania prawa jazdy podczas kontroli, ustalenie terenu zabudowanego oraz konstytucyjność przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję starosty w mocy. S. M. złożył skargę do WSA, zarzucając brak podstawy prawnej do zatrzymania prawa jazdy oraz błędy w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w R. zawiadomił Starostę w R., iż S. M. zam. w P. przy ul. [...] przekroczył dopuszczalną prędkość w terenie zabudowanym o 56 km/h. Ustaleń tych dokonano podczas kontroli prędkości dnia 1 sierpnia 2016 r. w P. przy ul. [...].
Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie a następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatrzymał S. M. prawo jazdy na okres trzech miesięcy licząc od daty zwrotu dokumentu do organu. Jednocześnie zobowiązał ukaranego do zwrotu prawa jazdy. Podstawą tego rozstrzygnięcia był art. 102 ust. 1 pkt 4 ust. 1c, 1e oraz 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.).
Odwołanie od tej decyzji złożył S. M. Zarzucił on, iż podczas kontroli funkcjonariusz Policji nie zatrzymał mu za pokwitowaniem prawa jazdy. W ocenie odwołującego się skutkuje to brakiem możliwości wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zakwestionował również, że pomiar został przeprowadzony w terenie zabudowanym. Z przyjętego mandatu karnego nie wynika, że do wykroczenia doszło na terenie zabudowanym. Zakwestionował wreszcie konstytucyjność przywołanych w decyzji przepisów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało skarżoną decyzję w mocy. Uznało, iż zarówno ustalenia poczynione przez organ I instancji, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Wskazało tu na treść art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami. Podniosło także, że starosta jest związany przekazaną przez organ Policji informacją. Organ administracji nie jest władny badać, czy przedstawione tam okoliczności są zgodne ze stanem faktycznym.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył S. M. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz wstrzymania wykonania decyzji zarzucił organowi II instancji:
- wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy bez podstawy prawnej albowiem przepis przejściowy (art. 7 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w sposób jednoznaczny wskazuje, że wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy możliwe jest jedynie po jego faktycznym "odebraniu" kierującemu pojazdem,
- błędy w ustaleniach faktycznych, iż pomiar prędkości miał miejsce w terenie zabudowanym, gdyż nie wynika to z mandatu karnego przyjętego przez skarżącego.
W zakresie pierwszego z zarzutów skarżący powołał się na pismo Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 18 lipca 2016 r. Wskazał wreszcie, że zatrzymanie mu prawa jazdy będzie skutkować utratą pracy, gdyż wykonuje zawód przedstawiciela handlowego i możliwość kierowania pojazdem jest tu niezbędna.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.) "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy [...] kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". Z przepisu tego wynika jasno, iż w sytuacji powzięcia informacji o okoliczności, o której mowa w tym przepisie, organ jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Informacja ta musi pochodzić od podmiotów uprawnionych do dokonywania kontroli prędkości, w tym Policji.
Przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym) organ administracji nie jest władny przeprowadzać jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości sposobu dokonania kontroli prędkości. W szczególności dotyczy to zasad pomiaru oraz ustalenia statusu prawnego obszaru, gdzie pomiar miał miejsce. Jak trafnie wskazał tutejszy Sąd w wyroku z dnia 21 października 2016 r. (sygn. II SA/Gl 215/16 – orzeczenia za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia czy też weryfikacji treści zawartych w ww. informacji". Podobne stanowisko zajął skład orzekający WSA w Kielcach w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r. (sygn. II SA/Ke 483/16) uznając, iż "starosta w sprawie o wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami nie jest uprawniony do ustalania, czy faktycznie doszło do przekroczenia przez kierującego pojazdem dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h".
Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że ustalenia dokonane przez organy administracji oraz wywiedzione z nich skutki prawne były prawidłowe. Organ administracji uzyskał od uprawnionego organu Policji informację, iż skarżący na obszarze zabudowanym przekroczył dopuszczalną prędkość o ponad 50 km/h. Będąc związany tą informacją a jednocześnie nie mając podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że S. M. przyjął mandat karny, godził się zatem z ustaleniami dotyczącymi zarówno wyników pomiaru, jak i miejsca ich przeprowadzenia.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zatrzymania prawa jazdy bez podstawy prawnej (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw) Sąd zwraca uwagę na treść art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami. W jego świetle "starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym". Wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest zatem możliwe nawet w sytuacji, gdy dokument prawa jazdy nie został fizycznie zatrzymany w trakcie kontroli.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło